TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN
------------------o0o------------------

SINH VIÊN: HOÀNG THỊ THÚY VÂN

NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬN TẢI ẨM VÀ
MƯA Ở MIỀN TRUNG VIỆT NAM TRONG CÁC THÁNG
MÙA THU

Hà Nội - 2015


TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN
------------------o0o------------------

SINH VIÊN: HOÀNG THỊ THÚY VÂN

NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬN TẢI ẨM VÀ
MƯA Ở MIỀN TRUNG VIỆT NAM TRONG CÁC THÁNG
MÙA THU

Chuyên ngành : Khí tượng học
Mã ngành

: D440221

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: ThS. VŨ VĂN THĂNG

Hà Nội - 2015

mình.
Trân trọng cảm ơn !

1


Khoa Khí tượng Thủy văn

Khóa luận tốt nghiệp

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................1
MỤC LỤC ..................................................................................................................2
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT....................................................................................3
DANH MỤC HÌNH VẼ, BẢNG BIỂU ....................................................................4
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................6
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN MỘT SỐ CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN
QUAN ĐẾN VẬN TẢI ẨM VÀ MƯA MÙA THU Ở MIỀN TRUNG VIỆT
NAM ...........................................................................................................................7
1.1 Các nghiên cứu ngoài nước về vận tải ẩm .........................................................7
1.2 Các nghiên cứu trong nước về vận tải ẩm và mưa. .........................................14
1.3 Các phương pháp tính VTA .............................................................................20
1.4 Một số nhận xét chương 1 ...............................................................................21
CHƯƠNG 2: SỐ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ..........................23
2.1 Cơ sở số liệu ....................................................................................................23
2.2 Phương pháp tính vận tải ẩm áp dụng trong khóa luận ...................................24
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU..............................................................26
3.1 Phân bố mưa theo không gian và thời gian ở miền Trung Việt Nam. .............26
3.2 Phân bố lượng mưa các tháng mùa thu khu vực miền Trung Việt Nam và vai
trò của vận tải ẩm ...................................................................................................31

Quốc gia nghiên cứu khí quyển của Hoa Kỳ

NASA

National Aeronautics and Space Administration - Cơ quan
Hàng không và Vũ trụ Mỹ

DAO

Data Assimilation Office – Cơ quan đồng hóa dữ liệu

CFSR

Climate Forecast System Reanalysis – Những phân tích lại
hệ thống dự báo khí hậu
Asian Precipitation Highly Resolved Observational Data

APHRODITE Integration Towards Evaluation – Số liệu tái phân tích giáng
thủy độ phân giải cao

3


Khoa Khí tượng Thủy văn

Khóa luận tốt nghiệp

DANH MỤC HÌNH VẼ, BẢNG BIỂU
Hình 1.1 Quan hệ giữa thông lượng ẩm qua đường biên phía Nam và mưa qua xích
đạo với mưa trên khu vực phía Tây bờ biển Ấn Độ................................................... 9


Hình 3.11 Vector gió và tốc độ gió (m/s) tháng X thời kỳ 1980 – 2007 a) mực 10m;
b) mực 850 hPa từ số liệu CFRS ............................................................................... 37
Hình 3.12 Vector và tổng vận tải ẩm tháng X thời kỳ 1980 – 2007 ......................... 38
Hình 3.13 Lượng mưa tháng XI ở miền Trung Việt Nam thời kỳ 1980 -2007 từ số
liệu APHRODITE ..................................................................................................... 39
Hình 3.14 Vector gió và tốc độ gió (m/s) tháng XI thời kỳ 1980 – 2007 a) mực 10m;
b) mực 850 hPa từ số liệu CFRS ............................................................................... 40
Hình 3.15 Vector và tổng vận tải ẩm tháng XI thời kỳ 1980 – 2007 ........................ 41

5


Khoa Khí tượng Thủy văn

Khóa luận tốt nghiệp

MỞ ĐẦU
Việt Nam nằm trong khu vực gió mùa châu Á, khí hậu Việt Nam chịu ảnh hưởng
mạnh của hoàn lưu gió mùa, có chế độ mưa theo mùa liên quan mật thiết với sự phân
bố và quá trình vận tải ẩm.
Chế độ mưa ở nước ta chịu sự chi phối bởi hoàn lưu gió mùa và những nhiễu
động khí quyển, các dòng thăng cưỡng bức do địa hình....Ở miền Bắc và miền Nam
Việt Nam mưa nhiều vào các tháng mùa hè (tháng VI, tháng VII, tháng VIII) gắn liền
với thời kỳ hoạt động mạnh của gió mùa mùa hè. Riêng ở ven biển miền Trung lượng
mưa tập trung chủ yếu vào mùa thu (tháng IX, tháng X và tháng XI) và bị chi phối
nhiều bởi mùa gió mùa Đông Bắc (Phạm Ngọc Toàn, Phan Tất Đắc 1993).
Do vậy em lựa chọn đề tài “Nghiên cứu mối quan hệ giữa vận tải ẩm và mưa ở
miền Trung Việt Nam trong các tháng mùa thu” với mục đích tìm hiểu sự phân bố
không gian và thời gian của mưa miền Trung Việt Nam đồng thời chỉ ra nguồn ẩm