Đề tài :Sử dụng hình thức dạy học theo nhóm trong dạy học Ngữ văn ở trường THCS
___________________________________________________________________________
_

A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Môn Ngữ văn ở trường phổ thông nhằm giúp học sinh (HS) có được
những kiến thức cơ bản, cần thiết về văn học dân tộc và văn học thế giới; góp
phần hình thành ở HS thế giới quan khoa học, giáo dục lòng yêu quê hương, đất
nước truyền thống dân tộc, tinh thần cách mạng; bồi dưỡng các năng lực tư duy,
hành động và thái độ ứng xử đúng đắn trong cuộc sống xã hội. Cũng bởi thế mà
phương pháp và hình thức dạy học môn Ngữ văn rất phong phú, đa dạng; bao
gồm cả các phương pháp hiện đại như: thảo luận nhóm, đóng vai nhân vật, giải
quyết vấn đề, nghiên cứu tình huống,dự án, hợp tác …) và các phương pháp
truyền thống như: trực quan, đàm thoại, kể chuyện …; bao gồm cả hình thức dạy
học theo lớp, theo nhóm nhỏ và cá nhân; hình thức dạy học ở lớp, ở phòng bộ
môn, ở bảo tàng, tại các di tích lịch sử…và HS cũng có thể nghe báo cáo, trao
đổi trực tiếp với các nhà văn, nhà phê bình, nói chuyện với các cựu chiến binh ...
Vì vậy, tổ chức dạy học theo nhóm là hình thức dạy mới – một trong
những hình thức thực hiện tốt nhất việc dạy học phát huy tính tích cực và tương
tác của HS. Với hình thức này, HS được lôi cuốn vào các hoạt động học tập, tiếp
thu kiến thức bằng chính khả năng của mình với sự tổ chức hướng dẫn của giáo
viên (GV).Thông qua tổ chức học nhóm, GV kết hợp đánh giá kết quả học tập
của HS .
Từ hiệu quả thực tế nêu trên tôi chọn đề tài : “Sử dụng hình thức dạy học
theo nhóm trong dạy học Ngữ văn ở trường THCS”.
II. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI:
1. Mục đích:
Tìm hiểu định nghĩa dạy học Ngữ văn theo nhóm và cách thức tổ chức học
sinh làm việc theo nhóm đối với môn Ngữ văn ở trường THCS.
________________________________________________________________________


2


Đề tài :Sử dụng hình thức dạy học theo nhóm trong dạy học Ngữ văn ở trường THCS
___________________________________________________________________________
_

B. NỘI DUNG
CHƯƠNGI: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.Cơ sở lí luận:
Lứa tuổi thiếu niên có vị trí quan trọng trong chu kì phát triển tâm lí của
trẻ, vì đây là giai đoạn chuyển tiếp từ trẻ em sang người lớn nên có những biến
đổi về mặt giải phẫu sinh lí ( như thời kì tầm vóc lớn lên, chiều cao phát triển ,
giọng nói thay đổi ..) những thay đổi trong điều kiện sống, đặc biệt ở nhà trường,
thời kì này các em tiếp xúc với nhiều môn học, nhiều tri thức mớí, nhiều giáo
viên mới, mỗi môn học có phương pháp giảng dạy riêng phù hợp với đặc trưng
bộ môn. Mỗi giáo viên có một cách trình bày, có một phương pháp dạy riêng ,vì
vậy ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển trí tuệ của các em.
Tính tích cực của con người biểu hiện trong hoạt động, đặc biệt trong
những hoạt động của chủ thể. Học tập là hoạt động chủ đạo ở lứa tuổi đi học.
Tích cực trong hoạt động học tập thực chất là tính tích cực , nhận thức, đặc trưng
ở khát vọng hiểu biết, cố gắng trí tuệ và nghị lực cao trong quá trình chiếm lĩnh
tri thức. Học sinh sẽ thông hiểu và ghi nhớ những gì đã nắm được qua hoạt động
chủ động, nỗ lực của chính mình.
Dạy học theo nhóm là hình thức dạy học đặt học sinh vào môi trường học
tập tích cực, trong đó học sinh được chia thành các nhóm nhỏ ( 2,4,6 em ) một
cách thích hợp. Trong nhóm, học sinh được thảo luận và hợp tác làm việc với
nhau. Dạy học theo nhóm, học sinh học tập thông qua giao tiếp, trao đổi, tranh
luận với nhau, chia sẻ và có cơ hội để diễn đạt ý nghĩ của mình, tìm tòi và mở

kinh nghiệm cho nhau nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở nhà
trường THCS nói chung và ở trường THCS Hùng Vương nói riêng.

