[Type text]

[Type text]

[Type text]

I. Lý do chọn đề tài.
Trong cuộc sống, trải qua hàng vạn năm hình thành, tồn tại và phát
triển, con người vẫn chưa bao giờ thôi băn khoăn và đủ khả năng giải thích
hết được thế giới. Đứng trước thế giới rộng lớn, bao la, trước các sự vật, hiện
tượng muôn hình, muôn vẻ, con người luôn có nhu cầu nhận thức thế giới
bằng một loạt các câu hỏi cần giải đáp: thế giới từ đâu mà ra? Nó tồn tại và
phát triển như thế nào? Các sự vật ra đời, tồn tại và mất đi có tuân theo quy
luật nào không?... Đi sâu trả lời các câu hỏi ấy chính là bản chất, nhiệm vụ
của triết học. Vì vậy, có thể khẳng định, triết học có vai trò đặc biệt quan
trọng trong việc giải thích và cải tạo thế giới. Bàn về chủ nghĩa Mác –
Lênin , ta có thể hiểu, đây là học thuyết về những quy luật chung nhất của sự
phát triển trong tự nhiên và xã hội, lí luận cách mạng của quần chúng nhân
dân lao động trong cuộc đấu tranh tự giải phóng khỏi áp bức bóc lột, công
cuộc xây dựng khoa học Chủ nghĩa xã hội và Chủ nghĩa Cộng sản. Nó là
những quan điểm triết học, khoa học và các quan điểm chính trị, xã hội.
Trong khuôn khổ phạm vi bài luận, ta đi sâu vào nghiên cứu về vấn đề bản
chất, hiện tượng. Bản chất và hiện tượng là một trong sáu cặp phạm trù cơ
bản của phép duy vật biện chứng, nó giúp mỗi chúng ta có cái nhìn vừa tổng
quát, vừa cụ thể và sâu sắc hơn về những sự vật, hiện tượng của thế giới
xung quanh. Qua đó, mỗi chúng ta có thể vận dụng giá trị của phương pháp
luận để phân tích, xem xét các vấn đề trong quá trình nhận thức cũng như
ứng dụng trong cuộc sống thực tiễn. Nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc
vận dụng các nguyên lí cơ bản của Mác – Lênin nói chung và mối quan hệ
của cặp phạm trù bản chất – hiện tượng nói riêng, nhóm chúng em quyết
định chọn đề tài nghiên cứu về vấn đề “ Vận dụng nội dung và ý nghĩa

khách quan và gắn bó chặt chẽ với nhau. Bản chất bao giờ cũng bộc lộ qua
hiện tượng và ngược lại, hiện tượng bao giờ cũng là sự biểu hiện của một bản
chất nhất định. Không có bản chất tồn tại thuần tuý tách rời hiện tượng, cũng
như không có hiện tượng lại không biểu hiện của một bản chất nào đó.
Khi bản chất thay đổi thì hiện tượng thay đổi theo. Khi bản chất thay
đổi thì hiện tượng cũ cũng mất theo. Khi bản chất mới ra đời thì hiện tườn
mới phù hợp với nó cũng dần xuất hiện.
b. Sự đối lập giữa bản chất và hiện tượng.
Sự đối lập giữa bản chất và hiện tượng được thể hiện qua các mâu
thuẫn:
- Mâu thuẫn giữa cái bên trong và cái bên ngoài. Bản chất phản ánh
cái chung sâu xa, cái bên trong của sự vật; hiện tượng phản ánh cái riêng,
biểu hiện ra bên ngoài của bản chất.Tất cả các hiện tượng biểu hiện bản chất
theo nhiều cách khác nhau: có hiện tượng biểu hiện một phần bản chất, có
hiện tượng biểu hiện bản chất tương đối đầy đủ, đúng đắn, nhưng đôi khi
2

2


[Type text]

[Type text]

[Type text]

hiện tượng biểu hiện bản chất không hoàn toàn đúng đắn, thậm chí còn sai
lệch bản chất bởi vì nếu hiện tượng nào cũng bộc lộ ngay tức khắc và hoàn
toàn đầy đủ bản chất thì con người chỉ cần dùng giác quan mà nhận thức sự
vật, chứ không cần dùng đến các ngành khoa học, kỹ thuật hiện đại.


