L IC M

N

V i lòng kính tr ng và bi t n sơu sắc nh t tôi xin đ

c gửi l i c m n chơn

thành t i TS. Bùi Thị Việt Hà, ch nhi m b môn Vi sinh v t h c, tr
h c T Nhiên- ĐH Qu c gia Hà N i. Ng

ng ĐH Khoa

i đư luôn t n tình ch b o, h

ng d n và

t o m i đi u ki n giúp đ tôi trong su t quá trình h c t p cũng nh làm lu n văn.
Tôi xin gửi l i c m n t i toàn th cán b c a b môn Vi sinh v t h c,
tr

ng ĐH Khoa h c T Nhiên- ĐH Qu c gia Hà N i. Trong quá trình làm lu n

văn, tôi đư luôn nh n đ

c s ch b o tr c ti p vƠ đ

c t o đi u ki n thu n l i nh t.

Đ ng th i, tôi chân thành c m n các th y giáo, cô giáo t i khoa Sinh h c
nói chung và b môn Vi sinh v t h c, tr

NG

1.2 Moraxella catarrhalis VÀ B NH VIểM Đ

I

3

NG HÔ H P TRÊN

5

1.2.1 Đặc đi m hình thái và nuôi c y

5

1.2.2 Vai trò c a M.catarrhalis trong b nh nhi m khu n hô h p

5

1.2.3 Tính kháng kháng sinh c a M. catarrhalis

8

1.3 CH T KHÁNG SINH

10

1.3.1 Khái ni m


c lý

17

14.4 Thành ph n hóa h c

18

1.4.5 Tình hình nghiên c u táo mèo

18

Ch

ng 2 NGUYÊN LI U VẨ PH

NG PHỄP

19

2.1 NGUYÊN LI U

19

2.1.1 Ngu n gi ng

19

2.1.2 Hóa ch t và thi t b


2.2.6 Xác đ nh các y u t

nh h

ng pháp đo m t đ quang h c-OD
ng t i kh năng sinh tr

ng và ho t tính

21
21

kháng khu n c a vi khu n
2.2.7 Tách chi t các h p ch t trong d ch lên men vi khu n và gi m táo mèo

22

2.2.8 Kh o sát s b thành ph n hóa h c d ch chi t qu táo mèo và phân

25

đo n kháng khu n
Ch

ng 3: K T QU VÀ TH O LU N

28

3.1 HO T TÍNH KHÁNG Moraxella catarrhalis C A D CH LÊN MEN


33

3.3.3 Ngu n nit thích h p

34

3.3.4 L a ch n pH nuôi c y thích h p

36

3.3.5 L a ch n nhi t đ thích h p

37

3.3.6 L a ch n th i gian nuôi c y thích h p

38

3.3.7 Kh năng sinh enzym ngo i bào c a TM5.2

39


3.4 TÁCH CHI T CH T KHÁNG KHU N T

D CH CHI T TÁO MÈO

39

VÀ D CH LÊN MEN VI KHU N

K T LU N

45

TÀI LI U THAM KH O
PH L C


B NG M T S

KÝ HI U VI T T T

CKS

Ch t kháng sinh

CMC

Carboxymethylcellulose

DMSO

Dimethyl sulfoxide

HTKK

Ho t tính kháng khu n

LB


B ng 1.4: So sánh bacteriocin và ch t kháng sinh

13

B ng 2.1: Thông s thi t k c t nh i

23

B ng 3.1: Ho t tính kháng M.catarrhalis c a d ch lên men qu táo mèo

28

B ng 3.2: Ho t tính kháng M.catarrhalis c a 4 ch ng vi khu n

29

B ng 3.3: Ho t tính kháng khu n c a ch ng TM5.2 lên các ch ng vi khu n

29

ki m đ nh
Hình 3.1: V trí phân lo i c a ch ng TM5.2 v i các loài quan h h hàng g n