________________________________________________________________________
_
GV : Chu Ngọc Thanh - Trường THCS Hùng Vương – Ia Grai

4


Đề tài :Sử dụng hình thức dạy học theo nhóm trong dạy học Ngữ văn ở trường THCS
___________________________________________________________________________
_

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC MÔN NGỮ
VĂN Ở TRƯỜNG THCS HÙNG VƯƠNG
Qua nhiều năm giảng dạy ở trường THCS tôi nhận thấy học sinh đã
hiểu
được những vấn đề chung của môn Ngữ văn , đặc biệt là nắm được kiến thức
Ngữ văn về đất nước và con người Việt Nam . Từ đó các em đã khắc sâu được
bản sắc văn hoá tốt đẹp cùng với những biểu tượng về tình yêu quê hương đất
nước, lòng tự tôn, tự hào dân tộc cũng như đạo nghĩa “uống nước nhớ nguồn”
hay “thương người như thể thương thân”... vào tâm trí của mình.
Trong thực tế, tài liệu phục vụ giảng dạy môn Ngữ văn và đồ dùng
trực quan ở các trường học trang bị còn thiếu nên giáo viên cần phải tự tìm tòi ,
sáng tạo thêm để làm phong phú tiết dạy nên mất nhiều thời gian chuẩn bị . Các
trường học còn thiếu phương tiện hiện đại như máy chiếu để trình chiếu Power
Point, hoặc có máy chiếu nhưng chưa có phòng học dành riêng cho máy chiếu
nên chưa hỗ trợ cho giáo viên trong quá trình dạy học bộ môn . Vì vậy, việc tổ
chức dạy học theo yêu cầu đổi mới phương pháp, trong đó có hình thức thảo luận


6


Đề tài :Sử dụng hình thức dạy học theo nhóm trong dạy học Ngữ văn ở trường THCS
___________________________________________________________________________
_

CHƯƠNG III: MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY HỌC THEO
NHÓM TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN Ở TRƯỜNG THCS.
Ở đề tài này, người viết không có ý định chỉ ra phải sử dụng những
cách thức nào trong hình thức dạy học theo nhóm mà chỉ có ý định giới thiệu với
đồng nghiệp về những gì mà bản thân đã làm được trong giờ dạy học Ngữ văn
dựa trên cơ sở nhận thức về tác dụng của hình thức tổ chức dạy học theo
nhóm, cách thức tổ chức hoạt động theo nhóm và vai trò của người GV khi sử
dụng hình thức dạy học theo nhóm. Xin được trình bày như sau:
1.TÁC DỤNG CỦA DẠY HỌC NGỮ VĂN THEO NHÓM:
Hoạt động nhóm là một đặc điểm quan trọng, đó là quá trình học sinh
được tham gia một chuỗi các hoạt động học tập dưới sự hướng dẫn của giáo
viên, được khuyến khích để trao đổi kinh nghiệm và được tạo cơ hội làm việc
hợp tác với người khác. Bằng cách nói ra những điều đang suy nghĩ , mỗi người
có thể hiểu rõ trình độ hiểu biết của mình về vấn đề đã nêu ra, thấy mình học hỏi
được những gì. Với cách này, bài học trở thành quá trình học hỏi lẫn nhau chứ
không phải là sự tiếp nhận thụ động từ giáo viên.
Hoạt động nhóm đem lại cho học sinh cơ hội để sử dụng phương pháp,
kiến thức và kỹ năng các em đã lĩnh hội và rèn luyện.

________________________________________________________________________
_
GV : Chu Ngọc Thanh - Trường THCS Hùng Vương – Ia Grai


Vd: Vốn quy ra nhận ra vật khác.

cho

4
(Chỉ

từ):

người khác hoặc khác.
Chỉ

Vd: Chỉ một mình.
Thức ăn chỉ toàn
đường
cá.

Vd: Xe chỉ luồn khoảng 7 chỉ.

Vd:

kim. Chỉ thêu.
NHÂN1(DT): Bộ NHÂN2(DT):Lòng

cho khách.
NHÂN3(ĐT): Một NHÂN4

phận bên trong thương người.