[Type text]

[Type text]

[Type text]

Mặt khác, bản chất phản ánh tính tất yếu, tính quy luật nên trong nhận
thức và thực tiễn cần phải căn cứ vào bản chất chứ không căn cứ vào hiện
tượng thì mới có thể đánh gía một cái chính xác về sự vật hiện tượng đó và
mới có thể cải tạo căn bản sự vật.
III. Phân tích vụ án hình sự dựa trên cặp phạm trù bản chất và
hiện tượng
1. Tổng quan vụ án
Theo trang mạng Cand.com và một số bài báo có liên quan, ngày
27-10, Cơ quan CSĐT CAQ Thanh Khê, TP Đà Nẵng cho biết, đã khởi tố vụ
án, khởi tố bị can và thực hiện lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Hữu Nghĩa
(1987, trú xã Phước Hiệp, H. Tuy Phước, tỉnh Bình Định) về hành vi hiếp
dâm. Nạn nhân là chị Trần Thị S. (1988, trú tỉnh TT-Huế).
Theo lời khai của chị S., thông qua mạng xã hội, chị quen một thanh
niên tên Nghĩa cách đó khoảng 4 ngày và từng hẹn nhau gặp mặt uống cà
phê. 17 giờ ngày 15-10-2015, chị S. cùng một nhóm bạn đang ngồi chơi tại
quán nhậu “Nhiệt Đới” trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, TP Đà Nẵng. Trong
quá trình ngồi nhậu, Nghĩa nhắn tin qua mạng Zalo rủ đi chơi nhưng chị S.
không đồng ý.
Vui với bạn bè nên đến khoảng 20 giờ 30 có một người trong nhóm
bạn say rượu nên chị S. nhắn tin cho Nghĩa đến số 233-Núi Thành để chở chị
về vì không có xe.
Tuy nhiên, vì có việc đột xuất nên mãi đến 22 giờ 30 cùng ngày chị
S. mới đến nơi hẹn thì thấy Nghĩa đã đứng đó và tỏ thái độ bực bội vì bị cho

Dựa vào vụ án và những kiến thức về cặp phạm trù bản chất và hiện
tượng, ta có thể xác định được:
- Hiện tượng chính là những hành vi của cả hung thủ và người bị hại
được ghi lại trong tổng quan về vụ án.
- Bản chất chính là những yếu tố, nguyên nhân, động cơ thật sự dẫn
đến vụ án mà ở đây chính là do tâm lý, nhận thức và bản chất bên trong của
cả hung thủ và người bị hại.
- Giả tượng chính là những hành vi che mắt, xây dựng một hình
tượng tốt đẹp, đáng tin bằng những tin nhắn qua mạng xã hội hay những lần
gặp đầu của hung thủ đối với nạn nhân. Khiến cho nạn nhân có nhận thức sai
lệch về bản chất của hung thủ, đặt niềm tin sai chỗ.
Bản chất bao giờ cũng bộc lộ qua hiện tượng và ngược lại, hiện
tượng bao giờ cũng là sự biểu hiện của một bản chất nhất định. Ở đây, những
hành vi của hung thủ và nạn nhân đã phản ánh những bản chất bên trong của
chính họ và đó cũng chính là nguyên nhân dẫn đến vụ án đáng tiếc này.
5

5


[Type text]

[Type text]

[Type text]

b. Bản chất hung thủ.
Về tính cách, Nghĩa là một người khôn vặt, nóng tính và bất cẩn.
Những nét tính cách này được thể hiện rõ nhất trong quá trình tiếp cận đối
tượng và gây án của Nghĩa. Đầu tiên, Nghĩa lựa chọn hình thức làm quen,

[Type text]

[Type text]

