Bô GIÁO DUC VÀ ĐÀO TAO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYÊN NGỌC THÀNH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN

cúu

KHOA HỌC

CỦA GIÁO VIÊN ở TR ỜNG TRUNG CẤP NGHÊ GIAO
THỐNG CỐNG CHÍNH HÀ NỘI ĐÁP ÚNG YÊU CẦU
BỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2016


Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
NGUYỄN NGỌC THÀNH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN

cúu

KHOA HỌC CỦA

GIÁO VIÊN ở TR ỜNG TRUNG CẤP NGHÊ GIAO

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, xuất phát từ tình hình
thực tế tại Trường trung cấp nghề giao thông công chính Hà Nội.
Hà Nội, Ngày 30 tháng 6 năm 2016
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Ngọc Thành


MỤC LỤC
Trang bìa phụ
Lòi cảm 0'n
Lòi cam đoan
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt sử dụng trong luận văn
Danh mục bảng biểu Danh mục sơ đồ, biểu đồ
MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 1
1. Lý do chọn đề tài .................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu.............................................................................. 6
3. Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu.................................. 6
4. Giả thuyết khoa học ............................................................................... 6
5. Nhiệm vụ nghiền cứu của đề tài............................................................ 7
6. Giói hạn, phạm vỉ nghiên cứu của đề tài.............................................. 7
7. Phương pháp luận và phương pháp nghiền cứu ................................. 8
8. Cấu trúc của luận văn.......................................................................... 10
CHƯƠNG 1: Cơ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN
CỨU KHOA HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHÈ ĐAP ứNG YÊU CÀU
ĐỔI MỚI GIÁO DỤC..................................................................................... 11
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề .......................................................... 11
1.1.1. Các công trình nghiên cứu về hoạt động nghiên cứu khoa học.... 11
1.1.2. Các công trinh nghiên cứu về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa

khoa học ................................................................................................... 45
Kết luận chưưng 1.......................................................................................... 46
CHƯƠNG 2: THựC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA GIÁO
VIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHÈ GIAO THÔNG CÔNG CHÍNH
HÀ NỘI ........................................................................................................... 47
2.1. Tổ chức khảo sát thực trạng nghiên cứu khoa học và quản lý hoạt
động nghiên cứu khoa học ........................................................................ 47
2.1.1. Mục đích khảo sát........................................................................ 47
2.1.2. Nội dung khảo sát........................................................................ 47


2.1.3. Phưorng pháp khảo sát ................................................................ 47
2.1.4. Tiêu chuẩn và thang đánh giá...................................................... 48
2.1.5. Mau khảo sát và địa bàn khảo sát................................................ 49
2.2. Thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học ở trường trung cấp nghề
giao thông công chính Hà Nội................................................................... 54
2.2.1. Nhận thức về tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học ............. 54
2.2.2. Mức độ thực hiện các loại hình nghiên cứu khoa học ................ 56
2.2.3. Đánh giá tiềm lực nghiên cứu khoa học...................................... 58
2.2.4. Đánh giá số lượng và chất lượng nghiên cứu khoa học của cán bộ
giáo viên trường Trung cấp nghề giao thông Công chính Hà Nội.......... 59
2.2.5. Đánh giá kỹ năng nghiên cứu khoa học của đội ngũ giáo viên.... 61
2.2.6. Đánh giá kĩ năng viết bài báo khoa học của giáo viên

.............................7.........................7.............................................................’...................................62
2.2.7. Đánh giá kĩ năng tổ chức seminar của giáo viên ......................... 64
2.2.8. Đánh giá kỹ năng hướng dẫn bài tập khoá luận tốt nghiệp của giáo
viên........................................................................................................... 65
2.3. Thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học tại trường

THÔNG CÔNG CHÍNH HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO
DỤC...................................................................................................................94
3.1. Các nguyên tắc xây dựng hệ thống biện pháp quản lý hoạt động
nghiên cứu khoa học tại trường trung cấp nghề giao thông công chính

7

7

.7 7

.7

Ha Nội .......................... *.......... . . ....... ........... ..... .............. ............... 94
3.1.1...............................................................................................
Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả và khả thi ......................................... 94
3.1.2. Nguyên tắc kết hợp hài hoà các lợi ích ....................................... 94
3.1.3. Nguyên tắc chuyên môn hóa ........................................................95
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và tính kế thừa..................... 95
3.2. Các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt
động nghiền cứu khoa học tại trường trung cấp nghề giao thông công
chính Hà Nội...........................................................................................96
3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về
tầm
quan trọng của hoạt động nghiên cứu khoa học đối vói chất lượng đào tạo
trong nhà trường ..............................................................................96
3.2.2. Tổ chức nâng cao năng lực về nghiên cứu khoa học của giáo viên,
chú trọng và khuyến khích các đề tài mang tính ứng dụng cao vào thực
tiễn


