SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
MỤC LỤC
I. PHẦN MỞ ĐẦU........................................................4
1. Lý do chọn đề tài...................................................4
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài...............................6
3. Đối tượng nghiên cứu............................................6
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu...............................6
5 .Phương pháp nghiên cứu......................................6
II.PHẦN NỘI DUNG.....................................................7
1.Cơ sở lí luận.............................................................7
2.Thực trạng...............................................................8
2.1.Thuận lợi- khó khăn...........................................8
2.2 Thành công- Hạn chế..........................................9
.....................................................................................9
2.3.Mặt mạnh, mặt yếu............................................10
2.4. Các nguyên nhân, yếu tố tác động....................10
2.5. Phân tích, đánh giá các vần đề về thực trạng mà
đề tài đã đặt ra.........................................................11
3. Các biện pháp thực hiện..........................................12
3.1.Mục tiêu của biện pháp......................................12
Người thực hiện: Lê Thị Hằng
1
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
3.2. Nội dung và cách thức thực hiện các biện pháp
...................................................................................12
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
III.PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ..........................30
1.Kết luận..................................................................30
2.Kiến nghị................................................................31
Người thực hiện: Lê Thị Hằng
3
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép, tích hợp nội dung
giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi ở
trường mầm non Họa Mi.
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đôi chân bước dọc theo chữ S thân thương, ta lặng mình ngắm nhìn từng tấc
đất đã làm nên Việt Nam oai hùng. Đất nước oai hùng ấy đã bốn nghìn năm lịch
sử, xây đắp trong con cháu Việt lòng tự hào, niềm yêu quý đối với của cải, giang
sơn gấm vóc của dân tộc đó là “Rừng vàng biển bạc”. Câu thành ngữ đã truyền từ
đời này sang đời khác, thể hiện sâu sắc lòng kính yêu, trân trọng với sự trù phú,
giàu có tài nguyên thiên nhiên- kho tàng quý báu của quê hương trong mỗi người
dân Việt. Kho báu ấy của nước ta là các vùng biển và thềm lục địa với diện tích
khoảng trên một triệu km2, bờ biển dài 3260 km và hàng nghìn đảo lớn nhỏ, đặc
biệt có hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa nằm án ngữ trên biển Đông. Nước
Việt ta là một khối thống nhất được đánh đổi bởi máu xương của bao thế hệ cha
tài nguyên môi trường biển, hải đảo. Bởi giáo dục mầm non là giai đoạn đầu tiên của
hệ thống giáo dục quốc dân, có dấu ấn quan trọng trong quá trình phát triển lâu dài
của trẻ, đặt nền móng đầu tiên cho sự hình thành và phát triển nhân cách con người
nên những thói quen ấy cần được bắt đầu hình thành ngay từ lứa tuổi mầm non.
Vì sống ở vùng cao nguyên nên biển và hải đảo còn xa lạ với đa số trẻ. Bởi
lẽ ấy, tôi mong muốn trẻ biết nhiểu hơn về những cánh hải âu tung bay trên vùng
trời bao la, những ngọn sóng rì rào xô bờ cát trắng, nhận thức rõ nét những điều đã
làm nên Tổ quốc. Trẻ hình thành ý thức bảo vệ môi trường nơi mình sinh sống, từ
đó góp phần nhỏ bé bảo vệ môi trường biển, hải đảo. Hiện nay nội dung giáo dục
về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo đã được đưa vào chương trình mẫu giáo
5 tuổi. Mặc dù đã được thực hiện 3 năm nhưng đa số giáo viên còn gặp nhiều khó
khăn trong quá trình xây dựng nội dung kế hoạch dạy học tích hợp và đặc biệt còn lúng
túng về phương pháp, khiến hiệu quả việc tích hợp chưa cao. Mặt khác, giáo viên còn e
ngại trong việc ứng dụng phương pháp mới, máy móc, cứng nhắc khi lồng ghép
tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo vào chương
trình giáo dục trẻ mẫu giáo 5 tuổi. Với trách nhiệm của người cán bộ quản lý
chuyên môn, tôi đã xây dựng một kế hoạch gồm nhiều hoạt động nhằm làm tốt công
tác chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp giáo dục tài nguyên và môi trường biển,
hải đảo cho trẻ 5 tuổi. Để làm được việc này trước hết bản thân người quản lý phải
nắm chắc kiến thức cơ bản về tài nguyên môi trường biển, hải đảo, từ đó hướng
dẫn chỉ đạo cho giáo viên các bước cụ thể để giáo viên nắm bắt được và có kế
hoạch dạy trẻ phù hợp.
