SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO AN GIANG
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ TRẤN PHÚ HÒA

ĐỀ TÀI

MỘT SỐ KINH NGHIỆM
GIÚP HỌC SINH YẾU LỚP 6
“GIẢI TOÁN TÌM X”

Giáo viên: Phan Ngọc Diễm Châu
Năm học: 2009 - 2010


SKKN: Một số phương pháp giúp học sinh yếu lớp 6 “giải toán tìm x”

Đề tài :

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH YẾU
LỚP 6 “GIẢI TOÁN TÌM X”
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Đối với học sinh yếu bộ môn toán , dù giáo viên có giảng đi giảng lại nhiều lần
nhưng có nhiều em vẫn chưa có khả năng tự giải và giải đúng các dạng bài tập cơ bản,
trọng tâm của chương trình. Dạng toán tìm x chiếm một vò trí quan trọng trong chương
trình toán lớp 6, và các em còn gặp lại dạng toán này nhiều ở lớp 7, cũng như là tiền
đề cho việc giải phương trình của các em ở lớp 8 và lớp 9.
Như chúng ta đã biết các dạng toán tìm x không có gì xa lạ đối với học sinh lớp
6. Ngay từ khi học Tiểu học các em đã được làm quen dần với toán tìm x ở các dạng cơ
bản , chỉ với một phép tính. Lên lớp 6, các em gặp lại toán tìm x nhưng ở dạng nâng
cao hơn, từ hai phép tính trở lên. Dù là rất quen thuộc với dạng toán này nhưng có
không ít các em học sinh, nhất là các em học yếu bò lúng túng, không biết bắt đầu giải
bài toán từ đâu, giải phép toán nào trước, phép toán nào sau. Thậm chí có những em học

− Sau khi nhận dạng được bài toán, nếu bài toán từ hai phép toán trở lên,
cần phải xác đònh phép tính chính của bài. Phép tính chính là phép
toán thực hiện trước. Xác đònh phép tính chính dựa vào thứ tự thực hiện
phép tính. Nhấn mạnh cho học sinh bài toán tìm x là bài toán ngược của
bài toán tính giá trò biểu thức , nên phép toán trong tìm x sẽ theo trình tự
ngược lại của trình tự thực hiện phép tính.
− Sau khi đã xác đònh phép tính chính thì quy bài toán về dạng tìm x cơ
bản tương ứng với phép tính chính.
− Sau khi tìm được x, thì kiểm tra kết quả bằng cách thử lại.
b) Phạm vi thực hiện:
Sáng kiến kinh nghiệm được áp dụng chủ yếu cho các bài toán tìm x
ở HKI của toán 6, trước khi học bài qui tắc dấu ngoặc.
2) Các ví dụ:

2.1) Dạng toán cơ bản: ( Nếu có thời gian thì ôn lại cho học sinh)
a) Phép cộng:
- Dạng:

Trang 2


SKKN: Một số phương pháp giúp học sinh yếu lớp 6 “giải toán tìm x”

-

Cách tìm:

-

Ví dụ: Tìm x biết : 25 + x = 63


-

Cách tìm:

-

Ví dụ: Tìm x biết : 25 . x = 100

Hoạt động của thầy
 Phép toán chính trong bài toán là?

Hoạt động của trò
+ Phép toán nhân

 Số ta cần tìm là gì ?
 Muốn tìm thừa số ta làm thế nào?

+ Thừa số
25 . x = 100
+ Lấy tích chia thừa số
x = 100 :25
đã biết
+4
x=4

 Kết quả x là?

Nội dung


Hoạt động của trò

Nội dung
a) 44 – x = 4

+ Phép toán trừ
+ Số trừ
44 – x = 4
+ Lấy số bò trừ trừ đi
x = 44 – 4
hiệu.
+ 40
x = 40

 Muốn biết x = 40 đúng hay sai ta làm + Thay x = 40 vào đề Vậy: x = 40
như thế nào?
bài:
 44 – 40 = 4 là đúng
 Vậy: x = 40
b) x – 10 = 15

b) x – 10 = 15

 Phép toán chính trong bài toán là?

+ Phép toán trừ

 Số ta cần tìm là gì ?

+ Số bò trừ


-

Ví dụ: Tìm x biết : a) 100 : x = 25
b) x : 10 = 90

Hoạt động của thầy
a) 100 : x = 25
 Phép toán chính trong bài toán là?
 Số ta cần tìm là gì ?
 Muốn tìm số chia ta làm thế nào?
 Kết quả x là?

Hoạt động của trò

Nội dung
a) 100 : x = 25

+ Phép toán chia
+ Số chia
100 : x = 25
+ Lấy số bò chia chia
x = 100 : 25
cho thương.
+4
x=4

 Muốn biết x = 4 đúng hay sai ta làm + Thay x = 4 vào đề Vậy: x = 4
như thế nào?
bài:

làm như thế nào?

bài.
 900:10 = 90 đúng
 Vậy x = 900 đúng

e) Chú ý:
− Các dạng toán cơ bản này học sinh đã học rất kỹ ở cấp 1, tuy nhiên có
một số học sinh yếu thì vẫn chưa nắm được. Dạng toán cơ bản rất
quan trọng, vì để giải toán tìm x nâng cao thì phải quy về giải toán cơ
bản. Do đó nếu có thời gian giáo viên nên nhắc lại cho các học sinh
lại một lần.
− Học sinh khi làm thường bò nhầm lẫn cách tìm, nên chốt lại cho học
sinh thấy được tìm x ở phép cộng và phép nhân tương tự nhau, phép
trừ và phép chia tương tự nhau.