TRONG LUẬN VĂN
TT

Chữ viết tắt

Giải nghĩa

1

TC

Trung cấp

2

QLGD

Quản lý giáo dục

3

CBQL

Cán bộ quản lý

4

NCKH

Nghiên cứu khoa học


10

ĐMGD

Đổi mới giáo dục

11

NQCP

Nghị quyết Chính Phủ

12

CBKH

Cán bộ khoa học

13

ĐNGV

Đội ngũ giáo viên

14

BC

Báo cáo

Bảng 2.16. Đánh giá thực trạng các yêu tô thuộc vê nhà quản lí ảnh hưởng
đến hoạt động nghiên cứu khoa học của giáo viên .........................................80
Bảng 2.17. Đánh giá thực trạng các yếu tố thuộc về giáo viên ảnh hưởng đến
hoạt động nghiên cứu khoa học của giáo viên ................................................81
Bảng 2.18. Đánh giá thực trạng các yếu tố thuộc về môi trường quản lí NCKH
ảnh hưởng đến hoạt động nghiên cứu khoa học của giáo viên ........................ 83
Bảng 2.19. Bảng tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động nghiên cứu khoa
học của giáo viên.............................................................................................86
Bảng 2.20. Những hạn chế trong công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa
học
của giáo viên....................................................................................................89
Bảng 3.1. Kết quả khảo nghiệm về nhận thức tính càn thiết của các biện pháp
quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của cán bộ, giáo viên.......................111
Bảng 3.2. Kết quả khảo nghiệm về nhận thức tính khả thi của các biện pháp
quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của cán bộ, giáo viên.......................113
Bảng 3.3. Mối quan hệ giữa tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý
hoạt động nghiên cứu khoa học của cán bộ, giáo viên................................... 115


DANH MỤC Sơ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Sơ đồ 1.1. Các chức năng quản lý ................................................................... 21
Sơ đồ 2.1. Tổ chức của nhà trường ................................................................. 53
Biểu đồ 2.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học trong ........................ 56
hoạt động đào tạo của nhà trường ................................................................... 56
Biểu đồ 2.2. Đánh giá tầm quan trọng của biện pháp quản lí hoạt động nghiên
cứu khoa học của giáo viên .............................................................................. 68
Biểu đồ 2.3. Đánh giá mức độ thực hiện việc lập kế hoạch nghiên cứu khoa học
của giáo viên..................................................................................................... 71
Biểu đồ 2.4. Đánh giá mức độ thực hiện việc tổ chức hoạt động nghiên cứu

giảng viên cao cấp là 900 giờ giảng dạy, 700 giờ NCKH. NCKH được xem là
nhiệm vụ bắt buộc và là một tiêu chí đánh giá lao động của giảng viên. Tuy
nhiên, công việc này của giảng viên hiện đang rất ít được chú trọng, chưa thật
sự phát triển mạnh mẽ, chưa diễn ra đồng đều và gần như chỉ tập trung vào một
số ít giảng viên. Có nhiều lý do để có thể giải thích cho việc này là: kinh phí
NCKH được cấp không theo những tiêu chí rõ ràng minh bạch, năng lực nghiên
cứu của giảng viên và nghiên cứu viên còn nhiều hạn chế, lương bổng thấp
cũng khiến giảng viên không chú tâm nghiên cứu. Theo con số thống kê ừên
báo cáo tổng quan - Bộ Giáo dục của hơn 300 trường đại học, cao đẳng và trung
cấp chuyên nghiệp trên cả nước, từ năm 2010-2015 cả nước có 648 đề tài cấp
Nhà nước; 10.823 đề tài cấp bộ; 18.505 đề tài cấp trường, vói tổng kinh phí


2

thực hiện là hơn 236 tỷ đồng. Nghĩa là ừong một năm, trung bình một trường
chỉ thực hiện được khoảng hai đề tài cấp Nhà nước, 8 đề tài cấp bộ và 12 đề tài
cấp trường. Chúng ta đều biết rằng hoạt động nghiên cứu khoa học là rất quan
trọng, mang lại những ý nghĩa thiết thực trong công cuộc đổi mới giáo dục của
các trường Đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp trên cả nước. Ngoài
số lượng đề tài nghiên cứu ở các trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên
nghiệp tại Việt Nam còn rất thấp so với các nước trong khu vực, thậm chí có
lĩnh vực tổng số đề tài nghiên cứu của cả nước không bằng số lượng đề tài
nghiên cứu trong cùng lĩnh vực của một trường đại học nước ngoài thì việc
khan hiếm bài báo khoa học quốc tế là điều khó tránh, ừong khi đó bài báo
được đăng tải tiên tạp chí khoa học quốc tế có uy tín có thể nói là kết quả cao
nhất trong các hoạt động NCKH của giảng viên. Tuy nhiên, phần lớn các
trường đại học Việt Nam lại không có vinh dự này.
Bằng nhiều hình thức khác nhau như viết tiểu luận, báo cáo điều tra, các
bài báo nghiên cứu, đề tài nghiên cứu khoa học sẽ rèn luyện cho đội ngũ giảng