32

B ng 3.4: nh h

33

ng c a môi tr

tính kháng khu n c a TM5.2
B ng 3.6: nh h

ng c a ngu n nit đ n kh năng sinh tr

ng và ho t tính

35

ng và ho t tính

35

kháng khu n c a TM5.2
Hình 3.4:

nh h

ng c a ngu n nit đ n kh năng sinh tr

kháng khu n c a TM5.2


B ng 3.7: nh h

ng c a pH ban đ u đ n sinh tr

ng, ho t tính kháng khu n

36


ng c a th i gian nuôi c y đ n kh năng sinh tr

ng và

38

ng và

39

ho t tính kháng khu n c a TM5.2
Hình 3.7: nh h

ng c a th i gian nuôi c y đ n kh năng sinh tr

ho t tính kháng khu n c a TM5.2
B ng 3.10: Kh năng sinh enzym ngo i bào

39

B ng 3.11: K t qu thử ho t tính kháng khu n c a phơn đo n tách t d ch

40

chi t lên men
B ng 3.12: K t qu thử ho t tính kháng khu n M.catarrhalis c a cao d ch

41


ng trình toƠn c u v

c WHO phát đ ng, t i Vi t Nam

c tri n khai t năm 1984. Ki m soát và phòng ch ng b nh

c u tiên hƠng đ u t i các n

c đang phát tri n trong đó có Vi t Nam, nh ng đư

vƠ đang ch u tác đ ng b t l i c a s phát tri n và lan truy n tình tr ng kháng kháng
sinh c a vi khu n gây b nh.
B nh nhi m khu n đ
và nhi m khu n đ

ng hô h p c p g m nhi m khu n đ

ng hô h p d

ng hô h p trên

i. Tỷ l mắc b nh nhi m khu n đ

trên chi m ph n l n so v i các b nh v hô h p khác, là b nh th

ng hô h p

ng gặp, mắc hàng

năm, theo mùa nh ng có th gây nhi u bi n ch ng nặng nh viêm tai gi a, viêm

cho n n Y h c khi tìm ki m thêm nh ng h p ch t t nhiên h tr cho vi c phòng và
đi u tr b nh trên. Các h p ch t này góp ph n gi m tác d ng ph không mong mu n

1


c a các h p ch t t ng h p, gi m gánh nặng v mặt kinh t cho ng

i b nh và xã

h i.
T ngƠn x a, ông cha ta đư l u truy n r t nhi u bài thu c dân gian t cây, c
ch a các b nh đ

ng hô h p và r t nhi u b nh khác. Hi n nay táo mèo và các s n

ph m ch bi n t táo mèo đặc bi t là gi m táo mèo đ
c ng đ ng nh m t bài thu c ch ng béo phì, tăng c

c lan truy n r ng rãi trong
ng mi n d ch, kháng khu n,

gi m ch ng suy hô h p....Trên th gi i cây táo mèo phân b t i Trung Qu c,
Đ , Myanma, t i Vi t Nam t p trung

n

các t nh Yên Bái, S n La, LƠo Cai, Lai Chơu

vƠ Lơm Đ ng. Năm 2010 đư có nh ng nghiên c u s b v i k t qu kh quan v tác


NG

I

Nhi m khu n hô h p là tình tr ng m t hoặc m t s b ph n thu c b máy
hô h p b viêm nhi m do vi khu n hoặc virut gây ra.
V ph

ng di n lâm sàng, nhi m khu n hô h p g m hai lo i: nhi m khu n

hô h p trên và nhi m khu n hô h p d

i.

Nhi m khu n hô h p trên không ph i là m t b nh lý riêng bi t mà g m
nhi u b nh lý (các b nh tai mũi h ng) nh :
+ Viêm mũi
+ Viêm h ng
+ Viêm amidan
+ Viêm tai gi a
+ Viêm xoang.
B nh nhi m khu n hô h p d

iđ

c coi là b nh c nh nặng nh ng trên th c

t b nh chi m tỷ l th p và không d mắc. Trong khi đó nhi m khu n hô h p trên là
ch ng b nh th

t trẻ b b nh nhi m khu n hô h p c p, chi m 15 -20% s tử
i 5. T i khu v c Đông Nam Ễ, trong đó có Vi t Nam b nh

trên là nguyên nhân cao nh t (25%) gây tử vong

trẻ, ti p theo là tiêu ch y vƠ s

sinh k t h p v i các b nh khác, còn l i là do các nguyên nhân khác [22].

