TRƯờNG ĐạI HọC KINH Tế QUốC DÂN
CHƯƠNG TRìNH THạC Sỹ ĐIềU HàNH CAO CấP _ EXECUTIVE
MBA


Đỗ VIếT BìNH

thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa
tại ủy ban nhân dân quận Ba Đình - Thành phố Hà Nội

Ngời hớng dẫn khoa học:
PGS.TS HOàNG VĂN CƯờNG


Hµ Néi - 2015


MỤC LỤC
MỤC LỤC..................................................35

3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu......................................................................4
3.2.Nhiệm vụ nghiên cứu.......................................................................................4
4.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.......................................................................5
4.1.Đối tượng nghiên cứu.......................................................................................5
4.2.Phạm vi nghiên cứu..........................................................................................5
5.Phương pháp nghiên cứu.....................................................................................5
1.1.1.2. Đặc điểm, vai trò thủ tục hành chính.........................................................9
1.1.2. Phân loại các thủ tục hành chính.................................................................12
1.2. Thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa”..................................................17
1.2.2. Yêu cầu của cải cách thủ tục hành chính...................................................21
- Các bước giải quyết TTHC theo cơ chế “một cửa”.........................................25

Giấy phép xây dựng
Hội đồng nhân dân
Hồ sơ hành chính
Lao động - Thương binh và xã hội
Quyền sử dụng đất
Tài chính kế hoạch
Tài nguyên môi trường
Thủ tục hành chính
Ủy ban nhân dân
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Văn hóa thông tin


DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
BẢNG
Bảng 2.1:

Cán bộ, công chức tại bộ phận "Một cửa" quận Ba Đình.............Error:
Reference source not found

Bảng 2.2:

Tổng hợp kết quả thực hiện TTHC quận Ba Đình.......Error: Reference
source not found

Bảng 2.3:

Tổng hợp kết quả giải quyết TTHC tại bộ phận “Một cửa” UBND
quận Ba Đình (từ năm 2009-2014). .Error: Reference source not found


2.2. Thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế “Một cửa” tại UBND quận Ba
Đình - Thành phố Hà Nội......................................................................................45
2.3.2. Hạn chế, tồn tại..................................65
2.3.2. Hạn chế, tồn tại..................................65
KẾT LUẬN.................................................88
KẾT LUẬN.................................................88
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................90
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................90


TRƯờNG ĐạI HọC KINH Tế QUốC DÂN
CHƯƠNG TRìNH THạC Sỹ ĐIềU HàNH CAO CấP _
EXECUTIVE MBA


Đỗ VIếT BìNH

thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa
tại ủy ban nhân dân quận Ba Đình - Thành phố Hà Nội

Ngời hớng dẫn khoa học:
PGS.TS HOàNG VĂN CƯờNG


Hµ Néi - 2015


i

TÓM TẮT LUẬN VĂN

chế thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cơ quan hành chính Nhà nước tại
địa phương, quận Ba Đình triển khai thực hiện đồng bộ tại quận và 14/14 phường thuộc
quận.

Trong các cấp chính quyền cấp quận hiện nay thì UBND quận Ba Đình đang giải
quyết một khối lượng TTHC rất lớn, đây là mắt xích quan trọng, đồng thời cũng là khâu
trung gian truyền tải và thực hiện chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước
đến với người dân trên địa bàn một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất. Chính vì vậy, nghiên
cứu hoàn thiện, nâng cao chất lượng giải quyết TTHC theo cơ chế “Một cửa” tại UBND
quận Ba Đình là cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Góp phần thực hiện có hiệu quả công
cuộc CCHC theo hướng công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan HCNN.

Từ những lý do trên cùng với sự quan tâm của bản thân về công tác CCHC
và trong đó trọng tâm là thực hiện TTHC tại cơ quan HCNN cấp huyện. Tôi đã chọn đề
tài: “Thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa” tại UBND quận Ba
Đình- thành phố Hà Nội” để nghiên cứu.

Chương 1: Trong những năm qua Đảng và Chính phủ ta đã có những nỗ lực
mạnh mẽ trong CCHC và cải cách TTHC được xem là giải pháp hữu hiệu trong việc
triển khai thực hiện cơ chế “Một cửa”. Cơ chế “Một cửa” nhằm đơn giản hóa quy trình
giải quyết TTHC, giải quyết tốt mối quan hệ giữa Nhà nước với Nhân dân được kiểm
chứng qua thực tế ở các địa phương trong cả nước và đã mang lại những thành công
nhất định trong quá trình CCHC ở nước ta góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của
nền HCNN, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tính chuyên nghiệp của đội ngũ
cán bộ, công chức, viên chức, chấm dứt quan niệm “xin - cho” trong các cơ quan
HCNN. Nó đã tạo ra được chuyển biến đáng kể trong hoạt động của cơ quan HCNN,
tạo được sự đồng tình, ủng hộ của Nhân dân. Tuy nhiên, công cuộc CCHC nói chung
và cải cách TTHC nói riêng còn nhiều bất cập, hạn chế chưa đạt được mục tiêu đã xác
định; Do đó, tiếp tục thực hiện công tác CCHC nói chung và cải cách TTHC nói riêng
được coi là nhiệm vụ vô cùng quan trọng.

