ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN
---   ---

H

uế

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

họ

cK

in

h

tế

THỰC TRẠNG VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG
HẦM KHÍ SINH HỌC Ở XÃ TRƯỜNG SƠN,
HUYỆN ĐỨC THỌ, TỈNH HÀ TĨNH

Đ
ại

NGUYỄN THỊ DỊU

KHÓA HỌC 2007 - 2011

HUYỆN ĐỨC THỌ, TỈNH HÀ TĨNH

Sinh viên thực hiện:
Nguyễn Thị Dịu
Lớp: K41 TNMT

Giáo viên hướng dẫn:
PGS. TS Bùi Dũng Thể

Niên khóa: 2007 – 2011

Huế, 05/2011


Trong quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp của mình tôi đã nhận

uế

được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo Khoa Kinh tế và
Phát triển nông thôn, Trường Đại học Kinh tế Huế cũng như tập thể lãnh đạo

H

và bà con nhân dân xã Trường Sơn, đến nay tôi đã hoàn thành khóa luận tốt

tế

nghiệp đại học của mình.
Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu của thầy cô
giáo trong Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn Trường Đại học kinh tế Huế


tài này không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự đóng
góp ý kiến của các thầy cô và các bạn để đề tài này được hoàn thiện hơn
.

Huế, Tháng 05 năm 2011
Sinh viên
Nguyễn Thị Dịu


MỤC LỤC
Trang
PHẦN MỘT. ĐẶT VẤN ĐỀ.........................................................................................1
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI .................................................................................1
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI .................................................................2
3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI ...................................3
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI. .......................................................3

uế

PHẦN HAI. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .........................................8
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.........................8

H

1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN .........................................................................................................8
1.1.1 Khái niệm về khí sinh học .....................................................................................8

tế


1.1.5 Cấu trúc hầm khí sinh học ...................................................................................15
1.1.6 Lợi ích của công nghệ khí sinh học. .................................................................16
1.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN ...................................................................................................17
1.2.1. Tình hình phát triển công nghệ khí sinh học trên thế giới .............................17
1.2.2. Tình hình phát triển công nghệ khí sinh học ở Việt Nam ..............................19
1.2.3. Tình hình phát triển hầm khí sinh học ở tỉnh Hà Tĩnh. ..................................21


1.2.4. Các loại hầm Biogas áp dụng ở Việt Nam. .....................................................22
1.2.4.1 Hầm Biogas có nắp vòm cuốn................................................................22
1.2.4.2 Hầm nắp nổi. ..........................................................................................22
1.2.4.3 Hầm Biogas bằng túi chất dẻo................................................................23
1.2.4.4. Hầm Biogas VACVINA cải tiến. ..........................................................24
1.2.4.5 Hầm Biogas Composite..........................................................................25
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG VÀ HIỆU QUẢ CỦA SỬ DỤNG HẦM KHÍ SINH

uế

HỌC TRONG XỬ LÝ CHẤT THẢI CHĂN NUÔI Ở XÃ TRƯỜNG SƠN,
HUYỆN ĐỨC THỌ, TỈNH HÀ TĨNH. .....................................................................27

H

2.1. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU. .................................................................27
2.1.1 Điều kiện tự nhiên của xã Trường Sơn, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tỉnh. .......27

tế

2.1.1.1 Vị trí địa lý, địa hình ..............................................................................27
2.1.1.2 Đặc điểm thời tiết, khí hậu ...........................................................................28

2.2.3 Một số nguyên nhân mà hầm khí sinh học chưa được sử dụng phổ biến ở xã
Trường Sơn .............................................................................................................................39
2.3 THỰC TRẠNG SỬ DỤNG HẦM KHÍ SINH HỌC CỦA CÁC HỘ ĐIỀU TRA.
..................................................................................................................................................41

