Hoạt động điều tra tội phạm về trật tự xã hội của cơ qua điều tra trogn Công an nhân dân trên cơ sở nhiên cứu thực tiễn ở Hã Tĩnh - Pdf 39

I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

DNG TH PHNG NAM

Hoạt động điều tra tội phạm về trật tự xã hội của cơ
quan điều tra trong Công an nhân dân trên cơ sở
nghiên cứu thực tiễn ở Hà Tĩnh
Chuyờn ngnh: Lut hỡnh s
Mó s: 60 38 40

TểM TT LUN VN THC S LUT HC

H NI - 2014


Công trình đƣợc hoàn thành
tại Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

Cán bộ hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS. NGUYỄN TẤT VIỄN

Phản biện 1: ............................................................................
Phản biện 2: ............................................................................

Luận văn đƣợc bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn, họp tại
Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội.
Vào hồi ..... giờ ....., ngày ..... tháng ..... năm 2014

Có thể tìm hiểu luận văn tại
Trung tâm tƣ liệu Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội
Trung tâm Thông tin – Thƣ viện, Đại học Quốc gia Hà Nội

hội ....................... 39
2.1.1. hái quát về tình hình tội phạm .......................................................... 39
2.1.2. Nh n t chung về tình hình tội phạm c a một số tội phạm
về tr t tự xã hội.................................................................................... 41
2.2. Tình hình hoạt động điều tra tội phạm về trật tự
hội của
cơ quan điều tra trong công an nhân dân tỉnh Hà Tĩnh ............. 45
2.2.1. Những ết quả đạt đ c ....................................................................... 45
2.2.2. Những t n tại hạn chế v ng mắc .................................................... 55
1


2.2.3. Nguyên nhân ......................................................................................... 63
Chƣơng 3: NH NG GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU
QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐIỀU TRA TỘI PHẠM VỀ TRẬT
T
HỘI CỦA CƠ QUAN ĐIỀU TRA TRONG
CÔNG AN NHÂN DÂN TẠI TỈNH HÀ TĨNH ......................... 66
3.1. Hoàn thiện những qu định của pháp luật về tổ chức và
hoạt động điều tra .............................................................................. 66
3.2. Nâng cao năng lực và trách nhiệm của các cán bộ điều tra ....... 71
3.3. Tăng cƣờng quan hệ phối hợp của cơ quan điều tra................... 74
3.3.1. Tăng c ờng quan hệ phối h p giữa các c quan điều tra ................. 74
3.3.2. Tăng c ờng quan hệ phối h p giữa c quan điều tra v i Viện
kiểm sát .................................................................................................. 77
3.4. Tổ chức, động viên tầng lớp nhân dân tham gia vào công
tác đấu tranh ph ng chống tội phạm.............................................. 79
K T LUẬN ..................................................................................................... 82
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................... 84


về hoạt động điều tra tội phạm mà đặc biệt là các tội phạm về tr t tự
hội- những tội phạm phát sinh trực tiếp th ờng ngà trong đời sống c a
ng ời d n nếu h ng ịp thời điều chỉnh sẽ g ra sự ch m tr cũng nh
làm giảm hiệu quả c a c ng tác điều tra phòng chống tội phạm. Trên c sở
nghiên cứu tình hình tội phạm tr t tự
hội tại tỉnh Hà Tĩnh cũng thấ rõ
thực trạng đó. Trong những năm gần đ tình hình tội phạm tại tỉnh Hà
Tĩnh có nhiều chu ển biến phức tạp các tệ nạn mại d m đánh bạc giết
ng ời cố ý g th ng tích c p gi t đang có chiều h ng tăng mạnh
các tội phạm hoạt động có băng ổ nhóm ngà càng chu ên nghiệp. Hoạt
động điều tra tội phạm vẫn ch a theo ịp tính chất phức tạp c a hành vi
phạm tội sự uất hiện c a nh ng loại tội phạm m i những bất c p trong
pháp lu t ch a ịp điều chỉnh để phù h p v i tình hình số l ng và chất
l ng đội ngũ điều tra viên còn ch a cao từ đó ảnh h ởng h ng nhỏ đến
ết quả c a hoạt động điều tra tội phạm.
Nh n thức đ c tầm quan trọng c a hoạt động điều tra tội phạm đặc
biệt là tội phạm về tr t tự
hội cũng nh thấ đ c một số t n tại hạn
3


