MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ VIỆC CHỮA CÁC LỖI TRONG BÀI
LÀM VĂN CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
I/LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
1.Tính cấp thiết của đề tài:
Hiện nay trong các trường phổ thông, chất lượng học tập môn văn chưa cao.Ở
trường trung học cơ sở (THCS), học sinh đã được học kĩ môn Tiếng Việt, Làm văn,
nhưng học sinh khi làm bài viết vẫn mắc nhiều lỗi : sai chính tả, dùng từ không
chính xác, viết câu không đúng ngữ pháp tiếng Việt, chưa biết xây dựng đoạn văn,
chép sai dẫn chứng Ở trung học phổ thông (THPT), tình trạng này vẫn còn khá phổ
biến.Số học sinh đạt loại khá giỏi môn văn còn tương đối ít. Nguyên nhân dẫn đến
chất lượng học tập môn Văn chưa cao là do chương trình môn Văn quá tải, nặng nề,
chưa tạo được sự hứng thú học tập cho học sinh. Do hạn chế về thời gian, về trang
thiết bị dạy học nhiều giáo viên phải dạy cho nhanh để kịp chương trình. Học sinh
còn học lệch, học tủ, có xu hướng thiên về các môn tự nhiên, hy vọng sau này thi
được vào nhiều trường Đại học, Cao đẳng và trung học chuyên nghiệp. Khi ra
trường dễ tìm được việc làm ở các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Nhiều học
sinh lười học, học tập đối phó để lấy điểm trung bình, chưa thật sự say mê môn văn,
làm một cách máy móc, thiếu sáng tạo ( trong khi đó môn văn là môn đòi hỏi tư duy
hình tượng, tư duy sáng tạo). Một số học sinh mất căn bản về môn Làm văn, tiếng
Việt ở THCS vào trường THPT chất lượng học tập môn Văn cũng không được nâng
cao bao nhiêu. Một số học sinh lớp 10 còn “ sáng tạo” ra những từ không đúng
chuẩn, câu văn không đúng ngữ pháp tiếng Việt. Cho nên, việc nâng cao chất lượng
môn Văn cho học sinh THPT là rất cần thiết.
Mục tiêu của môn Làm văn là: hoàn chỉnh các tri thức về làm văn cho học sinh;
củng cố và hoàn thiện các kỉ năng tao lập văn bản, góp phần bồi dưỡng nhân cách,
rèn luyện năng lực, tư duy sáng tạo, nâng cao khả năng xúc cảm thẩm mỹ trước
những vẻ đẹp của cuộc sống; tạo cho học sinh làm tốt môn làm văn ở THPT. Mỗi
bài của học sinh nạp cho thầy cô giáo là một phần tâm hồn, trí tuệ của các em thể
hiện qua ngôn ngữ và lập luận của bài văn. Có những bài văn hay, sáng tạo, diễn đạt
mạch lạc cần được phát huy, khen ngợi. Nhưng cũng có những bài văn của học sinh
còn sai chính tả, dùng từ không đúng chuẩn mực, ý nghèo nàn, diễn đạt lủng củng,

1.Thuận lợi:
Vấn đề nâng cao chất lượng dạy và học môn Văn luôn được sự quan tâm rộng rãi
của các ban nghành, nhà trường, giáo viên và cha mẹ học sinh. Sở Giáo Dục và Đào
Tạo tỉnh Đồng Nai đã tổ chức các hội nghị chuyên đề nhằm nâng cao chất lượng dạy
và học ở trường THPT, tổ chức hội giảng cấp tỉnh trong nhiều năm, tuyên dương
những giáo viên đạt giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh. Ban giám hiệu nhà trường, tổ
chuyên môn có nhiều đổi mới trong việc tổ chức trong các buổi họp tổ chuyên môn,
bàn đến những vấn đề cấp thiết về chuyên môn, không nặng về các thủ tục hành
chính.