2.3.1 Tình hình chăn nuôi của các hộ điều tra. ...........................................................41


2.3.2 Thực trạng sử dụng hầm khí sinh học của các hộ điều tra ..............................42
2.4 HIỆU QUẢ SỬ DỤNG HẦM KHÍ SINH HỌC TRONG XỬ LÝ CHẤT THẢI
CHĂN NUÔI Ở XÃ TRƯỜNG SƠN. ................................................................................42
2.4.1 Hiệu quả kinh tế....................................................................................................43
2.4.2 Hiệu quả môi trường. ...........................................................................................49
2.4.3 Hiệu quả xã hội. ....................................................................................................51
2.5 MỘT SỐ VẤN ĐỀ NẢY SINH KHI SỬ DỤNG HẦM KHÍ BIOGAS. ............53

uế

2.6 KHẢ NĂNG PHÁT TRIỂN HẦM KHÍ SINH HỌC Ở XÃ TRƯỜNG SƠN,
HUYỆN ĐỨC THỌ, TỈNH HÀ TĨNH. ..............................................................................54

H

CHƯƠNG 3. NHỮNG BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ VÀ NHÂN
RỘNG SỬ DỤNG HẦM KHÍ SINH HỌC Ở XÃ TRƯỜNG SƠN. .......................57

tế

3.1 ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN HẦM KHÍ SINH HỌC. .......................................57
3. 2 NHỮNG BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ VÀ NHÂN RỘNG



DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU

Bình quân

CN - TTCN

Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp

CNH – HĐH

Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa

ĐVT

Đơn vị tính

FAO

Tổ chức lương thực thế giới

GTSX

Giá trị sản xuất

KSH

Khí sinh học


cK

TM - DV

Trung học cơ sở

THCS

Thành phố

UNICEF

họ

TP
UBND

uế

BQ

Đ
ại

VACVINA

Ủy ban nhân dân
Quỹ nhi đồng của Liên Hợp Quốc
Hội làm vườn Việt Nam


Bảng 1.4 Tỷ lệ C/N của một số loại nguyên liệu. ........................................................14
Bảng 1.5 Điều kiện tối ưu cho quá trình lên men tạo khí sinh học..............................15

uế

Bảng 2.1 Tình hình dân số, lao động của xã Trường Sơn qua 3 năm 2008 - 2010. .....33
Bảng 2.2 : Cơ cấu sử dụng đất đai xã Trường Sơn qua 3 năm 2008 - 2010 ............... 34

H

Bảng 2.3: Tình hình chăn nuôi của xã Trường Sơn qua 3 năm 2008 - 2010................36
Bảng 2.4 Tình hình phát triển hầm Biogas tại xã Trường Sơn qua 3 năm 2008-2010 ........38

tế

Bảng 2.5 Lý do chưa sử dụng hầm Biogas của các hộ điều tra. .....................................40

h

Bảng 2.6 Tình hình chăn nuôi của các hộ điều tra năm 2010. ......................................41

in

Bảng 2.7 Tình hình sử dụng hầm khí sinh học của các hộ điều tra ở xã Trường Sơn. ........42
Bảng 2.8 Chi phí của việc sử dụng hầm Biogas theo từng năm của các hộ .................44

cK

điều tra (BQ/hộ) ............................................................................................................44
Bảng 2.9 Lợi ích của việc sử dụng hầm Biogas theo từng năm của các hộ..................46

H

rộng, nguồn thải đa dạng và khả năng kinh tế hạn hẹp. Tuy nhiên trong những năm gần
đây công nghệ khí sinh học đã được đưa vào áp dụng để xử lý chất thải chăn nuôi và

tế

đã đem lại nhiều hiệu quả đáng kể về mặt kinh tế, môi trường và xã hội.
Chính vì vậy chúng tôi đã chọn đề tài: “Thực trạng và hiệu quả sử dụng hầm

in

h

khí sinh học trong xử lý chất thải chăn nuôi ở xã Trường Sơn, huyện Đức Thọ, tỉnh
Hà Tĩnh”.

cK

Mục tiêu chính của việc nghiên cứu:

+ Hệ thống hóa một số vấn đề về cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu.
+ Tìm hiểu thực trạng và đánh giá hiệu quả kinh tế, môi trường, xã hội của việc

họ

sử dụng hầm khí sinh học trong xử lý chất thải chăn nuôi ở xã Trường Sơn, huyện Đức
Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả và

Đ

hầm Biogas đạt được là 12.260.555 đồng. Tỷ số giữa lợi ích và chi phí là 2,38 lần.
Cũng sau khi sử dụng hầm Biogas chất lượng môi trường và sức khỏe người dân được

tế

cải thiện và nâng cao.

