BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

PHẠM TRẦN QUANG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC
QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN
CHO BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN XÂY DỰNG HẠ TẦNG
ĐẤT DỊCH VỤ HUYỆN MÊ LINH ĐẾN NĂM 2020

LUẬN VĂN THẠC SỸ
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

HÀ NỘI - 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

PHẠM TRẦN QUANG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC
QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN
CHO BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN XÂY DỰNG HẠ TẦNG
ĐẤT DỊCH VỤ HUYỆN MÊ LINH ĐẾN NĂM 2020
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

LUẬN VĂN THẠC SỸ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học
TS. PHẠM CẢNH HUY

luận văn này.
Trân trọng cảm ơn!


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU
DANH MỤC HÌNH VẼ
PHẦN MỞ ĐẦU................................................................................................................1
CHƢƠNG 1 .........................................................................................................................5
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NĂNG LỰC QUẢN LÝ CÁC DỰ
ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG...............................................................................................5
1.1. Khái niệm về dự án đầu tƣ xây dựng và quản lý dự án .......................... 5
1.1.1. Khái niệm về dự án đầu tƣ xây dựng ................................................ 5
1.1.2. Khái niệm quản lý dự án ................................................................... 8
1.1.3. Các loại cấu trúc tổ chức dự án....................................................... 10
1.2. Đặc điểm và mô hình tổ chức quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng ....... 13
1.2.1. Đặc điểm các DA ĐTXD ................................................................ 13
1.2.2. Mô hình tổ chức các DA ĐTXD ..................................................... 15
1.3. Các nội dung đánh giá năng lực quản lý dự án của Ban QLDA ........... 18
1.3.1. Năng lực tổ chức của Ban QLDA ................................................... 18
1.3.2. Năng lực hoạch định và kiểm soát dự án ........................................ 20
1.4. Các nhân tố ảnh hƣởng đến năng lực quản lý dự án của Ban QLDA .. 22
1.4.1. Các nhân tố bên ngoài ..................................................................... 22
1.4.2. Các nhân tố bên trong ..................................................................... 23
TÓM TẮT CHƢƠNG 1...................................................................................................25
CHƢƠNG 2 .......................................................................................................................26

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ CÁC DỰ
ÁN ĐTXD TẠI BAN QLDA XDHT ĐẤT DỊCH VỤ HUYỆN MÊ LINH ĐẾN
NĂM 2020 .........................................................................................................................70
3.1. Định hƣớng phát triển kinh tế xã hội huyện Mê Linh giai đoạn 2010 2020 tầm nhìn đến 2030 ............................................................................... 70
3.1.1 Định hƣớng phát triển ...................................................................... 70
3.1.2. Các mục tiêu cần đạt đƣợc của Ban QLDA XDHT ĐDV huyện Mê
Linh ........................................................................................................... 73
3.2. Một số giải pháp nâng cao năng lực quản lý các DA ĐTXD tại Ban
QLDA XDHT ĐDV huyện Mê Linh đến năm 2020 ................................... 74
3.2.1. Tổ chức và nguồn nhân lực............................................................. 74
3.2.2. Điều chỉnh chức năng các bộ phận ................................................. 80
3.2.3. Xây dựng và liên tục hoàn thiện phƣơng pháp quản lý .................. 84
TÓM TẮT CHƢƠNG 3 ........................................................................... 88
KẾT LUẬN........................................................................................................................89
KIẾN NGHỊ .......................................................................................................................90
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...............................................................................................93
PHỤ LỤC...........................................................................................................................94
Phụ lục 1: Các gói thầu dự án xây dựng bệnh viện đa khoa huyện Mê Linh94
Phụ lục 2: Phiếu khảo sát đánh giá .............................................................. 99


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

STT Chữ viết tắt

Nghĩa của cụm từ viết tắt

1

Ban QLDA

GPMB

Giải phóng mặt bằng

7

GTHĐ

Giá trị hợp đồng

8

GTHT

Giá trị hoàn thành

9

GTHT(DA)

Giá trị hoàn thành quyết toán

10

GTHT(hm)

