Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Gi i toán b ng Casio (Th y Nguy n Bá Tu n)
NG D NG MÁY TÍNH 570-VN PLUS
TRONG GI I TOÁN TR C NGHI M
L im đ u
Máy tính là m t công c đ c l c trong vi c gi i toán đ c bi t v i hình th c thi tr c nghi m
trong kì thi Đánh giá năng l c c a Đ i h c Qu c Gia Hà N i
V i hình th c thi m i này, máy tính g n nh là v) khí s ng còn và chúng ta càng hi u
càng thành th o máy tính, càng bi t nhi u th thu t gi i toán bao nhiêu thì c h i chi n
th ng c a chúng ta m i càng cao.
Các b n h c sinh chu n b ôn thi đ i h c ch c h n đã đ c ti p xúc v i máy tính t r t
lâu tuy nhiên chúng ta th ng ch bó h p mình trong m t s ch c năng thông d ng mà
ch a khai thác h t kho tính năng kh ng l c a máy tính đ ph c v công vi c c a mình
Th u hi u đ c nhu c u tìm hi u th t kĩ v máy tính c a các em h c sinh chuyên đ này
ra đ i nh m cung c p cho b n đ c nh ng tính năng hay nh t, c p nh t nh t đ ng th i
c)ng r t g n g)i v i đ i t ng h c sinh n thi đ i h c
Bài vi t này t p trung khai thác tuy ch a th bao quát h t nh ng đã là t ng đ i hoàn
ch nh, v các tính năng u vi t c a máy tính Casio 570VN Plus đ i máy cao c p nh t
hi n đang có m t t i Vi t Nam c a hãng máy tính n i ti ng Casio. Casio 570VN Plus đ c
nâng c p t dòng máy ES Plus, b sung thêm
tính năng nâng t ng s tính năng lên
h n
t c đ tính toán và đ chính xác nhanh h n g p nhi u l n. Hi n nay đây là lo i
máy ph bi n và đ c đánh giá là s l a ch n t i u cho các em h c sinh, sinh viên.
Hocmai – Ngôi tr
ng chung c a h c trò Vi t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12
ng trình vô t ch a căn th c :
II Ph
V. Gi i ph
1. H ph
2. Ph
6
MODE
10
VECTOR ) 12
ng th c tính toán v i s ph c (CMPLX
IV. Gi i b t ph
1
ng giác : 9
ng th c Véc t
III. Ph
ng trình [SHIFT + SOLVE]
4. CALC ( gán giá tr bi u th c trong tính toán)
29
310
Tài li u tham kh o 330
Hocmai – Ngôi tr
ng chung c a h c trò Vi t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12
- Trang | 2 -
Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Gi i toán b ng Casio (Th y Nguy n Bá Tu n)
CÁCH S
D NG TÀI LI U
Kí hi u
Ý nghĩa
[SHIFT]
ph ng th c COMP MODE 1
ng trình và ch đ
c dùng trong
Cách làm t ng quát: Nh p ph ng trình f ợ vào màn hình chính đ a vào giá tr kh i
đ u c a ợ và đ i máy tính đ a ra nghi m
VD :
Màn hình nghi m s đ
Hocmai – Ngôi tr
c hi n th nh sau
ng chung c a h c trò Vi t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12
- Trang | 1 -
Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Gi i toán b ng Casio (Th y Nguy n Bá Tu n)
1. Ph
ng trình b c nh t:
1
2
5
và
D. M(5,3,2)
L i gi i:
Đ tránh tr ng h p ph i thay t ng đáp án d x y ra nh m l n khi tính nh m đ i s hay
m t công trình bày nh t lu n
Ta có th nhìn nhanh đ bài và nh p vào máy bi u th c sau
2(X 4) 4(5 2 X) 3.
v i X chính là n t (
5X 1
8
2
và n [SHIFT SOLVE], giá tr kh i đ u X=0
x 4 5 y 2z 1
t )
1
2
VD2 (Đ m u ĐHQG HN
(x7
Tìm h s c a x 26 trong khai tri n nh th c
1 n n i 7i 1
) Cn x 4(n i) bi t t ng ba h s c a ba h ng t đ u tiên trong khai tri n
x4
x
i 0
b ng 56.
A.210
B.126
C.252
D.330
L i gi i :
10 k
10
10
1
k 1
7
4 x ta dùng b ng TABLE nh p nhanh hàm F X
10 26
x
Hàm này có đ c t công th c khai tri n nh th c Niu t n v i
ợ t ng ng v i k.