Đội ngũ giáo viên trong tổ chuyên môn nhiệt tình có nhiều kinh nghiệm trong giảng
dạy, tâm huyết với nghề, luôn mong muốn nâng cao chất lượng dạy và học môn Ngữ
văn nói chung, nâng cao chất lương bài làm văn của học sinh nói riêng.
Bản thân tôi có kinh nghiệm dạy học nhiều năm toàn khối 10-11-12, luôn tiếp cận
với chương trình mới, các kiến thức mới, cập nhật các thông tin qua sách, báo, đồng
nghiệp, làm giám khảo chấm thi tốt nghiệp.Chất lượng giảng dạy cao đã từng đạt
chiến sĩ thi đua cấp cơ sở.
2
Tôi luôn được sự động viên, giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường, đồng nghiệp,
sự yêu mến của học sinh và phụ huynh học sinh.
Những thuận lợi trên giúp tôi luôn hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn đã được giao.
2.Khó khăn:
Trình độ học sinh trong trường không đồng đều. Nhìn chung học sinh được
tuyển vào năm lớp 10 đều không qua xét tuyển. Đa số học sinh chỉ đạt học lực trung
bình, trung bình yếu, lượng khá giỏi thì rất ít. Học sinh chưa có tinh thần ham học
hỏi, còn chủ quan lơ là trong học tập. Vì vậy trong mỗi lớp học, học lực của học sinh
chưa đồng đều .Có những học sinh đạt trình độ khá, giỏi nhưng đa số là học sinh có
trình độ trung bình yếu rất nhiều, chưa có sự tiến bộ trong học tập. Nhiều học sinh
có ý thức phấn đấu chưa cao, bằng lòng với học lực trung bình. Một số học sinh lại
còn học tập lơ là, ham chơi chưa tập trung nghe giảng, thụ động. Nhiều học sinh
giành thời gian cho các môn khoa học tự nhiên, ôn thi vào đại học môn văn chỉ

văn, để có những phương pháp giảng dạy phù hợp, nâng cao chất lượng bài làm văn
của học sinh. Người giáo viên còn phải trân trọng, phát huy sự sáng tạo của học sinh,
khuyến khích các em rèn luyện để viết những bài văn hay, không chấp nhận sự bình
thường, bởi vì “ bình thường là cái chết của nghệ thuật” (Huy gô).Trong thực tế
giảng dạy, nhiều học sinh “ không viết được nhiều đoạn văn hay, nhiều bài văn tốt”,
có những câu văn đúng của học sinh đã bị “ giáo viên cho là những câu sai”, “ngữ
pháp nhà trường lâu nay chỉ dạy đến câu. Câu được coi là đơn vị cuối cùng của việc
nghiên cứu và giảng dạy.Cho nên, khi dạy làm văn, phải động chạm đến những vấn
đề thuộc lĩnh trên câu như chuỗi câu, đoạn văn, v.v. thì cả học sinh lẫn giáo viên
đều tỏ ra lúng túng” (Nguyễn Quang Ninh).
Một số nhà khoa học còn thấy được tình trạng một bộ phận học sinh sinh phổ thông
và nhân dân phát âm chưa đúng chuẩn, viết sai chính tả, đề ra cách giải quyết “ chỉ
có một cách tốt nhất là phải có những quy định thống nhất trên cơ sở thực tế của
hoạt động ngôn ngữ, cụ thể là hoạt động lời nói của tiếng Việt ( Trần Trí Giỏi).Diệp
Quang Ban đưa ra những nguyên tắc cơ bản của việc dùng từ là: dùng từ phải chính
xác, dùng từ phải giản dị, dùng từ phải có hình ảnh.Mục đích là để giúp học sinh
tránh các lỗi trong dùng từ, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
Từ những quan điểm của các nhà khoa học ở trên, chúng ta thấy việc chữa các lỗi
trong bài làm văn của học sinh trung học phổ thông là rất cần thiết. Dựa vào các
quan điểm nghiên cứu của các nhà khoa học và qua thực tiễn giảng dạy của bản
thân, người viết xin nêu lên một số kinh nghiệm về việc chữa các lỗi trong bài làm
văn của học sinh trung học phổ thông.