Giá trị hoàn thành hạng mục

11


Bảng 2. 1.Biểu thống kê số lƣợng các dự án chƣa hoàn thành công tác
GPMB.............................................................................................................. 36
Bảng 2. 2.Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá năng lực nhà thầu ................. 41
Bảng 2. 3.Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá năng lực quản lý của cán bộ
Ban QLDA ...................................................................................................... 42
Bảng 2. 4.Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá nguyên nhân gây chậm tiến độ44
Bảng 2 .5. Biểu tổng hợp kết quả phê duyệt dự án theo kế hoạch giao .......... 45
Bảng 2 .6. Biểu tổng hợp kết quả phê duyệt dự án theo kế hoạch giao .......... 47
Bảng 2. 7.Biểu tổng hợp kết quả giảm trừ thẩm tra quyết toán ...................... 47
Bảng 2 .8.Thống kê nhân sự............................................................................ 49
Bảng 2. 9.Thống kê theo chuyên ngành đào tạo ............................................. 49
Bảng 2 .10. Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá về cơ cấu tổ chức Ban ....... 51
Bảng 2. 11.Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá về năng lực làm việc nhóm 53
Bảng 2 .12.Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá về năng lực hoạch định....... 55


DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1.1. Dự án đầu tƣ xây dựng công trình theo quan điểm động.................. 6
Hình 1.2 Các tiêu chuẩn đánh giá việc quản lý dự án....................................... 9
Hình 1.3 Các đặc điểm của DA ĐTXD .......................................................... 15
Hình 1.4. Mô hình chủ đầu tƣ trực tiếp quản lý dự án .................................... 16
Hình 1.5. Mô hình chủ nhiệm điều hành dự án............................................... 17
Hình 1.6. Mô hình chìa khóa trao tay ............................................................. 18

Hình 2.1. Mô hình tổ chức Ban ....................................................................... 48
Hình 2.2. Biểu đồ kinh nghiệm của cán bộ Ban ............................................. 50
Hình 2.3. Sơ đồ làm việc nhóm của cán bộ Ban QLDA ................................. 52


1

kết quả đạt đƣợc vẫn còn những tồn tại trong công tác QLDA đầu tƣ xây dựng
trên địa bàn huyện, một số công trình chất lƣợng còn hạn chế, thời gian thực
hiện còn bị kéo dài; chính vì vậy việc hoàn thiện năng lực QLDA đầu tƣ xây
dựng trên địa bàn huyện là rất cần thiết. Vì vậy, tôi chọn vấn đề: “Một số giải
pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản cho
Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh đến năm
2020’’ làm đề tài luận văn Thạc sĩ ngành Quản trị kinh doanh.
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Đề tài tập trung nghiên cứu một số cơ sở lý luận cơ bản về năng lực
quản lý đầu tƣ xây dựng tại Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ
huyện Mê Linh, tìm ra những mặt còn hạn chế và nguyên nhân của các hạn
chế đó. Trên cơ sở đó đề ra những biện pháp và kế hoạch thích hợp nhằm
nâng cao năng lực quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản tại Ban Quản lý
dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh cho giai đoạn từ nay đến
năm 2020 nhằm đáp ứng và hoàn thành nhiệm vụ trong thời gian tới.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đối tƣợng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan
đến năng lực quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản sử dụng vốn NSNN.
Phƣơng hƣớng chiến lƣợc phát triển kinh tế xã hội của huyện Mê Linh và các
giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng công
trình.
Phạm vi nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu năng lực quản lý
các dự án đầu tƣ xây dựng dựa vào tình hình thực hiện QLDA đầu tƣ xây
dựng bằng vốn ngân sách Nhà nƣớc trên địa bàn huyện Mê Linh trong thời
gian qua (2012-2014).


3
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Phƣơng pháp lý thuyết: Thu thập thông tin qua đọc sách báo, tài liệu

làm cơ sở đánh giá mặt mạnh, mặt yếu, tồn tại, nguyên nhân để đề xuất giải
pháp xử lý.
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn đƣợc chia làm 3 chƣơng nhƣ
sau:
Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về năng lực quản lý các dự án đầu
tư xây dựng.
Chương 2: Thực trạng năng lực quản lý dự án đầu tư xây dựng tại
Ban QLDA XDHT ĐDV huyện Mê Linh.
Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý các dự
án đầu tư dựng cơ bản cho Ban QLDA XDHT ĐDV huyện Mê Linh đến năm
2020.