V i START : 1, END : 10, STEP : 1 ta đ
t
10 X
ng ng v i x, và
c k t qu
4
V y h s c n tìm là C10
4
210 (A)
Đáp s là C10
Nh n xét Khi đ c ph n trình bày này các em s th y r t dài nh ng d ng toán này r t hay g p
C.4200
D.3240
L i gi i:
10
Y
10
10
Y
6 1
1
Y
10 Y
Y
10 Y
X 6X
Ta th y a
3 C10
. a6
.(
3)
a
YX
nguyên d
ng
16 .
Hi u m t cách đ n gi n, khi nh p hai n X, Y vào máy, máy tính s coi Y là tham s và X
là n và máy s h i b n mu n gán Y b ng bao nhiêu tr c khi gi i X
Cách th công nh t là th Y b ng 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9,
là 3 và Y t i thi u c)ng b ng 3)
vì đ x6X x16 nên X t i thi u s
V i m i Y thì ta s ch n nghi m nguyên c a X
K t qu : Y 7, X 3 H s c a h ng t
x16 trong khai tri n bi u th c là
7
Thông th ng a, b,c,d Z ho c có th quy đ
có th là s vô t .
c v s nguyên. Tuy nhiên các h s c)ng
*TH1 : f(x) 0 có ít nh t m t nghi m h u t
Phân tích đa th c thành nhân t
gi i đ
f(x) (x A).g(x);g(x) là hàm b c ba, và máy hoàn toàn
c hàm b c ba b ng cách đ a vào EQN Mode
VD1: S nghi m c a ph
ng trình
f(x) x4 (1 2)x3 ( 2 3)x2 (2 2 1)x 2 là
A.1
B.2
C.3
D.4
*TH2: f(x) 0 có toàn nghi m vô t
Ta s tìm cách phân tích đ
vô t
a 0
y (x2 1)(x2 2x 1)
Ta có : y (x2 + ax+1)(x2 bx 1) =>
a b 2
b 2
V y ph
ng trình đã cho có hai nghi m là x 1 2
Hocmai – Ngôi tr
ng chung c a h c trò Vi t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12
- Trang | 5 -
Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Gi i toán b ng Casio (Th y Nguy n Bá Tu n)
Cách 2 Th ng các bài toán trong kì thi đ i h c, thi th thì ph
ph c t p, h s đ u nguyên
ng trình s không quá
Khi đó ta s áp d ng h th c Viet đ làm bài toán, tìm ra ba nghi m đ u tiên,gán cho ba
bi n A,B,C ta s th l n l t A.B ; B.C “ C đ xem tích nào là s nguyên
Gi s “ ” nguyên khi đó f x s phân tích đ
y (x2 2x 1).(x2 x 1) gi i ph
x 1 2 ho c x
ng trình ta có b n nghi m t t c
1 5
2
*TH3: f(x) 0 vô nghi m
N u máy báo Can t solve ho c máy ch y quá lâu thì kh năng cao là vô nghi m Khi đó
ta s đ i h ng tìm cách phân tích đa th c đã cho thành t ng các bình ph ng đ đ m
b o ch c ch n là vô nghi m
VD4: Gi i ph
ng trình y 4x4 2x3 x2 1 1
Ta phân tích đ
3. Ph
x
x
x2
c thành y (2x2 )2 ( 1)2 =0 vô nghi m
2
2
2
ng trình có b c t năm tr lên
[ = ] [SHIFT SOLVE]
2
2
2 2
(B c càng cao máy s gi i càng lâu, nên n u máy gi i lâu các em c đ đó và l y máy
tính khác ra làm bài khác nhé )
-Nh p X 0 ra X 1 Shift RCL(Sto) (-) A l u l y nghi m này là A )
X 4 33X 3
5X 9
15X 2
) : (X A) [SHIFT SOLVE = = ] hai d u b ng đ
-Nh p (3X
2
2
2 2
xác nh n b n l y giá tr “ là thao tác này đ tránh vi c nghi m sau ra trùng nghi m
tr c
5
-Nh p X=0, máy ch y quá lâu b qua
Th giá tr khác X 0,5 th a mãn l u nghi m này là B)
Chuy n qua nháp đ phân tích đa th c thành f(x) (x 1).(x 0,5)g(x)
Sau đó l i phân tích đ
V y ph
c g(x) (x 1)(3x 2 5x 9)
33 : 2X
3
33 : (2X 3 )
1: ((2 3)sin(30))
1 : 2 3 sin 30
6 : (2) : (5e)
6 : 2 : 5e
1
2
3
Hocmai – Ngôi tr
1
2
3
ng chung c a h c trò Vi t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12
- Trang | 7 -
Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
2k
2
k
4
x
B.