Ngời hớng dẫn khoa học:
PGS.TS HOàNG VĂN CƯờNG


ii

Hµ Néi - 2015


1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Công cuộc cải cách hành chính (CCHC) đã được Đảng và Nhà nước Việt
Nam khởi xướng và thực hiện từ những năm 1990 nhằm thay đổi cơ chế vận hành
của nó theo yêu cầu quản lý đất nước trong xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa (XHCN). Mục tiêu CCHC là xây dựng một nền hành chính dân chủ,
trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả và
hướng tới một Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân. Nội dung cải cách
hành chính được tiến hành tương đối toàn diện, thể hiện trên các lĩnh vực chủ yếu như:
cải cách thể chế; cải cách bộ máy nhà nước; xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ,
công chức; cải cách tài chính công; hiện đại hóa nền hành chính.

Cải cách thủ tục hành chính là một trong các nhiệm vụ của cải cách thể
chế hành chính; Do vậy, việc cải cách thủ tục hành chính (TTHC) được Đảng
và Chính phủ Việt Nam quan tâm và lựa chọn là nhiệm vụ trọng tâm và khâu
đột phá. Thủ tục hành chính không chỉ liên quan đến công việc nội bộ của
một cơ quan, đơn vị; một cấp chính quyền, mà còn liên quan trực tiếp đến các
tổ chức và công dân trong mối quan hệ với Nhà nước. Nhằm thực hiện các
quyền và nghĩa vụ của công dân được quy định trong Hiến pháp và các văn

nước, quận Ba Đình có vị trí đặc biệt quan trọng và là quận trung tâm chính
trị, hành chính quốc gia. Quận Ba Đình nằm ở trung tâm Thủ đô Hà Nội.
Phía bắc giáp quận Tây Hồ, phía đông giáp quận Hoàn Kiếm, phía Nam
giáp quận Đống Đa, phía tây giáp quận Cầu Giấy. Quận Ba Đình trải rộng
trên diện tích 9,3km 2 được chia thành 14 phường với dân số khoảng 25 vạn.
Quận Ba Đình - thành phố Hà Nội luôn đi đầu về việc thực hiện chủ trương
CCHC của Nhà nước nói chung và cải cách TTHC nói riêng. Quận Ba Đình là một
trong những đơn vị thực hiện điểm của thành phố Hà Nội về việc thực hiện giải quyết
hồ sơ hành chính theo cơ chế “Một cửa, Một dấu” từ năm 1996. Tiếp theo đó, khi
Chính phủ ban hành Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg ngày 22/6/2007 về thực hiện Quy
chế thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cơ quan hành chính Nhà nước tại
địa phương, quận Ba Đình triển khai thực hiện đồng bộ tại quận và 14/14 phường thuộc
quận.

Trong các cấp chính quyền cấp quận hiện nay thì UBND quận Ba Đình đang giải
quyết một khối lượng TTHC rất lớn, đây là mắt xích quan trọng, đồng thời cũng là khâu


3

trung gian truyền tải và thực hiện chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước
đến với người dân trên địa bàn một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất. Chính vì vậy, nghiên
cứu hoàn thiện, nâng cao chất lượng giải quyết TTHC theo cơ chế “Một cửa” tại UBND
quận Ba Đình là cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Góp phần thực hiện có hiệu quả công
cuộc CCHC theo hướng công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan HCNN.

Từ những lý do trên cùng với sự quan tâm của bản thân về công tác CCHC
và trong đó trọng tâm là thực hiện TTHC tại cơ quan HCNN cấp huyện. Tôi đã chọn đề
tài: “Thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa” tại UBND quận Ba
Đình- thành phố Hà Nội” để nghiên cứu.

cải cách TTHC theo cơ chế “một cửa” tại cơ quan Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Để tìm hiểu hiệu quả thực hiện cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông”
tại Văn phòng UBND thành phố Hà Nội tác giả Nguyễn Thanh Tùng nghiên cứu đề
tài “Cải cách TTHC nội bộ Văn phòng UBND Thành phố Hà Nội”. Luận văn đề cập
đến quá trình cải cách TTHC và miêu tả phương thức hoạt động, cơ chế vận hành giải
quyết TTHC theo cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông” tại Văn phòng UBND thành
phố Hà Nội.

