VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
====== o0o ======

LÊ THỊ TƢỜNG VÂN

NHỮNG TỔN THƢƠNG TÂM LÝ
CỦA PHỤ NỮ BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH

LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC

Hà Nội, năm 2016


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
====== o0o ======

LÊ THỊ TƢỜNG VÂN

NHỮNG TỔN THƢƠNG TÂM LÝ
CỦA PHỤ NỮ BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH

Chuyên ngành: Tâm lý học chuyên ngành.
Mã số: 62.31.04.01

LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC

Người hướng dẫn khoa học 1: PGS.TS. LÊ VĂN HẢO

g hự

ủ

hƣ

i g
g ƣ

i C
i

g

kh
H N i

g

25 h g 6 ăm 2016
T c giả

Lê Thị Tƣờng Vân


LỜI CẢM ƠN
T
S

h


ấp H i Li

h ph Phủ Lý
Ph

ở g

hi

TS L

ậ

gT

hi p phụ ữ ại
g- h

ậ
g

Tha h Li m ỉ h Hà

õ ỉ hB

Ni h;

m


và
g

m Phụ ữ

h gi p

i h

hi

này.
T i ũ g i

Phụ ữ i Nam
C i
Họ

g

ă H

40 phụ ữ tham gia h

m

nhân viên Nh B h Y
iể

PGS, TS L


g i

ịa h

m

h ạ Họ
i

g

H
i

Nghi

h

h ,

Kh a họ X h i- i
g ghi p

ủa i

ứ Phụ ữ - Họ

ậ


ạ
h


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI .........................................................................1
2. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU ......................................................1
2 1 Mụ

í h ghi

ứ ...........................................................................................1

2 2 Nhiệ

ụ ghi

ứ ..........................................................................................1

2 3 Gi h

ế

ứ .........................................................................................2

ghi

3. Đ I TƢ NG VÀ PH M VI NGHIÊN CỨU ......................................................2
31 Đ i ƣ

ậ .....................................................................................4

5.2 Đ g g p ề

hự iễ ..................................................................................5

6. Ý NGHĨA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA LUẬN ÁN ...................................5
6 1 Ý gh

ề

62 Đ gg p ề

ậ ........................................................................................5
hự iễ ..................................................................................5

7. CƠ CẤU CỦA LUẬN ÁN ....................................................................................6
Chƣơ g 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TỔN THƢƠNG TÂM LÝ
CỦA PHỤ NỮ BỊ B O LỰC GIA ĐÌNH ................................................................7
1 1 NGHIÊN CỨU TỔN THƢƠNG TÂM LÝ CỦA PHỤ NỮ BỊ B O LỰC GIA
ĐÌNH Ở NƢỚC NGOÀI ...........................................................................................7
1 2 NGHIÊN CỨU TỔN THƢƠNG TÂM LÝ CỦA PHỤ NỮ BỊ B O LỰC GIA
ĐÌNH Ở TRONG NƢỚC..........................................................................................17
Tiể kế hƣơ g 1.....................................................................................................24
Chƣơ g 2. MỘT S

VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TỔN THƢƠNG TÂM LÝ CỦA

PHỤ NỮ BỊ B O LỰC GIA ĐÌNH ........................................................................25
2 1 MỘT S KHÁI NIỆM CƠ BẢN .....................................................................25


g gi

h: ..................................................................148

2 3 Đ i ới gƣời hồ g ủ phụ ữ ị
2 4 Đ i ới

h

ự gi

h ......................................148

gƣời phụ ữ .......................................................................149

3 HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO ..............................................................149
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG B .......................151
LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN ..............................................................................151
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................152
DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC ...............................................................................165


DANH MỤC BẢNG

B g 2 1 Ti
hí hẩ
i
ă g hẳ g s s g h (PTSD) ở gƣời
trƣở g h h ủ DSM-5...........................................................................................44


