ðẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ðẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
––––––––––––––––––––––––––––––

NGUYỄN QUỐC HUY

GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THU, CHI
NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở HUYỆN ðỒNG HỶ
TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS. TRẦN QUANG MINH

Thái Nguyên, năm 2012


i

LỜI CAM ðOAN
Luận văn thạc sỹ “Giải pháp tăng cường quản lý thu, chi ngân sách nhà
nước ở huyện ðồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên”, chuyên ngành quản lý kinh tế, mã số
60.34.04.10, ñây là công trình của riêng tôi. Luận văn ñã sử dụng thông tin từ nhiều
nguồn dữ liệu khác nhau, các thông tin có sẵn ñã ñược trích rõ nguồn gốc.
Tôi xin cam ñoan rằng, các số liệu và kết quả nghiên cứu ñã ñược nêu trong
luận văn là trung thực và chưa ñược sử dụng ñể bảo vệ một học vị nào hoặc chưa
từng ñược công bố trong bất kỳ một công trình nghiên cứu khoa học nào khác.
Tác giả luận văn


iii

MỤC LỤC
LỜI CAM ðOAN .................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ....................................................................................................... ii
MỤC LỤC ............................................................................................................ iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ............................................................................. vii
DANH MỤC BẢNG BIỂU ............................................................................................. viii
DANH MỤC BIỂU ðỒ ...................................................................................... viii
MỞ ðẦU .............................................................................................................. 1
CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ðỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ THU, CHI
NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC .................................................................................. 4
1.1. Quản lý thu, chi ngân sách nhà nước và vai trò của quản lý thu, chi ngân sách
nhà nước................................................................................................................ 4
1.1.1. Khái niệm quản lý thu, chi ngân sách .......................................................... 4
1.1.1.1. Khái niệm ngân sách ................................................................................ 4
1.1.1.2. Khái niệm quản lý thu ngân sách nhà nước ............................................... 10
1.1.1.3. Khái niệm quản lý chi ngân sách nhà nước ............................................... 11
1.1.2. Vai trò của quản lý thu, chi ngân sách nhà nước .......................................... 13
1.1.2.1. Vai trò của quản lý thu ngân sách nhà nước .............................................. 15
1.1.2.2. Vai trò của quản lý chi ngân sách nhà nước .............................................. 16
1.2. Nội dung cơ bản của quản lý thu, chi ngân sách nhà nước .............................. 17
1.2.1. Nội dung cơ bản của quản lý thu ngân sách nhà nước .................................. 17
1.2.1.1. Quản lý thu thuế........................................................................................ 17
1.2.1.2. Quản lý thu phí, lệ phí............................................................................... 20
1.2.2. Nội dung cơ bản của quản lý chi ngân sách nhà nước .................................. 21
1.2.2.1. Quản lý chi ñầu tư phát triển ..................................................................... 21
1.2.2.2. Quản lý chi thường xuyên ......................................................................... 24
1.3. ðặc ñiểm quản lý thu, chi ngân sách nhà nước................................................ 28
1.3.1. ðặc ñiểm quản lý thu ngân sách nhà nước ................................................... 28

3.1.2. ðặc ñiểm kinh tế - xã hội ............................................................................. 50
3.2. Phân cấp ngân sách ở ñịa phương ................................................................... 53
3.3. Thực trạng thu, chi ngân sách nhà nước của huyện ......................................... 53
3.3.1. Thu ngân sách nhà nước .............................................................................. 53


v

3.3.1.1. Nguồn thu ngân sách nhà nước ................................................................. 53
3.3.1.2. Kết quả thu ngân sách nhà nước ................................................................ 55
3.3.2. Chi ngân sách nhà nước của huyện .............................................................. 58
3.3.2.1. Khoản mục chi ngân sách nhà nước của huyện ......................................... 58
3.3.2.2. Kết quả chi ngân sách nhà nước ................................................................ 59
3.4. Thực trạng công tác quản lý thu, chi ngân sách của huyện .............................. 63
3.4.1. Quản lý thu ngân sách .................................................................................. 63
3.4.1.1. Quản lý thu thuế........................................................................................ 63
3.4.1.2. Quản lý thu phí, lệ phí............................................................................... 66
3.4.1.3. Kết quả thực hiện các mặt công tác ..................................................................67
3.4.2. Quản lý chi ngân sách .................................................................................. 69
3.4.2.1. Quản lý chi ñầu tư phát triển ..................................................................... 69
3.4.2.2. Quản lý chi thường xuyên ......................................................................... 70
3.4.3. Những hạn chế và nguyên nhân về thực trạng công tác quản lý thu, chi ngân
sách của huyện từ năm 2007 ñến nay ..................................................................... 71
3.4.3.1. Công tác quản lý thu ngân sách ................................................................. 71
3.4.3.2. Công tác quản lý chi ngân sách ................................................................. 77
CHƯƠNG 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC
QUẢN LÝ THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HUYỆN ðỒNG HỶ ............ 86
4.1. Phương hướng, mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của huyện ðồng Hỷ ñến năm
2015 ...................................................................................................................... 86
4.1.1. Phương hướng, mục tiêu tổng quát .............................................................. 86