2.Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài.
2.1.1: Các loại lỗi chính tả.
Một số học sinh chưa chăm, viết vội vàng, cẩu thả, sau khi làm bài xong không
đọc lại bài nên không phát hiện ra những lỗi viết nhầm dấu, thiếu dấu, thiếu nét,
thiếu dấu chấm câu khi qua hang Trong một số trường hợp, những lỗi kiểu này
khiến người đọc hiểu sai nghĩa của từ ngữ, hiểu không đúng ý định của người viết.
Ví dụ1: Dẫn chứng trong bài viết của học sinh lớp 10:
Kiêu căng sắc sảo mặn mà

luyện cho học sinh thói quen viết bài cẩn thận, tập trung suy nghĩ để làm bài, khi làm
bài xong nên đọc lại một, hai lần để chữa các lỗi.
2.1.2: Lỗi do cách phát âm của địa phương.
Kiểu lỗi này thường gặp ở những học sinh yếu, ý thức học tập chưa cao, chưa rèn
luyện viết đúng chính tả tiếng Việt.
Ví dụ:
Một số lỗi trong bài làm văn của học sinh.
-Mẹ con Cám lừa bắt cá bóng ăn thịt.
-Hồ Xuân Hương hai lần làm lẻ, hai lần góa chồng.
-Nhà thơ đã tố cáo xã hội phong kiến mủn rủn
Trong các ví dụ trên, học sinh đã viết sai chính tả các từ “ cá bống” thành “ cá
bóng”, “ làm lẽ ”thành “làm lẻ” ( đơn lẻ, lẻ loi); “mục ruỗng” thành “mủn rủn”.
Nguyên nhân là do các em phát âm sai, khi viết lại không tuân theo những quy định
của chính tả tiếng Việt.
Sửa các lỗi chính tả trong ví dụ trên:
-Mẹ con Cám lừa bắt cá bống ăn thịt.
5
-Hồ Xuân Hương hai lần làm lẽ, hai lần góa chồng.
-Nhà thơ đã tố cáo xã hội phong kiến mục ruỗng.
2.1.3:Lỗi do không nắm được cách ghi âm của chữ quốc ngữ.
Trong tiếng Việt, có một số phụ âm có cách đọc giống nhau nhưng thể hiện trên
chữ viết khác nhau.Một số học sinh do không nắm vững quy tắc ghi âm của chữ
quốc ngữ nên thường viết sai lỗi chính tả.
Ví dụ:
-APhủ ném con quoay vào mặt ASử.
-Tôi nhớ về ngôi trường yêu giấu, nơi tôi đã học bốn năm qua.
-Bác giành tình thương cho nhân dân lao động bị áp bức
(Bài làm của một học sinh)
Ở các ví dụ trên, học sinh đã viết sai từ “con quay” thành “con quoay” (thừa chữ o),
“yêu dấu” thành “yếu giấu”, “dành” thành “giành”.

Ghi âm chữ
quốc ngữ
Viết sai danh
từ
10a7 40 5 12,5% 3 7,5% 4 10% 4 10 %
10a9 38 4 10,5% 4 10,5% 5 13% 3 7,9 %
12a6 38 5 13 % 3 7,9 % 6 15,8% 4 10,5%
12a7 40 3 7,5 % 5 12,5% 4 10% 5 12,5%
2.2:Các lỗi về dùng từ:
2.2.1:Dùng từ thiếu chính xác:
Học sinh dùng từ thiếu chính xác do không hiểu nghĩa của từ, vốn từ vựng còn
hạn chế nên không lựa chọn được từ ngữ diễn đạt chính xác điều mình muốn nói.