x
k
2
k
4
: Gi i ph
ng trình sin 3x sin x cos 3x cos x
x
C.
x
)
Nh p sin(3X) sinX cos 3X cosX [=] (1)
B t đ u gán giá tr cho X : 22,5o [SHIFT] [RCL](Sto) [)](X)
Di chu t lên bi u th c (1) n [=] th y bi u th c =0
Ti p t c gán cho X giá tr 22,5o 900 v n th y (1) b ng nên đáp án C th a mãn !
Đ i v i vi c th đáp án c n chú
đ a đ n v v d ng thích h p, radian ho c đ
Đ xem máy đã chuy n v ch đ mong mu n ch a ta có th quan sát Ch báo hi n th
góc trên cùng c a màn hình
Hocmai – Ngôi tr
ng chung c a h c trò Vi t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12
- Trang | 9 -
Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Gi i toán b ng Casio (Th y Nguy n Bá Tu n)
Cách 2: Đ i v i bài toán ph c t p, mu n tìm ra h t t t c các nghi m thì có th l p b ng
cho X ch y ( xem m c TABLE ).
Ph
1000 1
; 2991 1000.3 3.3 nên ta d đoán
3
y 1
)(x 2y 5) (thay 1000 b ng Y )
3
hay B (y 3)(6x y 1)(x 2y 5)
VD7 (ĐHKB-2012): Gi i h ph
H ng gi i (D a theo
t b ng máy tính):
NX ph
ng trình
t
(1)
(1 y) x y x 2 (x y 1) y
ng trình:
2
2y 3x 6y 1 2 x 2y 4x 5y 3 (2)
ng c a Ph m Th Vi t trong chuyên đ Gi i ph
ng trình vô
Th x y 1 vào (2) ta có 2y2 3y 2 1 y y (0;1)
Hocmai – Ngôi tr
ng chung c a h c trò Vi t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12
- Trang | 11 -
Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Gi i toán b ng Casio (Th y Nguy n Bá Tu n)
Đ n đây có th mày m đ a v d ng liên h p nh ng s khó và ph c t p nên chúng ta có
th bình ph ng lên chuy n thành ph ng trình b c b n làm theo cách làm đã quen
thu c
m c 2 ( ph n I), gi i h n nghi m trong kho ng 0;1 .
II Ph
ng th c Véc t (MODE 8
VECTOR )
Tính toán liên quan đ n vecto đ c s d ng r t nhi u trong các bài toán hình h c gi i
tích, chúng ta nên khai thác tri t đ các ch c năng đó đ làm các bài toán hình gi i tích
không gian, hình ph ng Oxy b ng cách đ a máy tính v ph ng th c VECTOR (8
MODE)
VctB
VctA
VctC
T
N
T
C
C
G
VT
G
M t s thao tác liên quan đ n véc t
Hocmai – Ngôi tr
ng chung c a h c trò Vi t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12
- Trang | 13 -
Khóa h c Gi i toán b ng Casio (Th y Nguy n Bá Tu n)
Gán OG vào VctC: Mode] [8] (chuy n sang ph
ng th c CMPLX) [3] (ch n VctC) [1]
(Ch n b so n th o ba chi u) 2 2 4 (nh p OG vào VctC)
[SHIFT][5][2](Data)[1] (m bi n VctA)[1](ba chi u) 3 5 7 (nh p OA)
[SHIFT][5][2](Data)[2] (m bi n VctB)[1](ba chi u) 2 1 6 (nh p OB )
“C
đ a v màn hình tính toán
[SHIFT][5](VctC hi n ra) [.][3][-] [SHIFT][5][3](VctA hi n ra) [-]
[SHIFT][5][4](VctB hi n ra) [=]
K t qu hi n ra VctAns 1; 0; 1 đáp án C
N u các em l xóa đi màn hình k t qu thì xem l i b ng cách n [SHIFT][5][6][=](VctAns
hi n ra)
2. Phép nhân hai véc t , phép l y giá tr tuy t đ i
Ví d 2 ( D a theo đ thi m u 2015) Cho t di n ABCD bi t A 2; 3;1 , B 4;1; 2 , C 6; 3; 7 ,
D 1; 2; 2 . Th tích c a t di n ABCD là:
Hocmai – Ngôi tr
ng chung c a h c trò Vi t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12
- Trang | 15 -
[AB, AC].AD (*)
6
Gán AB(2, 2, 3) cho VctA; Gán AC(4,0,6) cho VctB; Gán AD( 1, 5,1) cho VctA
Tính giá tr bi u th c (*) b ng cách b m máy nh sau
[(] [SHIFT] [5] [3] [x] [SHIFT] [5] [4] [)][SHIFT] [5] [7] (Dot) [SHIFT] [5] [5]
[:] [6]
Khi đó bi u th c hi n ra nh sau Vct“ x Vct”
K t qu ra là
VctC :6 !