S ess ................................72

hứ g B- “hồi ƣở g

ƣ

h

ứ .............................................62

i

iệ

gs

hập”...............82

h

i ới phụ ữ ............84

hứ g C- “sự é

h” .............................86

B g 4 4: Biể hiệ

h


iệ

hứ g

B g 4 8: Biể hiệ

iệ

hứ g s ess ủ phụ ữ ị

B g 4.9: Mộ s
gi

hẹ ổ

B g 4 10: T

iể , í h

hƣơ g

ở phụ ữ ị

h, h i ộ ủ

ở phụ ữ ị

ộ g



B g 4 12: Tí h hƣớ g ội/hƣớ g g i ủ phụ ữ ị

h ..............115

B g 4 13: Ứ g ph

ị h hƣớ g gi i

B g 4 14: Ứ g ph

ị h hƣớ g ú

ủ phụ ữ ị

ự gi

h ............119

B g 4 15: Ứ g ph

ị h hƣớ g é

h ủ phụ ữ ị

ự gi

h .............120

B g 4 16: Q


ổi TTTL ƣới

ộ g ủ

ụ

ế

...............133


DANH MỤC ĐỒ THỊ, BIỂU ĐỒ, HÌNH ẢNH
Biể

ồ 4 1: Thự

g

Biể

ồ 4 2: Mứ

ộ ổ

Biể

ồ 4 3: S g ọ

Biể


ở phụ ữ ị

ự gi

h ..........................................98

Biề 4 9: S

ƣ

ự gi

h

hƣơ g
iệ

i ới phụ ữ .........................................78
ủ phụ ữ ị

ự gi

hứ g PTSD ủ phụ ữ ị
h

ự gi

PTSD ủ 2 h
ở phụ ữ ị


ộ TTTL ủ phụ ữ

i ghiệ

s

ứ kh
ƣ

hau ........103

g h h hứ

ự gi

........................................................................................................104

Hình 4.1: Tƣơ g
Hình 4.2: Dự

giữ
sự h

h h hứ BLGĐ ới ứ
ổi

ứ

ộ TTTL ủ

Biể

ồ 4 15: Sự h

ổi ủ
h

ế

ộ s

ế

kh h

.........123

ế

hủ

.125

ủ phụ ữ ị BLGĐ .....127
he

ứ

ộ ổ


h ................91

g PTSD ở phụ ữ ị BLGĐ he

Biể

h kh

h (%) ...........81

ph

g
ế

ủ phụ ữ ị

h ứ g ph

he

ứ

ộ g hủ

he

ự gi

ộ TTTL ..........129


(Hiệp Hội

h

2.

BLGĐ

B

3.

DSM

Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders
(Sổ
ẫ

Th

h
gk

Chẩ

R i

dt



ă g hẳ g s


MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
B

ự gi

h (BLGĐ)

ă h

h

ộ g ới kh
ở h h
ở

hủ ế

i e

ghi
ọi ù g,

h

ƣớ ở Việ N

s g h

h

i

ỡ

gi
i

h

h

gủ
hệ i

h
ự

i ò ủ

h h p, BLGĐ
ơ

D ị h, trong vòng
h

ỗi ă

iệ

gi

í hớ, ph

ới

kí h hí h

khi iếp ú

g

ã hội ũ g hƣ

g ă

(PTSD) hƣ s

s g h

g

hƣơ g h phụ ữ,

g kể hƣ:

sự kiệ g


hữ g hiệ h i

hế giới h

hữ g iệ

ọ g

ẻ e g i (Bộ Vă h , Thể h -D

ế

ƣới

gƣời T h

ă h
ứ h

ƣớ

hiệ

gi ,

ự phổ iế

ủ Bộ Vă h , Thể h

phụ ữ

khắp

i ghiệ

g ã hội

phụ ữ Đ

ọ g ở hữ g ƣớ

giới L

ụ

ƣ

g 20-50% phụ ữ
ộ

5 ă ,

hiệ

gi

g

iệ g;

h

hiế

i

hữ g gƣời s

i
g
us,

Gelles & Steinmetz, 1980; Walker, 1979, 1983, 1984; Astin, M.C., Laerence, K.J.
& Foy, D.W., 1993; Dutton M.A., 1996,...) [75]; [43]; [98]; [71]; [76] M
kh
hiệ