(chiên) hành, tỏi

vương hầu.

.............................

cho thơm.

.

Vd: Làm lễ nạp .............................

Vd: Phi đao, phi Vd: .....................

phi.

kiếm

.

.............................

Vd: Ngựa phi
nước đại.
SẮC1 (DT) : Tên SẮC2 (DT): Màu SẮC3 (ĐT): Làm SẮC4(TT):Dễ làm
gọi

một

dấu của vật.

SAO1(DT):Thiên

.
SAO2 (DT): .......... SAO3 (ĐT): .........

SAO4 (Đại từ): Từ

thể nhìn thấy như .............................

.............................

dùng để hỏi về

một điểm sáng .

.............................

..............................

lấp lánh.

.............................

.............................

.............................

Vd: ...................

.............................

CHỈ2(DT):1/10

3
CHỈ3 (ĐT): Đưa CHỈ4

nhỏ bằng sợi

lạng hoặc 3,780 tay hoặc vật gì đó Không có gì thêm

dùng để may,

gram vàng.

thêu.

Vd: Vốn quy ra nhận ra vật khác.

cho

4
(Chỉ

từ):

người khác hoặc khác.

kim. Chỉ thêu.
NHÂN1(DT): Bộ NHÂN2(DT):Lòn

Vd: Chỉ một


hai là bốn.

sinh

nhật

bạn,

mình tặng bạn bó
________________________________________________________________________
_
GV : Chu Ngọc Thanh - Trường THCS Hùng Vương – Ia Grai

9


Đề tài :Sử dụng hình thức dạy học theo nhóm trong dạy học Ngữ văn ở trường THCS
___________________________________________________________________________
_

PHI1 (DT): Vợ lẽ PHI2(ĐT):

hoa.
(ĐT): PHI4

Chạy PHI3

(ĐT): Rán


sắc. Sắc mặt hồng Vd:

Vd: Thanh sắc. hào.
Dấu sắc.
SAO1(DT):Thiên

Sắc

Vd: Dao sắc. Kéo
thuốc sắc. Cưa sắc..

nam, sắc thuốc

bắc.
SAO2 (DT): Một SAO3 (ĐT): Tạo SAO4 (Đại từ): Từ

thể nhìn thấy như loại cây lấy gỗ ra nhiều bản mới dùng để hỏi về vật
một điểm sáng quý hiếm.
lấp lánh.

như

bản gì hoặc như thế

Vd: Cột nhà làm gốc.

Vd: Trời nhiều bằng gỗ sao.
sao.

giống


Đề tài :Sử dụng hình thức dạy học theo nhóm trong dạy học Ngữ văn ở trường THCS
___________________________________________________________________________
_

Thông qua hoạt động thảo luận nhóm như vậy, HS nắm vững, khắc sâu
kiến thức bài học. Đồng thời giúp các em rèn luyện và phát triển kỹ năng làm
việc và giao tiếp, tạo thói quen học hỏi lẫn nhau: phát huy vai trò trách nhiệm,
tính tích cực trên cơ sở hợp tác. Có như vậy mới dần xoá bỏ thói quen thụ động
( ghi chép ) của các em.
Ví dụ: Tiết 103,104: Cô Tô, Ngữ văn 6: Khi dạy phần Mặt trời mọc trên
biển Cô Tô , giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm, tìm hiểu những
hình ảnh so sánh bất ngờ mà tác giả đã sử dụng để miêu tả bức tranh bình minh
trên biển. Đây là cơ hội để HS sử dụng những kiến thức đã được tiếp nhận trong
bài trước về kỹ năng miêu tả, kết hợp với kiến thức mới nên đã khám phá được
những hình ảnh : “Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết. Tròn trĩnh phúc
hậu như lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn”, “ Quả trứng hồng hào thăm
thẳm và đường bệ đặt lên một mâm bạc đường kính mâm rộng bằng cả một cái
chân trời màu ngọc trai nước biển ửng hồng. Y như một mâm lễ phẩm tiến ra từ
trong bình minh để mừng cho sự trường thọ của tất cả những người chài lưới
trên muôn thuở biển đông”;... thể hiện được khả năng dùng từ độc đáo, sinh động
của nhà văn Nguyễn Tuân.
Hoạt động nhóm cũng đồng thời giúp HS rèn luyện, phát triển kỹ năng
làm việc và giao tiếp, tạo điều kiện cho các em học hỏi lẫn nhau, làm tăng hiệu
quả , nhất là lúc phải giải quyết vấn đề gay cấn cần tới sự phối hợp của các cá
nhân để hoàn thành nhiệm vụ chung.
Hình thức dạy học theo nhóm góp phần hình thành và phát triển các mối
quan hệ qua lại trong HS, tạo ra bầu không khí đoàn kết, giúp đỡ, tin tưởng lẫn
nhau trong học tập.
Tổ chức dạy học theo nhóm giúp HS nhút nhát, diễn đạt kém…có điều