chế trong hoạt động điều tra tại tỉnh Hà Tĩnh học viên đ chọn đề tài:
“Hoạt động điều tra tội phạm về trật tự
hội của cơ quan điều tra
trong Công an nhân dân tr n cơ sở nghi n cứu thực tiễn ở Hà Tĩnh .
làm đề tài lu n văn c a mình v i mong muốn góp phần làm sáng tỏ một
phần nào lý lu n về hoạt động điều tra tội phạm từ đó đ a ra đ c những
cái nhìn tổng quan về hoạt động điều tra tội phạm nói chung và hoạt động
điều tra tội phạm tr t tự
hội trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh nói riêng đề uất

trong hởi tố, điều tra vụ án hình sự theo bộ Luật tố tụng hình sự năm 2003”
c a Lang Văn Bảo đ đ a ra những ph n tích đánh giá đối v i qu định c a
4


Bộ lu t Tố tụng hình sự năm 2003 về mối quan hệ giữa C quan điều tra và
Viện iểm sát trong hoạt động hởi tố điều tra vụ án hình sự trong đó hoạt
động hởi tố bị can đ c coi là một hoạt động điều tra h ng thể thiếu.
Lu n văn thạc sĩ “Các biện pháp điều tra trong tố tụng hình sự”c a
Ngu n Thị Minh; Tác giả đ nêu ra các biện pháp điều tra trong tố tụng
hình sự qua đó ph n tích vai trò nội dung và thực trạng áp dụng các biện
pháp đó trong hoạt động điều tra hình sự.
ình luận hoa h c ộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 Bộ T pháp
(2005). C ng trình nà đ ph n tích đánh giá một cách há chi tiết về các
nội dung ch ng điều trong Bộ lu t Tố tụng hình sự năm 2003 trong đó
có các qu định pháp lu t về hoạt động điều tra hình sự.
Ngoài ra d i góc độ hác còn có một số c ng trình quan trọng nh :
Giáo trình luật Tố tụng hình sự Việt Nam N b Đại học Quốc Gia Hà Nội
do PGS.TS Ngu n Ngọc Chí ch biên; Giáo trình luật Tố tụng hình sự
Việt Nam, N b C ng an Nh n d n 2009 do PGS.TS Hoàng Thị Minh S n
ch biên… một số bài viết trên báo d n ch pháp lu t nh “ n ch t của
hoạt động điều tra trong tố tụng hình sự”, tạp chí Khoa h c pháp lý số 3
của Ngu n Viết Hoạt; Một số v n đề về cơ quan điều tra, tạp chí hoa
học pháp lý số 5 2002 c a TS. Lê Tiến Ch u…
Các tác ph m bài viết trên đ trực tiếp hoặc gián tiếp có những ph n
tích đánh giá so sánh về hoạt động điều tra hình sự. Tu nhiên những
ph n tích đánh giá ấ chỉ ở những hía cạnh riêng biệt trong hoạt động
điều tra hình sự chứ ch a có một cái nhìn toàn diện s u sắc về tổng thể
hoạt động nà . Ngoài ra để thấ đ c thực trạng áp dụng qu định pháp
lu t đó trên một loại tội phạm cụ thể là tội phạm tr t tự

động điều tra đặc biệt là về hoạt động điều tra tội phạm về tr t tự
hội.
Các quan điểm về việc hoàn thiện c ng tác điều tra thực ti n áp dụng các
qu định trong pháp lu t đối v i hoạt động nà mối quan hệ v i các c
quan tiến hành tố tụng làm tăng tính thực thi và hiệu quả trong c ng tác điều
tra tội phạm. Lu n văn nghiên cứu trong phạm vi Bộ lu t Tố tụng hình sự
Việt Nam 2003 Bộ lu t Hình sự Việt Nam 1999 (sửa đổi bổ sung 2009);
Pháp lệnh về tổ chức điều tra hình sự cùng các văn bản h ng dẫn liên quan
và thực ti n hoạt động điều tra c a c quan điều tra trên tỉnh Hà Tĩnh.
Thời gian nghiên cứu c a lu n văn: Lu n văn nghiên cứu về thực ti n
áp dụng các qu phạm c a pháp lu t hình sự Việt Nam về hoạt động điều
tra tội phạm tr t tự hội trên địa bàn tĩnh Hà Tĩnh giai đoạn 2009-2013
4. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghi n cứu
C sở ph ng pháp lu n c a lu n văn là quan điểm c a ch nghĩa
Mác - Lênin t t ởng H Chí Minh đ ờng lối chính sách c a Đảng qua
các thời ỳ về đấu tranh phòng chống tội phạm. Lu n văn ế thừa những
thành c ng trong chu ên ngành hoa học nghiên cứu về Hình sự cũng nh
những lu n điểm hoa học c a các c ng trình nghiên cứu những sách báo
bài viết và bình lu n hoa học c a những nhà nghiên cứu liên quan đến
điều tra. Các ph ng pháp nghiên cứu cụ thể đ c sử dụng trong lu n văn
là thống ê ph n tích so sánh tổng h p.
5. Những đóng góp mới về mặt khoa học của luận văn
Điểm m i c a lu n văn là góp phần làm sáng tỏ thêm một số vấn đề
lý lu n và thực ti n c a hoạt động điều tra tội phạm tr t tự
hội trên địa
bàn cụ thể. Lu n văn đ a ra các hái niệm về hoạt động điều tra các đặc
điểm hoạt động điều tra tội phạm tr t tự
hội th m qu ền ngu ên tắc
6