g ph i

phụ ữ
ề ề sứ khỏe

i

BLGĐ ề
hầ khiế

ị
gƣời

h hƣở g, hƣ g
ki h g ,

ủ

C

ghi

g,

ứ

ghi

ứ

ộ,

iệ

hứ g PTSD

h

iệ

Chí h

iệ

iệ


g

hƣ

ƣ

BLGĐ

sự

h

ã g p phầ

g Sổ a h g

ứ

h T

hế,

hẩ

g

ọ g,

h



ề
Q

ứ

hầ họ Mỹ (APA, 2013) [40] là

ị h hữ g hậ

BLGĐ i Việ N
h

i ạ

hiệ phổ iế kh , hƣ:

g iệ
i ới

hẩ

ề PTSD he

ọ g ề i kh g hỉ
h

hệ ã hội

ứ “Những tổn thương tâm lý của phụ nữ bị bạo lực gia

stress, h

ghi

g

, ới hữ g i hứ g ồ

g hời gi

sứ kh ẻ

h

ậ , ghi

đình” he

ế

ộ g,

h

ề hậ

giúp

m h



ổ

h hƣở g s

iể

h ẻ

g

g

hầ
hiệp,

h ị h hí h s h ề phò g h g
ể

hữ g h

ộ g h

g,

hơ

2. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
2.1. Mục đích nghiên cứu
T


g i ƣớ

ề TTTL ủ phụ ữ


2
-X

ự g ơ sở

làm õ

ậ cho ghi

kh i iệ

g ụ “TTTL”, “BLGĐ

ữ ị BLGĐ”;
ế

õ hự

TTTL

ghi

hí



h hƣở g ế

hú g ới TTTL.

ƣờ g h p iể h h ề TTTL ủ phụ ữ ị BLGĐ

2.3. Giả thuyết nghiên cứu
1. Đ s phụ ữ
g

i

BLGĐ ị ổ

iể hiệ

2. Phụ ữ
ứ

i

hiề

h

BLGĐ
g

TTTL hiề

ự

i h

h phụ ữ
ộ g kh h

ứ

ở

hứ g PTSD.

g ghi

ộ TTTL ủ họ

hầ g

hƣơ g

ộ BLGĐ

, hủ

h

,

ự

hồ g ũ,

h

hữ g TTTL ủ phụ ữ ị BLGĐ

g h

gs

- TTTL ủ phụ ữ ị BLGĐ ƣ

e

ă g hẳ g s
- TTTL

hỉ ề

s g h

ộ

h ự

ộ s kiế

hể iế h h hự
- Nghi


ra.

i iể hiệ

,

ơ

h

, gồ :

s ess

kh khă , phứ

p,

ậ

hế TTTL ủ phụ ữ ị BLGĐ

ị, phụ hồi h
h gi
hƣơ g

h h
h hỗ

hƣ

- Kh

s

ằ g

h

hữ g h h i

ủ

h

- Phỏ g

h

s

ự

phụ ữ ã

í h p i,

g hỏi 197 phụ ữ ị BLGĐ,

si h s g i ộ g ồ g; 32 gƣời ế
phò g ƣ

ỉ h phí Bắ
-

ƣ

hự hiệ

01 h

h ở H Nội

Phƣờ g Th h Ch
Th h Li

h ộ

họ

h h

h

h h ph Phủ L

gẫ

hi

h ộ 2


, i Th h ph H Nội

4. PHƢƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
4.1. Phƣơng pháp luận của luận án
4.1.1. Phương ph p tiếp cận văn hóa- xã h i
Vă h