*Cơ cấu nhóm:
Để nhóm hoạt động có hiệu quả, các thành viên phải biết rõ nhiệm vụ của
mình, vì vậy phải phân công nhiệm vụ cho các em:
+ Trưởng nhóm: điều khiển hoạt động nhóm.
+ Thư kí: ghi chép kết quả hoạt động của nhóm sau khi đã thống nhất.
+ Báo cáo viên: Báo cáo kết quả làm việc của nhóm.
+ Thành viên khác: có nhiệm vụ tham gia tích cực vào các hoạt động của nhóm.
Trong nhóm có học sinh phải thay nhau đóng vai của các thành viên trên.
Khi hoạt động nhóm các thành viên trên cần:
+ Hướng vào nhau ( ngồi thành vòng tròn hoặc xung quanh bàn ).
________________________________________________________________________
_
GV : Chu Ngọc Thanh - Trường THCS Hùng Vương – Ia Grai

12


Đề tài :Sử dụng hình thức dạy học theo nhóm trong dạy học Ngữ văn ở trường THCS
___________________________________________________________________________
_

+ Chăm chú lắng nghe người khác phát biểu.
+ Từng thành viên sẵn sàng đưa ra ý kiến của mình.
+ Trao đổi, thảo luận để có ý kiến thống nhất.
+ Tuân theo sự điều khiển của từng nhóm trưởng.
+ Đảm bảo thời gian.
* Cách chia nhóm
Trong giờ lên lớp, tuỳ theo mục tiêu của từng hoạt động. GVcó thể chia nhóm
nhỏ có từ hai HS trở lên. Việc chia nhóm nhiều hay ít HS là do GV yêu cầu và
quyết định.

- Nhóm cùng sở thích ( gồm các em có cùng sở thích ).
- Nhóm cùng nhu cầu học tập.
Trong các kiểu nhóm trên kiểu 1 và kiểu 2 được sử dụng nhiều hơn.
Hoạt động nhóm chỉ có ý nghĩa và tác dụng thiết thực khi nhóm hoạt động
có hiệu quả. Tính hiệu quả của nhóm trong dạy học là thước đo chất lượng của
hình thức dạy học theo nhóm.
Muốn nhóm hoạt động có hiệu quả tốt cần có những điều kiện thiết yếu sau:
Các thành viên trong nhóm đều hiểu biết công việc của nhóm và của bản
thân; cùng hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau và có trách nhiệm với công việc chung.
Chọn kiểu nhóm phù hợp với yêu cầu thảo luận.
Mọi thành viên tích cực tham gia các hoạt động nhóm và sẵn sàng đưa ra ý
kiến của mình, cùng tranh luận, trao đổi một cách thoải mái trước khi đi đến
thống nhất ý kiến chung của toàn nhóm, tránh trường hợp chỉ có trưởng nhóm và
thư kí hoạt động của từng nhóm. Thu nhận thông tin phản hồi để kịp thời điều
chỉnh, bổ sung kế hoạch tổ chức các hoạt động của mình có hiệu quả.
Tạo bầu không khí vui vẻ, cởi mở thoải mái trong học tập, giúp các em tự
tin hơn trong thảo luận.
Ví dụ: Ngữ văn 9, Tiết 16,17: “Chuyện người con gái Nam Xương” của
Nguyễn Dữ: Những giá trị về nội dung và nghệ thuật của chi tiết cái bóng ?
Sau khi đại diện của các nhóm trình bày các phương án trả lời của nhóm
mình, GV sẽ chỉ cho các em thấy rõ:
- Giá trị nội dung:
+ Tô đậm thêm nét đẹp phẩm chất của Vũ Nương trong vai trò làm vợ, làm mẹ.
+ Là ẩn dụ cho số phận mỏng manh của người phụ nữ trong chế độ phong kiến
nam quyền.
________________________________________________________________________
_
GV : Chu Ngọc Thanh - Trường THCS Hùng Vương – Ia Grai