hội
c a c quan điều tra trong C ng an Nh n d n tại tỉnh Hà Tĩnh.
Ch ng 3. Những giải pháp nhằm n ng cao hiệu quả hoạt động điều
tra tội phạm về tr t tự hội c a c quan điều tra trong C ng an Nhân dân.

Chương 1
NH NG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG ĐIỀU TRA
TỘI PHẠM VỀ TRẬT T
HỘI
1.1. Khái niệm, đặc điểm, ngu n tắc, th m qu ền của hoạt động
điều tra hình sự
7


1.1.1. Khái niệm hoạt động điều tra
Trong hoa học pháp lý Việt Nam có các quan điểm về điều tra và
hoạt động điều tra m i một quan điểm thể hiện ở các góc độ hác
nhau.Trong gi i hạn lu n văn nghiên cứu về hoạt động điều tra c a c
quan điều tra trong c ng an nh n d n thì hoạt động điều tra đ c hiểu là
hoạt động tố tụng nh m phát hiện, thu thập, củng cố, ghi nhận, thu giữ
những th ng tin của vụ án b ng cách áp dụng các biện pháp do luật tố
tụng hình sự quy đ nh nh m s dụng làm chứng cứ chứng minh các tình
ti t của vụ án t đ ác đ nh tội phạm và ng ời phạm tội.
Qua những ph n tích có thể nh n định rằng: Tội phạm về trật tự xã
hội là tội phạm âm phạm đ n hoạt động ổn đ nh, hài hòa của các thành
ph n
hội trong cơ c u
hội, âm phạm tính tổ chức của đời sống
hội, tính chuẩn mực của các hành động
hội, sự m t ổn đ nh trong hệ

biện pháp ngăn ch n nh b t, tạm giữ, tạm giam và áp dụng các biện pháp
c ng ch nh hám t ch ở, hám t nơi làm việc, hám nghiệm thân
th do đ th ờng tiềm ẩn nguy cơ âm phạm đ n quyền tự do, dân chủ của
công dân.
1.1.2.4. Hoạt động điều tra c mối quan hệ ch t ch và ch u sự ch
c của cơ quan i m sát.
Thể hiện th ng qua việc pháp lu t qu định cho Viện iểm sát các
nhiệm vụ qu ền hạn nh
t phê chu n các qu ết định tố tụng c a CQĐT;
qu ết định áp dụng tha đổi các biện pháp ngăn chặn h bỏ các qu ết
định h ng có căn cứ trái pháp lu t c a CQĐT…
1.1.3. Các nguyên tắc tố tụng hình sự chi phối hoạt động điều tra
1.1.3.1. Hoạt động điều tra ph i t n tr ng sự thật, ti n hành một
cách hách quan, toàn diện và đ y đủ
Trong quá trình điều tra c quan điều tra phải thu th p iểm tra đánh
giá trên tất cả ph ng diện h ng đ c u ên tạc cố tình bóp m o ha làm
sai lệch sự th t do nhiều động c mục đích hác nhau. Mọi chứng cứ thu
th p đ c trong quá trình điều tra phải đ c đánh giá trên c sở pháp lý
1.1.3.2. M i hoạt động điều tra ph i tuân theo quy đ nh của háp
Luật và các nguyên t c trong BLTTHS
Mục đích c a ngu ên tắc chỉ c quan điều tra và các c quan đ c
giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra m i đ c tiến hành đ iều
tra các vụ án hình sự việc áp dụng các biện pháp c ng chế biện pháp
cũng nh biện pháp nghiệp vụ trong đấu tranh phòng chống tội phạm nhất
thiết phải theo đúng qu định c a pháp lu t
1.1.3.3. T n tr ng danh dự, nhân phẩm, quyền và l i ích h p pháp
của c ng dân.
Là một trong những ngu ên tắc c bản để đảm bảo qu ền c ng d n.
Hoạt động điều tra phải t n trọng qu ền và l i ích h p pháp c a c ng d n
hi tiến hành điều tra. C quan điều tra điều tra viên chỉ đ c áp dụng