ổ g hể hệ h

hể hiệ

sắ

hứ ,

i g ủ

ộ

g hữ g gi

hể ƣ

ồ g

i

kh g hể

g


g

ũ gg

Tiếp ậ

h

ị h,
ồ

õ hơ

i

g
ộ

TTTL ƣơ g ự h

ă h - ã hội òi hỏi iệ

hữ g iể hiệ

g

và

h hƣở g ế

ộ

ủ họ hị

hỉ h hể h
h hƣở g

g h
hiề

phứ
h

kh

p, hữ g
h

- h

ề sứ
h


4
h
hiề

ã hội D



h hƣở g gi

kế

ộ g ủ

h kh
iếp,

h

h

h

h hƣở g

h hƣở g phụ Nhữ g TTTL ủ phụ ữ ị BLGĐ ầ ph i xác

ú g

ộ g ủ

, TTTL ph i ƣ

i ò ủ
h

h h i


giữ

ỗi

ƣ

ƣ

g tâm lý phứ

họ L
hể

hắ

ới

iếp ậ

g h/ i

s g, Y-Si h họ , T

hự kh h

ƣ

ới hữ g h


, ghi

g h hƣ: T

họ

hầ họ , Xã hội họ , Vă h

gi i TTTL ủ phụ ữ ị BLGĐ

hiề phƣơ g iệ kh

i1

ã hội,

họ …, ể

h

4.2. Các phƣơng pháp nghiên cứu cụ thể:
4 2 1 Phƣơ g ph p ghi

ứ

4 2 2 Phƣơ g ph p h

gi

4 2 3 Phƣơ g ph p iề

L ậ
ƣờ g
iệ

i h
ơ

g
ậ T

h ầ
họ

i

hệ h

g h , kh i

h

ề TTTL ủ phụ ữ ị BLGĐ; x

TTTL ủ phụ ữ ị BLGĐ; hỉ

ộ

h kh

họ ,

s g ỏ hơ

ậ

ộ s
ầ i

hử ghiệ

ề TTTL

i h

ế

ộ g ế TTTL. Với

ậ

ghi
g

ã ƣ

h ế

ới ủ hế

ứ TTTL ở Việ N



hứ g PTSD, ầ

BLGĐ ị TTTL,

s

g

, hỉ

2 iể hiệ TTTL ở

30,5% phụ ữ ị BLGĐ có ồ g hời 4 iể hiệ TTTL
L ậ

ũ g

Việ N

ị h ƣ

ộ s

ế

h hƣở g ế TTTL, hƣ:

gƣời g


i

g í h h

ă h

h ứ g ph ,

iể

giúp ủ gi

h/ ã hội;

i gở

gắ

ới
, ề

hiể TTTL ủ phụ ữ ị BLGĐ

6. Ý NGHĨA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA LUẬN ÁN
6.1. Ý nghĩa về m t lý luận
Qua ổ g h p, ph
h ộ

ƣờ g ph i,


TTTL ủ phụ

ậ

i h

ề TTTL

PTSD theo h g
ơ sở h

ủ

iệ ứ g ụ g

ứ TTTL ở hiề

g thiên tai, h

h ẩ

ới ủ hế giới trong DSM-5 ( ă

phụ ữ

ƣ

g

s g ỏ hơ

ẻe ,

h ự kh
i

2013)
h

ủ

ộ g,

họ ự hi , hỏ h

ế ã giúp
ế

g ụ

ời s
i

ghi
g ã hội,
gi

h

g


ầ

, s ess, l ậ

ƣớ

hiế ph i quan tâm hỏ

ầ

h

h

hự

g hơ , thích h p hơ

g
ế

g

ộ g

sự

ề sứ khỏe

hầ

h

kh
ƣ

ộ s

ới gƣời g

h/ ã hội và ề

hiệ
h

ứ

g gi

ế

i ới TTTL, hƣ:

ự , í h

h ủ phụ ữ, sự

ghị,

ậ



g BLGĐ

hỗ

sẽ là
h

he

hƣớ g hiế hự hơ
7. CƠ CẤU CỦA LUẬN ÁN
Ng i phầ

ở ầ , kế

g

h

ã ƣ

, i iệ

-

Ch

g 1: Tổ g



ứ

ứ

hự

ụ
ậ

g
gồ

h i

4 hƣơ g:

ứ TTTL ủ phụ ữ ị BLGĐ
ề TTTL ủ phụ ữ ị BLGĐ

phƣơ g ph p ghi
ghi

h

iễ

ứ
hữ g TTTL ủ phụ ữ ị BLGĐ



hí h hứ

gƣời vào

i h g gh

hiể

i hế kỷ 19 Đế

hƣ

ộ

, ghi

hi ,

ề sứ khỏe

ứ

ề TTTL ƣớ

ghi hậ

hầ

hỉ

gủ

i mặ

h

gữ hiễ

i

hi , Je
hệ giữ

phụ ữ ổ
sự

giậ T ƣớ

g
i

m a

ễ

hời k

và kh g ƣ

e

i

ó ỗi

g

h m h

i hiễ

i

hầ

ở

gƣời ầ

h

(“h s e i ”) ể hỉ hữ g iệ
h

i

i

iệ

, hứ g

gi ,

phụ ữ
h iề

ứ

iệ

í hớ,
ẫ

ghi

h

hứ g hầ ki h kh

ú , ới hầ hế
g ồ g

i

g

g ệ h iệ S pe ie e T ọ g

ƣ g ởi

hầ họ

s g hƣ s : “Ở họ

hữ g

ũ g

g ig

ă

s

i hữ g

m he

ằ g h ậ

khi

hứ g

ại” H Oppe hei
T

h

Đ g hú
Oppe hei


T

gắ
ộ

h

g hời gi

iề

i
s

hữ g iệ

g

g h

hiệ

ầ

,

g

i


hứ g: s

hƣ

h

ế sự ph

h
ụ g

iệ
ộ

h

h

iể

ủ

Đ

i

hứ g kiế

s ,


g

h ụ , ị

gƣời Ô g h

ứ

ƣ

hƣơ g ơ hể N

ị

s hãi,

g

iệ ,

ề hiệ

hầ ki h

hữ g ghi

g ph i

ứ


kh

Quan sát

TTTL, K epe i

g hƣ sự khiếp s
h

hể

ọ g h

ộ sự kiệ g

ệ

hứ g kiế

ới sự khiếp s

g ƣở g (

gi , iệ h

, ới hữ g g

gƣời hỉ ầ

iề


h

ộ

Pie e J e iếp ụ
ã

ủ

gi

ộ s

ủ Ch
ộ

i

si h

kh i iệ

gắ

i

sự s hãi

hiề sự kiệ g

i ò ủ sự kiệ g

ỗi

hế ẫ

hứ g

hệ ã hội, gi

ũ g

ủ

ũ g

ệ h h

ồ g

, E i K epe i

ới ỗi khiếp s

ụ

ộ g sự, 2012) [96] Ch

i



ềH

h sei

, Sig

ộ ổ

ơ
hƣơ g iề

Fe

i he

e ia (1893), ồ g

" ồ g
ới

ồ g

ộ s
gi

g" (h p
ghiệ

ã hị

g h

g

ộ

ề

iệ

ệ h họ ,

sự ổ
hữ g

h

s hãi,

hổ, khiếp s ở ệ h h

(S F e

i ủ

h iệ
hữ g

s g h



ƣ

iểm

k ứ

g
ề ổ

hƣơ g ở

hí h

h kh

g

h
Cũ g

hiề

g
i

gƣời h p hậ ,
( ó/ i ấ

i


không ƣ
ộ

ồ g

"

iể

óm

h ế

ở
ị

hữ g ă

ổ

hiề

g

h sei

kí h ộ g" (Van der Kolk,

ằ g TTTL ã g

i

iể kh i iệ

54) [dt. 96]. Trong hập kỷ ủ

iể

ú

ệ hh sei

ậ

h

cái siêu tôi)

ƣ g ủ

ũ" (seduction theory), cho ằ g, "

ủa ấ
ghi m

i hữ g

ộ g sự, 1895) [3].

ộ

Be e

ộ

ă

ộ g sự, 1996,

ph

h,

ằ g" ộ

hứ kh g hỉ ơ

ổ

s g

gh , h h

kiệ g

ệ h hiễ

hứ g h s e i

s g h


hứ g

ế ủ S Fe

ề sự TTTL,

g

g i ( ơ hể) ã g
g hể h p hậ

hữ g

hỉ
iệ

g

g ƣ

gọi

hí h

iể

ằ g kh

g ph i


h

hội hứ g


10
"Shell Shock" ( gh
,

giậ

iệ

ơ

hứ g

: ús

kiể

s

ồ g

ị ế ắ h
ầ

e



h Việ N

iệ

ã h
ậ

h

ồ

i

g khi hiề

h

kh i iệ

" ạ

ằ g
h
ậ coi

h

i h



ẫ

i g

58) [dt. 96]. T

h Ph

ề hứ g

ệ h họ

ã h

hiế

h hế kh

ủ TTTL. Đ

Â

g

ƣờ g ph i ph
ầ

ờ, thì Kardiner ƣ


h hƣờ g ới

hé kh
ộ

ộ g sự, 1996,

a h" (w

(gi

s

hội hứ g "Shell Shock"
hi

gi

ộ

é : kh

phƣơ g kế

K k, Weis e h

ộ g, hồi ƣở g

ứ



G

g Tiế s Li

họ ù g iể hiệ
ph
iệ

hƣơ g hiệ
e ă
e

hữ g ph

ứ g hƣờ g g p ới ỗi
hậ
hữ g ơ

i

g

i

1942 ở B s
iề

ị


ã ƣ
ắ g khi ị

ới 493 gƣời

ã
gi

s
h ế

h

ằ g

ề hữ g

gƣời h

sự hù ị h, ph

, 1944) [dt.96].

