Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐAI HÓC sư PHAM HÀ NÔI 2

«í
*

KIỀU TRONG SỸ

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG
CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN PHÚC THỌ,
THÀNH PHỐ HÀ NỎI THEO TIẾP CẶN
QUẢN LÝ NGUồN NHÂN Lực

LUÂN YĂN THAC sĩ KHOA HOC GIÁO DUC

HÀ NỘI, 2016


Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐAI HOC sư PHAM HÀ NÔI 2

KIỀU TRONG SỸ

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG
CÁC TRƯỜNG TIẺỦ HỌC HUYỆN PHÚC THỌ,
THÀNH PHỐ HÀ NỎI THEO TIẾP CẶN
QUẢN LÝ NGUồN NHÂN Lực

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số : 60 14 01 14


dẫn của các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp.
Hà Nội, thảng 8 năm 2016
TÁC GIẢ

Kiều Trọng Sỹ


4

LỜI CAM ĐOAN
Tên tôi là: Kiều Trọng Sỹ, học viên lớp Cao học KI 8, trường Đại học Sư phạm
Hà Nội 2; sau một thời gian học tập và nghiên cứu đề tài “Phát triển đội ngũ Hiệu
trưởng các trường tiểu học huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội theo tiếp cận quản lý
nguồn nhân lực”
Thuộc chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
Tôi xin cam đoan đề tài luận văn này là do tôi nghiên cứu và viết ra, dưới sự
hướng dẫn của PGS.TS Trần Quốc Thành; các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận
văn này là trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác.
Nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Hà Nội, thảng 8 năm 2016
TÁC GIẢ

Kiều Trọng Sỹ


5

MỤC LỤC


2.4.6.

Trang

2.4.7.
2.4.8.
2.4.9.
trình độ lý luận chính trị, tin học, ngoại ngữ
2.4.10.Bảng 2.5.Thực trạng về phẩm chất chính trị và đạo đức của đội ngũ 41 Hiệu trưởng
2.4.11.Bảng 2.6. Thực trạng về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm 46 của đội ngũ Hiệu trưởng
2.4.12.
Bảng 2.7. Thực trạng hoạch định đội ngũ Hiệu trưởng 49
2.4.13. Bảng 2.8. Thực trạng qui hoạch, tuyển chọn phát triển đội ngũ Hiệu 52 trưởng
2.4.14.Bảng 2.9. Thực trạng đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng các 57 Tiểu học
2.4.15.Bảng 2.10. Thực trạng thực hiện đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ hiệu 59 trưởng
2.4.16. Bảng 2.11. Kiểm tra, đánh giá thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ Hiệu 62 trưởng
2.4.17.
2.4.18.


9

2.4.19.

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN


1
0
2.4.1.

15.
2.4.49.
16.
2.4.52.
17.
2.4.55.
18.
2.4.58.
19.
2.4.61.
20.
2.4.64.
21.
2.4.67.
22.
2.4.70.
23.
2.4.73.

2.4.2.
VIÉT
TẮT
2.4.5.
BCH

2.4.3.

VIÉT ĐẦY ĐỦ

2.4.6.


2.4.23. CNH,
HĐH
2.4.26. CSVC

2.4.24.

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

2.4.27.

Cở sở vật chất

2.4.29.

GD

2.4.30.

Giáo dục

2.4.32.

GD&ĐT

2.4.33.

Giáo dục và đào tạo

2.4.35.


2.4.47.

KT-XH

2.4.48.

Kinh tế - xã hội

2.4.50.

QL

2.4.51.

Quản lý

2.4.53.

QLGD

2.4.54.

Quản lý giáo dục

2.4.56.

TB

2.4.57.


2.4.69.

ủy ban nhân dân

2.4.71.

XHCN

2.4.72.

Xã hội chủ nghĩa

BGH

Cán bộ quản lý giáo dục

2.4.20.MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
2.4.21.