Xuất phát từ những lí do trên, tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo giáo
viên, lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo
cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi”. Tôi mong muốn thông qua việc dạy học
lồng ghép qua các môn học, các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáo viên và học
sinh có kiến thức cơ bản, nâng cao hiểu biết, ý thức, trách nhiệm của mình về biển, hải
đảo Việt Nam. Ngoài ra tôi còn cùng giáo viên tìm kiếm, sưu tầm nhiều sách báo, tư
liệu, hình ảnh và nhất là những thước phim ý nghĩa đầy sinh động về bảo vệ môi
trường biển, hải đảo. Đây là sự gắn kết độc đáo giữa xã hội và nghệ thuật, mang
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
* Về nội dung: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên, lồng ghép tích hợp nội dung
giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa
Mi - xã Quảng Điền- huyện Krông Ana-tỉnh DakLak.
* Đối tượng khảo sát: Giáo viên dạy lớp 5 tuổi
* Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 8/2015 đến tháng 3/2016
5 .Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: đọc, phân tích, khái quát, hệ thống hóa các
tài liệu có liên quan .
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
- Phương pháp khảo sát chất lượng đội ngũ giáo viên.
- Phương pháp dùng tình cảm khích lệ.
Người thực hiện: Lê Thị Hằng
6
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
II.PHẦN NỘI DUNG
1.Cơ sở lí luận
Thực hiện Quyết định số 373/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định số 1461/QĐ-BGDĐT về việc giao nhiệm
vụ “Xây dựng và thực hiện đề án tăng cường công tác giáo dục về tài nguyên và môi
trường biển, hải đảo vào chương trình giáo dục các cấp học và các trình độ đào tạo trong
hệ thống giáo dục quốc dân ...”.
Giáo dục bảo vệ tài nguyên môi trường biển, hải đảo là việc cung cấp cho trẻ
những hiểu biết ban đầu về tài nguyên, môi trường biển, hải đảo Việt Nam rất giàu
tài nguyên, khoáng sản, dầu mỏ, khí tự nhiên: năng lượng gió, năng lượng mặt trời.
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
trẻ đến thế giới những vùng biển xa xôi, nơi có những tài nguyên quý báu nhưng
đang bị đặt giữa bao nguy hiểm. Khi trẻ đã hình dung được hình ảnh của biển đảo
quê hương, trẻ dễ dàng hơn trong việc lĩnh hội và tái tạo kiến thức. Tuy nhiên,
trong khi giáo dục trẻ, giáo viên cần xem xét mức độ tích hợp như thế nào cho phù
hợp nội dung, đặc điểm lứa tuổi. Khai thác nội dung giáo dục tài nguyên môi
trường biển,hải đảo cần có chọn lọc, có tính tập trung vào nội dung chính, có mục
đích nhất định, không tràn lan, tùy tiện.
2.Thực trạng
2.1.Thuận lợi- khó khăn
* Thuận lợi
Trường luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao về chuyên môn của sở
giáo dục, phòng Giáo dục huyện về tập huấn nội dung giáo dục tài nguyên môi
trường biển, hải đảo cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi.
Trường có nhiều giáo viên trẻ, nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ, có ý thức thực
hiện nhiệm vụ được giao. Đặc biệt là các giáo viên dạy lớp mẫu giáo 5 tuổi đều có
trình trình độ chuyên môn vững vàng có khả năng truyền thụ tốt kiến thức cho trẻ.