Vụ

,

ỡ ổ hứ ,



ị h

ời hƣờ g ủ họ, hƣ:
ở h h

gi

ƣ

Th

hƣơ g

ƣ

g

ỗi gi

ph

iể

h

g

hi sẻ hữ g

iể

ự

ậ

ã

í h,

h

g

ộ s

g

i ới
hứ g

hí h hứ

h i

hể hiệ

ề

i

h g ới “ h

i

ủ sự phủ hậ , í
ò

hể, kè

g ủ phụ ữ ũ g ị h h ể

hs g ũ
ẽ hữ g ă

anh», ới hữ g

hiế s , ự

hẩ

ộ s

g

hồi hƣơ g

hi

ghiệp... Nhữ g iệ

(DSM-III) (van der Kolk, Weisaeth,
Tổ

Nam», sau

PTSD ủ “Sổ

iệ

ới

g hể ƣ

kh

i hiễ

hƣờ g ph

ă g ứ g ph

«h i hứ g i

họ gi Ch
«ph

h Việ N

ở

i (Caplan, 1961, tr.18) [dt. 96].

gọi

i

phƣơ g ph p gi i
-

e

g, ồ g hời

ộ hời iể , kh

ứ g ủ
hầ

G

g

h kế hú , ƣ

hứ g

iệ

g Đ

C

ủ sự khủ g h


ỗ ự

h
g

g khủ g h
h sử ụ g

ph

ới

hệ h

ụ i
ằ g

iệ

ậ

hƣ
h

ự

ậ

kế
g

h ũ g


12
hƣ

g

hơ , s
s

h ự

sắ hơ

sự ã

ghi

ã hậ

Ngƣời

g ời hƣờ g,

g

ọ g

h


ị hiếp

g

ộ

ă g ị TTTL

ự gi

h

1.1.1.4. Lý thuyết v rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) trong DSM
T

g

hữ g iệ

i

h

ự

hứ g ghi

hiế



ƣ

ị h ụ
h

gi sứ khỏe

hữ g sự kiệ

hậ

chúng (Herman, 1981, 1992; van der Kolk, Weis e h
s ủ g hộ phụ ữ ị

C
e

ị gƣ
ề

ãi ũ g

h h,
s

h

h


TTTL, coi h
kh i iệ
h

kh

ă g hẳ g h

iể , sử

ầ

hứ ƣ sử

ầ

ời ă

ể hiể

ơ sở kh

h

họ

PTSD kể
ổi gầ

ƣ


s g ủ PTSD

, hiếp
( ă

ủ APA

2013

hƣờ g, ằ
khi

hững

h T

ộ

) Mộ sự kiệ gây s g h

gƣời, hƣ: hiế

Kh i iệ

ạ

i

ph

DSM hứ ƣ DSM-IV (1994),
phi

hứ g

s g h ), nên nó hƣờ g ƣ

ới”. Chẩ

ẻ

PTSD ủ DSM-III.

hẩ

) phi
ộ

DSM

1980, hữ g iệ

g Sổ a h g

h

hứ g ƣơ g ự

s



g

hi ,
hiề sự h

2013), PTSD trong DSM-IV

ƣ

ổi
ph


13
i

g h

“ i

ạ

”, ới iề kiệ

( iề sử iếp ú

ới

kiệ s g h

ự ; và E- h

ù hiề

ẫ

g

g, sử

ứ ph ph
h

hậ

hậ ”

20 iệ

hí hẩ

ị BLGĐ sẽ e

hí
g

”Tổ

h


h h PTSD, hƣ g
i

s g h

PTSD he DSM-5 ể

g iệ
i PTSD

M A , 2009) [75] Mộ
ộ

gƣời

iệ

ị TTTL Sau

ầ

hí hẩ

s g trên ph

í h kh i

ghi

i ƣ g ị TTTL ([62]; [46]; [92];

g hế
iề

ọ g“

ộ s

ứ g.