Quan điểm xuyên suốt của Đảng và nhà nước ta đều khẳng


1
1
định vai trò quyết định của nhà giáo trong việc nâng cao chất lượng giáo dục
và tầm quan ừọng của đội ngũ cán bộ quản lý ừong việc điều hành một hệ
thống giáo dục. Luật giáo dục khắng định: “Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai
trò quan trọng trong việc tổ chức, quản ỉỷ, điều hành các hoạt động giảo dục


1
2
2.4.24.

Nghị quyết 08/NQ-BCĐ ngày 04 tháng 4 năm 2007 của Ban

cán sự Đảng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc phát triển ngành sư phạm từ
2007 đến 2015. Một trong những nhiệm vụ được đề ra trong Nghị quyết có nội
dung "Triển khai thực hiện đề án đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo
dục các cấp, trong đó ưu tiên bồi dưỡng tất cả 35.000 hiệu trưởng các cấp, bậc
học".
2.4.25.

Thực hiện chủ trương đổi mới và phát triển GD&ĐT của

thành phố Hà Nội, thực hiện “Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 20112020”, Sở GD&ĐT thành phố Hà Nội cùng với phòng GD&ĐT huyện Phúc
Thọ đã đề ra một số biện pháp để xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
nói chung và đội ngũ Hiệu trưởng, đặc biệt là đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu
học theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực. Trong đó, đặc biệt quan tâm chú
trọng đến công tác phát triển đội ngũ Hiệu trưởng gắn với quản lý nguồn nhân
lực cho phù họp với tình hình phát triển kinh tế xã hội của huyện, đáp ứng yêu
cầu cấp học. Tuy nhiên, phát triển đội ngũ Hiệu trưởng các trường tiểu học
vẫn còn rất nhiều bất cập và hạn chế từ việc hoạch định nguồn nhân lực tới các
chế độ đãi ngộ đến việc thu hút sử dụng đội ngũ Hiệu trưởng chưa đúng yêu
cầu, công tác phát triển chưa xây dựng được hệ thống quản lý nguồn nhân lực
dẫn tới chưa cân bằng được nhu cầu đội ngũ Hiệu trưởng hiện tại, hiệu quả sử
dụng chưa cao.
2.4.26.



Xác định cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ Hiệu trưởng các

trường tiểu học theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực.
3.2.

Khảo sát, đánh giá thực trạng đội ngũ và phát triển đội ngũ Hiệu

trưởng các trường tiểu học huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội theo
tiếp cận quản lý nguồn nhân lực.
3.3.

Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ Hiệu trưởng các

trường tiểu học huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội theo tiếp cận quản
lý nguồn nhân lực.
4. Đổi tượng và phạm vỉ nghiên cứu
4.1.

Đối tượng nghiên cứu
2.4.30.

Biện pháp phát triển đội ngũ Hiệu trưởng các trường tiểu

học huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực.
4.2.

Phạm vỉ nghiên cứu
2.4.31.



Nhóm phương pháp này được tiến hành qua việc gặp gỡ,

tiếp xúc với các cán bộ quản lý, giáo viên các trường tiểu học nhằm nhận định,
thu thập những thông tin bổ ích cho đề tài nghiên cứu.
5.4.

Phương pháp nghiên cứu sản phẩm để đánh giá chất lượng
2.4.35.

Dựa trên các số liệu thống kê được về số lượng, chất lượng,

cơ cấu đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học qua các nguồn số liệu, nhằm đưa
ra những nhận định, phân tích, đánh giá thực trạng và giải pháp phát triển đội
ngũ Hiệu trưởng theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực.
5.5.

Phương pháp toán thống kê
2.4.36.

Dừng phương pháp toán thống kê để phân tích và xử lý số

liệu nhằm định lượng kết quả nghiên cứu.
6. Giả thuyết khoa học
2.4.37.