+ Xuất phát từ thực trạng cũng như hiệu quả sử dụng hầm Biogas để từ đó đề

h

xuất một số định hướng và biện pháp nhằm nhân rộng và phát triển mô hình Biogas

Đ
ại

họ

cK

in

trên địa bàn xã.


PHẦN MỘT
ĐẶT VẤN ĐỀ

1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Việt Nam là một nước nông nghiệp có tỷ lệ dân số sống ở vùng nông thôn khá


họ

được kiểm soát thì đây chính là nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường đất, nước,
không khí, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người. Theo tính toán của các chuyên gia
trong nước thì hằng năm, tổng đàn gia súc, gia cầm Việt Nam sẽ thải vào môi trường

Đ
ại

khoảng 73 triệu tấn chất thải rắn. Ước tính một tấn phân chuồng tươi với cách quản lý,
sử dụng truyền thống như hiện nay sẽ phát thải vào không khí khoảng 0,24 tấn CO2,
nếu quy đổi thì với khối lượng chất thải chăn nuôi nêu trên sẽ phát thải vào không khí
17,52 triệu tấn CO2 nếu không được xử lý. Song một khi các chất thải này được xử lý
thì nó sẽ tạo ra một nguồn năng lượng tái sinh, đem lại hiệu quả đáng kể về mặt kinh tế
cũng như hiệu quả về môi trường và xã hội.
Trong những năm gần đây xã Trường Sơn thuộc huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh
đã có nhiều chủ trương, chính sách phát triển nền kinh tế nông nghiệp toàn diện, từ đó
thúc đẩy ngành nông nghiệp của xã phát triển khá mạnh. Cùng với các tiến bộ kỹ thuật

1


áp dụng cho ngành trồng trọt, ngành chăn nuôi cũng được chú trọng áp dụng vào sản
xuất. Do đó số hộ chăn nuôi gia súc, gia cầm ở xã ngày càng tăng cao. Tuy nhiên, bên
cạnh những mặt tích cực thì chăn nuôi còn có những tồn tại cần phải giải quyết, đó là
số lượng hộ chăn nuôi gia súc, gia cầm ngày càng tăng thì lượng chất thải từ chăn nuôi
thải ra môi trường ngày một nhiều, gây ảnh hưởng xấu đến đời sống sinh hoạt và sức
khỏe của nhân dân cũng như chất lượng môi trường trên địa bàn xã.
Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia năm 2010 và định hướng đến năm 2020

họ

phần cải thiện mức sống cho người dân cũng như chất lượng môi trường xung quanh.
Vậy thực trạng phát triển hầm khí sinh học ở nước ta hiện nay như thế nào?

Đ
ại

Hiệu quả kinh tế, môi trường, xã hội mà mô hình hầm khí sinh học mang lại? Làm thế
nào để phát triển và nhân rộng mô hình này ?
Xuất phát từ các vấn đề trên nên việc nghiên cứu về thực trạng và hiệu quả sử dụng

hầm khí sinh học trong xử lý chất thải chăn nuôi để tìm ra các giải pháp nhằm nâng cao
hiệu quả và nhân rộng sử dụng hầm khí sinh học có một ý nghĩa quan trọng. Bởi vậy,
chúng tôi đã chọn đề tài: “ Thực trạng và hiệu quả sử dụng hầm khí sinh học trong xử
lý chất thải chăn nuôi ở xã Trường Sơn, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh”
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
+ Tìm hiểu về thực trạng sử dụng hầm khí sinh học (KSH) trong xử lý chất thải
chăn nuôi ở xã Trường Sơn, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.

2


+ Đánh giá hiệu quả về mặt kinh tế, môi trường, xã hội mà việc sử dụng hầm
khí sinh học mang lại.
+ Đánh giá khả năng phát triển hầm khí sinh học và đề xuất giải pháp nhằm
nâng cao hiệu quả và nhân rộng sử dụng hầm khí sinh học tại xã Trường Sơn, huyện
Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.
3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI


+ Chọn 45 hộ sử dụng hầm Biogas hình vòm cầu và các hầm đều đang trong
tình trạng hoạt động tốt.

họ

+ Chọn ngẫu nhiên 25 hộ chăn nuôi nhiều nhưng chưa sử dụng hầm Biogas ở
xã Trường Sơn, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.

