ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN VĂN MÃO

XÁC ĐỊNH MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM
NGOẠI HÌNH, KHẢ NĂNG SẢN XUẤT
CỦA LỢN HUNG HÀ GIANG
Chuyên ngành: Chăn nuôi
Mã số: 60.62.01.05

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. PGS.TS. Trần Huê Viên
2. TS. Phạm Công Thiếu

THÁI NGUYÊN - 2013


i

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng những số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận
văn này là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào.
Tôi xin đảm bảo rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này
đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được ghi rõ
nguồn gốc.
Thái Nguyên, ngày 10 tháng 9 năm 2013
Tác giả luận văn

Nguyễn Văn Mão

Tác giả luận văn

Nguyễn Văn Mão


iii

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................. ii
MỤC LỤC ....................................................................................................... iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT......................................................................... vi
DANH MỤC BẢNG ...................................................................................... vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ................................................................................ viii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1.1. Tính cấp thiết của đề tài ............................................................................. 1
1.2. Mục đích của đề tài .................................................................................... 3
1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ................................................... 4
Chƣơng 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ............................................................ 5
1.1. Cơ sở lý luận của đề tài .............................................................................. 5
1.1.1. Các điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội hình thành giống lợn ................. 5
1.1.1.1. Nguồn gốc các giống lợn nhà............................................................... 5
1.1.1.2. Ảnh hưởng của các điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội tới việc hình
thành giống lợn .................................................................................................. 5
1.1.2. Cơ sơ khoa học của việc nghiên cứu các đặc điểm ngoại hình và khả
năng sản xuất của lợn ........................................................................................ 7
1.1.2.1. Đặc điểm di truyền các tính trạng ........................................................ 7
1.1.2.2. Đặc điểm về cấu tạo hệ tiêu hoá và sinh lý tiêu hoá ............................ 8
1.1.2.3. Đặc điểm sinh sản của lợn ................................................................... 9
1.1.2.4. Tập tính sinh sản của lợn ................................................................... 10

2.3.2.3. Đánh giá khả năng sinh sản của lợn Hung ......................................... 43
2.3.2.4. Đánh giá khả năng sinh trưởng, cho thịt và chất lượng thịt lợn Hung. 44
2.3.2.5. Mổ khảo sát đánh giá khả năng cho thịt và chất lượng thịt lợn Hung . 45
2.3.2.6. Phương pháp phân tích thành phần hoá học thịt nạc.......................... 47
2.4. Phương pháp xử lý số liệu........................................................................ 48


v

Chƣơng 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN ................................................... 50
3.1. Điều tra đánh giá tình hình chăn nuôi lợn Hung về số lượng, cơ cấu,
phương thức chăn nuôi .................................................................................... 50
3.1.1. Tình hình chăn nuôi lợn và lợn Hung tại Hoàng Su Phì - Hà Giang .... 50
3.1.2. Số lượng và cơ cấu đàn lợn Hung ......................................................... 51
3.1.3. Phương thức chăn nuôi lợn ................................................................... 53
3.2. Đặc điểm ngoại hình lợn Hung ................................................................ 55
3.3. Đặc điểm sinh lý sinh dục và khả năng sinh sản của lợn Hung ............... 56
3.3.1. Đặc diểm sinh lý sinh dục ..................................................................... 56
3.3.2. Kết quả sinh sản của lợn nái Hung........................................................ 60
3.4. Khả năng sinh trưởng của lợn Hung ........................................................ 65
3.4.1. Kết quả sinh trưởng tích lũy của lợn ..................................................... 65
3.4.2. Sinh trưởng tuyệt đối của lợn Hung ...................................................... 67
3.4.3. Kết quả sinh trưởng tương đối ............................................................... 69
3.5. Kết quả nghiên cứu khả năng cho thịt và chất lượng thịt của lợn Hung...... 70
3.5.1. Kết quả khảo sát thân thịt lợn Hung ..................................................... 70
3.5.2. Kết quả phân tích thành phần hóa học và tỷ lệ một số axit amin của thịt
lợn Hung .......................................................................................................... 73
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ ........................................................................... 76
1. Kết luận ....................................................................................................... 76
2. Tồn tại ......................................................................................................... 77