Công tác phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học

huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội đã đạt được những thành tựu đáng ghi
nhận. Bên cạnh đó vẫn còn bộc lộ những bất cập như: đội ngũ phát triển chưa

2.4.42.
2.4.43.

CHƯƠNG 1

Cơ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN

ĐỘI NGŨ HIỆU TRÝỞNG CÁC TRÝỜNG TIỂU HỌC
THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN Lực
1.1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề
2.4.44.

Ngày nay trong sự nghiệp đổi mới đất nước, vấn đề quản lý

nói chung và quản lý giáo dục nói riêng là chủ đề thu hút sự quan tâm của
đông đảo các nhà lãnh đạo, nhà nghiên cứu khoa học, nhà quản lý thực tiễn,
vấn đề quản lý giáo dục, xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo
dục là vấn đề có ý nghĩa trong việc “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi
dưỡng nhân tài”, đặc biệt có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao chất lượng giáo
dục - đào tạo của nhà trường.
2.4.45.

Xuất phát từ quan điểm “Coi con người là động lực trực

tiếp của sự phát triển, cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục là quốc sách
hàng đầu Đất nước ta đang bước vào thời kỳ hội nhập mạnh mẽ và sâu rộng
trên tất cả các lĩnh vực, trong đó giáo dục có vai ừò quyết định đối với sự tồn
tại và phát triển của quốc gia. Để thực hiện có hiệu quả sự nghiệp giáo dục,

đột phá ”.
2.4.48.

Cuốn sách “Giảo dục Việt Nam những thập niên đầu thể kỷ

XXI Chiến lược phát triển ” của Đặng Bá Lãm đã có những phân tích khá sâu
sắc về giải pháp quản lý giáo dục. Vũ Ngọc Hải và Trần Khánh Đức ừong
cuốn “Hệ thống giáo dục hiện đại trong những năm đầu thế kỷ XXI” đã trình
bày quan điểm, mục tiêu và biện pháp phát triển giáo dục và hệ thống giáo
dục, làm rõ thêm nhận thức về chiến lược phát triển giáo dục, ngoài ra còn
nhiều tài liệu khác đề cập đến vấn đề này.
2.4.49.

Triển khai các quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đối với sự phát

triển giáo dục, đã có nhiều tác giả đi sâu nghiên cứu về lý luận QLGD và công
tác phát triển đội ngũ CBQL ừong đó có đội ngũ Hiệu trường, một số công
trình nghiên cứu như sau:
2.4.50.

Luận văn thạc sĩ năm 2012 của Phan Văn Thiết, trường Đại

học Vinh: “Một sổ giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ
quản lỷ trong các trường tiểu học ở huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An”. Tác giả tập


trung nghiên cứu về cơ sở lý luận về quản lý, nguồn cán bộ quản lý, yêu cầu
và phẩm chất của người quản lý, qua đó để phản ánh, đánh giá được thực trạng
chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lý trong các trường tiểu học ở huyện Kỳ
Sơn, tính Nghệ An. Từ đó tác giả đã đưa ra được sáu giải pháp để nâng cao

học Lao động Xã hội: “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý tại công ty TNHH
MTV cầu 1 Thăng Long”. Nội dung tác giả đã đưa ra một số giải pháp để phát


triển đội ngũ cán bộ quản lý doanh nghiệp, từ đó đã đưa ra được những kiến
nghị cho các doanh nghiệp Việt Nam. Tác giả tập trung đi sâu vào giải thích và
làm rõ những vấn đề liên quan đến doanh nghiệp, và tại sao phải phát triển đội
ngũ của cán bộ quản lý. Đánh giá đúng thực trạng cán bộ quản lý của công ty,
cán bộ quản lý có điểm mạnh gì và điểm yếu ra sao, đã đưa ra giải pháp để
phát triển đội ngũ cán bộ quản lý.
2.4.54.