giáo viên, trong những năm gần đây lãnh đạo trường Trung cấp nghề giao thông
công chính Hà Nội luôn có sự quan tâm đúng mức cho hoạt động nghiên cứu và
tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu khoa học của trường. Cả
những đề tài cấp trường và có thêm những đề tài cấp thành phố chất lượng ngày
càng cao. Có nhiều kết quả nghiên cứu được áp dụng có hiệu quả vào công tác
giảng dạy tại trường và các lĩnh vực khác của cuộc sống. Tuy nhiên, vói sự phát
triển nhanh chóng của đất nước như hiện nay, đánh giá một cách khách quan thì
đội ngũ cán bộ khoa học nói chung, lực lượng giáo viên tại trường Trung cấp
nghề giao thông công chính Hà Nội nói riêng chưa đáp ứng được yêu cầu (cả về
số lượng và chất lượng) để áp ứng đòi hỏi ngày càng cao của đổi mới giáo dục
hiện nay. Để hoạt động nghiên cứu khoa học chuyển biến sâu về mặt chất lượng
thì cần phải có bước chuyển mình mạnh mẽ hơn nữa không những chỉ trong
nhận thức, mà phải được chuyển hóa bằng hành động từ mỗi cá nhân và đơn vị


4

trong toàn trường.
Số lượng giáo viên tham gia (và được tham gia) nghiên cứu không nhiều,
một tỷ lệ khá lớn trong số đó chưa thật nhiệt tình và say mê nghiên cứu; vì thế,
nhiều công trình nghiên cứu, dù ở những cấp cao như đề tài cấp Bộ... vẫn còn
hạn chế về chất lượng nghiên cứu với hàm lượng khoa học thấp.
Sự gắn kết giữa nghiên cứu và giảng dạy còn thấp. Nhiều giáo viên theo
đuổi hướng nghiên cứu khác xa với môn học do mình đảm nhiệm nên mục tiêu
“bổ sung cho nội dung giảng dạy” sau khi nghiên cứu không đem lại kết quả.
Đa số các nghiên cứu chưa hướng tới phục vụ trực tiếp cho địa phương nơi
trường đang tọa lạc: Những năm gàn đây, tuy đã có những công trình của một
số các trường trên địa bàn Thủ đô đã hướng đến giải quyết những vấn đề “nổi
cộm”, “cấp thiết” của thành phố và có những đóng góp nhất định, nhưng số
lượng đề tài còn chưa tương xứng với tiềm năng của các nhà khoa học. Thực tế

sư phạm Hà Nội; “Đưa kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn đơn vị
trường học ” của giảng viên Huỳnh Văn Sơn - Đại học báo chí tuyên truyền.
Tác giả cho rằng việc đưa kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn trường
học là một vấn đề quan trọng. Giải quyết đúng đắn vấn đề này sẽ thúc đẩy sự
phát triển của giáo dục, đem lại những tiến bộ vững chắc cho công tác giáo dục
và dạy học.
Tuy nhiên, ừong khuôn khổ giới hạn của một luận văn thạc sĩ hay một
bài báo khoa học chưa có một công trình nghiên cứu nào nghiên cứu quản lý
hoạt động nghiên cứu khoa học của giáo viên ở trường Tmng cấp nghề giao
thông công chính Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Xuất phát từ các lí do ừên, đề tài “Quản lỷ hoạt động nghiên cứu khoa
học của giáo viên ở trường trung cấp nghề giao thông công chính Hà Nội đáp
ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” được lựa chọn nghiên cứu nhằm mục đích nâng
cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học trong nhà trường phục vụ cho


6

công tác đào tạo ở trường trung cấp nghề giao thông công chính Hà Nội.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và phân tích thực trạng hoạt động nghiên
cứu khoa học và quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của giáo viên ở trường
trung cấp nghề, đề xuất biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động
nghiên cứu khoa học của giáo viên ở trường trung cấp nghề giao thông công
chính Hà Nội.
3. Khách thể nghiền cứu và đối tượng nghiền cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động nghiên cứu khoa học ở trường trung cấp nghề đáp ứng yêu
cầu đổi mới giáo dục.
3.2. Đối tượng nghiên cứu