Ví dụ 1: Triệu Đà dùng mỹ nhân kế cho con trai là Trọng Thủy sang ở rể tại Âu Lạc.
Ví dụ 2: Long Vương sai hậu vệ đưa Trọng Thủy vào.
(Bài làm của một học sinh 10).
Ở câu (1) học sinh đã dùng từ “mỹ nhân kế” là không chính xác. “Mỹ nhân kế” là
một mư kế của người xưa trong “tam thập lục kế” (36 kế), dùng người đẹp,(phụ nữ)
làm đối phương mê đắm, mất cảnh giác dẫn đến thất bại, mất nước, suy yếu Từ
“mỹ nhân kế” dung cho Trọng Thủy (con trai Triệu Đà) là sai, nên sử lại thành “
mưu kế”.Ở câu (2) từ “hậu vệ” dùng không chính xác. “Hậu vệ” chỉ người giữ
khung thành ( dùng trong bóng đá), ở đây học sinh dùng từ “ hậu vệ” nên sữ lại
thành “ thị vệ”.
Viết lại các từ đã chữa đúng trong hai câu văn:
(1) Triệu Đà dùng mưu kế cho con trai là Trọng Thủy sang ở rể tại Âu Lạc.
(2) Long Vương sai thị vệ đưa Trọng Thủy vào.
Học sinh dùng từ thiếu chính xác còn do kiến thức về lịch sử, văn học, thời đại, tác
giả, tác phẩm chưa được đầy đủ.
Ví dụ 3:
(1) Nhà thơ Đặng Thị Mai đã nhận xét về thơ Bác ( )
(2) Tố Hữu là một nhà văn lớn.

nhật tù, thu tại ngoại” suốt “mười bốn trăng tê tái gông cùm”.
(Bài làm của một học sinh ).
Trong đoạn văn trên, ngoài việc sai về ngữ pháp, ngữ nghĩa, câu văn lủng củng; về
mặt dùng từ, học sinh đã dùng từ khoa trương, lạm dụng từ Hán Việt, lạm dụng câu
nói cổ ( mà chưa rõ nghĩa nên chép sai).Học sinh này dùng từ Hán Việt, dùng từ
khoa trương “ toàn dân trên giương gian”, “ vô cùng vĩ đại”, “ tồn tại bất diệt”, “hy
sinh cống hiến”, “ vào cách mạng”, “ôm lấy mọi đau khổ gian nan của nhân
dân” ,”Nhất nhật tù, tu tại ngoại”.Các từ này nên sửa lại là: “ nhân dân thế giới”, “vĩ
đại”, “ sống mãi”, “hiến dâng”, “cho cách mạng”, “chịu đựng hy sinh gian khổ”, “
nhấ nhật tù, tu tại ngoại”. Mặt khác, phải sửa lại câu, sắp xếp trật tự các câu, bỏ các
từ ngữ không cấn thiết để xây dựng đoạn văn trên của học sinh thành một đoạn văn
hoàn chỉnh.
Viết lại đoạn văn đã chữa từ ngữ, ngữ pháp:
Đối với nhân dân Việt Nam và nhân dân thế giới. Hồ Chí Minh là một con người vĩ
đại, luôn sống mãi trong tâm hồn mỗi người.Người đã hiến dấng cả cuộc đời cho
cách mạng, chịu đưng hy sinh gian khổ để cứu dân tộc ta thoát khỏi ách nô lệ. Người
xưa đã nói “ Nhất nhật tù, thiên thu tại ngoại”. Người phải chịu đựng “ mười bốn
trăng tê tái gông cùm” của nhà tù Quốc dân đảng tàn bạo.
2.2.3: Lỗi thừa từ, lặp từ:
Do kiến thức về từ ngữ còn hạn chế, một số học sinh khi làm văn đã dùng từ
trùng lặp về nghĩa hoặc lặp đi lặp lại về ngữ âm không cần thiết.