Các lớp 5 tuổi có đầy đủ đồ dùng đồ chơi như: Bộ tranh, ảnh, trang thiết bị
hiện đại (Vi tính, ti vi, đầu đĩa,..) phục vụ hoạt động giáo dục theo chương trình
giáo dục mầm non. Vì vậy, trẻ có thể được tiếp xúc với các hình ảnh biển, hải đảo
qua du lịch màn ảnh nhỏ tại lớp.
Bản thân tôi là cán bộ quản lý vững vàng về chuyên môn, tâm huyết với
việc tích hợp nội dung giáo dục trẻ về tài nguyên môi trường biển, hải đảo vào
chương trình giáo dục trẻ mẫu giáo 5 tuổi.
Ban giám hiệu luôn quan tâm giúp đỡ, khuyến khích sự tìm tòi, sáng tạo của
giáo viên, tạo điều kiện về cơ sở vật chất và phương tiện thực hiện các hoạt động
cho trẻ.
Trẻ 5 tuổi ngoan ngoãn, ham học hỏi, biết nghe lời của cô giáo nên dễ dàng
hơn trong việc thu hút sự chú ý của trẻ đến nội dung tích hợp biển đảo.
Giáo viên dần tích lũy được lượng kiến thức nền tảng vể tài nguyên môi
trường biển, hải đảo, tích cực hướng dẫn trẻ thực hiện những hành vi tốt cho môi
trường.
*Hạn chế:
Hoạt động ngoại khóa do nhà trường tổ chức về giáo dục tài nguyên và môi
trường biển, hải đảo chưa thu hút được sự quan tâm của một số phụ huynh. Nhiều
bậc cha mẹ còn thờ ơ, không nhiệt tình giúp đỡ trẻ tìm tòi kiến thức.
Phụ huynh nông thôn, điều kiện kinh tế còn khó khăn nên rất ít trẻ được cha
mẹ cho đi thăm quan, nghỉ mát tại các khu du lịch biển, đảo.
Nhận thức về tình chính trị, thời sự về biển đảo quê hương còn ít, khiến một
số phụ huynh còn xem nhẹ việc giáo dục bảo vệ tài nguyên và môi trường biển,
hải đảo.
Giáo viên chưa biết cách lựa chọn nội dung lồng ghép nội dung kiến thức về
tài nguyên và môi trường biển, hải đảo vào bài dạy và các hoạt động khác trong ngày
của trẻ sao cho phù hợp, hấp dẫn.
Đặc điểm tâm lý của trẻ dễ nhớ nhưng cũng mau quên.
Người thực hiện: Lê Thị Hằng
9
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
2.3.Mặt mạnh, mặt yếu
*Mặt mạnh
Ban giám hiệu nhà trường có kế hoạch chỉ đạo lồng ghép tích hợp giáo dục
tài nguyên môi trường biển, hải đảo ngay từ đầu năm học đối với các lớp.
Trường đảm bảo cơ sở vật chất đầy đủ, nhiều cây xanh, sân trường thoáng
mát tạo cho trẻ sự thoải mái trong các giờ hoạt động ngoại khóa.
Giáo viên có kiến thức về tài
1 nguyên, môi trường biển, hải đảo
8
3
3
2
Việt Nam
2 Chú trọng lồng ghép tích hợp
8
2
3
3
Người thực hiện: Lê Thị Hằng
10
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
3
4
giáo dục tài nguyên môi trường
biển, đảo vào các môn học, các
hoạt động trong ngày của trẻ.
Tích cực sưu tầm, sáng tác thơ
ca, hò vè có nội dung về tài
nguyên môi trường biển, hải đảo
để đưa vào dạy trẻ.
chưa cao.
2.5. Phân tích, đánh giá các vần đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra
Mầm non là lứa tuổi trẻ học cách tiếp nhận ý thức xung quanh,vì vậy việc
đưa nội dung bảo vệ môi trường và tài nguyên biển đảo vào trường mầm non là
hoàn toàn cần thiết. Bản thân là cán bộ quản lý vững vàng về chuyên môn, tâm
huyết với việc tích hợp nội dung giáo dục trẻ về tài nguyên môi trường biển, hải
đảo vào chương trình giáo dục trẻ mẫu giáo 5 tuổi, tôi nhận thấy tầm quan trọng
của việc phải cải biến những khó khăn từ thực trạng. Dựa vào những thuận lợi sẵn
có, tôi đã cùng các giáo viên nghiên cứu thực hiện nhiều biện pháp hữu ích.
