BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ HỒNG PHONG



Sáng kiến kinh nghiệm
Nâng cao chất lượng đọc hiểu cho học sinh lớp 1 trong
giờ tập đọc

Người soạn:Lê Thị Thu Hà


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỌC HIỂU CHO HỌC SINH LỚP MỘT TRONG
GIỜ TẬP ĐỌC

A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong dạy học môn tập đọc ở Tiểu học nói chung và ở lớp 1 nói riêng,
thì kỹ năng đọc hiểu là vô cùng quan trọng. Việc đọc hiểu được sử dụng để tìm
hiểu nội dung bài mới. Rèn đọc hiểu nâng cao năng lực tư duy, từ đó các em tự
chiếm lĩnh kiến thức đó theo năng lực bản thân. Là giáo viên trực tiếp giảng dạy
lớp 1, tôi nhận tập đọc là một phân môn có vị trí đặc biệt trong chương trình. Vì
nó đảm nhiệm việc hình thành và phát triển kỹ năng "đọc" nói chung và "đọc
hiểu " nói riêng. Một kỹ năng quan trọng hàng đầu của bậc Tiểu học. Tập đọc là
môn công cụ, là chìa khóa, là phương tiện để học sinh tiếp nhận tri thức loài
người. Mục tiêu của môn học theo mức độ từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức
tạp, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của học sinh. Tuy vậy chất lượng đọc hiểu
chưa cao, mới chỉ dừng lại mức độ đọc đúng, kỹ năng đọc hiểu chưa cao, dẫn
đến kết quả đọc chưa đáp ứng được yêu cầu của việc hình thành thành kỹ năng
đọc cơ bản quan trọng. Để giúp các em đọc "hiểu" bài học của mình là một việc
làm hết sức vất vả đòi hỏi người giáo viên lớp 1 phải trải qua và khắc phục. Tôi

giảng dạy bản thân nhận thấy các em đọc hiểu còn rất hạn chế so với yêu cầu
chuẩn tập trung vào những nguyên nhân sau:
1. Bản thân tôi chưa chú trọng đến việc rèn kỹ năng đọc hiểu cho học sinh.
2. Học sinh chưa phát huy được tính tích cực của mình trong học tập.
3. Học sinh trả lời câu hỏi hoặc giải nghĩa từ còn lúng túng.
4. Phụ huynh không quan tâm đến việc đọc hiểu của con em mình.


II. CÁC BIỆN PHÁP:
Qua thực trạng nhiều học sinh chưa biết đọc hiểu, tôi đã tìm ra các giải
pháp sau:
1. Biện pháp thứ nhất: Đổi mới phương pháp giảng dạy và các hình thức học
tập cho học sinh.
Kỹ năng đọc hiểu là một kỹ năng phức tạp, đòi hỏi một quá trình lâu dài,
đặc biệt là ở lớp 1. Quá trình đọc ngày càng nâng cao, học sinh cần phải chiếm
lĩnh văn bản cả về nội dung và nghệ thuật . Vì thế cần hình thành cho học sinh
các bước tìm hiểu văn bản.
- Hiểu các từ, các cụm từ .
- Hiểu các câu.
- Hiểu các đoạn, những tập hợp câu dùng để phát biểu một ý kiến trọn vẹn.
- Hiểu được cả bài thơ hay bài văn.
Trong hai tiết tập đọc, để giúp các em hiểu sâu vấn đề tạo nên hứng thú
trong giờ học. Tôi cho học sinh tự phát hiện kiến thức hoặc tự kiểm tra bạn, hoặc
kiểm tra chính mình, như phần kiểm tra bài cũ ở tiết 1, tôi cho học sinh đọc một
đoạn văn hoặc một khổ thơ mà các em yêu thích và nêu lý do tại sao em lại thích
đoạn văn hay khổ thơ đó. Tổ chức cho các em kiểm tra lẫn nhau theo nhóm nhỏ
(nhóm 2) quay mặt vào nhau để bàn bạc, thảo luận về việc đọc bài và trả lời câu
hỏi có trong bài. Như thế sẽ tạo hứng thú học tập cho học sinh ngay từ đầu tiết
học.
Ví dụ khi dạy bài : Mưu chú sẻ - Tiếng Việt - Tập 2. Tôi yêu cầu học