[Type text]

tình…”. Trong thời gian làm đồ án tốt nghiệp mà Nghĩa lại có ý định đi lừa
tình những phụ nữ nhẹ dạ cả tin, chứng tỏ Nghĩa gặp vấn đề trong việc học
hành. Sau khi thực hiện hành vi đồi bại của mình, Nghĩa còn cướp đoạt tài
sản của nạn nhân, chứng tỏ Nghĩa cũng gặp thất bại trong tài chính. Những
thất bại trong cuộc sống sẽ dẫn đến một loạt những cảm xúc tiêu cực, những
cảm xúc tiêu cực này dần dần hình thành và lớn dần theo thời gian, nhu cầu
được giải toả tâm lý càng cao. Thất bại trong cuộc sống đã dẫn đến những tư
tưởng lệch lạc và hành vi đồi bại của Nghĩa.
c. Bản chất nạn nhân.
Về tính cách, S.. là một người cả tin, bất cẩn. Thứ nhất, theo lời khai
của chị S.., thông qua mạng xã hội, chị quen Nghĩa cách đó khoảng 4 ngày
và từng hẹn nhau gặp mặt uống cà phê. Với một người quen qua mạng trong
một thời gian ngắn ngủi, chị S.. không thể nào đánh giá chính xác được bản
chất của Nghĩa thông qua những tin nhắn ảo qua mạng. Bởi vì, đó chỉ là
những thong tin do chính Nghĩa tự nói về bản thân mình . Ở đây, chị S.. đã
bị những giả tượng mà Nghĩa tạo ra đánh lừa, chị S.. đã bất cẩn đặt niềm tin
vào Nghĩa, đồng ý đi uống cà phê với một người đàn ông lạ mặt mới chỉ
quen 4 ngày. Thứ hai, khi chị S.. uống rượu không có xe để về, chị đã nghĩ
đến Nghĩa và nhờ vả y. Không chỉ vậy, mặc dù đã gần nửa đêm, nhưng chị
S.. vẫn ra chỗ hẹn gặp người đàn ông mới quen, thậm chí còn đồng ý lời rủ rê
vào công viên hóng gió trước khi về. Chính chị S.. đã tự đẩy mình vào hoàn
cảnh nguy hiểm. Trước đó chị đã uống rượu, việc nhờ vả một người mới
quen là vô cùng nguy hiểm.
Về tâm lý, chị S.. thường xuyên có cảm giác không đầy đủ về mặt

Đừng bao giờ tin tưởng hoàn toàn vào những thông tin trên mạng.
- Thứ hai, hãy yêu cầu họ gửi ảnh trước khi trò chuyện.
- Thứ ba, kiểm tra hình nền của những bức ảnh. Không những chỉ để ý
đến khuôn mặt của đối tượng, bạn cần kiểm tra tất cả mọi thứ có trong những
bức ảnh của đối tượng đang muốn chat với mình. Nếu các hình nền và cảnh
quan - hoặc thậm chí đồng hồ và lịch - không phù hợp với những gì người
này đã từng nói với bạn, rất có thể đây là kẻ nguy hiểm đang chờ thời cơ để
lừa gạt những cô gái nhẹ dạ.
- Thứ tư, tìm ra các mâu thuẫn trong thông tin cá nhân và lời nói của
đối tượng. Ví dụ, nếu người đó nói họ đang đi đâu đó hoặc địa chỉ ở vùng
này, hãy kiểm tra những địa điểm được check-in hoặc thời gian của các hoạt
động anh ta làm trên trang cá nhân.Tương tự như vậy, hãy kiểm tra các các
bạn bè của anh ta xem có cùng địa điểm sống, chỗ làm hay trường học và cả

8

8


[Type text]

[Type text]

[Type text]

thời gian kết bạn nữa. Nếu bạn bè của anh ta hoàn toàn là những người xa lạ,
hãy cảnh giác với con người này.
- Thứ năm, không tiết lộ thông tin cá nhân quan trọng qua mạng như
địa chỉ thực tế, số điện thoại, …
- Thứ sáu, không gặp người mới quen qua mạng nhất là ở những nơi

[Type text]

[Type text]

cẩn thận, tỉ mỉ để hướng đến cái bản chất thật sự của nó, không để bị đánh
lừa bởi những giả tượng bên ngoài. Bởi vì hiện tượng là cái bên ngoài, vô
cùng phong phú; trong khi đó, bản chất lại là cái bên trong, sâu sắc, chân thật
nên luôn là cái đích đến mà ta cần hướng tới, nghiên cứu và tìm hiểu.

10

10


[Type text]

[Type text]

[Type text]

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác - Lênin
(Nhà xuất bản chính trị quốc gia )
2. Webside: www.cand.com, www.tamlyhoctoipham.com
3. Giáo trình tâm lý học đại cương ( Nhà xuất bản Đại học Sư phạm )

11

11