14

đỉnh điểm.
Tiết 23: “Chuyện cũ trong phủ Chúa Trịnh” của Phạm Đình Hổ, Ngữ văn 9
________________________________________________________________________
_
GV : Chu Ngọc Thanh - Trường THCS Hùng Vương – Ia Grai

15


Đề tài :Sử dụng hình thức dạy học theo nhóm trong dạy học Ngữ văn ở trường THCS
___________________________________________________________________________
_

Sau khi phân tích tác phẩm và hướng dẫn học sinh làm bài tập luyện tập, giáo
viên ra bài tập củng cố cho học sinh: So với những bài tuỳ bút hiện đại đã học
như “Mùa xuân của tôi”, “Sài Gòn tôi yêu”, “Một thứ quà của lúa non: Cốm”
(Lớp 7, tập 1), em thấy tuỳ bút này có điểm gì khác biệt ?
Học sinh nhận nhiệm vụ, nhớ lại kiến thức cũ, đề xuất các phương án trả lời.
Lập nhóm: các nhóm trình bày , các nhóm khác bổ sung.
Trên cơ sở các phương án trả lời của học sinh, giáo viên chốt ý và kết luận:
+ Tuỳ bút hiện đại được viết theo dòng cảm xúc của tác giả, đậm chất trữ
tình, thể hiện một cách tinh tế cảm xúc cá nhân với một bút pháp hoc mĩ giàu
chất tưởng tượng và biện pháp tu từ.
+ Tuỳ bút chịu ảnh hưởng của tự sự trung đại: thiên về kể việc, lời văn
khách quan, không bàn bạc, không độc thoại nội tâm. Ngôn ngữ văn đậm sắc
thái biền ngẫu.
Để việc sử dụng hình thức dạy học theo nhóm đạt kết quả cao, chúng
ta cần phải chia nhóm dựa trên những hiểu biết sau:
Nhóm là một tổ chức gồm 2 đến 6 em. Nhóm không nên có số lượng lớn
vì như vậy các thành viên không có cơ hội để thể hiện ý kiến của mình và bạn

Bà - mày
Bài tập trên tực hiện với nhóm 6 hs.
Sau khi các em hoạt động nhóm giáo viên gọi một nhóm lên bảng điền vào bảng
phụ . Gọi HS nhận xét từng nhóm. GV kết luận và dùng đáp án giáo viên chuẩn
bị sẵn trên bảng phụ sau để học sinh so sánh kết quả của nhóm mình đã làm .
Từ xưng hô
Cháu - ông
Tôi - ông

Ý nghĩa
Thể hiện sự nhẫn nhục, tự hạ mình vì là kẻ yếu thế.
Thể hiện sự thay đổi thái độ và hành vi ứng xử khi bị

Bà - mày

đè nén đã vùng lên phản kháng.
Thể hiện sự phản kháng của người phụ nữ nông dân

đã bị dồn nén đến bước đường cùng.
Giáo viên chia 6 em thành một nhóm hoạt động này tương ứng với nhóm
thuyết trình ( bao gồm các đối tượng học sinh Giỏi , khá , trung bình , yếu )
* Lưu ý: Khi chọn kiểu nhóm và chia nhóm cần nhanh gọn, không để mất thời
gian. Chú ý đến đặc điểm của mỗi loại nhóm. Phụ thuộc vào nhiệm vụ quá khó
hoặc quá dễ. Sự điều khiển của nhóm do nhóm trưởng tổ chức.
Trong nhóm nhiều trình độ, các em học sinh yếu có thể có nhiều cơ hội
học hỏi được các em khá, giỏi. Nhưng cũng có thể xảy ra trường hợp chỉ có các
em khá, giỏi tham gia hoạt động, còn các em ít hoặc không tham gia. Điều này
xảy ra khi các em thiếu hứng thú học tập và tổ chức hoạt động của nhóm không
hợp lí.
Ở nhóm cùng trình độ, có thể xảy ra hiện tượng những học sinh yếu bị chế