c ng an g m có cục cảnh sát điều tội phạm về tr t tự hội điểu tra các vụ
án hình sự về những tội phạm đặc biệt nghiêm trọng phức tạp thuộc th m
qu ền điều tra c a c quan cảnh sát điều tra c ng an cấp tỉnh nh ng t
thầ cần trực tiếp điều tra áp dụng các biện pháp đ c qu định trong
BLTTHS để tìm ra tội phạm và ng ời thực hiện hành vi phạm tội
1.2. Đặc điểm của các tội phạm về trật tự
hội và đặc điểm hoạt
động điều tra tội phạm về trật tự
hội
1.2.1. Đặc điểm hình sự c a tội phạm về trật tự xã hội
1.2.1.1. ối t ng phạm tội
- Thành phần đối t ng phạm tội: rất phong phú bao g m các thành
phần
hội hác nhau về d n tộc gi i tính độ tuổi trình độ học vấn hoàn
cảnh inh tế …Một số đặc điểm riêng hác ví dụ nh tội phạm m phạm
sở hữu thì đối t ng nam gi i nhiều h n nữ gi i th ng th ờng sẽ có tiền
án tiền sự mang tính chất c n đ …
- Về đặc điểm t m lý c a TPVTT H cũng th ờng phức tạp.Đối v i
nhóm tội phạm về m phạm nh n th n th ờng bộc lộ ra thái độ hác
th ờng đ i hi rất d nh n biết nh sự hoảng loạn hoang mang lo lắng
sau hi g án hoặc đe dọa mua chuộc nh n chứng…
- Động c mục đích phạm tội rất đa dạng nh vì mục đích c n đ
che dấu tội phạm hác có hi do m u thuẫn ghen tu ng thù tức ả ra
từ tr c ….
10


1.2.1.2. Thủ đoạn phạm tội
- Đề chu n bị g án ngoài các vụ m phạm về nh n th n mang tính
chất bột phát thì những vụ m phạm nh n th n hác đối t ng phạm tội

về tội phạm nà ; Đối v i TPVTT H đối t ng hởi tố về các nhóm tội
danh hác nhau là phong phú h n các nhóm tội phạm về ma tú cũng nh
tr t tự quản lý inh tế..; vấn đề “có đ căn cứ đ c ác định hác nhau.
Nh v việc ác định căn cứ phạm tội đối v i TPVTT H nói chung ít
nhiều cũng rộng h n việc ác định căn cứ c a các nhóm tội phạm hác;
11


Hành vi c a TPVTT H th ờng di n ra trong một thời gian ngắn nên nhiều
vụ án tr c hi hởi tố bị can thì c quan điều tra phải tiến hành đ ng thời
nhiều biện pháp cấp bách để tránh những thiệt hại ả ra nh cấp cứu nạn
nh n tru bắt th phạm...
- H i cung b can: Đặc điểm c a các loại tội phạm sẽ chi phối đến
hoạt động hỏi cung bị can. Ví dụ nh tội phạm về m phạm nh n th n thì
th ng th ờng m phạm trực tiếp đến sức hỏe tính mạng danh dự nh n
ph m…nên chiến thu t hỏi cung đ c áp dụng hác nhau; Cách thức hỏi
cung TPVTTXH th ờng t p trung làm rõ những vấn đề hác nh mối quan
hệ v i bị can và ng ời bị hại nh n th n lai lịch c a từng bị can c ng cụ vũ
hí g án hai thác nh ng m u thuẫn bị can trong băng ổ nhóm để làm rõ
tội… Chiến thu t hỏi cung bị can trong TPVTTXH th ờng là chiến thu t
cảm hóa giáo dục (trong tr ờng h p phạm tội lần đầu cần có tác động
thúc đ để hai báo …) ngoài ra còn có chiến thu t sử dụng m u thuẫn
chiến thu t sử dụng tài liệu…
1.2.2.2. L y lời hai của ng ời làm chứng, ng ời b hại
- L y lời hai ng ời làm chứng: Đối v i nhóm TPVTT H ví dụ nh
Nhóm tội phạm về m phạm nh n th n thì hoạt động lấ lời hai ban đầu
đ c tiến hành ở những giai đoạn điều tra đầu điều tra và đ c em là một
trong những biện pháp cấp bách…. TPVTT H th ờng có sự tham gia c a
các đối t ng làm chứng đặc biệt nh ng ời làm chứng là trẻ em ng ời làm
chứng có hu ết t t về thể chất hoặc tinh thần… và th ờng di n nhiều h n