Đ
ại

 Phạm vi nghiên cứu:
+ Phạm vi không gian : Xã Trường Sơn, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.
+ Phạm vi thời gian: Đề tài này được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng

1 đến tháng 5 năm 2011.
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
Phương pháp nghiên cứu là một trong những yếu tố quan trọng có tính quyết
định tới sự thành công hay thất bại của hoạt động nghiên cứu. Các phương pháp
nghiên cứu thường được rút ra từ tư duy thực tiễn nhằm phục vụ tốt cho công việc
nghiên cứu. Xuất phát từ các mục tiêu cũng như đối tượng, yêu cầu của đề tài chúng
tôi đã chọn một số phương pháp sau để phục vụ cho đề tài nghiên cứu của mình.

3


4.1 Phương pháp thu thập thông tin số liệu
 Các tài liệu thứ cấp liên quan để phục vụ nghiên cứu đề tài như: Điều kiện tự
nhiên và xã hội của xã Trường Sơn, tình hình phát triển chăn nuôi của xã, tổng số hầm
Biogas có trên địa bàn xã…thì chúng tôi đã tiến hành thu thập từ các nguồn sau:


Các thông tin cần thu thập:

+ Thông tin chung về người được phỏng vấn cũng như gia đình của họ.
+ Tình hình chăn nuôi và các biện pháp xử lý chất thải mà các hộ chăn nuôi

họ

thường sử dụng.

 Đối với nhóm hộ có sử dụng hầm Biogas:

Đ
ại

+ Tình hình sử dụng hầm Biogas của các hộ trên địa bàn xã:
+ Chi phí xây dựng ban đầu, chi phí bảo dưỡng, sữa chữa hàng năm của các hộ

có sử dụng hầm Biogas.
+ Chi phí phân bón cho đồng ruộng, chi phí thuốc hóa học để diệt ruồi muỗi, ổ

dịch… khi không sử dụng hầm Biogas và khi sử dụng hầm Biogas.
+ Chi phí chất đốt phục vụ cho nhu cầu đun nấu của các hộ khi không sử dụng
hầm Biogas.
+ Ý kiến đánh giá về chất lượng môi trường (không khí, đất, nước,…) cũng
như tình trạng sức khỏe của các hộ sau khi sử dụng hầm Biogas.
 Đối với nhóm hộ không sử dụng hầm Biogas: Lý do vì sao hộ không sử dụng

4


tế mà việc sử dụng hầm khí sinh học mang lại thông qua việc tính các chỉ tiêu như

cK

NPV, BCR, IRR. Từ đó giúp đưa ra quyết định có nên hay không nhân rộng mô hình
hầm khí sinh học trong xử lý chất thải chăn nuôi trên địa bàn xã Trường Sơn.

 Để đánh giá hiệu quả kinh tế của việc sử dụng hầm Biogas chúng tôi sử dụng

họ

hệ thống các chỉ tiêu như NPV, BCR, IRR.
 Các chỉ tiêu phân tích kinh tế: NPV, IRR, BCR.

Đ
ại

+ Giá trị hiện tại ròng (NPV)
NPV là hiệu số giữa giá trị lợi ích và chi phí thực hiện hàng năm của việc sử

dụng hầm khí sinh học khi đã chiết khấu để quy về thời gian hiện tại.
Giá trị của NPV càng lớn thì hiệu quả của việc sử dụng hầm khí sinh học trong

việc xử lý chất thải chăn nuôi càng cao.

n

NPV =



(1  r ) t

H

ích trên một đơn vị chi phí .

BCR =
n

Ct
(1  r ) t

in

h



t0

cK

Dùng BCR để đánh giá hiệu quả đầu tư cho việc sử dụng hầm khí sinh học. BCR
càng lớn thì hiệu qủa kinh tế càng cao và ngược lại.

họ

+ Tỷ suất thu hồi vốn nội bộ (IRR)
IRR là chỉ tiêu đánh giá khả năng thu hồi vốn. IRR là tỷ lệ chiết khấu khi tỷ lệ



Đ
ại

họ

cK

in

h

tế

H

số liệu và kết quả cần thiết phục vụ cho đề tài nghiên cứu

uế

hành xử lý bằng máy tính bỏ túi và phần mềm Microsoft Excel. Từ đó đưa ra được các

7


PHẦN HAI
NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU


họ

Khí sinh học là một loại khí ướt. Khi cháy có ngọn lửa lơ nhạt không có khói
bụi. Khí sinh học nhẹ hơn không khí.