3

trẻ em


b nh nhi m khu n hô h p trên gây bi n ch ng nặng viêm tai gi a (29 ậ 50%), viêm
xoang (5 ậ 10%) [38].
Vi sinh v t gây b nh th

ng gặp là virut (chi m 80%) và vi khu n (20%), c

th nh sau:
-

Tác nhân virut gây b nh g m có:

+) Rhinovirus là m t picornavirut, phân l p đ

c h n 110 serotyp- th

ng


Vi t Nam có khí h u nóng m t o đi u ki n

thu n l i cho các vi sinh v t gây b nh đ

ng hô h p nói riêng và các b nh nhi m

khu n nói chung phát tri n. Vi t Nam đ

c coi là m t trong các qu c gia có tỷ l

các b nh nhi m khu n cao nh t nên vi c đi u tr và phòng b nh càng tr nên c n
thi t.
+ Do ô nhi m môi tr

ng s ng, đ i s ng kinh t xã h i kém.

4


Moraxella catarrhalis VÀ B NH VIểM Đ

1.2.

NG HÔ H P TRÊN

1.2.1 Đặc đi m hình thái và nuôi c y
Moraxella catarrhalis l n đ u tiên đ

c mô t vƠo năm 1896, g i là

1.2.2 Vai trò của Moraxella catarrhalis trong b nh nhi m khuẩn hô h p
Nhi u nghiên c u trên th gi i vƠ trong n

c đư ch ra rằng M. catarrhalis

là m t trong nh ng tác nhân gây b nh quan tr ng nh t đ i v i đ

ng hô h p.

 Các nghiên c u trên th gi i:
Trên th gi i có nhi u nghiên c u ch ra M. catarrhalis là nguyên nhân ph
bi n gây b nh viêm đ

ng hô h p. M. catarrhalis là vi khu n c ng sinh ph bi n

vòm h ng c a trẻ em [41], m t nghiên c u trên 120 trẻ s sinh đư cho th y 66% trẻ
m t tu i mang vi khu n, tăng lên đ n 77,5%
trẻ em có nguy c

cao b các b nh đ

trẻ hai năm tu i, đi u này cho th y

ng hô h p, đặc bi t là hô h p trên [20].

Nh ng nghiên c u khác cũng cho th y 48,9% gặp
trẻ d

i 4 tu i [22]. Tuy nhiên



u c a con ng

i và là lý do ph bi n nh t mà trẻ em đ

c

kê đ n kháng sinh, trung bình kho ng 80% trẻ em trong 3 năm đ u đ i mắc b nh.
Trong đó M. catarrhalis chi m 15-20% nguyên nhơn gơy các đ t b nh viêm tai
gi a c p tính, r t nguy hi m v i trẻ em n u không phát hi n vƠ đi u tr k p th i. M.
catarrhalis còn là nguyên nhân gây ra m t lo t các b nh v hô h p khác nh : viêm
xoang c p, viêm vòm h ng, viêm ph qu n mãn tính. Catlin [26] đư ch ra nh ng
bằng ch ng cho th y M. catarrhalis đư gơy ra b nh nhi m trùng máu, viêm màng
não, viêm n i tâm m c. Đặc bi t trong các báo cáo t ng h p l i v các b nh viêm
ph i, viêm tai gi a và AIDS ch ra rằng M. catarrhalis lƠ nguyên nhơn th

ng gặp

gây ra nhi m trùng máu [44]. Nhi m trùng b nh vi n là v n đ đang r t đ

c quan

tâm và M. catarrhalis đ
nh t là

c xác đ nh là m t trong nh ng vi khu n b lây truy n,

nh ng khu phòng quá t i b nh nhân và trong nh ng tháng mùa đông.