Trường có nhiều giáo viên trẻ, nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ, đặc biệt là các giáo
viên dạy lớp mẫu giáo 5 tuổi đều có trình trình độ chuyên môn vững vàng có khả
năng truyền thụ kiến thức cho trẻ tốt nên những nhiệm vụ mà đề tài đặt ra hoàn
toàn có thể thành công. Qua quá trình tìm tòi thử nghiệm nhiều phương pháp, tôi
Người thực hiện: Lê Thị Hằng
11
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
đã rút ra kinh nghiệm cần giáo dục trẻ 5 tuổi một cách linh hoạt, tránh nhồi nhét,
bó buộc trẻ trong khuôn mẫu cứng nhắc. Một vấn đề chính trị xã hội như bảo vệ
môi trường và tài nguyên biển, hải đảo chỉ có thể trở thành nội dung gần gũi, hấp
dẫn trong trường mầm non khi người giáo viên thật sự tâm huyết với nghề, đặt
mình vào sở thích của trẻ chứ không phải sử dụng những phương pháp sư phạm
đơn thuần áp đặt kiến thức.
3. Các biện pháp thực hiện
3.1.Mục tiêu của biện pháp
- Chỉ ra được một số biện pháp có hiệu quả trong công tác chỉ đạo tích hợp nội
dung giáo dục biển, hải đảo vào các hoạt động trong trường.
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
- Chỉ đạo giáo viên xây dựng góc tuyên truyền của lớp đưa nội dung giáo
dục bảo vệ môi trường biển, hải đảo cho phụ huynh, học sinh và cộng đồng hiểu rõ
tầm quan trọng của việc giữ gìn bảo vệ chủ quyền và tài nguyên môi trường biển,
hải đảo quê hương đất nước.
- Chỉ đạo giáo viên thực hiện lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài
nguyên môi trường biển, hải đảo vào dạy trẻ theo chủ đề và các hoạt động trong
ngày, giúp trẻ nhận biết về biển, đảo Việt Nam: Tên gọi, vị trí địa lí ,tiềm năng của
biển, hải đảo, đặc điểm nổi bật của một số vùng biển nổi tiếng ở Việt Nam.
- Tham mưu với Hiệu trưởng mua một số tài liệu có liên quan đến việc hướng
dẫn tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên môi trường biển, hải đảo cho trẻ mẫu
giáo 5 tuổi, trang bị cho giáo viên dạy các lớp 5 tuổi tự nghiên cứu và học tập; bổ
sung một số đồ dùng dạy học cho các lớp 5 tuổi như: Ti vi, đầu đĩa, máy tính, bộ
tranh, hiện nay đã cũ, hỏng cần được nâng cấp thay thế, để giáo viên sử dụng có
hiệu quả hơn trong việc dạy trẻ về nội dung giáo dục môi trường biển, hải đảo.
Biện pháp 2: Bồi dưỡng kiến thức tích hợp về nội dung giáo dục tài nguyên
môi trường biển, đảo cho đội ngũ giáo viên dạy lớp 5 tuổi trong trường.
Bồi dưỡng chuyên môn là một việc thường xuyên và cần thiết phải làm, vì
giáo viên là người tham gia trực tiếp vào quá trình giáo dục. Do vậy, muốn có chất
lượng giáo dục tốt đòi hỏi trước tiên là đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn nghiệp
vụ, tay nghề cao, tinh thần trách nhiệm và lòng tâm huyết với nghề nghiệp. Chính vì thế,
ngoài việc tạo điều kiện cho giáo viên tham gia học các lớp đào tạo nâng cao trình độ trên
chuẩn (hiện nay 100% giáo viên dạy lớp 5 tuổi nhà trường đạt trình độ trên chuẩn),
nhiệm vụ của mỗi nhà trường, tổ chuyên môn trong công tác bồi dưỡng tại chỗ là rất
quan trọng. Là năm thứ ba trường tôi thực hiện tích hợp nội dung giáo dục tài
nguyên môi trường biển, hải đảo vào chương trình giáo dục mầm non cho trẻ 5
tuổi, tuy đã được Sở, Phòng giáo dục mở nhiều lớp tập huấn về cả lý thuyết và thực
hành, nhưng do trình độ nhận thức và năng lực của giáo viên trong trường không
đồng đều, môi trường để giáo viên tiếp xúc, học hỏi cái mới còn rất hạn chế, dẫn
+Tình hình ô nhiễm biển, đảo Việt Nam hiện nay như thế nào ?