Mỗi luận văn, công trình đã nghiên cứu, đề cập đến cơ chế “một cửa” ở từng lĩnh
vực cụ thể, từng cấp, từng cơ quan, địa phương. Mỗi địa phương, mỗi cấp có những
đặc thù riêng khi thực hiện công tác CCHC nói chung và thực hiện cơ chế “Một cửa”
nói riêng; Từ đó, mỗi luận văn có một cách tiếp cận và hướng giải quyết khác nhau.

Đến nay, như tác giả tìm hiểu thì chưa có công trình, đề tài nào nghiên
cứu thực hiện TTHC theo cơ chế “một cửa” tại UBND quận Ba Đình - thành
phố Hà Nội. Vì vậy, tác giả chọn đề tài này để tìm hiểu một cách toàn diện và có hệ
thống việc thực hiện TTHC tại UBND quận Ba Đình- thành phố Hà Nội với mong
muốn góp phần hoàn thiện, nâng cao chất lượng hoạt động của bộ phận “một cửa” ở
các cơ quan HCNN cấp huyện nói chung và tại UBND quận Ba Đình nói riêng để
mang lại cho tổ chức, công dân những dịch vụ công có chất lượng tốt nhất và hài lòng
cao nhất.

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận nhằm vận dụng lý luận về thực hiện TTHC
theo cơ chế “Một cửa” để đánh giá tìm ra những kết quả đã đạt được, tồn tại, nguyên
nhân và đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng thực
hiện TTHC theo cơ chế “một cửa” tại UBND quận Ba Đình - thành phố Hà Nội, góp

quận.

Không gian: Tác giả chọn UBND quận quận Ba Đình- thành phố Hà Nội
để nghiên cứu.

Thời gian: Từ năm 2009 đến năm 2014.
5. Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu đề ra, luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp
khảo cứu tài liệu, nghiên cứu cơ sở; các phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh số
liệu và luận giải các kết quả nghiên cứu.

Thông tin, tư liệu nghiên cứu chủ yếu được tác giả thu thập từ các báo cáo
tổng kết, các số liệu lưu trữ của bộ phận chuyên môn thực hiện ghi chép theo dõi quá
trình thực hiện công việc hàng ngày, chương trình hoạt động liên quan đến thực hiện
TTHC theo cơ chế “một cửa” tại UBND quận. Trên cơ sở đó, tác giả sẽ tiến hành phân
tích, tổng hợp, đánh giá tìm ra những ưu điểm, tồn tại, hạn chế trong việc thực hiện cơ


6

chế “một cửa” đang áp dụng trong thời gian qua.

Ngoài ra, để có thông tin độc lập nhằm lý giải cho các kết quả tổng hợp
được từ các tư liệu thứ cấp, tác giải thực hiện thu thập thông tin trực tiếp theo
phương pháp trực quan, trực tiếp ghi lại các diễn biến thực tế hoạt động giải
quyết TTHC tại bộ phận “một cửa”.
Bên cạnh những phương pháp trên, tác giả còn sử dụng phương pháp chuyên gia
nhằm trao đổi thông tin, tham vấn và tiếp thu có chọn lọc các ý kiến của các chuyên
gia, các nhà khoa học, các thầy cô giáo và những người có kinh nghiệm thực tiễn đã


8

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ KHOA HỌC CHUNG VỀ THỦ TỤC
HÀNH CHÍNH THEO CƠ CHẾ “MỘT CỬA”
1.1. Những vấn đề chung về thủ tục hành chính
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò và ý nghĩa thủ tục hành chính
1.1.1.1. Khái niệm thủ tục hành chính
Trong cuộc sống hàng ngày để thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình
đối với nhà nước, người dân và doanh nghiệp phải tuân thủ rất nhiều các quy
định về TTHC. Đồng thời, trong quá trình quản lý nhà nước nói chung và
quản lý hành chính nhà nước nói riêng, để giải quyết bất cứ công việc gì các
cơ quan nhà nước cần thực hiện những nguyên tắc pháp lý nhất định mà khoa
học pháp lý gọi đó là những quy phạm về thủ tục. Vậy thủ tục, TTHC là gì?
Tại sao vấn đề này lại luôn được các chủ thể trong xã hội quan tâm và đang
trở thành vấn đề thời sự được nhắc đến nhiều trong các Nghị quyết quan trọng
của Đảng và Nhà nước ta hiện nay?
Theo nghĩa chung nhất: “Thủ tục (procedure) là phương thức, cách thức giải
quyết công việc theo một trình tự nhất định, một thể lệ thống nhất, gồm một loạt nhiệm vụ
liên quan chặt chẽ với nhau nhằm đạt được kết quả mong muốn”.