Tuy đã có một số công trình nghiên cứu liên quan tới phát

triển đội ngũ cán bộ quản lý, trong đó có đề cập đến đội ngũ Hiệu trưởng nêu ở
trên, nhưng những công trình này mới đề cập tới quản trị cán bộ quản lý các
góc độ tiếp cận khác nhau, có những nghiên cứu thì đề cập tới giải pháp cụ thể
để phát triển đội ngũ cán bộ quản lý... Đến nay vẫn chưa có một nghiên cứu
nào nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện và sâu sắc về đội ngũ Hiệu
trưởng ưên địa bàn huyện Phúc Thọ đặc biệt theo hướng tiếp cận quản lý
nguồn nhân lực. Vì vậy việc thực hiện đề tài này sẽ không trùng lắp, đảm bảo
tính độc lập và có ý nghĩa lý luận và thực tiễn lớn đối vói việc phát triển đội
ngũ Hiệu trưởng tại huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội là một vấn đề cấp thiết
và quan ừọng, nhằm đáp ứng kịp yêu cầu đổi mới quản lý giáo dục, đáp ứng
nhu cầu phát triển giáo dục - đào tạo của huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội.
1.2.
1.2.1.

Các khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu
Khái niệm đội ngũ


1. Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà
trường, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận;
2. Hiệu trưởng các trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân phải được đào
tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý trường học”.
2.4.60.

- Theo điều lệ trường tiểu học (Ban hành kèm theo Thông tư

sổ 41/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo)
1. Hiệu trưởng trường tiểu học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lí
các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường. Hiệu trưởng do
Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo bổ nhiệm đối với trường tiểu học
công lập, công nhận đối với trường tiểu học tư thục theo quy trình bổ
nhiệm hoặc công nhận Hiệu trưởng của cấp có thẩm quyền.
2. Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm Hiệu trưởng trường tiểu học
phải đạt chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học.
3. Nhiệm kì của Hiệu trưởng trường tiểu học là 5 năm. Sau 5 năm, Hiệu
trưởng được đánh giá và có thể được bổ nhiệm lại hoặc công nhận lại. Đối
với trường tiểu học công lập, Hiệu trưởng được quản lí một trường tiểu
học không quá hai nhiệm kì. Mỗi Hiệu trưởng chỉ được giao quản lí một
trường tiểu học.
2.4.61.

Như vậy, Hiệu trưởng có vị trí quyết định sự thành bại của

quá trình giáo dục, đào tạo.



Theo tác giả Phạm Minh Hạc “Nguồn nhân lực là tổng thể

các tiềm năng lao động của một nước hay một địa phương sẵn sàng tham gia
một công việc nào đó” [13].
2.4.67.

Như vậy, nguồn nhân lực theo cách tiếp cận trên hàm chứa

nội dung rất rộng bao gồm các yếu tố về lực lượng (số lượng), trí thức, khả
năng nhận thức và tiếp thu kiến thức, tính năng động xã hội và sức sáng tạo,
truyền thống lịch sử văn hoá ... Nguồn nhân lực gồm các yếu tố sau:
- Qui mô, cơ cấu dân số, lao động và sức trẻ của nguồn nhân lực.
-

Trình độ dân trí và chuyên môn kỹ thuật của nguồn nhân lực. Yếu tố này
đặc biệt quan trọng, quyết định việc tiếp thu, làm chủ khoa học, kỹ thuật,
công nghệ cao và quản lý nền kinh tế trí thức, có liên quan và phụ thuộc
vào sự phát triển nền giáo dục, đào tạo và dạy nghề.