70
v y ta ch n đáp án C !
3
V i bài t ng quát ta nên dùng thêm hàm “bs đ tính ra giá tr d ng tuy nhiên thay
vào đó ta nên t m c đ nh l y đ i c a k t qu n u nó ra âm đ bi u th c đ ph c t p
h n!
VD
( Luy n t p thêm): Cho các đi m A 1; 2; 0 , B 3; 0; 2 , C 1; 2; 3
Tìm kho ng cách gi a OA và BC
Tính kho ng cách t ” đ n đ
ng th ng OA
G i ý cách làm :
d(OA, BC)
Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Gi i toán b ng Casio (Th y Nguy n Bá Tu n)
Ví d 3: Cho hai m t ph ng : x 2y z 4 0; :x y 2 z 0 . Tìm góc t o b i
và
A.30o
B.45o
C.60o
D.900
L i gi i :
[MODE][8][1][1][1] : M VctA gán (1, 2 ,1)
[SHIFT][5][2][2][1] : M VctB gán (1, 2 , 1)
Vi t bi u th c tính toán
[SHIFT][cos]
[SHIFT][5][3] [SHIFT][5][7](Dot) [SHIFT][5][4] [:] [(]
[SHIFT][hyp](Abs) [SHIFT][5][3][)] [SHIFT][hyp](Abs) [SHIFT][5][4] [))]
Bi u th c hi n lên màn hình có d ng cos1 (VctA.VctB : (Abs(VctA) Abs(VctB))
Hocmai – Ngôi tr
ng chung c a h c trò Vi t
Máy tính có th chuy n đ i qua l i gi a hai d ng c a s ph c
D
D
Hocmai – Ngôi tr
ng chung c a h c trò Vi t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12
- Trang | 18 -
Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Gi i toán b ng Casio (Th y Nguy n Bá Tu n)
Các phép toán liên quan t i s ph c có th th c hi n trên máy tính
C ng tr nhân chia phép l)y th a
S ph c liên h p
Tính giá tr tuy t đ i c a s ph c
Hocmai – Ngôi tr
ng chung c a h c trò Vi t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12
có d ng đ i s là :
cos28o i sin 28o
B.1 i
C.
2
2
i
2
2
B m máy ra k t qu bi u th c trên là
VD3: Cho z
K t qu :
2
2
i
2
2
i
Đáp án D
i đáp án “
2 2
VD4: Cho z1 , z2 là hai nghi m c a ph
ng trình x2 (2 i) x 3 5i 0 Tìm m nh đ sai
trong các m nh đ sau:
z1 z2
79 27i
z2 z1
34
Az
. 12 z22 3 14i
B.
C.z13 z23 31 32i
D.z14 z24 170 54i
Áp d ng Viet ta có z1.z2 3 5i ; z1 z2 i 2
A : z12 z22 (z1 z2 )2 2 z1 z2 3 14i đúng ! B :
z1 z2 z12 z22
79 27i
D uc a
b t ph ng trình
f(x) 0
f(x) 0
f(x) 0
f(x) 0
Hi n th nghi m
ợ “ ” ợ
ví d )
All real number : m i nghi m th c
No solution : BPT vô nghi m
Đây là m t ch c năng m i c a dòng máy Casio so v i các đ i máy tr
năng r t h u ích.
Ví d minh h a: Gi i b t ph
c và là m t ch c
ng trình 3x3 3x2 x 0 trên t p s th c
Chúng ta s thao tác nh sau
Hocmai – Ngôi tr
ng chung c a h c trò Vi t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12
- Trang | 21 -