Đ
ại

1.1.2 Nguyên lý quy trình sản xuất khí sinh học
Quá trình sản sinh ra KSH là một quá trình lên men phức tạp xảy ra rất nhiều

phản ứng, cuối cùng tạo ra khí CH4 và CO2 và một số chất khác. Quá trình này được
thực hiện theo nguyên tắc phân huỷ kỵ khí, dưới tác động của nhiều loại vi sinh vật đã
phân hủy từ những chất hữu cơ dạng phức tạp chuyển thành dạng đơn giản, một lượng
đáng kể chuyển thành khí và dạng chất hòa tan.
1.1.2.1 Cơ chế của quá trình phân hủy kỵ khí
Sự lên men yếm khí của các hợp chất hữu cơ phức tạp tạo thành các chất đơn
giản nhờ hệ vi sinh vật có sẵn trong môi trường. Sự tăng trưởng của các loài vi khuẩn
tùy thuộc loại phân và điều kiện tự nhiên. Tất cả các loài vi khuẩn tham gia vào quá

8


trình phân huỷ kỵ khí được gọi chung là vi sinh vật khí sinh học, người ta chia nó thành
2 nhóm chính : nhóm vi khuẩn sinh khí Mêtan và nhóm vi khuẩn không sinh khí Mêtan.
 Nhóm vi khuẩn không sinh Mêtan gồm: vi khuẩn lên men và vi khuẩn sinh
Axetat và Hydrô
+ Vi khuẩn lên men: Vi khuẩn lên men là một nhóm vi khuẩn phức tạp và hỗn
hợp nhiều loài khác nhau, chúng có mặt chủ yếu vào giai đoạn đầu của quá trình phân


họ

phẩm này cũng là các sản phẩm cuối cùng của quá trình.
1.1.2.2 Các giai đoạn của quá trình phân huỷ kỵ khí

Đ
ại

Quá trình phân huỷ kỵ khí được chia thành 3 giai đoạn.
a. Giai đoạn thuỷ phân
Ở giai đoạn này các vi khuẩn lên men và thuỷ phân tiết ra một loại men gọi là

men Hyđrolaza phân huỷ các chất hữu cơ phức tạp, không tan bên ngoài cơ thể chúng
thành các chất hữu cơ đơn giản và tan được. Như vậy các chất cao phân tử đã chuyển
hoá thành các chất đơn phân tử, sau đó lại được lên men thành những chất trung gian
mà chủ yếu là Axetat, Propionat và Butirat, những chất này lại được vi khuẩn hấp thụ
và chyển hoá chúng thành các sản phẩm mới.
b. Giai đoạn sinh axít
Dưới tác động của các loài vi khuẩn sinh axit, các axit béo bậc cao và axit amin

9


thơm được sinh ra ở giai đoạn đầu bị phân huỷ thành axit hữu cơ có phân tử lượng nhỏ.
c. Giai đoạn sinh khí Mêtan (CH4)
Đây là giai đoạn quan trọng nhất của quá trình, dưới tác dụng của các vi khuẩn
sinh Mêtan sử dụng các axit hữu cơ và các hợp chất đơn giản khác như axit Axetic,
axit Focmic, Hyđro, đioxitcacbon biến thành Mêtan, Cacbonic, Oxy, Nitơ, ...
Trong ba giai đoạn trên thì giai đoạn 1 có thể xảy ra ở trong môi trường bình

Khí Biogas

Quá trình axit hoá

Đ
ại

Sơ đồ 1.1 Sơ đồ mô tả quá trình phân huỷ thành khí Biogas.