8
Ví dụ 1: Lòng thương người, chủ nghĩa nhân đạo của Hồ Chí Minh đã đạt tới mức
độ quên mình.
(Bài làm của một học sinh ).
Trong đoạn văn trên, học sinh đã dùng thừa tù, lặp về ý nghĩa. “ Lòng thương người”
là một khía cạnh của “ chủ nghĩa nhân đạo”, “ chủ nghĩa nhân đạo có ý nghĩa bao
quát, phong phú hơn “ lòng thương người”. Từ “ Lòng thương người” đã dùng thừa,
nên không dùng được.
Viết lại câu văn đã sửa lại từ.

chậm rãi. Nên sửa từ “lả tả” thành “lả chả” để miêu tả nước mắt tuôn rơi.
Các câu văn đã chữa lại từ ngữ:
9
(1) Trước mắt chàng là một cung điện nguy nga, tráng lệ, vàng ngọc nhấp lấp
lánh.
(2) Trọng Thủy nghe tiếng sáo réo rắt.
(3)Nước mắt Mị Châu rơi lã chã.
Cách khắc phục kiểu lỗi dùng sai từ tượng hình, tượng thanh là giáo viên cần hướng
dẫn học sinh hiểu được ý nghĩa của từ tượng hình, tượng thanh, có thói quen tìm
hiểu từ cùng trường nhĩa, lựa chọn trong trường nghĩa một từ thích hợp cho sự vật
được miêu tả.Những từ tượng hình, tượng thanh có giá trị gợi hình, gợi cảm và gợi
nhạc. Những từ ngữ này được sử dụng chính xác sẽ mang lại cho tâm hồn người đọc
những rung cảm đặc biệt, khiến người đọc như tận mắt nhìn thấy sự vật, sự việc
được miêu tả.
-Số liệu thống kê các lỗi của học sinh thường gặp:
Lớp Sỉ số Lỗi về dùng từ.
Dùng từ thiếu
chính xác
Từ khoa
trương, sáo
rỗng, lam dụng
Lỗi thừa từ,
lặp từ
Sai từ tượng
hình, tượng
thanh
10a7 40 4 10% 3 7,5 % 5 12,5% 3 7,5%
10a9 38 5 13,2% 4 10,5% 4 10,5% 4 10,5%
12a6 38 3 7,9 % 3 7,9 % 3 7,9 % 3 7,9 %
12a7 40 4 10 % 4 10 % 4 10 % 3 7,5%

“Rừng xà nu” được Nguyên Ngọc viết vào năm 1971. (3)Lúc ấy cuộc chiến tranh
phá hoại của đế quốc Mĩ đã lan rộng ra miến Bắc. (4)Truyện ngắn “ Rừng xà nu”
được in trong tập “ Trên quê hương những anh hùng ”.
Bài làm của học sinh lớp 12.
Các câu trong đoạn văn trên đúng về cấu trúc ngữ pháp, đúng về liên kết câu
trong đoạn văn nhưng sai về nội dung.
-Câu (1) tên tác giả là Nguyễn Trung Thành. Câu (2) tên tác giả là Nguyên Ngọc.
Thật ra Nguyên Ngọc là bút danh của nhà văn khi tập kết ra Bắc, khi ông viết tác
phẩm “Mạch nước ngầm”, “Rẻo cao”. Từ năm 1962, ông trở lại miền Nam lấy
bút danh là Nguyễn Trung Thành. Tên thật Nguyễn văn báu.
-Ở câu (1): học sinh dùng từ “ xứ sở chiến trường Tây Bắc”là sai, trong thực tế
thì Nguyễn Trung Thành gắn bó mật thiết với chiến trường Tây Nguyên.
Câu (1) phải sửa lại từ ngữ.
-Ở câu (2): học sinh hiểu về thời gian sáng tác. Truyện ngắn “ Rừng xà nu” được
viết năm 1965 chứ không phải 1971.