+ Nguyên nhân nào gây ô nhiễm biển, đảo?
+ Bạn có giải pháp gì để hạn chế ô nhiễm biển, đảo?
Được trao đổi trực tiếp về các vấn đề trên, giáo viên nắm được ngay những
kiến thức tại chỗ và nhớ lâu các kiến thức bởi bài giảng sinh động có nhiều hình
ảnh kèm theo. Sau khi báo cáo viên giảng bài đã hệ thống lại, giảng nội dung của
bài, thời gian còn lại, cho giáo viên tiếp tục hỏi những vẫn đề chưa rõ, những vấn
đề còn vướng mắc, cùng nhau làm rõ những vấn đề đó. Để giáo viên có thêm kiến
thức về biển, hải đảo, nhà trường yêu cầu mỗi giáo viên tích cực trang bị kiến thức cho
bản thân bằng nhiều hình thức: Tham khảo sách báo; Thông tin đại chúng; Tìm hiểu các
nội dung qua mạng Internet, …
* Đổi mới cách bồi dưỡng kỹ năng thực hành cho giáo viên
Nhân dân ta có câu: "Trăm nghe không bằng một thấy"; "Học đi đôi với
hành". Có lý thuyết mà không có thực hành thì cũng chỉ là lý thuyết suông. Chính
vì vậy, mà kỹ năng thực hành vận dụng được giáo viên đặc biệt quan tâm. Vậy làm
thế nào để giáo viên đã nắm chắc lý thuyết, lại có kỹ năng vận dụng lý thuyết vào
thực hành một cách tốt nhất? Đó là câu hỏi đặt ra cho người quản lý chuyên môn
cần có cách bồi dưỡng, đổi mới hình thức tổ chức để giáo viên chủ động, sáng tạo
đưa ra những hình thức tổ chức phù hợp.
Người thực hiện: Lê Thị Hằng
14
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
*Thực trạng cũ: Trước đây các chuyên đề mới, sau khi tập huấn lý thuyết
phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, cùng tổ trưởng chuyên môn xây dựng một
số tiết mẫu để giáo viên có kinh nghiệm, có kỹ năng sư phạm tốt lên tiết cho mọi
người học tập ghi chép và làm theo. Nhưng qua một số chuyên đề tôi nhận thấy:
nguồn tài nguyên biển,…)
Người thực hiện: Lê Thị Hằng
15
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
Khi tham gia dự giờ đồng nghiệp, các giáo viên có thể cùng nhau phân tích,
nhận xét những tồn tại mà đồng nghiệp mình đã mắc phải và qua đó rút kinh
nghiệm cho bản thân. Nhờ vậy, giáo viên sẽ có nhiều kinh nghiệm hơn trong
phương pháp, hình thức, nội dung tích hợp, giúp hoạt động dạy ở lớp không còn
lặp lại sai sót. Ngoài ra, qua việc tự xây dựng các tiết chuyên đề, giáo viên phát
huy tính sáng tạo trong hình thức tổ chức. Quá trình tự tìm tòi xây dựng các tiết
học sẽ giúp giáo viên nâng cao trình độ chuyên môn, bởi những kiến thức được tự
nghiên cứu tỉ mỉ sẽ tồn tại lâu bền trong tư duy mỗi người. Từ những tài liệu thu
thập được ấy, giáo viên xây dựng được nhiều giáo án, bài giảng điện tử ở các chủ
đề có lồng ghép nội dung giáo dục tài nguyên môi trường biển, hải đảo. Đó là
nguồn tư liệu dạy học hữu ích cho những năm học tiếp theo.