 Các nghiên c u t i Vi t Nam

ng Hu thành ph Hà N i, năm 1991 đư phơn l p

6


đ

c 36 ch ng M. catarrhalis chi m 18,8% t ng s vi khu n gây b nh cho trẻ em,

t i b nh vi n Vi t Nam- Cuba tỷ l lên đ n 23,72% [34]. Khi nghiên c u tác nhân vi
sinh gây b nh viêm ph i c ng đ ng t i b nh vi n Ch R y t ngƠy 01/03/2005 đ n
ngƠy 30/06/2006 đư cho th y tác nhân gây b nh ch y u là vi khu n Gram âm, trong
đó t n su t gặp cao là Haemophilus influenzae (25%) sau đó lƠ M. catarrhalis v i
17%. Cũng v i kh o sát t

ng t di n ra t i b nh vi n Nguy n Tri Ph

ng trong

kho ng th i gian t tháng 1/2005 đ n tháng 9/2006 do Ph m Hùng Vân ph trách
đư cho k t qu M. catarrhalis chi m 8% trong t ng s vi sinh v t gây b nh. Theo
Đ Quy t [19] t tháng 6/2007 đ n tháng 6/2008 t i khoa lao và b nh ph i, b nh
vi n 103 Hà N i trên 40 b nh nhơn trong đ t bùng phát b nh ph i tắc ngh n mãn
tính cho th y M. catarrhalis chi m 14,3% nguyên nhân gây b nh. Cũng theo
Nguy n Minh H i (2006) [10] tỷ l gây b nh t

ng t là 51,6%, theo Nguy n Ng c

Bích (2007) chi m 30,75% s vi khu n gây b nh. Th ng kê c a vi n d ch t trung
ng vƠ b nh vi n nhi Th y Đi n v tình hình nhi m khu n đ


32

23,7

3

S.pyogenes

20

14,8

4

Klebsiella ssp.

18

13,3

5

P.aeruginosa

14

10,37

6

1.2.3 Tính kháng kháng sinh của Moraxella catarrhalis
V n đ v th c tr ng kháng kháng sinh đư mang tính toƠn c u vƠ đặc bi t n i
tr i

các n

c đang phát tri n trong đó có Vi t Nam v i gánh nặng c a các b nh

nhi m khu n và nh ng chi phí bắt bu c cho vi c thay th các kháng sinh cũ bằng
kháng sinh m i đắt ti n. Cùng v i b nh nhi m khu n đ
nhi m qua đ

ng tiêu hóa, b nh lây

ng tình d c và nhi m khu n b nh vi n, b nh nhi m khu n đ

ng hô

h p là m t trong nh ng nguyên nhơn hƠng đ u có tỷ l mắc và tử vong cao
n

các

c đang phát tri n. Th c t vi c ki m soát b nh nƠy đư vƠ đang ch u s tác đ ng

b t l i c a s phát tri n và lan truy n tình tr ng kháng kháng sinh c a vi khu n.
M. catarrhalis là vi khu n Gram âm, có kh năng t ng h p enzym βlactamaza. Enzym này làm m t ho t tính kháng sinh c a nhóm kháng sinh β- lactam
bằng cách th y phơn vòng β- lactam.
Tr
đ

c năm 2000(d

i 2,5%), nh ng


hi n đư cao h n 13%. Tỷ l kháng kháng sinh ampicillin có xu h

ng ngày càng

tăng (16,1%). Các kháng sinh có tỷ l b kháng cao nh t là tetracycline và cotrimoxazole v i trên 30%. Khi kh o sát tỷ l kháng kháng sinh thông d ng th
đ

ng

c dùng trong c ng đ ng, d ng u ng, Ph m Hùng Vân cho bi t có 50% - 60% vi

khu n kháng ampicillin v i c ch ti t β-lactamaza ngƠy cƠng tăng vƠ ch còn nh y
c m v i cephalosporin th h II, III và ciprofloxacin thu c h quinolon. Theo
nghiên c u c a Nguy n H ng Lâm (2008) ậ (B ng 1.2) cho th y M. catarrhalis đư
kháng l i hoặc nh y c m th p v i h u h t kháng sinh thu c nhóm β-lactam nh ng
nh y c m r t cao v i cefoperazol (Cephalosporin th h III) v i tỷ l 100%,
cefotaxime (cephalosporin th h III) đ t tỷ l 98,04%, ceftriaxone đ t tỷ l 96,08%,
cefuroxime (cephalosporin th h III) đ t tỷ l 78,43%.
B ng 1.2: Tỷ lệ kháng kháng sinh của M. catarrhalis

