SÁNG KIẾN – KINH NGHIỆM

HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG THCS

Người thực hiện : Phạm Thanh Duy

A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I - Lý do chọn đề tài:
Mục tiêu của nền giáo dục nước ta được xác định rất rõ trong Luật giáo dục.Tại
điều 2 Luật giáo dục năm 2005 đã nêu “ Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người
Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề
nghiệp; trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành
và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu
của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc”
Trong quá trình giáo dục, ngoài việc hình thành cho học sinh thái độ đúng đắn, các
hành vi và thói quen tốt, các kỹ năng hoạt động và ứng xử trong các mối quan hệ xã
hội về chính trị, đạo đức , pháp luật…., còn phải giúp các em bổ sung và hoàn
thiện những tri thức đã học trên lớp. Vậy, quá trình giáo dục không những được
thực hiện thông qua các hoạt động giáo dục trên lớp mà còn thông qua các hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp(HĐGDNGLL).
HĐGDNGLL có vị trí rất quan trọng trong quá trình giáo dục. Quá trình giáo dục
đối với học sinh THCS có nhiều thú vị nhưng cũng không ít phức tạp, đòi hỏi phải
có sự khéo léo, kịp thời, đúng đắn, lôi cuốn các em hoạt động, nhằm phát huy
khuynh hướng tự lập, sáng tạo, tinh thần tập thể, ý thức tổ chức kỷ luật. Vì vậy,
có thể nói HĐGDNGLL có vị trí then chốt trong quá trình giáo dục nhằm định
hướng,điều chỉnh quá trình giáo dục đạt hiệu quả cao.
Thực tế ,trong những năm qua, đối với học sinh phần lớn là con em người lao
động, sống tốt đời đẹp đạo rất thích được tham gia vào các hoạt động ngoại khoá,
giao lưu văn hoá…, qua đó có dịp học hỏi các kỹ năng giao tiếp, ứng xử có văn hoá,
những thói quen tốt trong học tập cũng như trong đời sống. Tuy nhiên, môi trường
xã hội xung quanh cũng có tác động xấu đến các em, nên lãnh đạo nhà trường rất

thích của từng cá nhân.
HĐGDNGLL là một mặt hoạt động giáo dụccơ bản được thực hiện một cách có
mục đích, có kế hoạch, có tổ chức nhằm góp phần hình thành nhân cách học sinh
theo mục tiêu đào tạo, đáp ứng nhu cầu đa dạng của xã hội.
HĐGDNGLL được phân chia hai mức độ do phạm vi tác động của lực lượng tổ
chức các hoạt động chi phối.Đó là hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và hoạt
động giáo dục ngoài nhà trường.
HĐGDNGLL do nhà trường quản lý chỉ đạo, với sự tham gia của các lực lượng xã
hội. Nó được tiến hành xen kẻ hoặc tiếp nối hoạt động dạy học trong phạm vi nhà
trường hoặc trong đời sống xã hội. Hoạt động nà diễn ra trong suốt năm học và cả
thời gian nghỉ hè để khép kín quá trình đào tạo, làm cho quá trình này được thực
hiện mọi nơi mọi lúc.
HĐGDNGLL là tổ chức cuộc sống của thanh thiếu niên để giáo dục, là cuộc sống
thực của họ về học tập, lao động, vui chơi…Giáo dục ngoài nhà trường là trách
nhiẹm của toàn xã hội, của gia đình học sinh, nhà trường đóng vai trò cố vấn sư
phạm và phối hợp tổ chức.


II. Vị trí vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:
- Về mặt pháp lý, theo điều lệ nhà trường phổ thông, các hoạt động giáo dục trong
nhà trường phổ thông bao gồm :
- Hoạt động giáo dục trên lớp thông qua việc dạy và học các moan học theo quy
định.
- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp do nhà trường phối hợp với các lực lượng
giáo dục trong và ngoài nhà trường tổ chức, bao gồm các hoạt động ngoại khoá về
khoa học, đố vui qua các môn học, thể dục thể thao nhằm phát triển năng lực toàn
diện của học sinh và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, các hoạt động vui chơi,
tham quan, du lịch, giao lưu văn hoá, các hoạt động giáo dục môi trường, hoạt động
công ích, các hoạt động xã hội, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của học sinh.
- Về phương diện thực tiễn, HĐGDNGLL có vị trí là cầu nối hai chiều giữa nhà