t ch ở địa điểm đ i hi đ c tiến hành song song v i việc hám
nghiệm hiện tr ờng.
1.2.2.6. Khám nghiệm hiện tr ờng, hám nghiệm t thi, em t d u
v t thân th :
- TPVTT H hiện tr ờng g án có thể là địa điểm bất ì trên thực tế
có rất nhiều loại hiện tr ờng tù thuộc vào hành vi phạm tội. Ví dụ:Các
hiện tr ờng nh âm phạm về nhân thân v i mục đính gi t ng ời c p tài
s n thì ngoài các d u v t hung hí trên t thi, hiện tr ờng s đ lại d u v t
cạy phá, lục soát nh m mục đích chi m đoạt tài s n. Cho nên việc thu th p
chứng cứ tại hiện tr ờng có đặc thù riêng.
- hám nghiệm tử thi th ờng chỉ di n ra ở TPVTT H điển hình các
tội m phạm nh n th n nhằm phát hiện dấu vết phạm tội tên tử thi.
- Điều tra viên tiến hành em t dấu vết th n thể để phát hiện trên
ng ời họ có dấu vết phạm tội hoặc các dấu vết hác trong vụ án.Một số
dấu vết đ c em là đặc tr ng c a TPVTT H nh dấu vết tinh trùng trong
các vụ án hiếp d m dấu vết chất bài tiết nội tiết…
1.2.2.7. Tr ng c u giám đ nh: Hoạt động tr ng cầu giám định c a
TPVTT H đa dạng h n do quan hệ
hội phức tạp các dạng giám định
phổ biến c a tội phạm nà nh giám định sức hỏe t m thần độ tuổi
giám định tử thi giám định các dấu vết để lại c a hành vi phạm tội (dấu
vết súng đạn đ m ch m chất độc…). Việc thực hiện giám định có thể
di n ra tại c quan giám định hoặc tại n i điều tra vụ án
1.2.2.8. Thực nghiệm điều tra: Đối v i TPVTTXH tiến hành thực
nghiệm điều tra h ng phải chỉ nhằm mục đích là ác định các hành vi th
đoạn che dấu tội phạm hác mà còn nhằm mục đích iểm tra ác minh các
13


di n biến hành vi phạm tội hác nhau nh hành vi giết ng ời hiếp d m cố

26.266
2013
97.831
26.850
Đứng tr c di n biến chung trên toàn quốc thì tình hình tội phạm về
tr t tự
hội tại Hà Tĩnh cũng có sự gia tăng về số l ng và tính chất
nghiêm trọng c a tội phạm ả ra trên hắp địa bàn tỉnh. ết quả hoạt
động điều tra tội phạm đ c thể hiện:
ảng 2.2: Tình hình tội phạm về trật tự hội tr n địa bàn Hà Tĩnh
Tổng số vụ
Tổng số vụ ả tr n địa bàn về
Tổng số vụ ả ra về
Năm
ả ra tr n
TT H Tổng số vụ ả ra tr n
TTXH
địa bàn tỉnh
chiếm t lệ
2009
763
544
71,29%
2010
913
651
71,30%
2011
797
614