: International Organization for Standardization
(Tổ chức Quốc tế về Tiêu chuẩn hoá)

LH

: Luteinizing Hormone

NN&PTNT

: Nông nghiệp và phát triển nông thôn

NST

: Nhiễm sắc thể

PRA

: Đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia

PTNT

: Phát triển nông thôn

STT

: Số thứ tự

SWOT


Bảng 3.9. Sinh trưởng tương đối của lợn Hung qua các tháng tuổi................ 69
Bảng 3.10. Kết quả mổ khảo sát thân thịt lợn Hung ....................................... 71
Bảng 3.11. Thành phần hóa học của thịt lợn Hung......................................... 73
Bảng 3.12. Hàm lượng một số axit amin của thịt lợn Hung ........................... 74
Bảng 3.13. Hiệu quả kinh tế nuôi lợn thịt Hung ............................................. 75


viii

DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Hình 3.1. Biểu đồ sinh trưởng tích lũy của lợn Hung qua các tháng tuổi ...... 66
Hình 3.2. Biểu đồ sinh trưởng tuyệt đối của lợn Hung ................................... 68
Hình 3.3. Biểu đồ sinh trưởng tương đối của lợn Hung ................................. 70


1

MỞ ĐẦU
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Trên thế giới, chăn nuôi lợn là ngành sản xuất, kinh doanh lớn, thịt lợn
chiếm 40 % tổng lượng các loại thịt (thịt bò 31 %, thịt gia cầm 23 %, thịt cừu 6 %).
Ở Việt Nam, chăn nuôi lợn là nghề truyền thống của hàng triệu hộ nông dân,
thịt lợn chiếm 64,8 % tổng lượng các loại thịt tiêu thụ hàng ngày trên thị
trường. Theo Niên giám thống kê năm 2012, cả nước có 26,7 triệu con lợn,
đạt sản lượng 2,6 triệu tấn. Trong số đó, lợn nội nuôi ở quy mô nhỏ hộ gia
đình vẫn chiếm tỷ trọng cao trên 60%.
Nước ta là một nước nông nghiệp có hệ sinh thái và văn hóa đa dạng.
Hầu như cộng đồng dân cư nào ở Việt Nam cũng có các sản phẩm giống
vật nuôi riêng của mình, trong đó có các giống lợn. Tuy nhiên, điểm chung
nhất của các giống lợn của nền văn minh lúa nước Việt Nam là có tính địa

chúng ta đã vô tình quên lãng và làm mất đi một số nguồn gen giống vật nuôi
bản địa. Đây là một tổn thất không thể bù đắp vì việc phát hiện, bảo tồn giống
nói chung, giống lợn nói riêng không chỉ có ý nghĩa là bảo tồn bản sắc văn
hóa mà còn có ý nghĩa là sự bảo tồn nguồn gen để khai thác cho các mục tiêu
phát triển kinh tế xã hội trước mắt và cho công tác tạo giống trong tương lai,
vì vậy con giống luôn được coi là “Quốc bảo”. Theo hướng này, trong những
năm qua chúng ta đã rà soát quỹ gen giống lợn Việt Nam, đã phát hiện và đưa
vào bảo tồn, khai thác nhiều giống lợn bản địa như lợn Táp Ná (Cao Bằng),
Lợn cỏ (Tây Nguyên), lợn Mẹo (Nghệ An)…
Hà Giang là một tỉnh miền núi phía Bắc, không gian sinh tồn của 23
dân tộc thiểu số Việt Nam, trong thời gian gần đây việc sử dụng các giống
bản địa vào thực tiễn sản xuất là lợn Lũng Pù, lợn Hung. Lợn Hung là một
giống lợn bản địa được người dân chăn nuôi từ lâu đời. Trong điều kiện giao
lưu kinh tế xã hội thời gian qua đi liền với công tác quản lý giống chưa được