5
CHƢƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NĂNG LỰC QUẢN LÝ
CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG
1.1. Khái niệm về dự án đầu tƣ xây dựng và quản lý dự án
1.1.1. Khái niệm về dự án đầu tƣ xây dựng
Theo giải thích của Luật Xây dựng Việt Nam hiện hành (Luật số
50/2014/QH13): “Dự án đầu tư xây dựng (DA ĐTXD) là tập hợp các đề xuất
có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây
dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì,
nâng cao chất lƣợng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi
phí xác định. Ở giai đoạn chuẩn bị dự án đầu tƣ xây dựng, dự án đƣợc thể
hiện thông qua Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tƣ xây dựng, Báo cáo
nghiên cứu khả thi đầu tƣ xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tƣ xây
dựng”.
Về phƣơng diện lý luận, DA ĐTXD đƣợc hiểu là các dự án đầu tƣ

dựng

Công trình xây dựng

Quá trình thực hiện
đầu tƣ xây dựng
(rủi ro)

- Đảm bảo chất lƣợng
- Đảm bảo tiến độ thời
gian
- Tiết kiệm chi phí

Hình 1.1. Dự án đầu tƣ xây dựng công trình theo quan điểm động
(Nguồn: TS Nguyễn Xuân Thủy và cộng sự, Quản trị dự án đầu tư)


7
DAĐT nói chung phải đáp ứng các yêu cầu cơ bản sau:
- Tính khoa học: Ngƣời soạn thảo DAĐT phải có một quá trình
nghiên cứu tỷ mỷ, kỹ càng, tính toán thận trọng, chính xác từng nội dung
của dự án, đặc biệt là nội dung về tài chính, nội dung về công nghệ kỹ thuật.
Tính khoa học còn thể hiện trong quá trình soạn thảo DAĐT cần có sự tƣ vấn
của các cơ quan chuyên môn.
- Tính thực tiễn: Các nội dung của DAĐT phải đƣợc nghiên cứu, xác
định trên cơ sở xem xét, phân tích, đánh giá đúng mức các điều kiện và
hoàn cảnh cụ thể liên quan trực tiếp và gián tiếp đến hoạt động đầu tƣ.
- Tính pháp lý: DAĐT cần có cơ sở pháp lý vững chắc tức là phù hợp
với chính sách và luật pháp của Nhà nƣớc. Muốn vậy phải nghiên cứu kỹ chủ
trƣơng, chính sách của Nhà nƣớc, các văn bản pháp quy liên quan đến hoạt

hay nói cách khác QLDA là việc huy động các nguồn lực và tổ chức các công
nghệ để thực hiện đƣợc mục tiêu đề ra.
Ngoài ra còn có một số định nghĩa khác nhƣ:
- Quản lý dự án là việc áp dụng các kiến thức, kỹ năng, công cụ kỹ
thuật vào các hoạt động của dự án nhằm đạt đƣợc các mục tiêu đề ra.
- Quản lý dự án là việc áp dụng các chức năng và hoạt động của quản
lý vào suốt vòng đời của dự án để dự án đạt đƣợc những mục tiêu đề ra.
Các giai đoạn của Quản lý dự án bao gồm: Hoạch định dự án, điều
phối thực hiện, kiểm soát. Các giai đoạn này có mối quan hệ biện chứng với
nhau:
- Hoạch định dự án: Là quá trình sắp xếp các công tác/công việc nhằm
hoàn thành mục tiêu của dự án. Nghĩa là giải quyết các vấn đề lập thời gian
biểu cho các công tác và nguồn lực (con ngƣời, thiết bị, nguyên vật liệu...) để
thực hiện dự án. Hơn nữa nó cũng là cơ sở để kiểm soát và đánh giá quá trình
thực hiện dự án.