-

Cấu thành nguồn lực con người còn thể hiện ở các yếu tố tạo nên tính


năng động xã hội và sức sáng tạo của con người, liên quan đến môi trường
pháp luật, thể chế và các chính sách giải phóng sức lao động, tạo động lực
cho con người phát triển, phát huy tài năng và sức sáng tạo của mọi người
lao động.
2.4.68.


chức để xây dựng, phát triển, sử dụng, đánh giá, bảo toàn và gìn giữ một lực
lượng lao động phù họp với yêu cầu của tổ chức về cả số lượng và chất lượng.
Quản lý nguồn nhân lực đảm bảo cho tổ chức có những nhân lực có kỹ năng,
được sắp xếp vào những vị trí phù họp theo đòi hỏi công việc trong tổ chức.
1.2.5.

Phát triển đội ngũ Hiệu trưởng theo tiếp cận quản lý nguồn nhân

lực
2.4.73.

Thuật ngữ phát triển theo nghĩa triết học là biến đổi hoặc

làm cho biến đổi từ ít đến nhiều, từ hẹp đến rộng, từ thấp đến cao, từ đơn giản


đến phức tạp. Phép biện chứng duy vật đã khẳng định: Mọi sự vật hiện tượng
không chỉ tăng lên hay giảm đi về số lượng mà cơ bản chúng luôn biến đổi,
chuyển hoá sự vật từ hiện tượng này đến sự vật hiện tượng khác, cái mới kế
tiếp cái cũ, giai đoạn sau kế thừa giai đoạn trước tạo thành quá trình phát triển
tiến lên mãi mãi. Nguyên nhân của sự phát triển là sự liên hệ tác động qua lại
của các mặt đối lập vốn có bên trong các sự vật hiện tượng. Hình thái cách
thức của sự phát triển đi từ những biến đổi về lượng đến những biến đổi
chuyển hoá về chất và ngược lại.
2.4.74.

Quản lý nguồn nhân lực chính là quản lý con người và

những nhân tố liên quan đến con người và người sử dụng con người. Con
người sẽ được tổ chức sử dụng ở những mức độ khác nhau trong những thời


Trường tiểu học
Nhiệm vụ, quyền hạn và hoạt động quản lỷ của trường tiểu học
2.4.79.

a. Nhiệm vụ, quyền hạn của trường tiểu học

2.4.80.

Nhiệm vụ và quyền hạn của trường tiểu học theo điều 3 -

Điều lệ trường tiểu học quy định:
2.4.81.

Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động GD đạt chất lượng

theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học do Bộ trưởng Bộ
GD&ĐT ban hành.
2.4.82.

Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi 6 tuổi vào lớp 1, vận

động trẻ em khuyết tật, trẻ em đã bỏ học đến trường, thực hiện phổ cập giáo
dục và chống mù chữ trong cộng đồng. Nhận bảo trợ và giúp các cơ quan có
thẩm quyền quản lí các hoạt động giáo dục của các cơ sở giáo dục khác thực
hiện chương trình giáo dục tiểu học theo sự phân công của cấp có thẩm quyền.
Tổ chức kiểm tra và công nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh
trong nhà trường và ừẻ em ừong địa bàn trường được phân công phụ trách.
2.4.83.


Chủ thể quản lý của trường tiểu học chính là bộ máy quản lý

giáo dục trường học (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng).
2.4.89.

Quản lý ở trường tiểu học chủ yếu quản lý các mặt: quản lý

quá trinh giáo dục - đào tạo; quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị; quản lý hành
chính, tài chính; quản lý nhân sự; quản lý môi trường.
2.4.90.

Cơ cấu bộ máy quản lý và các tổ chức trong nhà trường tiểu

học hiện nay gồm:
-

Hiệu trưởng do Nhà nước bổ nhiệm chịu ừách nhiệm quản lý các hoạt
động của nhà trường. Hiệu trưởng được bổ nhiệm theo định kỳ, quản lý
các hoạt động của nhà trường theo chế độ thủ trưởng.

-

Tổ chức Đảng trong nhà trường tiểu học lãnh đạo nhà trường và hoạt động
trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.

-

Công đoàn giáo dục, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh và các tổ
chức xã hội khác hoạt động trong trường theo quy định của pháp luật giúp