hẩ

hứ g PTSD h

ụ g i

17 iệ

- and Stressor-Related Disorders) Điề
gồ

ị h hỏ

gƣời ị TTTL kh g h

TTTL

ủ PTSD

hập; C- né tránh; D- hậ



khắ , h

ọ g
ự

hẩ

M

2013 ã

ộ r i

kiệ
iệ

tiêu chí A1

hập; C-né tránh và D- iệ

ời ă

h i

DSM-III và DSM-IV), mà ƣ
ạ

ứ g ủ



chính xác hơ

hữ g

g ụ kh

ằ g BLGĐ

phổ iế ,

1.1.2. Nghiên cứu về bạo lực gia đình
C
sứ khỏe

ghi

ứ

h

ọ g ủ

h hƣở g hiề

h

h

hậ

ƣớ

ã hỉ

h

ă

ằ g

ủ BLGĐ
1999

gs

hơ 50 h

ộ

i

ự

ẻ,

g

kiế

hữ g ế

g

Đ

g
ộ phổ iế

i ới

ghi

h ự

ớ

ghi

Mỹ [37] Nh
ƣ

ƣ

kh

ơi

ộ

ời gi


i

ƣ

iế h h i

ứ

ã

ứ
ộ

ế 134
g ộ

ổi

ộ

h

hệ

ứ

g

ằ g



1,9% ở W shi g
ứ

gi

ự

ằ g, ỷ ệ

i ới phụ ữ trong s

i ới phụ ữ C g

 (20%) Sự phổ iế
gN

hể h ,

ủ Tổ hứ Y ế hế giới

g ă g h h kh

g gi i

h ,

2010a) [71].

ự


kh

ă g BLGĐ, nhƣ: phụ ữ

gi

ự hể h h

ọ g ủ BLGĐ

ứ

ời ế

ộ

ứ

h g ủ Alhabib v
ế

ụ g hể
h/

ổi hơ ị

50% ế 75% Cũ g he

ời


h ụ ,h

15-71% T

54% s phụ ữ

i 35

hiề hơ

h i Mộ

h

25%-50%

h

ƣ

(WHO, 2006) iề
ộ g

ởi

ị h

ị h sử


ầ

h gi

10% ế 52% phụ ữ nói ằ g họ ã

10% ế 30% ã

tính

khắp hế giới Mộ

g, ỷ ệ
phò g kh

g s

ộ

ời h

ổi

g hữ g gƣời L - i h g
ự

ƣ

ph hiệ
hầ

“t

i h hầ

g

ợ

ò

ự ,

ƣơ g

gia

hT

i” [49,

gƣời
hiệ

ứ

hiế

ộ ỷ ệ kh
Nhƣ ậ , ghi


i

hữ g kh i iệ

hậ

ề

ề ạm ụ g g

ạ

ế ghi

ứ

i ợ ấ

ề

ợ

ụ g

g

h g

h gi


ủ Silke Meyer (2010) h
,

ằ g, n

ử s phụ ữ ị BLGĐ

ghi

He se , 1992; T

ghi

ũ g ƣ

ộ

gT

hiế

e

g

ởT

hủ

300] Điề


i tình hình
g

h ằ g

ộ h h hứ : kh

ộ

ự i h hầ

ự

h

i ị h ở hiề

khi hỉ ị

ới hiề hơ
ề

ò

h h hứ

ủ BLGĐ hiế
ứ


g hữ g ghi

ứ

hƣơ g

iề

hiệ

ủ H
h

ới

ứ

i

ằ g,

hệ

p

F

ọ g ủ
kiế



ế
ề sứ khỏe

ã i

ộ

ứ

ự

hứ g PTSD ở phụ ữ trên gầ

sự giúp ỡ

ứ

e

ƣờ g ộ

84,4% trong s 77 phụ ữ ị
ghi

i
g

g kể giữ


G ee (1991) ũ g
h

ụ

hứ g

hầ

i,

pứ g

i

i h ằ g,
gồ

hí
h

PTSD, ầ