9
- Điều phối thực hiện dự án: Là quá trình phân chia nguồn lực bao gồn
tiền vốn, lao động, thiết bị và đặc biệt quan trọng là điều phối và quản lý tiến
độ thời gian. Giai đoạn này cần lập nên một biểu đồ chi tiết về thời gian cho
từng mốc công việc và đi kèm với nó là nhân lực, thiết bị cần thiết cho việc
triển khai công việc (khi nào bắt đầu công việc, khi nào kết thúc công việc và
để làm đƣợc điều đó thì nó cần những nguồn lực gì)
Kiểm soát dự án là quá trình gồm 3 bƣớc:
Bƣớc 1: Thu thập thông tin (bao gồm các thông tin về tiến độ, chi phí
và các thành quả đã đạt đƣợc về mặt kỹ thuật)
Bƣớc 2: So sánh các thông tin này với kế hoạch và các yêu cầu đã
đƣợc đề ra
Bƣớc 3: Thực hiện các biện pháp sửa đổi, hiệu chỉnh nhằm mục đích

của đơn vị
- Tổ chức bao giờ cũng có mục tiêu chung và cụ thể mà nhờ đó mà
mọi ngƣời mới tự nguyện tham gia phấn đấu vì mục tiêu chung để đạt đƣợc
mục tiêu riêng của mình và ngƣợc lại
Cơ cấu tổ chức là sự sắp xếp các bộ phận, các đơn vị nhỏ trong tổ
chức thành một thể thống nhất, xác lập các mối quan hệ về nghiệp vụ và
quyền hành giữa các cá nhân và đơn vị nhằm thiết lập một môi trƣờng thuận
lợi cho hoạt động và đạt đƣợc mục tiêu chung.
Trong cơ cấu tổ chức luôn có các mối quan hệ cơ bản:
- Mối quan hệ theo chiều dọc: là quan hệ giữa cấp trên và cấp dƣới.
Theo mối quan hệ này cơ cấu tổ chức chia thành các cấp quản trị. Cấp quản
trị là sự thống nhất các bộ phận ở một trình độ, là tổng thể các khâu quản trị ở
cùng một cấp bậc.
- Mối quan hệ theo chiều ngang: là quan hệ giữa các bộ phận và cơ
quan ngang cấp. Theo mối quan hệ này cơ cấu tổ chức chia thành các khâu
quản trị. Khâu quản trị là một đơn vị dọc lập thực hiện một, một số hoặc một
phần chức năng nào đó của tiến trình quản trị.


11
Có 3 loại cấu trúc tổ chức:
- Cấu trúc chức năng
- Cấu trúc trực tuyến
- Cấu trúc ma trận
* Cấu trúc chức năng:
+ Ƣu điểm của cơ cấu chức năng:
Phản ánh lôgic các chức năng; Tuân theo nguyên tắc chuyên môn hoá
ngành nghề. Phát huy đƣợc sức mạnh và khả năng của đội ngũ cán bộ theo
từng chức năng. Giảm chi phí và rút ngắn thời gian đào tạo. Không đòi hỏi
ngƣời quản trị phải có kiến thức toàn diện. Dễ đào tạo và dễ tìm nhà quản trị.

là sự kết hợp cách phân công và phân chia các bộ phận theo sản phẩm và theo
chức năng
- Ưu điểm của cơ cấu tổ chức kiểu ma trận: Định hƣớng theo kết quả
cuối cùng; Kết hợp đƣợc năng lực của nhiều cán bộ quản trị và chuyên gia;
Tạo ra các nhà quản trị có thể thích ứng với các lĩnh vực quản trị khác nhau;
Tập chung nguồn lực vào khâu xung yếu; Cho phép cùng lúc thực hiện nhiều
dự án, sản xuất nhiều loại sản phẩm khác nhau; đáp ứng đƣợc tình hình sản
xuất kinh doanh nhiều biến động; Việc hình thành và giải thể dễ dàng, nhanh
chóng; ít tốn kém, sử dụng nhân lực có hiệu quả.
- Nhược điểm của cơ cấu tổ chức kiểu ma trận: Có sự mâu thuẫn về
quyền hạn trong tổ chức, dễ xảy ra tranh chấp ảnh hƣởng giữa ngƣời lãnh đạo
và các bộ phận; Cơ cấu này đòi hỏi nhà quản trị phải có ảnh hƣởng lớn; Phạm
vi ứng dụng còn hạn chế vì đòi hỏi một trình độ nhất định; Quyền lực và trách
nhiệm của các nhà quản trị có thể trùng lặp nhau tạo ra các xung đột và
khoảng cách trong nỗ lực giữa các cá nhân và đơn vị;
Nguyên nhân tạo nên mô hình này là do trong thực tiễn của công tác
quản trị đòi hỏi ta phải làm một công trình mà công trình này chỉ xảy ra trong