vụ giết ng ời do ngu ên nh n
hội (25 vụ chiếm 96 1 tổng số vụ giết
ng ời). Tội phạm trong lứa tuổi vị thành niên tiềm n nhiều phức tạp đ
phát hiện 83 vụ v i 121 đối t ng g án cố ý g th ng tích (21 7 );
Đối v i tội cố ý g th ng tích th ờng chiếm tỷ lệ l n trong các vụ phạm
pháp hình sự hành vi phạm tội th ờng ả ra nhanh và bột phát…
2.1.2.2. Các tội âm phạm danh dự nhân phẩm
Trong những năm gần đ các tội phạm hiếp d m tội phạm hiếp d m
trẻ em giao cấu v i trẻ em... lại có chiều h ng tăng do sự ảnh h ởng c a
văn hóa ph m đ i trụ để lại h u quả nghiêm trong. Một số vụ nổi cộm
nh : Thầ giáo hiếp học sinh ( ỳ Anh); hiếp d m c p tài sản; ng ời già
hiếp trẻ em mang tính chất loạn lu n…
2.1.2.3. Tội âm phạm về sở hữu
Do ảnh h ởng c a nền inh tế thị tr ờng lối sống h ng lành mạnh
và hoạt động tội phạm liên tỉnh hiến cho tội phạm nà vẫn là một vấn đề
nóng c a hoạt động điều tra phòng chống tội phạm trên địa bàn. Năm
2013, Tội phạm hoạt động ổ nhóm tiềm n nhiều phức tạp đ phát hiện
107 ổ nhóm 340 đối t ng chu ên c p c p gi t...;
2.1.2.4. Tội về tệ nạn hội
Tệ nạn cờ bạc di n biến phức tạp cả về tính chất và qu m ph ng
thức hoạt động hết sức tinh vi thể hiện sự liều lĩnh và chu ên nghiệp c a
một số đối t ng. Đáng chú ý là phát hiện một số vụ đánh bạc có cán bộ
15


c ng chức tham gia v i số l ng tiền thu đ c há l n (
ra tại TP Hà
Tĩnh T H ng Lĩnh)… ph ng thức th đoạn hoạt động hết sức tinh vi
nh thuê e t hách loại 50 ch ng i t p trung lên những vùng miền
núi... Hoạt động mại d m cũng tăng lên đáng ể.

T lệ phá án
Năm
Vụ
Vụ
ị Can
%
2009
544
373
685
68,56
2010
651
353
661
54,22
2011
614
387
731
63,02
2012
588
425
806
72,27
2013
644
477
962

chiến thu t hác nhau trong điều tra một bị can có thể tiến hành hỏi cung
một đến nhiều lần.Nh ng nhìn chung hoạt động hỏi cung bị can trong
những năm gần đ đ có những hiệu quả đáng hích lệ. Nhiều vụ án
nhiều bị can có nhiều tình tiết phức tạp hai báo c a bị can còn ngoan cố
gian dối nh ng nhờ sự nhạ b n linh hoạt trong chiến thu t hỏi cung mà
các điều tra viên đ hai thác thu th p đ c những th ng tin làm chứng cứ
hữu ích phục vụ cho quá trình giải qu ết vụ án. Một số vụ án điển hình ở
Vũ Quang Nghi u n…
2.2.1.2. L y lời hai ng ời làm chứng, ng ời b hại
Hoạt động lấ lời hai c a ng ời làm chứng ng ời bị hại c a c
quan điều tra TPVTT H hầu hết đ c tiến hành h n tr ng nhanh
chóng đặc biệt là trong những tr ờng h p tru bắt đối t ng phạm tội đối
v i những tr ờng h p h ng mang tính cấp bách thì điều tra viên sẽ bố trí
thời gian và tạo điều iện cho ng ời làm chứng và ng ời bị. Ví dụ nh một
số vụ án hiếp d m trẻ em (Hu ện Nghi u n H ng hê)……. Sau hi
lấ lời hai c a ng ời làm chứng ng ời bị hại thì c quan điều tra
TPVTT H đều tiến hành iểm tra lời hai một cách th ờng u ên ịp
17


thời nh so sánh đối chiếu lời hai tr c và lời hai sau c a ng ời bị hại
cũng nh c a ng ời bị hại hác so sánh lời hai c a ng ời bị hại v i
những tài liệu chứng cứ thu th p đ c.
2.2.1.3. ối ch t
Các cuộc đối chất thì ĐTV đều giải thích cho ng ời tham gia đối chất
về trách nhiệm về việc từ chối trốn tránh hai báo hoặc cố tình hai báo gian
dối; đ ng thời điều tra viên cũng hỏi rõ mối quan hệ c a những ng ời tham
gia đối chất và áp dụng các ph ng pháp đối chất phù h p. Một số vụ án
hoạt động đối chất cũng đ a ra đ c ết quả nh vụ án cố ý g th ng tích
(Phố Ch u H ng S n) vụ án giết ng ời (Phú Lộc Can Lộc) …



