MỤC LỤC:


MỞ ĐẦU
Liên minh châu Âu (European Union – viết tắt là EU) là một liên
minh kinh tế- chính trị được thành lập vào ngày 1 tháng 11 năm 1993 dựa
trên Cộng đồng châu Âu (EC) (tính đến năm 2015, EU có tổng cộng 28
quốc gia thành viên). Trong phạm vi bài viết, người viết xin được đi vào
tìm hiểu về quy chế công dân của Liên minh Châu Âu.
NỘI DUNG
I. Đôi nét về quá trình hình thành và phát triển của Liên minh châu Âu:

Liên minh châu Âu (EU) có nguồn gốc từ cộng đồng than thép châu
Âu (ECSC) được thành lập theo hiệp ước Paris 1951. Sau hiệp ước Rome
1957, 6 nước thành viên ECSC đã thành lập thêm hai tổ chức: cộng đồng
năng lượng nguyên tử châu Âu (EURATOM) và cộng đồng kinh tế châu
Âu (EEC). Đến năm 1967, với hiệp ước Brussels, 3 tổ chức ECSC, EEC
và EURATOM đã hợp nhất lại thành Cộng đồng châu Âu (EC). Sau nhiều
lần mở rộng với sự gia nhập của thêm 6 nước thành viên, năm 1986 các
nước EC kí kết định ước châu Âu duy nhất nhằm thúc đẩy hội nhập của
châu Âu và hoàn thành thị trường nội địa. Tính đến thời điểm này, mối
liên kết giữa các nước thành viên EU chỉ dừng lại ở một liên minh kinh tế
và gần như không có sự liên kết về mặt chính trị.
Trên cơ sở nhất thể hóa cộng đồng kinh tế sau gần 40 năm, nhằm đạt
tới một bước phát triển mới của quá trình nhất thể hóa châu Âu, đòi hỏi
giữa các quốc gia thành viên cần phải sự liên kết sâu rộng hơn nữa, không
chỉ dừng lại ở liên kết về mặt kinh tế mà còn phải mở rộng đến liên kết về
mặt chính trị. Điều này dẫn đến sự ra đời của hiệp ước Maastricht 1992
chính thức thành lập lên Liên minh châu Âu (EU) kế thừa và phát huy
những thành tựu của cộng đồng châu Âu EC. Với bản hiệp ước này, các
2


3


2. Nội dung quy chế công dân của Liên minh châu Âu:
Điều 20 TFEU quy định: Công dân châu Âu là những người có quốc
tịch của một trong các quốc gia thành viên.
Các quyền cơ bản của công dân EU tại TFEU:
+ Quyền tự do đi lại và cư trú trên lãnh thỗ của các quốc gia thành
viên EU (điều 21):
Mọi công dân của liên minh có quyền tự do di chuyển và cư trú
trong lãnh thổ các nước thành viên, tuy nhiên, quyền này có thể bị hạn
chế theo các điều kiện quy định trong các bản hiệp ước, các biện pháp
được áp dụng để thực thi các ngoại lệ kể trên.3
+ Quyền bầu cử và ứng cử tại các cuộc bầu cử vào Nghị viện châu
Âu và bầu cử chính quyền cấp thành phố của các quốc gia thành viên, nơi
mà người đó cư trú (điều 22):
Mọi công dân của Liên minh cư trú tại một nước thành viên mà
không phải là công dân của quốc gia đó cũng có quyền bầu cử và ứng cử
như một ứng viên tại cuộc bầu cử ở địa phương của nước thành viên nơi
người đó cư trú, dưới cùng một điều kiện với công dân của nước đó.
Quyền này phải được thực hiện và phụ thuộc vào sự điều phối của Hội
đồng Bộ trưởng Châu Âu dưới một thủ tục pháp lý đặc biệt, sau khi đã
tham khảo ý kiến của Nghị viện châu Âu.4

3 TFEU (2009), Article 21 - Part Two, EU.
4 TFEU (2009), Article 22 - Part Two, EU.

4


Pháp, Đức, Luxembourg, Bỉ, Hà Lan và Ý chính thức ký Hiệp ước
Schengen. Hai nước Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha ký ngày 25 tháng 6
năm 1991. Ngày 26 tháng 3 năm 1995, hiệp ước này mới có hiệu lực tại 7
nước thành viên. Hiệp ước quy định quyền tự do đi lại của công dân các
nước thành viên. Đối với công dân nước ngoài chỉ cần có visa của 1 trong
9 nước trên là được phép đi lại trong toàn bộ khu vực Schengen. Tính đến
19/12 năm 2011, tổng số quốc gia công nhận hoàn toàn hiệp ước này là
26 nước, trong đó có 22 nước thuộc Liên minh Châu Âu. Hiệp ước này
góp phần đảm bảo thực hiện được quyền tự do đi lại và cư trú của công
dân EU trên lãnh thổ của các quốc gia thành viên.
KẾT LUẬN:
Quy chế công dân của Liên minh châu Âu đã góp phần quan trọng
vào việc nhất thể hóa Liên minh châu Âu.

6


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Lê Minh Tiến và Phạm Hồng Hạnh, Tập bài giảng: “Pháp luật Liên minh
châu Âu”, Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội – 2011.
2. Schengen Agreement:
https://en.wikipedia.org/wiki/Schengen_Agreement
3. TFEU (2009)
https://eur-lex.europa.eu