Hầu hết học sinh đều nắm được bài đọc được diễn cảm những câu văn đó.
Ở lớp tôi có nhiều học sinh yếu, nên tôi thường để thời gian dài hơn cho
việc luyện đọc, phần hỏi nội dung bài trong sách giáo khoa còn dài. Tôi đã thay
bằng câu hỏi khác đơn giản hơn, để các em dễ tìm hiểu hoặc lược bớt câu hỏi
trên tổng số hai hoặc ba câu hỏi trong bài.
Ví dụ: Để hỏi câu " Ai dắt em bé tập đi men ngưỡng cửa ?" trong
bài Ngưỡng cửa - Tiếng Việt 1 - Tập 2. Tôi cho vài em đọc đi đọc lại khổ thơ
rồi mới đặt câu hỏi.
- Muốn cho học sinh trả lời được câu hỏi: "Khi bị đứt tay cậu bé có khóc không
?", trong bài: Vì bây giờ mẹ mới về , tôi cho nhiều học sinh đọc lại câu "Khi cậu
bé cắt bánh bị đứt tay nhưng không khóc", rồi mới nêu câu hỏi. Sau bước tìm
hiểu nội dung thì yêu cầu một vài học sinh đọc lại bài với yêu cầu cao hơn: đọc
hay, đọc diễn cảm. Từ việc đọc diễn cảm bài văn, bài thơ giúp cho các em hiểu
bài sâu hơn. Với các bài tập đọc là thơ thường có yêu cầu học sinh học thuộc
lòng . Tôi hướng dẫn các em học thuộc lòng ngay tại lớp. Qua việc đổi mới
phương pháp giảng dạy và các hình thức học tập cho học sinh như trên đã giúp
cho học sinh cả lớp tôi biết đọc đúng, đọc to và đọc hiểu được bài văn bài thơ.
2. Biện pháp thứ hai: Giúp học sinh phát huy được tính tích cực của mình trong
học tập trong tiết tập đọc để phát huy được tính tích cực, chủ động và sáng tạo
của học sinh, khâu chuẩn bị bài, thiết kế bài dạy rất quan trọng, dựa trên cơ sở
của các phương pháp truyền thống, tôi đưa ra những định hướng đổi mới các
hoạt động, hình thức dạy - học như sau:
* Phần kiểm tra bài cũ:
- Học sinh tự kiểm tra lẫn nhau.
* Phần bài mới:
- Giới thiệu bằng tranh, ảnh, vật thật để gây hứng thú trong gì học cho học sinh
( Tuy nhiên ở phần này tôi phải đầu tư cho sự chuẩn bị, phải tìm tòi)
- Luyện đọc
+) Đọc tiếng, từ: Cho học sinh phát hiện từ khó đọc, tự giải thích từ khó
theo sự hiểu biết của mình.

+ Bộ thực hành biểu diễn Tiếng Việt, SGK.
- Học sinh:
+ Bộ thực hành tiếng Việt, SGK.
C. Các hoạt động dạy - học:
1. Kiểm tra bài cũ
- Đọc một khổ thơ mà em yêu thích trong bài " Quà của bố" ? Vì sao em
thích khổ thơ ấy ?
- Tự kiểm tra: Kiểm tra đọc ( từng cặp học sinh cùng bàn) quay mặt vào
nhau để kiểm tra.
- Giáo viên nhận xét mức độ hiểu bài của học sinh rồi đánh giá ghi điểm
2. Bài mới: Tiết 1
- Giới thiệu bài: Giáo viên treo tranh để giới thiệu.
+ Tranh vẽ gì ? ( học sinh quan sát và trả lời).
+ Giáo viên chỉ vào tranh nói: Tranh vẽ cậu bé cắt bánh bị đứt tay nhưng
không khóc.Chúng ta hãy đoán xem điều gì xảy ra khi mẹ cậu ta về ? Cô cùng
các con đọc và tìm hiểu bài: vì bây giờ mẹ mới về.
- Luyện đọc:
+ Giáo viên đọc mẫu lần 1: Đọc giọng người mẹ hoảng hốt khi thấy cậu
bé khóc òa lên, giọng ngạc nhiên khi hỏi " sao bây giờ con mới khóc ?" giọng
cậu bé nũng nịu.
+ Giáo viên nêu câu hỏi:
Bài văn gồm có mấy câu ? rồi khoanh chân dưới những dấu câu có trong
bài.
- Học sinh luyện đọc
+ Đọc tiếng từ: Tìm trong bài những tiếng từ khó đọc ? ( Cắt bánh, đứt
tay, hoảng hốt...)
+ Đọc câu: Giáo viên hướng dẫn đọc liền câu.
+ Giáo viên hướng dẫn đọc liền câu.
+ Đọc đoạn, bài: Giáo viên hướng dẫn cách ngắt, nghỉ đúng dấu câu.