- Nghệ thuật đặc sắc đảo ngược tình huống hai lần gây bất ngờ và sự
hấp dẫn đặc biệt cho truyện ngắn này là ở đâu?
- Tính hai mặt của hình tượng chiếc lá cuối cùng được thể hiện ở những
điểm nào ?
- Nhân vật nào trong truyện là minh chứng hùng hồn cho chân lí: “Nghệ
thuật đích thực là sự quên mình, vô tư và tuyệt đối”? Vì sao?
Qua thời gian bàn bạc, trao đổi và đi đến thống nhất, các nhóm sẽ cử đại
diện trình bày các câu hỏi trên theo một số ý cơ bản sau:
- Nghệ thuật đảo ngược tình huống hai lần:
________________________________________________________________________
_
GV : Chu Ngọc Thanh - Trường THCS Hùng Vương – Ia Grai

18


Đề tài :Sử dụng hình thức dạy học theo nhóm trong dạy học Ngữ văn ở trường THCS
___________________________________________________________________________
_

+ Lần thứ nhất: Giôn-xi bị bệnh sưng phổi nặng, tưởng là sẽ chết nhưng sau
đó lại được cứu sống.
+ Lần thứ hai: cụ Bơ-men tuy tuổi đã cao nhưng rất khoẻ mạnh, tưởng là sẽ
còn sống được lâu nhưng sau đó lại chết rất nhanh vì bệnh sưng phổi.
- Tính hai mặt của hình tượng chiếc lá;
+ Mặt trái: cứu sống Giôn-xi.
+ Mặt trái: giết chết cụ Bơ-men.
- Cụ Bơ-men chính là minh chứng hùng hồn cho chân lí: “Nghệ thuật đích
thực là sự quên mình, vô tư và tuyệt đối”.
Bởi vì: cụ Bơ-men vẽ chiếc lá cuối cùng không phải để đi tham dự triển

sinh chia sẻ kinh nghiệm và học tập lẫn nhau, đề xuất thắc mắc, hỏi khi chưa thật
hiểu về một vấn đề nào đó.
Tạo bầu không khí làm việc vui vẻ, thân thiện giúp học sinh tự tin hơn
trong hoạt động thảo luận.
Ví dụ: Tiết 47: “Đồng chí” của Chính Hữu, Ngữ văn 9
GV hướng các em thảo luận nhóm 2 hoạt động cụ thể:
Hoạt động 1: Trong đoạn thơ thứ nhất của bài thơ có một câu thơ đặc biệt vì
chỉ có một từ duy nhất: Đồng chí. Câu thơ ấy có vai trò như thế nào trong bài
thơ?
GV chia nhóm (mỗi nhóm 4 em) các em báo cáo, nhóm khác nhận xét,
trong khi các nhóm báo cáo, GV yêu cầu học sinh trình bày:
Trong sự vận động của mạch thơ ở đoạn một, từ Đồng chí đánh dấu một
khái niệm từ chỗ chưa rõ nét đến chỗ đã định hình, đã có thể gọi thành tên. Rồi
sau đó, cái được gọi thành tên ấy vừa soi sáng cho cái đã có, vừa nâng cấp nó lên
như một sự cất cánh cả về lẽ sống lẫn tâm hồn để trở thành bay bổng. Câu thơ
chỉ có một từ, mà hội tụ bao nhiêu tình cảm, vừa thân mật và thiêng liêng, vừ
miêu tả vừa khơi gợi đến những gì sâu sắc nhất. Cảm xúc đã được kết tinh, nó
loại bỏ mọi yếu tố phụ gia thường lệ.
Hoạt động 2: Cùng với cái mới về nội dung, bài thơ có cái mới về hình
thức.
Riêng về mặt kết cấu và thể thơ, em thấy tác giả đã đổi mới như thế nào?
Gv sẽ gợi ý, dẫn dắt các em hoàn thành bài tập này qua việc chốt lại một số ý
sau đây:
________________________________________________________________________
_
GV : Chu Ngọc Thanh - Trường THCS Hùng Vương – Ia Grai

20



_

9B tổ chức theo phương pháp nêu vấn đề , phát vấn ...
Kết quả như sau :
Năm học 2009-2010
Lớp