CTX

Chi thường xuyên

CðTPT

Chi ñầu tư phát triển

DN

Doanh nghiệp

ðVT

ðơn vị tính

HðND

Hội ñồng nhân dân

GDP

Tổng sản phẩm quốc nội

HTX

Hợp tác xã

HCSN


SX - KD

Sản xuất - Kinh doanh

SNGD

Sự nghiệp giáo dục

UBND

Uỷ ban nhân dân

XDCB

Xây dựng cơ bản


viii

DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1:

Tình hình nhân khẩu và lao ñộng của huyện ðồng Hỷ giai ñoạn
năm 2007-2011

Bảng 3.2:

Năng lực mới tăng trên ñịa bàn huyện ðồng Hỷ từ 2008 - 2010



Tình hình chi ngân sách huyện

Biểu 3.4:

Tình chi ñầu tư phát triển và chi thường xuyên

Biểu 3.5:

Các khoản chi thường xuyên của huyện qua các năm


1

MỞ ðẦU
1. Tính cấp thiết của ñề tài
ðối với mỗi quốc gia, ngân sách nhà nước có vai trò rất quan trọng trong
toàn bộ hoạt ñộng kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng và ñối ngoại.
Ngân sách nhà nước là công cụ tài chính quan trọng nhất ñể cung ứng nguồn
tài chính cho hoạt ñộng của bộ máy nhà nước ñồng thời cũng là công cụ thúc ñẩy sự
dịch chuyển cơ cấu kinh tế, ñảm bảo cho nền kinh tế tăng trưởng ổn ñịnh bền vững.
Thông qua thu, chi ngân sách nhà nước có thể ñể ñiều tiết ñược thị trường, bình ổn
giá cả và kiềm chế lạm phát. Ngoài ra ngân sách cũng là công cụ hữu hiệu của nhà
nước ñể ñiều chỉnh thu nhập và thực hiện công bằng xã hội.
Tuy nhiên, công tác quản lý thu, chi ngân sách ở các cấp hiện nay vẫn còn
nhiều bất cập, chưa bao quát hết các nguồn thu, vẫn còn tình trạng thất thu, nguồn
thu ngân sách còn hạn chế… thực hiện chi ngân sách còn chưa hiệu quả, các
khoản chi ñầu tư còn dàn trải, thiếu tập trung dẫn ñến hiệu quả ñầu tư thấp, gây
lãng phí.
ðể có thể phát huy ñược vai trò quan trọng của ngân sách nhà nước ñối với

3. ðối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung: ðề tài tập trung nghiên cứu công tác quản lý thu, chi
ngân sách nhà nước ở huyện ðồng Hỷ. Từ ñó rút ra những bài học kinh nghiệm và
ñề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu, chi ngân sách
nhà nước ở huyện ðồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
- Phạm vi không gian: ðề tài ñược thực hiện trên ñịa bàn huyện ðồng Hỷ,
tỉnh Thái Nguyên
- Phạm vi thời gian: ðề tài nghiên cứu thực trạng về quản lý thu, chi ngân sách
nhà nước qua các năm 2007 - 2011.
4. Ý nghĩa khoa học và lý luận thực tiễn của luận văn
Luận văn vận dụng lý luận và thực tiễn về quản lý ngân sách nhà nước ñể
phân tích, ñánh giá thực trạng công tác quản lý thu, chi ngân sách nhà nước của
Huyện ðồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên từ ñó ñề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu
quả công tác quản lý thu, chi ngân sách nhà nước của huyện ðồng Hỷ.