Nếu như thông thường tôi và các đồng chí tổ trưởng chuyên môn xây dựng
giáo án mẫu để giáo viên đến ghi chép và thực hiện thì sẽ không thể biết giáo viên
hiểu vấn đề đó như thế nào. Tuy nhiên, thông qua những hoạt động kiến tập mà tôi
lấy ví dụ ở phía trên, tôi thấy rõ được: giáo viên hiểu nội dung như thế nào? giáo
viên vận dụng lý thuyết vào thực hành ra sao?, để có hướng bồi dưỡng, giúp đỡ
những phần giáo viên còn yếu, còn chưa hiểu.
Biện pháp 3: Chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục tài
nguyên môi trường biển, hải đảo vào một số hoạt động trong ngày phù
hợp với từng chủ đề.
Các hoạt động trong ngày diễn ra tại trường mầm non được bắt đầu từ khi
đón trẻ đến khi trả trẻ về với bố mẹ. Trong từng thời điểm diễn ra hoạt động trong
*Hoạt động ngoài trời:
- Cho trẻ quan sát các phương tiện chạy trên đường, giáo viên đàm thoại với
trẻ về chất thải của các phương tiện: Khi ôtô, xe máy chạy trên đường, những gì
gây ô nhiễm môi trường? (khí thải- khói, xe chạy làm bụi bay lên,tiếng còi của các
phương tiện giao thông) Vì sao? Hoặc cô trò chuyện với trẻ về những hình ảnh
chưa đẹp xuất hiện trên đường như: Rác thải, tiếng động cơ ầm ĩ...
- Quan sát và nhận xét sân trường hôm nay sạch hay bẩn? Vì sao? Mỗi bạn
cần làm gì để sân trường sạch?
- Cùng trẻ phân loại rác khi tham gia dọn vệ sinh ở sân trường.
* Hoạt động học:
Người thực hiện: Lê Thị Hằng
17
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
Nội dung giáo dục giáo dục tài nguyên, môi trường biển, hải đảo trong trường
mầm non được lồng ghép, tích hợp phù hợp với trẻ trong các môn học. Tùy theo nội
dung, đặc điểm, khả năng tích hợp giáo dục biển, hải đảo, giáo viên có thể lựa chọn mức
độ tích hợp với hai cấp độ: toàn phần hoặc một phần.
- Tích hợp mức độ toàn phần: Khi mục tiêu, nội dung của bài phù hợp hoàn toàn
với mục tiêu, nội dung của giáo dục bảo vệ biển - đảo. Ví dụ: chủ đề phương tiện giao
thông ta có thể tích hợp chọn đề tài: Một số phương tiện giao thông trên biển
- Tích hợp mức độ một phần: Khi chỉ có một phần bài học có mục tiêu, nội dung
phù hợp với nội dung giáo dục bảo vệ biển - đảo. Ví dụ: dạy trẻ bài thơ “Bến cảng Hải
Phòng”
Ngoài ra, giáo viên nên thêm những kiến thức liên hệ thực tế, liên hệ bài học liên
quan để tiết học thêm hấp dẫn. Những bài học tích hợp này giúp trẻ biết được vị trí địa lí,
- Chú ý dạy trẻ cách cầm sách xem đúng cách để không làm hỏng sách
(không cuộn sách khi xem, không gạch, tẩy xoá trong sách, giở sách nhẹ nhàng
từng trang )
- Cho trẻ xem sách tranh, học cách phân biệt những hành vi làm ô nhiễm
môi trường (đi xe ôtô, xe máy...) và những hành vi bảo vệ môi trường: đi xe đạp, đi
bộ, vứt rác vào nơi quy định...
Chơi với cát, nước, tạo sóng biển, thả thuyền, làm tàu thủy.
Từ định hướng trên, giáo viên đã lồng ghép các nội dung giáo dục tài
nguyên và môi trường biển, hải đảo vào các hoạt động trong ngày của trẻ tại
trường mầm non một cách hợp lí, tự nhiên, giúp trẻ hình thành thái độ, thói quen
và kĩ năng sống tích cực.
