SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ VIỆC CHỮA
CÁC LỖI TRONG BÀI LÀM VĂN CỦA HỌC
SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG


I/LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
1.Tính cấp thiết của đề tài:
Hiện nay trong các trường phổ thông, chất lượng học tập môn văn chưa
cao.Ở trường trung học cơ sở (THCS), học sinh đã được học kĩ môn Tiếng
Việt, Làm văn, nhưng học sinh khi làm bài viết vẫn mắc nhiều lỗi : sai chính tả,
dùng từ không chính xác, viết câu không đúng ngữ pháp tiếng Việt, chưa biết
xây dựng đoạn văn, chép sai dẫn chứng...Ở trung học phổ thông (THPT), tình
trạng này vẫn còn khá phổ biến.Số học sinh đạt loại khá giỏi môn văn còn
tương đối ít. Nguyên nhân dẫn đến chất lượng học tập môn Văn chưa cao là do
chương trình môn Văn quá tải, nặng nề, chưa tạo được sự hứng thú học tập cho
học sinh. Do hạn chế về thời gian, về trang thiết bị dạy học...nhiều giáo viên
phải dạy cho nhanh để kịp chương trình. Học sinh còn học lệch, học tủ, có xu
hướng thiên về các môn tự nhiên, hy vọng sau này thi được vào nhiều trường
Đại học, Cao đẳng và trung học chuyên nghiệp. Khi ra trường dễ tìm được việc
làm ở các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Nhiều học sinh lười học, học tập
đối phó để lấy điểm trung bình, chưa thật sự say mê môn văn, làm một cách
máy móc, thiếu sáng tạo ( trong khi đó môn văn là môn đòi hỏi tư duy hình
tượng, tư duy sáng tạo). Một số học sinh mất căn bản về môn Làm văn, tiếng
Việt ở THCS vào trường THPT chất lượng học tập môn Văn cũng không được
nâng cao bao nhiêu. Một số học sinh lớp 10 còn “ sáng tạo” ra những từ không
đúng chuẩn, câu văn không đúng ngữ pháp tiếng Việt. Cho nên, việc nâng cao
chất lượng môn Văn cho học sinh THPT là rất cần thiết.
Mục tiêu của môn Làm văn là: hoàn chỉnh các tri thức về làm văn cho học
sinh; củng cố và hoàn thiện các kỉ năng tao lập văn bản, góp phần bồi dưỡng

trong bài làm văn.
Trong đề tài này, người viết nêu lên một số kiểu lỗi thường gặp trong bài
làm văn của học sinh ở trường THPT. Qua thực tế tìm hiểu, phân tích, sửa chữa
nhiều câu văn, đoạn văn có chứa nhiều lỗi của học sinh trong mấy năm gần
đây.Người viết cũng tìm ra nguyên nhân sai và nêu lên cách chữa các lỗi mà
học sinh mắc phải.Tác giả có chép lại các câu văn, đoạn văn đã chữa lại để
đồng nghiệp cùng tham khảo.
II.THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA
ĐỀ TÀI:
1.Thuận lợi:
Vấn đề nâng cao chất lượng dạy và học môn Văn luôn được sự quan tâm
rộng rãi của các ban nghành, nhà trường, giáo viên và cha mẹ học sinh. Sở Giáo
Dục và Đào Tạo tỉnh Đồng Nai đã tổ chức các hội nghị chuyên đề nhằm nâng
cao chất lượng dạy và học ở trường THPT, tổ chức hội giảng cấp tỉnh trong
nhiều năm, tuyên dương những giáo viên đạt giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh. Ban
giám hiệu nhà trường, tổ chuyên môn có nhiều đổi mới trong việc tổ chức trong
các buổi họp tổ chuyên môn, bàn đến những vấn đề cấp thiết về chuyên môn,
không nặng về các thủ tục hành chính.
Đội ngũ giáo viên trong tổ chuyên môn nhiệt tình có nhiều kinh nghiệm trong
giảng dạy, tâm huyết với nghề, luôn mong muốn nâng cao chất lượng dạy và
học môn Ngữ văn nói chung, nâng cao chất lương bài làm văn của học sinh nói
riêng.
Bản thân tôi có kinh nghiệm dạy học nhiều năm toàn khối 10-11-12, luôn tiếp
cận với chương trình mới, các kiến thức mới, cập nhật các thông tin qua sách,


báo, đồng nghiệp, làm giám khảo chấm thi tốt nghiệp.Chất lượng giảng dạy cao
đã từng đạt chiến sĩ thi đua cấp cơ sở.
Tôi luôn được sự động viên, giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường, đồng
nghiệp, sự yêu mến của học sinh và phụ huynh học sinh.