đổi mới giáo dục.
- Hoạt động nghiên cứu khoa học trong trường trung cấp nghề giao
thông công chính Hà Nội gồm có hoạt động nghiên cứu khoa học của giáo viên
và của học sinh nhung đề tài chỉ nghiên cứu quản lý hoạt động nghiên cứu khoa
học của giáo viên.
- Đề tài tiếp cận nghiên cứu quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học
theo tiếp cận chức năng quản lý.
6.2. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu
Trường trung cấp nghề giao thông công chính Hà Nội.
6.3. Giới hạn về khách thể khảo sát gồm 02 nhóm khách thể:
- Nhóm 1: Cán bộ quản lý trong nhà trường (Ban giám hiệu, các phòng
và các Khoa).
- Nhóm 2: Giáo viên của nhà trường.
7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
7.1. Cơ sở phương pháp luận
7.1.1. Tiếp cận hệ thống - cẩu trúc
Hoạt động NCKH luôn vận động và phát triển trong mối quan hệ giữa


8

NCKH và đào tạo, NCKH gắn với thực tiễn giáo dục... Nghiên cứu thực trạng
quản lý hoạt động NCKH cho giáo viên cũng cần đến các yếu tố như: các chức
năng của quản lý, mục tiêu, nội dung, chương trình kế hoạch giáo dục, phương
pháp, phương tiện hình thức tổ chức, kiểm ừa đánh giá kết quả hoạt động
NCKH của giáo viên. Tất cả các yếu tố trên nằm trong mối quan hệ tác động
qua lại theo những qui luật nhất định, chỉ có tác động tổng họp đến tất cả các
yếu tố tạo nên chất lượng và hiệu quả nhất.
7.1.2. Tiếp cận thực tiễn
Khảo sát thực trạng hoạt động công tác quản lý NCKH của giáo viên

- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm...
Các phương pháp này nhằm mục đích thu thập số xây dựng cơ sở thực
tiễn của đề tài.
7.2.3. Nhóm phương pháp xử lý số hiệu
Sử dụng các công thức toán thống kê như số trung bình cộng, tần xuất,
hệ số tương quan... để định lượng kết quả nghiên cứu.
8. Cấu trúc của luân
văn •
Luận văn ngoài phần mở đàu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham
khảo, phụ lục còn gồm có 3 chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học ở
trường trung cấp nghề đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Chương 2: Thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học và quản lý hoạt
động nghiên cứu khoa học của giáo viên ở trường trung cấp nghề giao thông
công chính Hà Nội.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của giáo
viên ở trường trung cấp nghề giao thông công chính Hà Nội đáp ứng yêu càu
đổi mới giáo dục.


10
CHƯƠNG 1
Cơ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN cứu KHOA
HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI
MỚI GIÁO DỤC
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Vấn đề liên quan đến luận án đã được nghiên cứu, công bố tại các công trình
trong nước và trên thế giới. Các nghiên cứu này có thể tổng hợp theo các hướng sau:
1.1.1. Các công trình nghiên cứu về hoạt động nghiên cứu khoa học

học
Nghiên cứu khoa học (NCKH) và quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học
được các nước trên thế giới đặt lên hàng đầu, là một trong những nội dung cơ bản
trong các cuộc cách mạng cải cách giáo dục, phát triển đất nước. Đến nay, có khá
nhiều công trình nghiên cứu về NCKH và quản lý hoạt động NCKH trong khu vực
và trên thế giới. Có thể kể một số công trình của các tác giả tiêu biểu như
Eleonora Vilegas-Reiers (2008); Glatthom (2005); Ganser (2000); Felding và
Schalock (2005); Cochran-Smith và Lytle (2004); Walling và Levis (2006); Grosso
de Leon (2010); Guzman (2005); Me. Ginn và Borden (2008);...
Ngoài ra, chúng ta còn gặp những kết quả nghiên cứu về hoạt động NCKH
của đội ngũ giảng viên tại các trường cụ thể trong các báo cáo của Uỷ ban quốc gia
về giáo dục và tương lai Hoa Kì các năm 2012, 2013... Tất cả các công trình trên có
thể phân chia theo 4 hướng nghiên cứu chính:
- Nghiên cứu các mô hình nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm thực tiễn về
phát triển hoạt động NCKH;
- Nghiên cứu các hoạt động hỗ trợ thực tiễn để phát triển hoạt động nghiên
cứu khoa học;
- Nghiên cứu cải tiến các kĩ năng và tăng cường hiểu biết về nghiên cứu khoa
học cho đội ngũ giảng viên.
Xu hướng này đang được các quốc gia ttong khối APEC triển khai thực hiện
đào tạo, bồi dưỡng giảng viên. Theo xu hướng này, các quốc gia ở Châu Á - Thái