TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

----------

---------

NGUYỄN THỊ HƠ MÂY

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT
NÔNG NGHIỆP TẠI XÃ THANH NGHỊ
HUYỆN THANH LIÊM – TỈNH HÀ NAM

Hà Nội, 2015


TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

----------

---------

NGUYỄN THỊ HƠ MÂY

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT
NÔNG NGHIỆP TẠI XÃ THANH NGHỊ
HUYỆN THANH LIÊM – TỈNH HÀ NAM

Chuyên ngành
Mã ngành

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, HÌNH ẢNH .........................................................viii
MỞ ĐẦU ................................................................................................................ 1
1. Mục đích nghiên cứu ........................................................................................... 2
2.Yêu cầu của đề tài................................................................................................. 2
3. Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài .............................................................................. 2
Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ....................................... 3
1.1. Đất và vai trò của đất trong sản xuất nông nghiệp ............................................. 3
1.1.1. Khái niệm về đất và quá trình hình thành đất ................................................. 3
1.1.2. Vai trò và ý nghĩa của đất đai trong sản xuất nông nghiệp.............................. 5
1.2. Sử dụng đất trên quan điểm sinh thái và phát triển ............................................ 7
1.2.1. Những nhân tố ảnh hưởng đến việc sử dụng đất nông nghiệp......................... 7
1.2.2. Quan điểm sử dụng đất đai............................................................................. 9
1.3. Sơ lược về vấn đề sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới ................................ 10
1.4. Sơ lược về vấn đề sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam ................................. 10
1.5. Hiệu quả trong sử dụng đất nông nghiệp ......................................................... 12
1.5.1 Khái quát về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ............................................ 12
1.5.2. Sự cần thiết phải đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ....................... 14
1.5.3. Tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ............................... 14
1.6. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp tại Việt Nam ........................................ 15
1.6.1. Cơ sở khoa học và thực tiễn trong đề xuất sử dụng đất................................. 15
1.6.2. Quan điểm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ............................... 15
1.6.3. Định hướng sử dụng đất ............................................................................... 16
Chương 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............. 18

ii


2.1. Đối tượng nghiên cứu ..................................................................................... 18
2.2. Phạm vi nghiên cứu ........................................................................................ 18
2.3. Nội dung nghiên cứu ...................................................................................... 18

3.5.3. Lựa chọn các loại hình sử dụng đất nông nghiệp. ......................................... 61
3.6. Định hướng và đề xuất sử dụng đất nông nghiệp cho xã Thanh Nghị đến năm
2020 ...................................................................................................................... 65
3.6.1. Quan điểm khai thác sử dụng đất nông nghiệp ............................................. 65
3.6.2 Định hướng và đề xuất sử dụng đất nông nghiệp của xã đến năm 2020 ......... 65
3.7. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp cho xã .............. 69
3.7.1. Nhóm giải pháp chung ................................................................................. 69
3.7.2. Giải pháp cụ thể. .......................................................................................... 71
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ............................................................................... 73
1. Kết luận ............................................................................................................. 73
2. Kiến nghị ........................................................................................................... 73
PHỤ LỤC.............................................................................................................. 75
TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................... 82

iv


LỜI CẢM ƠN
Được sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trường, khoa Quản lý đất đai Trường
Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, sau khi hoàn thành khóa học ở trường
tôi đã tiến hành thực tập tốt nghiệp tại UBND xã Thanh Nghị, huyện Thanh Liêm,
tỉnh Hà Nam với đề tài: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn
xã Thanh Nghị, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam”.
Khóa luận được hoàn thành nhờ sự quan tâm giúp đỡ của các đơn vị, cơ quan
và nhà trường.
Tôi xin chân thành cảm ơn trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà nội
đã đào tạo, tạo điều kiện để tôi tiếp thu kiến thức trong suốt quá trình học tập và
nghiên cứu tại trường
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô giáo Th.S Bùi Nguyễn Thu Hà người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện và
hoàn thành khóa luận tốt nghiệp.