- HĐGDNGLL bồi dưỡng, xây dựng cho học sinh lối sống phù hợp với đạo đức,
chấp hành pháp luật, truyền thống tốt đẹp của địa phương, đất nước.
- HĐGDNGLL góp phần giáo dục học sinh tình đoàn kết hữu nghj với các bạn
thiếu niên quốc tế, với các dân tộc khác trên thế giới.
- HĐGDNGLL bồi dưỡng cho học sinh tính tích cực, tính năng động, sáng tạo, sẵn
sàng tham gia những hoạt động xã hội, hoạt động tập thể của trường, lớp vì lợi ích
chung, vì sự trưởng thành và tiến bộ của bản thân.
3. Nhiệm vụ rèn luyện kỹ năng.
- HĐGDNGLL rèn luyện cho học sinh kỹ năng giao tiếp,ứng xử có văn hoá, có thói
quen tốt trong học tập, lao động công íchvà các hoạt động khác.
-HĐGDNGLL rèn cho học sinh kỹ năng tự quản, trong đó có kỹ năng tổ chức, điều
khiển và thực hiện một hoạt động tập thể có hiệu quả, kỹ năng nhận xét, đánh giá
kết quả họat động.
- HĐGDNGLL rèn cho học sinh các kỹ năng giáo dục, tự điều chỉnh, kỹ năng hoà
nhập để thực hiện tốt các nhiệm vụ do thầy cô giáo, do nhà trường hoặc tập thể
giao cho.
IV. MỘT SỐ NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GD NGLL.
Để đảm bảo hiệu quả cao của hoạt động này, quá trình tổ chức phải tuân theo các
nguyên tắc sau nay :
1. Nguyên tắc về tính mục đích và tính kế hoạch.
- Tính mục đích : Cần xác định mục tiêu, yêu cầu hoạt động GDNGLL cho cả năm
học, từng học kỳ, từng hoạt động, trong đó tính đa dạng của mục tiêu can được
định hướng nhằm thực hiện mục tiêu tổng quát là phát triển nhân cách cho học
sinh.
- Tính kế hoạch : Mọi hoạt động đếu cần có kế hoạch, đặc biệt kế hoạch
HĐGDNGLL can đảm bảo tính ổn định tương đối, tính hệ thống, tính hướng đích
không gây sự xáo trộn, tuỳ tiện.Trên cơ sở kế hoạch, nhà trường định ra cáh thức
tổ chức, chỉ đạo nội dung, phương tiện và quy mô hoạt động.
2. Tính tự nguyện, tự giác.
Nếu học tập trên lớp là bắt buộc thì HĐGDNGLL là tự nguyện , tự giác. Các em có

quả giáo dục được đặt lên hàng đầu, chủyêú của HĐNGLL.
Kết hợp hiệu quả giáo dục với các hiệu quả khác như : kinh tế, chính trị, xã hội…
thì phải lấy hiệu quả giáo dục để điều chỉnh các hiệu quả khác
V. MỤC TIÊU, NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP.
1. Mục tiêu hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
- HĐGDNGLL nhằm :
a. Củng cố và khắc sâu kiến thức của các môn học; mở rộng và nâng cao hiểu biết
cho học sinh về các lĩnh vực của đời sống xã hội, làm phong phú thêm vốn tri thức,
kinh nghiệm hoạt động tập thể của học sinh.
b. Rèn luyện cho học sinh các kỷ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi học sinhTHCS
như : kỹ năng giao tiếp ứng xử có văn hoá; kỹ năng tổ chức quản lý và tham gia các


hoạt động tập thể với tư cách là chủ thể của hoạt động; kỹ năng tự kiểm tra đánh
giá kết quả học tập,rèn luyện; cũng cố, phát triển các hành vi, thói quen tốt trong
học tập, lao động và công tác xã hội.
c. Bồi dưỡng thái độ tự giác tích cực tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động
xã hội; hình thành tình cảm chân thành, niềm tin trong sáng với cuộc sống, với quê
hương đất nước; có thái độ đúng đắn đối với các hiện tượng tự nhiên và xã hội.
2. Nội dung của HĐGDNGLL.
- Hoạt động chính trị- xã hội và nhân văn;
- Hoạt động văn hóa nghệ thuật;
- Hoạt động thể dục thể thao;
- Hoạt động lao động, khoa học, kỹ thuật, hướng ngghiệp;
- Hoạt động vui chơi giải trí.
VI. QUẢN LÝ HĐ GD NGLL Ở TRƯỜNG THCS.
Trong trường trung học cơ sở, để quản lý hoạt động giáo dục nói chung, hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp nói riêng, người hiệu trưởng can thực hiện các chức
năng sau:
1. Xây dựng kế hoạch.

các thành viên trong Ban chỉ đạo HĐGDNGLL.
+ Thực hiện công tác kiểm tra:
Kiểm tra nội dung các hoạt động đã đề ra theo kế hoặch.
Kiểm tra kết quả từng hoạt động cụ thể về nội dung, hình thức, biện pháp tổ chức
Kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục về các mặt nền nếp sinh hoạt, tham gia các
hoạt động phong trào, thành tích. Mục đích của kiểm tra chủ yếu là để tư vấn, thúc
đẩy, rút kinh nghiệm .
+ Phương pháp kiểm tra :
- Kiểm tra qua hồ sơ sổ sách;
- Trao đổi , tìm hiểu;
- Nghe báo cáo;
- Trực tiếp dự một vài hoạt động cụ thể.
Qua kiểm tra cần có biện pháp xử lý, cải thiện mọi điều kiện để nâng cao chất
lượng HĐNGLL.