12a 6
12a7

Sỉ số
40
38
38
40

Chất lượng thi học kì I
Trên 5
19
48%
17
45%
17
45%
19
48%

5
7
6
7

Khá- giỏi.
12.5%
18 %
16 %
17.5%

các lỗi trong bài làm văn của học sinh trung học phổ thông là rất cần thiết. Dựa
vào các quan điểm nghiên cứu của các nhà khoa học và qua thực tiễn giảng dạy
của bản thân, người viết xin nêu lên một số kinh nghiệm về việc chữa các lỗi
trong bài làm văn của học sinh trung học phổ thông.
2.Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài.
2.1.1: Các loại lỗi chính tả.
Một số học sinh chưa chăm, viết vội vàng, cẩu thả, sau khi làm bài xong
không đọc lại bài nên không phát hiện ra những lỗi viết nhầm dấu, thiếu dấu,
thiếu nét, thiếu dấu chấm câu khi qua hang...Trong một số trường hợp, những
lỗi kiểu này khiến người đọc hiểu sai nghĩa của từ ngữ, hiểu không đúng ý định
của người viết.


Ví dụ1: Dẫn chứng trong bài viết của học sinh lớp 10:
Kiêu căng sắc sảo mặn mà
So bì tài sắc vẫn là phần hơn.
Trong dẫn chứng trên, ở câu thơ thứ nhất học sinh đã viết sai chính tả, do
không đọc lại bài viết để chỉnh sửa lại. Hai chữ “ kiêu căng” dễ gây hiểu nhầm
là một tính từ mang ý nghĩa chê bai về tính nết của con người, dẫn đến ý nghĩa
của cả câu thơ bị sai.
Sửa lại câu thơ thứ nhất thành “Kiều càng sắc sảo mặn mà”. “Kiều” ở đây là
Thúy Kiều, nhân vật chính trong tác phẩm “ Truyện Kiều’ của Nguyễn Du. Ở
câu thơ thứ hai, học sinh đã chép sai từ “ so bề” thành “so bì” mang ý nghĩa so
đo, ganh tị. Câu thơ thứ hai phải sửa lại là “ So bề tài sắc lại là phần
hơn”.Nguyễn Du so sánh tài sắc của Thúy Kiều hơn hẳn Thúy Vân.
Ví dụ 2: Trong một bài làm văn, học sinh lớp 10 viết:
Bà lão thấy một cô gái xinh đẹp, từ trong quả thịt bước ra.
Học sinh này viết nhầm từ “ quả thị” thành “quả thịt” mà không đọc lại bài làm
văn nên không phát hiện ra chỗ sai, làm mất giá trị thẩm mỹ của hình tượng
văn học

Nguyên nhân là do các em phát âm sai, khi viết lại không tuân theo những quy
định của chính tả tiếng Việt.
Sửa các lỗi chính tả trong ví dụ trên:
-Mẹ con Cám lừa bắt cá bống ăn thịt.
-Hồ Xuân Hương hai lần làm lẽ, hai lần góa chồng.
-Nhà thơ đã tố cáo xã hội phong kiến mục ruỗng.
2.1.3:Lỗi do không nắm được cách ghi âm của chữ quốc ngữ.
Trong tiếng Việt, có một số phụ âm có cách đọc giống nhau nhưng thể hiện
trên chữ viết khác nhau.Một số học sinh do không nắm vững quy tắc ghi âm
của chữ quốc ngữ nên thường viết sai lỗi chính tả.
Ví dụ:
-APhủ ném con quoay vào mặt ASử.
-Tôi nhớ về ngôi trường yêu giấu, nơi tôi đã học bốn năm qua.
-Bác giành tình thương cho nhân dân lao động bị áp bức
(Bài làm của một học sinh)
Ở các ví dụ trên, học sinh đã viết sai từ “con quay” thành “con quoay” (thừa
chữ o), “yêu dấu” thành “yếu giấu”, “dành” thành “giành”.
Viết sai chính tả dẫn đến sai nghĩa của từ, để tránh kiểu lỗi này, giáo viên cần
hướng dẫn học sinh viết chính tả trong các giờ trả bài làm văn, giới thiệu học
sinh tham khảo thêm sách “ Từ điển chính tả tiếng Việt).
2.1.4 Viết sai các danh từ:
Một số học sinh có thói quen không viết hoa các danh từ riêng như tên
người, tên dân tộc, tên địa danh....Có một số học sinh lại viết hoa tùy tiện các
danh từ chung chỉ hoa lá, cây cỏ, động vật, đồ vật...
Ví dụ: Bài thơ “ việt bắc” được tố hữu viết vào tháng 10 năm 1954.
(Bài làm của một học sinh 12).
Trong ví dụ trên, học sinh không viết hoa các danh từ riêng, tên địa danh, tên
tác giả.
Chữa lại các lỗi chính tả trong câu văn trên:
Bài thơ “ Việt Bắc” được Tố Hữu viết vào tháng 10 năm 1954.