tiến hành giám định 364 vụ việc v i 1681 êu cầu. Nh v cho thấ ết
quả giám định cũng đang dần đáp ứng đ c êu cầu c a hoạt động điều tra
cả về chất l ng và số l ng ỹ thu t giám định cũng ngà càng có nhiều
b c tiến góp phần giải qu ết nhanh chóng các vụ án.
2.2.1.8. Thực nghiệm điều tra
Để dựng lại hiện tr ờng nhằm iểm tra trên thực tế lời hai và các
tình tiết c a vụ án v i những vụ án đ c êu cầu lực l ng c ng an điều
tra trên địa bàn Tỉnh Hà Tĩnh cũng đ tiến hành hoạt động thực nghiệm
điều tra và thu đ c ết quả làm rõ các tình tiết còn ch a sáng tỏ c a vụ
án. Mặc dù đ là hoạt động đòi hỏi trình độ chu ên m n cao nh ng v i
sự n lực hết mình các điều tra viên đ thực hiện há hiệu quả hoạt động
nà phục vụ cho c ng tác điều tra vụ án.
2.2.2. Nh ng t n tại, hạn ch , vư ng mắc
2.2.2.1. Khởi tố b can và h i cung b can
- Khởi tố b can Việc nắm và quản lí tin báo tố giác về tội phạm và
iến nghị hởi tố c a C quan cảnh sát điều tra TPVTT H còn ch a đầ
đ
ịp thời; Trong quá trình điều tra cũng để
ra 03 vụ 04 bị can đình
chỉ điều tra v i lý do hành vi h ng cấu thành tội phạm; qu ết định hởi tố
01 vụ 03 bị can Viện iểm sát h ng phê chu n; Mặt hác mối quan hệ
giữa c quan điều tra tội phạm về tr t tự
hội v i Viện iểm sát đ i lúc
đ i hi còn ch a cao.
- H i cung b can uất hiện tr ờng h p hi hỏi cung bị can ng ời
tiến hành tố tụng đ h ng giải thích hoặc giải thích h ng đầ đ qu ền
và nghĩa vụ cho bị can; Còn một số biên bản hỏi cung ghi h ng đầ đ
những nội dung theo mẫu qu định có nội dung ghi trong biên bản hỏi

từng đối t ng.
2.2.2.6. Khám nghiệm hiện tr ờng: Phần l n các vụ tai nạn giao
th ng đều gặp phải hạn chế là h ng thực hiện th tục th ng báo cho Viện
iểm sát trong hoạt động hám nghiệm hiện tr ờng; hi hám nghiệm hiện
tr ờng h ng tiến hành chụp ảnh h ng m tả đầ đ . Trong hi các vụ án
ả ra việc bảo vệ hiện tr ờng còn gặp nhiều hó hăn
2.2.2.7. Hoạt động hám nghiệm t thi: Hoạt động nà th ờng gặp
phải vấn đề về phía ng ời nhà nạn nh n đặc biệt là trong tr ờng h p nạn
nh n chết hầu hết ng ời nhà nạn nh n đều h ng muốn tiến hành công tác
hám nghiệm tử thi; C sở v t chất phục vụ cho c ng tác hám nghiệm tử
thi còn rất nhiều hạn chế.
2.2.2.8. Tr ng c u giám đ nh: Có thể thấ rằng hoạt động phối h p
trong hoạt động giám định t pháp giữa các c quan chức năng hạn chế.
Nhiều c quan đ n vị h ng muốn cử ng ời tham gia hoạt động giám
định t pháp. Bên cạnh đó thì c ng tác thanh tra iểm tra trong lĩnh vực
giám định t pháp cũng ch a chặt chẽ từ đó g
hó hăn hoạt động tr ng
cầu giám định trong c ng tác điều tra. Đối v i nhiều vụ án thời gian chờ
đ i giám định quá l u hiến tài sản h hỏng mất mát hao hụt…
2.2.2.9. Thực nghiệm điều tra: Một hó hăn chung đối v i toàn bộ
hoạt động trên là do Hà Tĩnh là do sự hiểu biết pháp lu t c a ng ời d n
còn há là s hai h ng thực hiện nghiêm túc và h p tác v i c quan
điều tra trong việc tiến hành các hoạt động điều tra có tính chất phức tạp
nh hoạt động thực nghiệm điều tra.
20