Tóm lại:HĐGDNGLL là hoạt động giáo dục có ý nghĩa quan trọng, nhằm thực
hiện nhiệm vụ dạy người song song với nhiệm vụ dạy chữ của mỗi nhà trường,
đặc biệt là trường THCS trong giai đoạn hiện nay.. Vì vậy, trong công tác quản lý,
hiệu trưởng cần tổ chức chỉ đạo hoạt động này một cách cân đối, thực hiện tốt
mục tiêu giáo dục của nhà trường, của cấp học.
VII. NHỮNG NỘI DUNG HÌNH THỨC CHỦ YẾU CỦA HOẠT ĐỘNG
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP.
Nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp rât phong phú và đa dạng, chủ yếu tập trung
vào 5 loại hình hoạt động sau đây.
1. Hoạt động xã hội và nhân văn.
- Hoạt động kỉ niệm các ngày lễ lớn, các sự kiện về chính trị, xã hội trong nước và
quốc tế hoặc nhưng sự kiện đáng chú ý ở địa phương.
- Nghe báo cáo thời sự các vấn đề chính trị, xã hội, kinh tế văn hoá nổi bậtđang
được quan tâm trong nước và quốc tế.

- Nghe nói chuyện về các thành tựu khoa học kĩ thuật ; về các nghành nghề trong
xã hội (thường cho học sinh lớp 8, 9).
- Thi làm đồ dùng học tập, dụng cụ trực quan… (thi khéo tay, kỹ thuật, trưng bày).
- Tham quan các cơ sở sản xuất – các công trình khoa học ; xem triển lãm về thành
tựu kinh tế, kĩ thuật.
- v.v…
3. Hoạt động văn hoá nghệ thuật và thẩm mĩ.
- Sinh hoạtvăn nghệ như : thơ ca, múa hát, kịch bản, kịch ngắn, kịch câm, tấu, kể
chuyện, âm nhạc… được thể hiện dước các hình thức khác nhau (như hình thức
văn nghệ xen kẽ trong một hoạt động của lớp hoặc trường ; hình thức thi hoặc
biểu diễn chào mừng ngày kỉ niệm ; hình thức tập dượt chuẩn bị cho hội diễn…).
- Đọc sách báo, xem phim, xem biểu diễn văn nghệ, biểu diễn nghệ thuật. Thảo
luận trao đổi ý kiến về những cuốn sách hay, những bộ phim, vở kịch có ý nghĩa,
có giá trị nhân văn, đạo đức.v.v…
- Tham quan các danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử.
- Du lịch cắm trại.
- Tổ chức sinh nhật bạn nên làm thường xuyên và thành truyền thống của lớp học.
Đúng ngày sinh, bạn sẽ được lớp tặng hoa tặng quà kỉ niệm cùng lời chúc mừng.
Đáp lại, bạn nói lời cảm ơn và tặng lại lớp một bài hát, bài thơ… thể hiện tình
cảm của mình.
- Thi vẻ đẹp học sinh tuổi thiếu niên : từnglớp, khối lớp hoặc trường có thể tổ
chức cho học sinh thi với các tiêu đề như “Nét đẹp tuổi 15” ; “Nét đẹp tuổi hoa” ;
“Đội viênthanh lịch” ‘ “Hoa học trò” v.v… để hưởng ứng cuộc thi do các tổ chức
giáo dục hoặc các tổ chức xã hội khởi xướng.
- Thi khéo tay và trưng bày triển lãm những sản phẩm và thành tích nhân ngày hội
học sinh của trường hoặc kết hợp trong một hoạt động tập thể theo chủ đề của
lớp. Ví dụ, có thể tổ chức cho học sinh thi thêu, đan cắm hoa, may vá, vẽ, nặm\n…
trưng bày vở sạch chữ đẹp, những bài văn hay, những điểm 10, những cách giải bài
độc đáo, những dụng cụ học tập, dụng cụ trực quando học sinh tự tạo, những tờ
báo tường đẹp những sản phẩm lao động sản xuất khác (nếu có).

nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và
bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây
dựng và bảo vệ tổ quốc.
Điều 23, Chương II, Luật giáo dục khẳng định: “… Mục tiêu của giáo dục phổ
thông là giúp đỡ học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, phẩm chất, thẩm