2..2) Dạng toán nâng cao:
Ví dụ 1: Tìm x, biết: 7x – 8 = 713 (SGK T6/24 tập 1)
Hoạt động của thầy
 Bài toán có mấy phép tính?

Hoạt động của trò
+ Có hai phép tính:
nhân và trừ.
 Theo thứ tự thực hiện phép tính thì ta + Phép nhân trước, trừ
làm phép tính nào trước?
sau.
+ Vậy khi tìm x thì ta làm phép tính nào + Phép trừ trước. Phép
trước?
trừ là phép toán

 Vậy x = 103 đúng.

x = 721 : 7
x = 103
Vậy: x = 103

Ví dụ 2: Tìm x, biết: 124 + (118 – x) = 217 (SGK T6/24 tập 1)
Hoạt động của thầy
 Bài toán có mấy phép tính?

Hoạt động của trò
+ Có hai phép tính:
cộng và trừ
 Theo thứ tự thực hiện phép tính thì + Trừ trong ngoặc
ta làm phép tính nào trước?
trước, sau đó cộng.
 Vậy khi tìm x thì ta làm phép tính + Phép cộng trước.
nào trước?
Phép cộng là phép
toán chính.

Nội dung

 Khi phép cộng là phép tính chính + Số hạng: 124
thì số hạng và tổng là ?
Số hạng: 118 - x
Tổng: 217
124 + (118 – x) = 217
 Ta cần tìm nhóm nào? Nêu cách + Nhóm số hạng
118 – x = 217 – 124

Hoạt động của thầy
 Bài toán có mấy phép tính?

Hoạt động của trò
Nội dung
+ Có ba phép tính:
phép trừ, phép nhân,
phép cộng
 Theo thứ tự thực hiện phép tính thì ta + Cộng trong ngoặc,
làm phép tính nào trước?
rồi nhân, cuối cùng là
trừ.
 Vậy khi tìm x thì ta làm phép tính nào + Phép trừ trước.
trước?
Phép trừ là phép
toán chính.
 Khi phép trừ là phép tính chính thì số + Số bò trừ: 219
bò trừ, số trừ, hiệu là ?
Số trừ: 7(x+1)
Hiệu: 100

219 – 7(x + 1) = 100
 Ta cần tìm nhóm nào? Nêu cách tìm? + Nhóm số trừ 7(x+1)
7(x + 1) = 219 – 100
bằng cách lấy số bò
7(x + 1) = 119
trừ trừ đi hiệu.
 Đến đây bài toán còn mấy phép tính? + Hai phép tính, phép
Phép toán nào là phép tính chính?
nhân là phép tính

100 đúng
 Vậy x = 16 đúng.

x = 17 – 1
x = 16
Vậy: x = 16

3)Chuyển biến của học sinh:
-

Tùy vào trình độ kiến thức mà các em có thể giải được các bài toán tìm x
ở mức độ khó dễ khác nhau, qua đó kỹ năng tính toán sẽ được cải thiện.
Kết quả các bài kiểm tra, bài thi có tiến bộ. Từ đó các em tự tin hứng thú
và ham học.

-

Một số học sinh yếu đã xóa bỏ mặc cảm không thể học được môn toán, các
em đã hòa đồng, chủ động hơn trong các tiết học và quan hệ bạn bè, thầy
trò gắn bó hơn.

-

Có nhiều em thông qua việc giải toán tìm x đã từng bước củng cố được các
kiến thức có liên quan như: thứ tự thực hiện phép tính ( không ngoặc hoặc
có ngoặc), lũy thừa, …

4) Kết quả:
- Dưới đây là thống kê chất lượng môn toán ở các lớp phân công giảng dạy trong
2 năm gần đây:

SKKN: Một số phương pháp giúp học sinh yếu lớp 6 “giải toán tìm x”
-

Do thời gian giải bài tập trên lớp rất hạn chế, nên có được sự chuyển biến
tích cực trong học tập của các em phụ thuộc rất nhiều vào việc tự học ở
nhà. Việc tự giải bài tập ở nhà của học sinh cần phải có được sự tự giác và
không nhàm chán. Để có đươc điều đó, người giáo viên phải giúp cho các
em làm được ít nhất 1 câu, 1 bài trong các bài tập đã cho về nhà.

-

Phải thấy được sự cố gắng và quan tâm khích lệ sự tiến bộ của các em,
khích lệ tuyên dương kòp thời là đòn bẩy giúp các em tiến bộ.

-

Đối với những em chưa ý thức tốt trong việc học cần kiểm tra thường
xuyên, cần trao đổi tế nhò và trong những giai đoạn đầu cần có sự kết hợp
với giáo viên chủ nhiệm.

6)Đối với đồng nghiệp, nhóm chuyên môn:
-

Qua việc thực hiện và theo dõi, bản thân thấy phương pháp này có kết quả
với các học sinh yếu toán. Trong khi họp tổ chuyên môn, phương pháp này
cũng được đưa ra cho các giáo viên trong tổ tham khảo và áp dụng ở các
lớp của mình và bước đầu đạt kết quả tốt.

iii. kết luận:
- Đây không phải là một sáng kiến mới và cũng không mang tính tuyệt đối trong


c) Phạm vi áp dụng

Trang 2

2) Các ví dụ

Trang 2

2.1) Dạng toán cơ bản

Trang 2

2.2) Dạng toán nâng cao

Trang 6

3) Chuyển biến của học sinh

Trang 9

4) Kết quả

Trang 9

5) Một số kinh nghiệm

Trang 9

6) Đối với đồng nghiệp, nhóm chuyên môn