Ở Việt Nam, theo quy định của pháp luật và thực tiễn quản lý nhà nước hoạt
động chấp hành và điều hành của hệ thống cơ quan HCNN được thực hiện theo những
trình tự nhất định với những nguyên tắc riêng cho từng nhiệm vụ quản lý nhằm đạt mục
đích quản lý đã được đề ra. Những trình tự như vậy được gọi là TTHC.

Hiện nay, một trong những vấn đề về TTHC gây nhiều tranh luận trong
khoa học hành chính là việc xác định phạm vi của TTHC. Có nhiều quan

TTHC là một bộ phận cấu thành của Luật hành chính Nhà nước, là một
thành tố của nền hành chính nhà nước. TTHC được coi là một công cụ đắc lực
và được thiết lập trên mọi lĩnh vực trong quản lý HCNN, giúp các cơ quan hành
chính nhà nước thực hiện tốt vai trò, nhiệm vụ quản lý và lập trật tự trong hoạt động
quản lý của mình. Nhìn chung TTHC có các đặc điểm sau:

Thứ nhất, TTHC được điều chỉnh bởi các quy phạm TTHC ; Các quy phạm
TTHC được đặt ra là để điều chỉnh các hành vi xử sự của các cơ quan HCNN, cán bộ,
công chức nhà nước khi thực thi công vụ, đồng thời điều chỉnh các hành vi hoạt động


10

của người dân và tổ chức trong việc thiết lập hồ sơ hành chính. TTHC phải được thống
nhất trên toàn quốc bằng những văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan nhà nước
có thẩm quyền theo quy định pháp luật. Do vậy, TTHC được ban hành rất chặt chẽ và
luôn đảm bảo tính thống nhất. TTHC là một nhân tố bảo đảm cho hoạt động quản lý
chặt chẽ, thuận lợi và đúng chức năng của cơ quan nhà nước. Theo đó, các quyền và
nghĩa vụ pháp lý của chủ thể, công dân và tổ chức do pháp luật quy định; nếu không
đảm bảo tính thống nhất chặt chẽ sẽ khó thực hiện được trong đời sống xã hội.

Thứ hai, TTHC là trình tự thực hiện thẩm quyền trong quản lý HCNN:
cần phân biệt TTHC với thủ tục tư pháp, thủ tục tố tụng tại tòa án; kể cả tố tụng hành
chính cũng không thuộc khái niệm TTHC, ở một số nước, tòa án hành chính là một hệ
thống xét xử trực thuộc ngành lập pháp, trình tự xét xử các khiếu kiện có những điểm
riêng so với trình tự xét xử tư pháp và có liên quan đến hành động quản lý. Đồng thời,
trình tự xét xử của tòa án hành chính ở các nước này cũng có nhiều điểm khác biệt với
TTHC. Tuy nhiên, ở nước ta Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính đã được
Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thông qua ngày 21/5/1996, thì trình tự và thủ tục thuộc
phạm vi điều chỉnh của Pháp lệnh này được gọi là “Tố tụng hành chính”. Tố tụng hành

có những yêu cầu mới. TTHC do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đặt ra để giải
quyết công việc. Trong phạm vi nào đó, nó lệ thuộc vào nhận thức chủ quan của chính
người xây dựng nên. Nếu nhận thức đó phù hợp với thực tế khách quan thì TTHC sẽ
tiến bộ, thiết thực phục vụ cho cuộc sống. Nhưng nếu nhận thức không phù hợp với
yêu cầu khách quan thì sẽ xuất hiện những TTHC lạc hậu. Khi áp dụng vào quá trình
điều hành của bộ máy nhà nước, chúng sẽ gây khó khăn cho đối tượng thực hiện, gây
cản trở cho hoạt động của các đối tượng tham gia, làm chậm bước phát triển đời sống
xã hội.

Có thể nói TTHC là một phần rất cùng quan trọng của thể chế HCNN, nó
giữ vai trò rất lớn trong việc thiết lập trật tự trong quản lý HCNN trên các lĩnh vực.
Vai trò của TTHC đối với hoạt động hành chính thể hiện ở các mặt sau:

Một là, những tiêu chuẩn hành vi cho công dân và công chức, viên chức
hành chính thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình, bảo đảm sự hoạt động chặt chẽ,
thuận lợi, đúng chức năng của bộ máy hành chính.

Hai là, tạo điều kiện để thực hiện luật pháp, lợi ích hợp pháp của công dân và
các tổ chức.

Ba là, giúp cho việc thực hiện dân chủ trong quản lý, tính công khai và sự kiểm
tra của dư luận xã hội, tạo điều kiện cho Nhân dân tham gia quản lý Nhà nước.

Bốn là, tiết kiệm được công sức, thời gian của công dân và công chức,
viên chức.