SỞ GD&ĐT TỈNH ĐẮK LẮK
Trường THPT Trần Phú
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GỢI Ý GIÚP HỌC SINH NHỚ
CHÍNH XÁC CÔNG THỨC VẬT LÝ VÀ
TRÁNH NHỮNG SAI LẦM TRONG KHI
TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI VÀ LÀM BÀI
TẬP TRẮC NGHIỆM
Giáo viên: Lê Thị Hồng Minh
Tổ: Vật lý và Công nghệ
Năm học:
A.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong quá trình dạy học tôi nhận thấy các em học sinh khi trả lời các câu hỏi trắc
nghiệm dạng nhận biết các công thức vật lý hay làm các bài tập trắc nghiệm dạng vận
dụng công thức để suy ra một đại lượng nào đó, thì có nhiều em vẫn còn lúng túng không
biết chọn đáp án nào và nhiều em tính toán trên giấy nháp mà vẫn chọn kết quả sai. Mặc
dù những dạng câu hỏi và bài tập trắc nghiệm này không phải là khó, nếu không muốn
nói là đơn giản.
Vậy thì tại sao một số em lại không tìm được một đáp án chính xác? Đó là vì các
em đã nhầm lẫn về công thức, và một số em thì nhớ công thức và biết cách vận dụng vào
giải bài tập nhưng lại không chú ý đến đơn vị nên cuối cùng vẫn chọn đáp án sai. Thực tế,
tôi biết các em này cũng có ý thức học tập nhưng đôi khi còn chủ quan hoặc chưa có
phương pháp học phù hợp.
Để khắc phục những nhầm lẫn của các em, thì trước tiên các em phải học và
phương pháp học như thế nào để giúp các em nhớ được các công thức vật lý một cách
chính xác, giải bài tập vật lí đúng. Tôi xin đưa ra một số gợi ý sau giúp các em làm bài
kiểm tra trắc nghiệm có một kết quả cao hơn.
A.T =
B.T =
C.T = 2π
D.T = 2π
2 k
2 m
m
k
Nhìn vào bốn công thức thì thấy thật là khó để nhận biết được công thức nào là
đúng. Trong câu này học sinh có thể dễ dàng loại ngay trường hợp A và B nếu như các
2
em nhớ công thức tính chu kỳ tổng quát: T=
. Còn lại hai trường hơp C và D là rất dễ
nhầm lẫn, lúc này các em chỉ cần nhớ môt điều: chu kì dao động của con lắc lò xo luôn tỉ
lệ thuận với căn bậc hai của khối lượng m. Như vậy đáp án chính xác sẽ là đáp án D.
Câu 2:Con lắc đơn chiều dài l dao động điều hoà với chu kì:
1
g
1
g
l
l
A.T=
B.T=2π
C.T=2π
D.T=
2 g
C. v = 100cm/s
D. v = 200cm/s
Trong ví dụ này tôi muốn nhắc các em khi đã nhớ công thức và biết các vận dụng
để giải bài tập thì cần phải nhớ đến đơn vị của đại lượng cần tìm.
s
6
Bài tập dạng này giải rất đơn giản: vận tốc sóng trên dây là v =
= =1m/s =100cm/s.
t
6
Câu A không thể chọn vì đơn vị không phù hợp,đáp án đúng là câu C. Đối với bài này
học sinh không cần đặt bút tính toán cũng biết ngay đáp số bằng 1m/s. Do không chú ý
đến đơn vị của vận tốc nên rất tiếc cho một số em đã chọn câu A(v = 1m).
Ví dụ 5: Tôi thấy rất nhiều học sinh không nhớ công thức tính khối lượng riêng
m
D=
, khi làm bài tập có liên quan đến khối lượng riêng và thể tích các em phải hỏi
V
giáo viên về công thức này. Tôi xin lưu ý các em điều này, khi đọc đề, nếu đề bài cho
khối lượng riêng của một chất nào đó thì các em dựa vào đơn vị để suy ra công thức. Đơn
kg
vị của khối lượng riêng là
. Khối lượng m có đơn vị là kg, thể tích V có đơn vị là
m3
m
m3. Từ đó suy ra khối lượng riêng D =
. Vậy một số công thức tính đại lượng vật lí
V
học tập cao hơn và các em ngày càng yêu thích môn vật lí hơn.