Biện pháp 4: Phát động phong trào thi đua trang trí lớp học và làm đồ
dùng sáng tạo phục vụ cho việc tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên
môi trường biển, hải đảo vào dạy trẻ mầm non 5 tuổi.
Xây dựng cảnh quan, môi trường hoạt động trong và ngoài lớp rất quan
trọng bởi qua các môi trường giáo dục này, sự tìm tòi khám phá, bộc lộ khả năng
sẽ được kích thích trong mỗi trẻ. Nhằm tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động cá
nhân nhiều hơn, được tự do khám phá theo ý thích, theo khả năng của mình. Việc
tạo môi trường học tập xung quanh lớp cho trẻ là rất cần thiết, dựa vào những điều
nhận thấy ở lớp học, trẻ phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, các
kiến thức kỹ năng được củng cố và bổ sung.Vì vậy, tôi đã chỉ đạo giáo viên dành
một mảng tường trang trí lớp học tích hợp nội dung giáo dục môi trường biển, hải
đảo để trẻ cảm nhận được sự thân thiện, gần gũi với biển, hải đảo, vừa kích thích
trẻ hoạt động tích cực và điều quan trọng hơn cả là tạo cho trẻ sự hứng thú yêu
thích lớp học. Môi trường học tập của trẻ cần được đảm bảo sắp xếp một cách hợp
lý, dẫn dắt trẻ tích cực phát huy trí tưởng tượng, chẳng hạn như từ góc trang trí vẽ
về biển đảo Trường Sa, trẻ sẽ hình dung về biển như thế nào và trên đảo có những
ai, đang làm nhiệm vụ gì… Nhờ đó trẻ sẽ yêu biển hơn và nhận thấy trách nhiệm
của mình với tài nguyên môi trường biển đảo.
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
Mô hình quần đảo Trường Sa do các giáo viên trong trường cùng thực hiện
Biện pháp 5: Khuyến khích giáo viên sưu tầm các bài hát, bài thơ, câu
chuyện có nội dung giáo dục về tài nguyên môi trường biển, hải đảo cho
trẻ mẫu giáo 5 tuổi.
Nhà trường đã phát động phong trào thi đua, khích lệ giáo viên sưu tầm các
bài hát, bài thơ, vè, câu chuyện có nội dung giáo dục về tài nguyên môi trường
biển, hải đảo cho trẻ phù hợp với lứa tuổi. Nguồn tư liệu sách báo đa dạng và nhất
là sự hỗ trợ hiện đại của công nghệ thông tin như internet đã tạo điều kiện hỗ trợ
tích cực cho quá trình tìm kiếm, sưu tầm của giáo viên. Một số bài thơ, câu chuyện,
bài hát,.. sau khi sưu tầm, giáo viên đã đưa ra giới thiệu trong các buổi sinh hoạt
chuyên môn để mọi người cùng đánh giá, thảo luận. Đó là những thành quả quý
báu đáng được khích lệ của mỗi giáo viên, góp phần làm phong phú thêm các chủ
đề của hoạt động dạy trẻ.
Giáo viên đã sưu tầm được rất nhiều bài thơ, câu chuyện có nội dung giáo
dục về tài nguyên môi trường biển, hải đảo vào dạy trẻ 5 tuổi. Ví dụ như: Bài
Thơ: Bến cảng Hải Phòng, Rong và Cá, Chú hải quân …
Người thực hiện: Lê Thị Hằng
21
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
Truyện: Con Ốc Biển; Vì sao nước biển lại mặn,…
Thêm vào đó, những câu ca dao mang đậm tính dân tộc, dễ nhớ, dễ thuộc
động ngoại khóa còn giúp giáo viên và trẻ được thư giãn, trải nghiệm thực tế và
học tập được nhiều kiến thức khi tham gia các hoạt động này. Trong trường mầm
non hoạt động ngoại khóa rất được coi trọng. Trường tôi từ rất nhiều năm học,
Người thực hiện: Lê Thị Hằng
22
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
ngoài việc làm tốt công tác chỉ đạo chuyên môn, thực hiện tốt kế hoạch chuyên
môn, còn chỉ đạo, tổ chức tốt các hoạt động ngoại khóa cho trẻ. Nhà trường coi
việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa giúp trẻ học được nhiều kỹ năng sống, kỹ
năng giao tiếp với mọi người xung quanh các lớp bạn đó là những kiến thức thực
sự rất cần thiết cho trẻ.