Sỹ
Giỏi
SL
%
10
28,6
3
8,6

số
9A
9B

35
35

Thống kê kết quả
Khá
TB
Yếu
SL
%
SL


Giỏi
SL
%
5
12,5
1
2,5

Thống kê kết quả
Khá
TB
Yếu
SL
%
SL
%
SL
%
30
75
5
12,5
6
15
32
80
1
2,5


Môn học Ngữ văn là một bộ môn cần tạo cho các em các biểu tượng điển
hình, vì vậy giáo viên cần vận dụng phương pháp phù hợp khai thác nội dung
sách Giáo khoa kết hợp với những mẩu chuyện tư liệu, các giai thoại ... giúp các
em tiếp thu bài tốt , hiểu được bản sắc năn hoá dân tộc một cách sâu sắc , qua đó
bồi dưỡng cho các em tình yêu quê hương đất nước , từ đó các em có ý thức xây
dựng và bảo vệ tổ quốc . Để làm được điều đó thì việc kết hợp nhuần nhuyễn các
phương pháp dạy học , sử dụng triệt để phương tiện dạy học hay tổ chức cho các
em tham quan , học trên thực tế , tìm hiểu các di tích lịch sử, các danh lam thắng
cảnh ... để hiệu quả của quá trình dạy - học văn được cải thiện nhiều hơn là điều
rất cần thiết. Trên cơ sở những gì đã áp dụng, tôi rút ra được một số kinh nghiệm
trong việc sử dụng hình thức dạy học theo nhóm như sau:

1. Đối với giáo viên:
1.1. Nghiên cứu, chuẩn bị bài chu đáo.
* Lập kế hoạch bài dạy: Để tổ chức dạy học Ngữ văn theo nhóm, chúng ta
cần lập kế hoạch bài dạy một cách kỹ càng chu đáo. Ngoài việc xác định mục
tiêu cụ thể, lập kế hoạch hoạt động của thầy và trò, chúng ta cần:
- Dự kiến: Cách chia nhóm và chọn kiểu nhóm, số lượng nhóm; nhiệm vụ sẽ
giao cho các nhóm hoạt động, các nhóm giải quyết

một nhiệm vụ hay mỗi

nhóm giải quyết một nhiệm vụ khác nhau; thời gian cho các hoạt động; thời gian
cho các nhóm trình bày ( nếu có ); các tình huống có thể xảy ra và khả năng giải
quyết các vấn đề thảo luận của học sinh.
- Cần chú ý chuẩn bị kĩ các phiếu học tập với đầy đủ các dạng câu hỏi,
nhất là câu hỏi gợi mở nhằm khuyến khích học sinh suy nghĩ ở mức độ cao hơn,
sâu hơn. Có thể đó là những câu hỏi thảo luận đòi hỏi thông tin trên diện rộng và
sâu phải thông báo từ cuối tiết học trước để HS chuẩn bị ở nhà, cũng có thể đó là
những câu hỏi thông báo ở ngay trong mỗi phần bài học nhưng tất cả đều phải

thời khen ngợi, nhằm tạo không khí phấn khởi, giúp học sinh tự tin trong học
tập. Từ đó tạo dựng được mối quan hệ thân thiện, hợp tác giữa thầy và trò, trò
với trò trong môi trường học tập an toàn.
1.3. Chú trọng việc tiếp nhận thông tin phản hồi:
Trong quá trình dạy học theo nhóm, GV có thể tiếp nhận thông tin phản
hồi trực tiếp từ nhóm hoặc đại diện nhóm lên trình bày trước lớp. Thông qua
những thông tin này, bạn có thể đánh giá được kết quả học tập của các em và kịp
thời uốn nắn, bổ sung kiến thức và cũng có thể bày tỏ sự phấn khởi về những gì
đã “học” được từ những phát hiện sáng tạo của các em.
________________________________________________________________________
_
GV : Chu Ngọc Thanh - Trường THCS Hùng Vương – Ia Grai

24


Đề tài :Sử dụng hình thức dạy học theo nhóm trong dạy học Ngữ văn ở trường THCS
___________________________________________________________________________
_

1.4. Tổng kết rút kinh nghiệm hoạt động nhóm:
GV nhận xét về kỹ năng, thái độ làm việc, kết quả… của từng nhóm nhằm
giúp các em ngày càng thuần thục hơn với yêu cầu thảo luận.
1.5.

Để thu hút HS, để HS yêu thích học tập bộ môn Ngữ văn đòi hỏi
người giáo viên phải nắm chắc được kiến thức Ngữ văn để tìm được
những vấn đề cần tổ chức thảo luận thực sự “có vấn đề”. Mà, để có
được điều đó, GV phải thực sự nhiệt tình, tâm huyết, có trách nhiệm,
tận tuỵ với HS, với từng bài giảng. Hay nói cách khác là cần phải có