1.1.3 Nguyên liệu để sản xuất khí sinh học
Nguyên liệu để sản xuất KSH có sẵn trong đời sống sản xuất của nhân dân

gồm: phân động vật, rơm rạ, củ, quả, phế thải của các cơ sở chế biến thực phẩm… Các
nguyên liệu này có thể chia ra như sau: Nguyên liệu có nguồn gốc động vật và nguyên
liệu có nguồn gốc thực vật.
1.1.3.1 Nguyên liệu có nguồn gốc động vật
Nguyên liệu có nguồn gốc động vật bao gồm phân gia súc, gia cầm, xác động
vật chết, rác và nước thải ở các lò mổ, cơ sở chế biến thuỷ hải sản... thời gian phân huỷ

10


của các loại phân là không dài (khoảng 2 - 3 tháng) và tổng sản lượng khí thu được từ
1 kg phân cũng không lớn.
Phân gia súc như trâu, bò, lợn phân huỷ nhanh hơn phân gia cầm, nhưng sản
lượng khí gia cầm lại cao hơn. Sản lượng trên một đầu gia súc phụ thuộc vào trọng
lượng cơ thể và chế độ nuôi dưỡng. Nhìn chung hàm lượng chất khô của các loại phân
tươi vào khoảng 20%, còn lại là nước. Hiệu suất sinh khí của các loại lượng Mêtan của
KSH từ phân chiếm khoảng 50 - 70%.



thực phẩm... có chứa nồng độ chất hữu cơ cao. Các chất hữu cơ là nguyên nhân gây ô
nhiễm môi trường nếu để chúng phân huỷ trong tự nhiên. Vì thế cần phải được xử lý

Đ
ại

trước khi thải vào hệ thống thoát nước chung. Các hợp chất hữu cơ có trong các loại
nước thải này là nguồn dinh dưỡng cho vi khuẩn phát triển. Tuy nhiên trong một số
trường hợp cần phải xử lý sơ bộ để loại các độc tố ảnh hưởng đến sự phát triển và tăng
trưởng của vi sinh vật kỵ khí trong môi trường xử lý.
Mỗi loại nguyên liệu cho ta khả năng khai thác khí sinh học với năng suất khác
nhau. Bảng 1.1 cho thấy Biogas là nguồn năng lượng được tận thu từ chất thải nông
nghiệp. Các nguyên liệu chứa nhiều Lipit cho khả năng khai thác khí sinh học cao
nhất. Trong quá trình sản xuất khí sinh học nguyên liệu thường là hỗn hợp các loại với
mục đích xử lý được hết các loại chất thải, tăng khả năng khai thác năng lượng. Về
nguyên lý các nguyên liệu chứa nhiều nước là thích hợp nhất.

11


Bảng 1.1 Sản lượng lý thuyết KSH của 1 số hợp chất hữu cơ (l/g chất khô).
Sản lượng

TT

Thành phần

1


Lít khí / kg nguyên liệu tươi

tế

Nguyên liệu

H

Bảng 1.2 Lượng khí thu được khi phân huỷ 1 kg nguyên liệu tươi.

Phân trâu bò

15 – 32
40 – 60

Phân người

cK

Bèo tây tươi

50 – 60

in

Phân gia cầm

h

Phân lợn

12


1.1.4.2 Thời gian ủ
Mỗi loại nguyên liệu sản xuất KSH có thời gian phân hủy khác nhau. Thời gian
ủ khác nhau sẽ làm tăng khả năng khai thác KSH, tiết kiệm nguyên liệu. Do đó, ta phải
căn cứ vào thời gian phân hủy của các nguyên liệu để định thời gian ủ cho phù hợp
nhằm có thể khai thác triệt để nguồn nguyên liệu.
Bảng 1.3 Thời gian phân hủy các loại nguyên liệu khác nhau.
ĐVT : %

20

30

40

50

60

70

80

90

H

gian(ngày) 10

93,9

97,5

99,1

100

-

-

-

Phân bò

34,4

74,6

86,2

92,7

97,3

100

-



53,7

78,3

88,7

93,2

96,7

98,9

100

cK

Rơm

tế

Phân người

(Nguồn: Nguyễn Giang Phúc – Viện chăn nuôi quốc gia).

họ

1.1.4.3 Môi trường kỵ khí

Quá trình lên men tạo KSH có sự tham gia của nhiều vi khuẩn, trong đó các vi

uế

Loại nguyên liệu

67/1

H

Rơm rạ
Thân cây ngô

53/1
29/1

tế

Phân người tươi
Phân lợn tươi

in

Phân bò tươi

h

Phân gà tươi

13/1
5/1 – 10/1
25/1