TTCN-XD

Tiểu thủ công nghiệp – xây dựng

CNH-HĐH

Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa

LUT

Loại hình sử dụng đất

CNNN

Cây công nghiệp ngắn ngày

NTTS

Nuôi trồng thủy sản

GTSX

Giá trị sản xuất

CPTG

Chi phí tham gia

TNHH

Bảng 3.4: Thời vụ trong cơ cấu 2 vụ lúa trên địa bàn xã Thanh Nghị ..................... 42
Bảng 3.5: Thời vụ gieo trồng cơ cấu 2 lúa – 1 màu ................................................ 45
Bảng 3.6: Đánh giá hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất xã Thanh Nghị ...... 48
Bảng 3.7: Phân cấp hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tính bình
quân/1ha ................................................................................................................ 49
Bảng 3.8: Phân cấp mức độ đánh giá hiệu quả kinh tế sử dụng đất của các loại hình
sử dụng đất ............................................................................................................ 50
Bảng 3.9: Đánh giá hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất trên địa bàn xã
Thanh Nghị ........................................................................................................... 53
Bảng 3.10: Tình hình lao động và thu nhập trong nông nghiệp qua các năm .......... 56
Bảng 3.11: Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường của các loại hình sử
dụng đất................................................................................................................. 57
Bảng 3.12: Lượng đầu tư phân bón cho 1 số cây trồng .......................................... 58
Bảng 3.13. Hiệu quả môi trường của các kiểu sử dụng đất ..................................... 59

vii


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, HÌNH ẢNH
Hình 2.1: Sơ đồ quá trình hình thành đất ................................................................. 4
Hình 3.1: Sơ đồ vị trí xã Thanh Nghị trong huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam…….22
Hình 3.2: Cơ cấu các nhóm đất trên địa bàn xã Thanh Nghị .................................. 24
Hình 3.3: Cơ cấu sử dụng đất xã Thanh Nghị năm 2014 ........................................ 36
Hình 3.4: Cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp của xã Thanh Nghị năm 2014 ............. 37
Hình 3.5: Lúa đông xuân trên cánh đồng thôn Bồng Lạng Hạ. ............................... 41
Hình 3.6: Lạc xuân trên địa bàn thôn Thanh Bồng ................................................. 43
Hình 3.7: Đậu tương vụ đông tại thôn Nham Kênh ................................................ 44
Hình 3.8: Ngô xuân trên cánh đồng thôn Thanh Bồng ........................................... 46
Hình 3.9: Đồi sắn của gia đình ông Vũ Văn Qua tại thôn Thanh Sơn..................... 46
Hình 3.10: Vườn nhãn của gia đình ông Nguyễn Bá Hưng tại thôn Thanh Bồng ... 47

nông nghiệp càng trở nên cấp thiết hơn.
Xã Thanh Nghị nằm ở phía Tây Nam của huyện Thanh Liêm - tỉnh Hà Nam,
với tổng diện tích là 2298,18ha. Là một xã nằm trong vùng đồng bằng chiêm trũng
tuy nhiên điều kiện tự nhiên tại xã làm việc sử dụng đất nông nghiệp còn chưa thực

1


sự mang lại hiệu quả cao. Vì vậy, việc định hướng cho người dân trong xã khai thác
và sử dụng hợp lý có hiệu quả là một trong những vấn đề hết sức cần thiết để nâng
cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Để giải quyết vấn đề về việc đánh giá hiệu
quả sử dụng đất nông nghiệp nhằm đề xuất hướng sử dụng đất và loại hình sử dụng
đất thích hợp là việc rất quan trọng.
Xuất phát từ ý nghĩa thực tiễn và nhu cầu sử dụng đất, tôi tiến hành nghiên
cứu chuyên đề về: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn Xã
Thanh Nghị, Huyện Thanh Liêm, Tỉnh Hà Nam” là một việc hết sức quan trọng
và cần thiết.
1. Mục đích nghiên cứu
Đánh giá các loại hình sử dụng đất, lựa chọn các loại hình sử dụng đất có
triển vọng.
Đề xuất hướng sử dụng các loại hình sử dụng đất đó trên địa bàn xã
2.Yêu cầu của đề tài
Nghiên cứu các điều kiện của xã hội một cách đầy đủ, chính xác và khoa
học, các tiêu chí phải thống nhất, hệ thống.
Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp một cách khách quan, khoa học
và phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương.
Các giải pháp đề xuất phải khoa học và có tính khả thi.
3. Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài
Củng cố kiến thức đã được tiếp thu trong nhà trường và những kiến thức
thực tế cho sinh viên trong quá trình thực tập tại cơ sở.