2.2.3. Nguyên nhân
- Do tình hình tội phạm trên địa bàn Hà Tĩnh có di n biến gia tăng và
có chiều h ng ngà càng phức tạp tính chất tội phạm ngà càng tinh vi

viện iểm sát và những ng ời tham gia trong quá trình hám nghiệm.
- Để n ng cao chất l ng hỏi cung bị can cần sửa đổi qu định tại
hoản 1 2 Điều 13 Bộ lu t tố tụng hình sự theo h ng nên dành cho điều
21


tra viên qu ền ch động lựa chọn địa điểm hỏi cung bị can căn cứ vào tình
tiết thực tế đ có cũng nh ý đ chiến thu t c a điều tra viên; Nên bổ sung
mở rộng các tr ờng h p bắt buộc tr ng cầu giám định tại điều 155
BLTTHS 2003; Cần bổ sung thêm vào hoản 1 điều 139 BLTTHS việc
nh n dạng qua các thiết bị ghi hình.
- Một số hoạt động nghiệp vụ hoạt động điều tra ban đầu c a các c
quan điều tra ch a đ c lu t hóa nên chọn lọc một số biện pháp nghiệp vụ
cụ thể và các hoạt động điều tra ban đầu và qu định vào trong bộ lu t tố
tụng hình sự.; Qu định thời hạn cho từng giai đoạn giải qu ết vụ án h p
lý h n đảm bảo việc giải qu ết vụ án
Bên cạnh đó Pháp lệnh C quan điều tra hình sự 2004 cần đ c bổ
sung sửa đổi:
Cần thống nhất về các qu định hám t hám nghiệm hiện tr ờng
hởi tố bị can trong Điều 24 Pháp lệnh điều tra hình sự và điều 141 Bộ lu t
tố tụng hình sự 2003 đối v i lực l ng trinh sát tránh m u thuẫn trong các
văn bản pháp lu t; - Cần rút ngắn thời gian bổ nhiệm điều tra viên đ c
quy định trong lu t phù h p v i ch ng trình đào tạo; nên qu định rõ
nhiệm vụ qu ền hạn c a c ng an cấp
3.2. Nâng cao năng lực và trách nhiệm của các cán bộ điều tra
- Thứ nh t:
dựng cho cán bộ điều tra một t cách đạo đức tốt có
trách nhiệm v i c ng việc mình đang tiến hành; đào tạo b i d ng quán
triệt các quan điểm và t t ởng đổi m i c a Đảng đ ờng lối chính sách pháp
lu t; làm tốt c ng tác bổ nhiệm cán bộ điều tra tại tỉnh Hà Tĩnh; cán bộ điều

Cần n ng cao nh n thức và trách nhiệm c a đội ngũ điều tra viên và
iểm sát viên trong tỉnh về mối quan hệ phối h p nà ; N ng cao hiệu quả
quan hệ phối h p trong tiếp nh n ử lý tin báo tố giác tội phạm; Ph n
định rõ trách nhiệm giữa c quan điều tra TPVTTXH v i Viện iểm sát
trong quá trình tiến hành các hoạt động thu th p chứng cứ; - Hoàn thiện
những qu định pháp lu t liên quan đến quan hệ phối h p giữa c quan
điều tra v i Viện iểm sát trong điều tra ử lý các vụ án m phạm tr t tự
hội; Tăng c ờng tổ chức các buổi t p huấn hội thảo tọa đàm về ỹ năng
phối h p liên ngành
3.4. Tổ chức, động vi n tầng lớp nhân dân tham gia vào công tác
đấu tranh ph ng chống tội phạm
Tr c hết phải v n động nh n d n tham gia vào các hoạt động tố giác
tin báo tội phạm tạo điều iện cho các c quan chức năng phát hiện s m các
hành vi phạm tội. c quan c ng an phải phối h p v i các c quan chức năng
nh mặt tr n tổ quốc hội đoàn thể trong tỉnh tổ chức các cuộc họp d n để dự
nghe về tình hình di n biến th đoạn c a các loại tội phạm.C ng tác tu ên
tru ền Mặt tr n tổ quốc và các ngành đoàn thể phải tham gia nh n quản lý
cảm hoá giúp đ những ng ời vi phạm pháp lu t. có chế độ chính sách hen
th ởng biểu d ng những t p thể cá nh n có những việc làm tích cực;
dựng ế hoạch bảo vệ nh n chứng hi ng ời d n tham gia làm chứng; Tích
cực hu động lực l ng vũ trang d n qu n tự vệ và nh n d n quanh hu vực
hiện tr ờng tiến hành bảo vệ hiện tr ờng.
K T LUẬN
Hoạt động điều tra có một vai trò hết sức quan trọng trong quá trình
giải qu ết vụ án. Nhờ có hoạt động điều tra mà c quan điều tra m i tìm ra
đ c ngu ên nh n điều iện phạm tội làm c sở để tru cứu trách nhiệm
23




Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status