cậu bé.
- Sau mỗi nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Qua phần này sẽ
giúp phần củng cố thêm cho học sinh hiểu nội dung sâu hơn.
- Phần củng cố bài học tự liên hệ : Con có giống bé ở trong bài không ? Vì sao
Qua các biện pháp trên tôi nhận thấy, nếu người giáo viên biết lựa chọn
phương pháp dạy học thích hợp với từng đối tượng học sinh của mình cùng với
lòng nhiệt tình, quan tâm giúp đỡ học sinh thì các em sẽ tự bộc lộ năng lực nhận
thức và thực hành luyện tập kỹ năng đọc hiểu một cách tích cực. Từ đó giúp các
em học tốt hơn.
3.Biện pháp thứ ba: Giúp học sinh không lúng túng khi trả lời câu hỏi hoặc giải
nghĩa từ.
Để giúp những học sinh lúng túng khi tìm câu trả lời thì cần có câu hỏi
gợi hoặc cho học sinh khá nói trước, rồi cho học sinh yếu nhắc lại, có những học
sinh hiểu được ý, nhưng khi diễn đạt bằng lời thì lại lúng túng. Nên tôi phải tích
cực gọi nhiều lần để khuyến khích tính bạo dạn ở các em.
Đối với những học sinh tiếp thu chậm, tôi đưa ra những yêu cầu phù hợp
để các em hăng hái tích cực học tập.Nếu học sinh chưa trả lời đúng hoặc thiếu ý


thì tôi nhẹ nhàng hướng dẫn để các em trả lời tốt hơn . Tôi hướng dẫn các em
chuẩn bị bài nhà trước khi đến lớp. Trong giờ truy bài tôi phân công học sinh
khá kiểm tra học sinh yếu, nội dung bài ôn là bài cũ và chuẩn bị bài mới.Để gây
hứng thú cho học sinh làm cho người học sôi nổi hơn. Tôi tổ chức cho học sinh
tham quan 1 số trò chơi theo nguyên tắc: " Học mà chơi, chơi mà học". Thông
qua các hình thức tổ chức hoạt động vui chơi. Học sinh vui chơi được củng cố
các kiến thức đã học. Tạo điều kiện cho học sinh được rèn kỹ năng giao tiếp, kỹ
năng nghe - nói. Từ đó kích thích khả năng ứng xử ngôn ngữ của học sinh, rèn tư
duy linh hoạt, tác phong nhanh nhẹn, tháo vát, tự tin cho học sinh.
Ví dụ: Khi dạy bài tập đọc kể cho bé nghe - Tiếng Việt 1 - Tập 2.
Tôi cho học sinh chơi thi đọc tiếp sức.

Nhất đã tiến bộ rõ rệt. Cả 3 em đều đọc đúng, đọc to và đọc hiểu rất tốt.Chính vì
vậy mà phụ huynh đã hiểu rõ vai trò của gia đình trong việc dạy các em là rất
quan trọng. Mối quan hệ giữa gia đình và nhà trường không thể tách rời nhau.
Cho nên muốn nâng cao chất lượng đọc hiểu cho học sinh thì phải có sự giúp đỡ


từ phía gia đình. Có như vậy gia đình mới là chỗ dựa vững chắc làm cho các em
có thói quen chăm học và học tốt hơn.
III. KẾT QUẢ THỰC HIỆN:
Qua thực hiện các biện pháp ở trên học sinh lớp tôi rất chăm chỉ học tập
không học sinh không biết đọc hiểu. Chất lượng các lần khảo sát định kỳ môn
tập đọc lớp tôi điều đạt 100% trung bình trở lên. Trong đó tỷ lệ học sinh có bài
giỏi đạt 55%.
Kết quả kiểm tra của Phòng giáo dục vào cuối năm cụ thể đạt như sau:
Năm học Tổng
Số em
Số em đọc hiểu
Số em
số
đọc hiểu
còn chậm
chưa biết
tốt
đọc hiểu
2011 34
22
12= 35,6%
0
2012
=64,4%