13
một thời gian ngắn nên công ty không lập ra một bộ máy mới mà xây dựng
trên bộ máy đã có sẵn.
1.2. Đặc điểm và mô hình tổ chức quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng
1.2.1. Đặc điểm các DA ĐTXD
1.2.1.1. Tính đa mục tiêu
Trong mỗi DA ĐTXD thƣờng tồn tại nhiều mục tiêu khác nhau, các
mục tiêu ấy có thể không đồng hƣớng thậm chí mâu thuẫn nhau. Thông
thƣờng DA ĐTXD có các mục tiêu sau:
- Mục tiêu về kỹ thuật - công nghệ: quy mô, cấp công trình, các yêu
cầu về độ bền chắc, về công năng sử dụng, về công nghệ sản xuất, về mỹ

sức ép đối với các nhà thầu xây dựng trong quá trình thực hiện dự án, mặt
khác nó thƣờng mâu thuẫn với các mục tiêu của nhà thầu xây dựng, vì thế
việc hoàn thành mục tiêu tổng thể (kết quả, thời gian, chi phí) của DAĐT
xây dựng thƣờng rất khó khăn trong thực tế.
1.2.1.5. Tiềm ẩn rủi ro
DAĐT xây dựng thƣờng phải thực hiện trong một thời gian dài,
thậm chí kéo dài nhiều năm và thực hiện trong điều kiện môi trƣờng tự
nhiên. Vì thế, có rất nhiều yếu tố rủi ro ảnh hƣởng đến DAĐT xây dựng.
Các yếu tố này có thể làm cho dự án không thành công nhƣ dự kiến ban đầu.
Dự án có thể bị tăng chi phí, kéo dài thời gian thực hiện hoặc giảm sút hiệu
quả đầu tƣ.
Các đặc điểm của DA ĐTXD đƣợc mô tả tóm tắt ở Hình 1.3


15
Đặc điểm của dự án đầu
tƣ xây dựng công trình

DA

DA

DA

DA ĐTXD chịu

DA

ĐTXD có


dài, VĐT

với đất

lớn

ro

Hình 1.3 Các đặc điểm của DA ĐTXD
1.2.2. Mô hình tổ chức các DA ĐTXD
Theo Luật đầu tƣ xây dựng Việt Nam, có 3 mô hình chính sau đây:
1.2.2.1. Mô hình chủ đầu tƣ trực tiếp quản lý dự án
Mô hình chủ đầu tƣ trực tiếp quản lý dự án là hình thức tổ chức quản
lý mà chủ đầu tƣ hoặc tự thực hiện dự án (tự sản xuất, tự xây dựng, tự tổ chức
giám sát và tự chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật) hoặc chủ đầu tƣ lập ra ban
quản lý dự án để quản lý việc thực hiện các công việc dự án theo sự ủy quyền.
Hình thức chủ đầu tƣ tự tổ chức thực hiện dự án thƣờng đƣợc áp dụng
cho các dự án quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản và gần với chuyên môn của chủ
đầu tƣ, đồng thời chủ đầu tƣ có đủ năng lực chuyên môn và kinh nghiệm để
quản lý dự án. Trong trƣờng hợp chủ đầu tƣ thành lập ban quản lý dự án để
quản lý thì ban quản lý dự án phải chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật và chủ
đầu tƣ về nhiệm vụ và quyền hạn đƣợc giao. Ban quản lý dự án đƣợc đồng
thời quản lý nhiều dự án khi đủ năng lực và đƣợc quản lý dự án trực thuộc để
thực hiện việc quản lý dự án.