-Câu (3) : Học sinh hiểu sai về hoàn cảnh lịch sử.
Có lẽ câu (2) và (3) học sinh đã nhầm với hoàn cảnh ra đời của tác phẩm “ Đất
nước- trích Mặt đường khát vọng của Nguyễn Khoa Điềm”.
-Ở câu (4): Học sinh viết sai về tên tập truyện và ký của Nguyễn Trung Thành,
đúng ra là tập “ Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc”, xuất bản năm
1969.
Cách sửa các câu trong đoạn văn trên:
-Câu (1): Sửa từ “ chiến trường Tây Bắc thành chiến trường Tây Nguyên”, bỏ tử
“xứ sở” dùng thừa từ, thêm từ ngữ vào cho rõ nội dung.
-Câu (2): Sửa từ “Nguyên Ngọc” thành Nguyễn Trung Thành”, sửa từ “năm
1971” thành “năm 1965”, hoặc “mùa hè 1965”.
-Câu (3): Sửa lại nội dung cả câu thành: “ Lúc ấy đế quốc Mĩ bắt đầu đổ quân ào
ạt vào Miền Nam nước ta”.
11
-Câu (4): “Sửa trên quê hương những anh hùng” thành“ Trên quê hương những

Cách chữa lại các câu văn trong đoạn văn trên:
-Câu (1): sửa từ” dân tộc xảo trá thành dân tộc Strá”.
-Câu (3) sửa nhóm từ “một đứa mồ côi” thành “một đứa trẻ mồ côi”.
-Sửa lại câu (3) và câu (4), nhập hai câu thành một câu đặt ở vị trí câu thứ hai, có
chủ ngữ là “ anh”.
-Câu (2): Nên sửa lại, đặt ở vị trí thứ ba để tạo ra sự liên kết với các câu trước.
Thêm trạng ngữ “ hàng ngày” vào đầu câu, bỏ các từ ‘ trồng xà lét, xà lách”.
Cách sửa như trên là hợp lí, bởi vì học sinh muốn nói đến quãng đời của Tnú lúc
còn nhỏ, chưa đi làm liên lạc và nuôi giấu cán bộ.
12
Viết lại đoạn văn đã chữa đúng:
Tnú là con của dân tộc Strá. Anh là một đứa trẻ mồ côi, được cụ Mết và dân làng
Xô Man nuôi nấng .Hàng ngày, anh cùng dân làng đi làm nương rẫy( ).
2.3.4 : Giữa các câu trong đoạn không có mối quan hệ lôgic về ý nghĩa:
Có những trường hợp học sinh viết những câu đúng về nội dung nhưng các
câu này không có mối quan hệ lôgic về ý nghĩa, khiến cho đoạn văn trở nên lộn
xộn, rời rạc.
Ví dụ: (1)Mở đầu đoạn thơ Quang Dũng đã dưng lên một bức tượng đài tập thể
về người lính Tây Tiến. (2)Năm 1947-1948 là năm cuộc kháng chiến chống Pháp
bước vào giai đoạn đầy gian khổ, hy sinh. (3)Nhiều anh bộ đội có tâm hồn lãng
mạn, hào hoa. (Bênh sốt rét rừng làm cho tóc các anh rụng hết.
Bài làm của học sinh lớp 12.
Đoạn văn trên không nêu được chủ đề rõ ràng, chính xác.Các ý diễn đạt lộn
xộn.Nguyên nhân là do học sinh còn hạn chế về khả năng tư duy, chưa năm được
quá trình tạo lập văn bản, chưa liên kết được các câu về mặt nội dung.Cách sửa
lại: sửa lại vị trí sắp xếp các câu trong đoạn, thêm từ ngữ có tác dụng liên kết các
câu trong đoạn về nội dung.Cụ thể các sửa là:
-Câu (1): Giữ nguyên cả câu.