STT Tên kháng sinh

1

Amoxicillin

0

94,11

2

Cephalexine

Cp

51

1,96

15,69

82,35

3

Cefaclor

Cr

51

5,99

19,61


Ceftriaxone

Cx

51

96,08

3,92

0

7

Cefoperazone

Cf

51

100

0

0

8

Ciprofloxacine



Pefloxacine

Pef

51

13,7

25,5

60,8

11

Gentamycine

Ge

51

11,8

15,7

72,5

12

Amikacine


51

0

0

100

15

Erythromycin

E

51

0

0

100

1.3 CH T KHÁNG SINH
1.3.1 Khái ni m
Ch t kháng sinh là nh ng ch t h u c có ngu n g c t sinh v t (vi sinh v t,
th c v t, đ ng v t), có kh năng di t hoặc kìm hãm s phát tri n các vi sinh v t
khác, các ch t kháng sinh th

ng có tác d ng m nh


T ng s VSV

7.150

67

Đay

100

1

T o

250

2

2.500

23

700

7

Th c v t b c cao
Đ ng v t


xu t penicillin G procain đ

c phát minh b i Howard Florey (1898-1968) và Ernst

Chain (1906-1979). Penicillin lúc nƠy đư đ
Florey và Chain đư cùng đ

c bán nh m t lo i thu c. Fleming,

c trao gi i Nobel Y h c vƠo năm 1945 cho thƠnh t u

c a mình. Nhà vi sinh v t h c Mỹ, Selman Waksman (1888-1973) năm 1943 đư tìm
ra ch t kháng sinh streptomycin t vi khu n đ t, đ

c sử d ng đ đi u tr các b nh

nh lao, viêm mƠng nưo. VƠ đơy lƠ m t trong nh ng kháng sinh có ph r ng có kh
năng kháng đ

c c vi khu n Gram ơm vƠ Gram d

Nh ng năm 1940-1959 đ
hàng lo t ch t đ

ng.

c coi là th i kỳ hoàng kim c a ch t kháng sinh,

c tách chi t vƠ xác đ nh: actonomixin (Waksman, 1940),



c Hà N i đư ti n hành r t nhi u nghiên c u, ng d ng khoa h c kỹ

11


thu t đ s n xu t các ch t kháng sinh nh : clotetracilin, oxytetracilin, erythromixin,
neomicin,ầvƠ cũng đư thu đ

c nh ng kinh nghi m nh t đ nh.

1.3.2.2 Phân lo i
Ch t kháng sinh đ

c phân lo i theo nhi u cách khác nhau, tùy theo m c

đích nghiên c u và cách sử d ng ch t kháng sinh.
 D a vào m c đ tác d ng: kháng sinh di t khu n, kháng sinh c ch kìm
hãm vi khu n.
 D a vào ph tác d ng kháng sinh: ch t kháng sinh ph hẹp, ch t kháng
sinh ph r ng.
 D a vào ngu n g c: ch t kháng sinh t sinh v t: vi sinh v t, th c v t...,
ch t kháng sinh t ng h p hay bán t ng h p.
 D a vƠo c ch tác d ng
 D a vào c u trúc phân tử và các nhóm ch c đặc tr ng: đơy lƠ nguyên lỦ
c b nđ

c sử d ng đ phân lo i ch t kháng sinh vì chúng đóng vai trò

quy t đ nh ho t tính kháng sinh.