Do điều kiện địa lý Đăk Lăk là địa phương không có biển và cách biển rất xa
nên việc tổ chức những chuyến thăm quan biển cho trẻ 5 tuổi khá khó khăn đối với
nhà trường. Chính vì vậy, tôi đã tham mưu với Hiệu trưởng tổ chức một số hoạt
động ngoại khóa có tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên và môi trường biển, đảo
cho trẻ mẫu giáo lớn theo chủ đề
Ví dụ 1: Trong chủ đề nghề nghiệp có ngày 22/12 là ngày thành lập quân đội
nhân dân Việt Nam. Tôi chỉ đạo khối mẫu giáo lớn tổ chức giao lưu 4 lớp. Tổ chức
cuộc thi "Chúng tôi là chiến sĩ "Mỗi lớp sẽ là các đơn vị khác nhau: Không quân,
Hải quân, Biên phòng, Bộ binh.
Trẻ sẽ trải qua các vòng thi:
- Chào hỏi: Phần chào hỏi các đơn vị sẽ giới thiệu một số nét đặc trưng của
đơn vị mình.Thông qua đó trẻ biết nơi làm việc đóng quân của chú bộ đội hải quân,
trang phục quần áo...
- Tài năng chiến sĩ: Các lớp sẽ cho trẻ hát, đọc thơ, đóng kịch... về đơn vị
mình. Một lần được tiếp thu kiến thức, học hỏi các lớp bạn một cách nhẹ nhàng,
cũng là cơ hội tốt giúp trẻ yêu biển hơn.
Biện pháp 7: Kiểm tra, giám sát việc thực hiện tích hợp nội dung giáo
dục tài nguyên môi trường biển đảo vào chương trình giáo dục trẻ 5
tuổi.
Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện theo kế hoạch là biện pháp hết sức quan
trọng trong công tác quản lý chuyên môn. Kiểm tra là việc xác định tính thực tiễn
của kế hoạch, khả năng áp dụng phù hợp hay không phù hợp với mục đích, nhiệm
vụ, quy định đã đặt ra. Kiểm tra nhằm thu thập thông tin, điều khiển, điều chỉnh bộ
máy đi đến đích. Ta vẫn nói rằng: Không có kiểm tra tức là không có quản lý. Đây
chính là cơ sở để đánh giá, điều chỉnh các sai lệch (nếu có), thiết lập chế độ hoạt
động thông suốt nhằm tạo ra bộ máy làm việc tích cực. Ngoài ra, kiểm tra giúp cho
nhà quản lý đánh giá năng lực thực tế của mỗi giáo viên, từ đó đưa ra biện pháp
khen thưởng hay phê bình chính xác. Vì vậy, để các kế hoạch chuyên môn nói
Người thực hiện: Lê Thị Hằng
24
SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Họa Mi.
chung và kế hoạch thực hiện tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên môi trường
biển đảo vào chương trình giáo dục trẻ 5 tuổi nói riêng diễn ra đúng yêu cầu, đạt
chất lượng cao, người quản lý cần tích luỹ kinh nghiệm kiểm tra và thực hiện
nghiêm túc biện pháp kiểm tra trong mọi hoạt động.
Đối với việc kiểm tra giáo viên, cần kết hợp hình thức kiểm tra báo trước và
đột xuất để thu được những kết quả khách quan nhất, từ đó đánh giá được trình độ
chuyên môn nghiệp vụ, kĩ năng sư phạm của giáo viên, khả năng vận dụng tích
hợp và hiệu quả giáo dục. Trên cơ sở ấy, người quản lý nhận xét, góp ý khích lệ
những ưu điểm nổi bật đồng thời chỉ ra những hạn chế cần khắc phục của giáo
viên, đưa ra biện pháp hỗ trợ chuyên môn kịp thời tới mỗi giáo viên.