-Câu (2): Thêm từ ngữ để liên kết về nội dung giữa câu (2) và câu (1).
-Câu (4): Đưa lên vị trí câu thứ (3), sửa lại từ ngữ.

Bài thơ “Đất Nước” viết 1948- 1955.
Nguyễn Đình Thi sinh năm 1924 ở Lào, quê ở Phú Xuyên,Hà Đông. Sau cách
mạng tháng 8 làm tổng thư kí hội văn hóa cứu quốc.
Bài thơ được Nguyễn Đình Thi viết xong năm 1955 sau khi kháng chiến chống
Pháp kết thúc.Sau đó bài thơ được in trong tập “ Người chiến sĩ (1958)”.
Ý của ba “ đoạn văn” trên rời rạc, thiếu các phương tiện liên kết. Học sinh còn
viết thiếu từ, sai chính tả.Xét về nội dung, ba “ đoạn văn” trên viết về tác giả
Nguyễn Đình Thi và hoàn cảnh ra đời của bài thơ “Đất Nước”.Cách chữa đơn
giản nhất là nhập ba “đoạn văn” làm một, sắp xếp lại các ý, sữa lỗi chính tả, sữa
lại từ ngữ.
Sau đây là đoạn văn đã chữa lại:
Nguyễn Đình Thi sinh năm 1924 tại Luông Pha băng (Lào), quê ở Phú Xuyên,
tỉnh Hà Đông. Sau cách mạng tháng 8 làm tổng thư kí hội văn hóa cứu quốc. Bài
thơ “Đất Nước” được Nguyễn Đình Thi viết trong một thời gian dài (1948-1955),
và hoàn thành năm 1955 sau khi cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc hoàn toàn
thắng lợi. Bài thơ được in trong tập thơ “ Người chiến sĩ” (1958).
Để khắc phục tình trạng học sinh chưa biết viết đoạn văn, nghĩ gì viết nấy, tự ý
chấm qua hàng, kết thúc đoạn văn dang dở, người giáo viên cần rèn luyện cho
học sinh viết một đoạn văn xoay quanh một câu chủ đề, biết viết câu chủ đề và
các câu triển khai ý của câu chủ đề. Cần cho các em tham khảo một số đoạn văn
mẫu, hoặc đọc những đoạn văn hay của học sinh trong giờ trả bài viết. Giáo viên
có thể đọc, phân tích những đoạn văn viết cẩu thả, tùy tiện để rút kinh nghiệm tại
lớp.
2.4.2: Đoạn văn sai ý, lạc ý:
Kiểu lỗi này thường gặp ở những học sinh yếu, lười biếng học bài, chưa nắm
được yêu cầu của đề bài, hiểu sai nội dung tác phẩm, hiểu sai dẫn chứng, hoặc
nhầm kiến thức giữa các bài.
Ví dụ:Tác phẩm Người lái đò Sông Đà được Người lái đò Sông Đà viết năm
1952 đây là kết quả Nguyễn Tuân cùng với bộ đội vào giải phóng Tây Bắc, tám
tháng sống cùng với người dân ông đã hiểu được cuộc sống của người dân nơi

hình, tránh việc đưa dẫn chứng tùy tiện, tràn lan mà không hiệu quả.
Ví dụ: Muốn trích dẫn một vài câu của tác phẩm “Vợ Nhặt” của Kim Lân, nếu
không nhớ nội dung văn bản thì ta nên học cách ghi nhớ những từ, cụm từ và
lồng ghép vào trong câu văn của mình để đảm bảo tính bám sát và triển khai nội
dung mạch lạc của bài văn.
-Trên đường đưa người vợ nhặt về nhà.Tràng cảm thấy có cái gì “ phớn phở”
khác hản với ngày thường, hắn cười “ tủm tỉm” và đôi mắt sáng lên đầy vẻ “ lấp
lánh”
-Số liệu thống kê các lỗi của học sinh thường gặp trong đoạn văn:
Lớp Sỉ số Lỗi sai trong đoạn văn
Đoạn văn ngắn
chưa hoàn chỉnh.