c tìm ra

phát hi n

cùng m t loài. Bacteriocin đ

c

h u h t các loài vi khu n, đặc bi t m t s loài có kh năng ti t hàng

12


ch c, th m chí hƠng trăm lo i [45]. Chúng r t đa d ng v ch ng s n xu t, kích
th

c phân tử, tính ch t v t lý, hóa h c, đ b n, ph kháng khu n vƠ c ch tác

đ ng. T p h p các gen c u trúc, gen đi u hòa sinh t ng h p bacteriocin

vi khu n

r t đa d ng, c th nằm trong h gen hoặc plasmit hoặc trong c transposon.
Bacteriocin đ

c phân chia thành 2 nhóm l n là bacteriocin c a vi khu n

Gram âm và bacteriocin c a vi khu n Gram d

ng [45]. Vi khu n Gram d

Ph hẹp

Ph đa d ng

Mi n d ch t bào ch

Có

Không

C ch tác đ ng t
bƠo đích

nh h

ng t i k t c u màng Tùy thu c ph
đ ng, nh h

t bào

ng th c ho t
ng t i y u t

phiên mã di truy n.
Yêu c u t
Ph

ng tác

ng th c ho t

i đư bi t dùng th c v t làm thu c ch a b nh, trong
c ph m và các nhà khoa h c đư dành m i quan tâm

c li u và phân tích thành ph n kháng sinh th c v t b sung vào ngu n

kháng sinh nhằm khắc ph c tình tr ng kháng thu c hi n nay, đem l i nh ng s n
ph m v i giá thành th p h n.
lƠm d

c tính có 14- 28% các loài th c v t đ

c li u trong y h c và 74% đư đ

c sử d ng

c phát hi n có ho t tính sinh h c [31].

1.3.3.1 Khái niệm
Kháng khu n th c v t là tên g i chung ch các h p ch t h u c có trong
th c v t có tác d ng tiêu di t hay kìm hãm s phát tri n c a vi sinh v t. Các ch t
kháng khu n th
đ th

ng có tác d ng đặc hi u lên các loài vi sinh v t khác nhau

n ng

ng r t nh [50].
Nh ng tính ch t này có th thu c nhi u c u trúc hóa h c khác nhau nh :



ngƠn x a. VƠo cu i th kỷ th

Hippocrates đư đ c p 300 đ n 400 d
ng

c sử d ng nh th c ph m cho

c dùng làm thu c. U c tính có 14-28% các loài th c

c sử d ng trong y h c và 74% đư đ

c phát hi n là có ho t tính sinh h c

[31]. Châu Á là khu v c có n n y h c c truy n phát tri n t lơu đ i đặc bi t là t i
Trung Qu c, n Đ , Vi t Namầ
V i tình tr ng kháng thu c kháng sinh hi n nay vi c nghiên c u, phát tri n
s n xu t các h p ch t có ho t tính kháng khu n t th c v t đang lƠ m i quan tâm

14


l n c a các nhà khoa h c, ngành y h c, d

c h c. Vi t Nam v i đi u ki n khí h u

và th m th c v t đa d ng, phong phú đư vƠ đang phát tri n các nghiên c u v các
ho t ch t có tính kháng khu n t th c v t d a vào nh ng bài thu c c truy n t
ngƠn x a đ l i. Theo các s li u th ng kê m i đơy, th m th c v t t i Vi t Nam có
trên 12000 loài, trong s đó có trên 3200 loƠi đ

ng v và m t s đ

c

i.

Các h p ch t kháng khu n th c v t g m có:
 Ankaloit: berberin, piperin
 Phenol và polyphenol: phenol, axit phenol, catechol, pyrogallol, quinon,
flavon, flavonoitầ.
 Terpenoit: tinh d u, saponin
 Và m t s h p ch t khác nh : lectin, polyacetylen
1.3.4 C ch kháng khuẩn
Ch t kháng sinh có thành ph n và c u trúc hóa h c đặc tr ng nên không có
m t c ch tác d ng chung đ i v i vi sinh v t. Đặc tính vƠ c ch ph thu c vào
b n ch t hóa h c c a t ng ch t, n ng đ và c u trúc c a vi sinh v t. Nhìn chung
ch t kháng sinh có các c ch tác d ng nh sau:

15




c ch quá trình t ng h p thành t bào vi khu n: penicillin, bacitracin,
vancomycin. Do tác d ng lên quá trình t ng h p thành t bào nên làm cho vi
khu n d b phá v do thay d i áp su t th m th u.



c ch


sao mã t o thành ARN thông tin.
-

Nhóm quinolon c ch tác d ng c a enzym DNA gyraza làm cho hai

m ch đ n c a ADN không th du i xoắn, ngăn c n quá trình nhân đôi c a
ADN.
- Nhóm sulfamid có c u trúc gi ng PABA (axit p- aminobenzoic) có
tác d ng c nh tranh PABA và ngăn c n quá trình t ng h p axit nucleic.
-

Nhóm trimethoprim tác đ ng vào enzym xúc tác cho quá trình t o

nhân purin làm c ch quá trình t ng h p axit nucleic.
1.4

CÂY TÁO MÈO VÀ D CH CHI T T

QU TÁO MÈO

1.4.1 Đặc đi m thực v t học
Cây táo mèo hay còn g i là cây chua chát, tên khoa h c là Docynia indica,
thu c h hoa h ng (Rosaceae).

16


D ng s ng là d ng b i hoặc g nh , a sáng, chi u cao 5-10 mét, cây phân
cành s m, tán tròn, trên nhánh và thân non có gai, m c r i rác trong r ng


c nh : n Đ , Trung Qu c, Myanma, Thái

Lan. T i Vi t Nam, cây phân b t i: Ði n Biên (Tu n Giáo, đèo Pha Ðin), Lai Châu
(Sìn H ), Lào Cai (Sa Pa), Hà Giang (Ð ng Van, Qu n B , Mèo V c); Yên Bái (Mù
Cang Ch i) [6].
1.4.3 Tác d ng d

c lý

Qu táo mèo đ
t

c dùng ph bi n trong Đông y, có th dùng thay th hay

ng t nh v thu c s n tra v i nhi u tác d ng nh lƠm thu c b tỳ, v , kích thích

tiêu hóa, giúp ăn ngon, d tiêu ch ng đ y b ng,

chua, giúp tăng c

ng mi m d ch,

gi m cholesterol, h m máu, đ i ti n xu t huy t, ch a toƠn thơn đau m i...d

i

d ng thu c sắc, cao l ng hoặc tán b t u ng.
Đi u đáng chú Ủ nh t táo mèo có tác d ng h huy t áp nh làm giãn m ch
ngo i vi. Mặt khác còn giúp h m máu, ch ng huy t kh i lƠm giưn đ ng m ch

Theo nghiên c u c a Đinh Th Kim Chung [5] cho bi t kh i l
bình c a qu táo mèo t i 2 vùng Yên Bái và Lào Cai là 20,5 ± 0,5 g, n
l 84,6%, đ

ng trung
c chi m tỷ

ng 4,81%, axit t ng s 1,47% và pH là 2,9.

Theo k t qu kh o sát đ nh tính d ch chi t t qu táo mèo th y có đ

các

nhóm h p ch t nh : Flavonoit, tannin, ankaloit, glycozit có tác d ng kháng khu n
r t có hi u qu . Gi m táo ch a axit malic, axit acetic, hƠm l

ng enzym cao r t t t

cho tiêu hóa.
1.4.5 Tình hình nghiên cứu táo mèo t i Vi t Nam
Hi n nay trên th gi i ch a có nhi u nghiên c u v cây táo mèo Docynia
indica, đặc bi t là v tác d ng kháng khu n c a qu táo mèo.
T i Vi t Nam, nghiên c u c a Nguy n Th Thanh Loan [15] cho th y tác
d ng ch ng béo phì và gi m tr ng lu ng c a d ch chi t qu Táo mèo Docynia
indica (Wall.) Decne trên mô hình chu t béo phì th c nghi m. Theo Vũ Th H nh
Tâm [20] nghiên c u và ghi nh n vai trò h lipit vƠ đ

ng huy t c a d ch chi t qu

táo mèo trên chu t. Hoàng Th Minh Tân [21] qu và lá táo mèo có kh năng ch ng