Đoạn văn sai ý,
lạc ý
Đưa dẫn chứng không
xác thực
15
10a7 40 5 12,5% 4 10,5% 5 12,5%
10a9 38 4 10,5% 3 7,9 % 3 7,9 %
12a6 38 6 15,8% 5 13,2% 4 10,5%
12a7 40 4 10,5% 3 7,5% 4 10 %
IV.KẾT QUẢ:
Sáng kiến này được tôi áp dung trong việc giảng dạy, học sinh đạt được kết
quả khả quan. Học sinh từ chỗ mắc nhiều lỗi trong các bài kiểm tra ở đầu năm,
dần dần sửa chữa, rèn luyện, viết câu văn chuẩn xác hơn, dùng từ đúng nghĩa
hơn, lỗi chính tả giảm dần, biết liên kết giữa các câu trong đoạn văn, câu đủ thành
phần chủ ngữ- vị ngữ, dẫn chứng chính xác. Một số học sinh yếu thành trung
bình, trung bình trở nên khá, giỏi.
Số liệu thống kê năm 2010 -2011.
Lớp Sỉ số Chất lượng thi học kì II

trong quá trình giảng dạy. Nhiều học sinh yếu, kém trở nên trung bình đã trở nên
khá.
VI.KẾT LUẬN.
Việc chấm trả bài của giáo viên đòi hỏi thời gian và có tâm huyết.Người giáo
viên có đọc thật kỹ bài văn của học sinh mới phát hiện ra các kiểu lỗi, tìm ra cách
sửa chữa, đồng thời có chấm kỹ bài làm văn của học sinh thì người giáo viên mới
phát hiện ra được những bài văn hay, sáng tạo, dẫn đến việc cho điểm mới chính
xác, công bằng. Những bài viết mắc nhiều lỗi phải được sửa chữa, rút kinh
nghiệm cho bài viết sau. Những bài văn thể hiện sự độc đáo, sáng tạo, tư duy
logic, diễn đạt mạch lạc, phải được ghi nhân, khen ngợi. Người giáo viên nên ghi
chép lại các lỗi phổ biến trong bài làm văn của học sinh, những ý tưởng sáng tạo
của các em, để làm tư liệu trong các giờ dạy môn Làm văn, Tiếng việt. Cần khắc
phục tình trạng học sinh ngại học văn, làm văn, chép đề, đọc kỹ đề mà không biết
viết câu văn đầu tiên của phần mở bài như thế nào .Nên tổ chức các buổi thảo
luận để học sinh mạnh dạn phát biểu ý kiến, rèn luyện kỹ năng nói và viết, ý thức
yêu mền và trân trọng, phát huy vẻ đẹp của ngôn ngữ dân tộc. Sáng kiến này
đang trong quá trình áp dụng vào thực tế, cần được tìm tòi, bổ sung thêm cho
hoàn chỉnh. Rất mong được sự góp ý kiến tận tình của đồng nghiệp.
VIII.TÀI LIỆU THAM KHẢO.
1. Nguyễn Trọng Báu, Nguyễn Quang Ninh, Trần Ngọc Thêm (1985). Ngữ pháp
văn bản và việc dạy làm văn -NXB-GD.
2.Hữu Đạt, Trần Trí Dõi, Đào Thanh Lan (1998).Cở sở Tiếng Việt-NXB-GD
3.Đỗ Việt Hùng (1999).Sổ tay kiến thức Tiếng Việt PTTH- NXB-GD
4. Diệp Quang Ban (2000). Ngữ pháp Tiếng Việt -NXB-GD
5. Ngô Tiến Dũng (2003) .Vai trò nói -viết đúng tiếng mẹ đẻ - NXB-GD
17