PHẦN 1: MỞ ĐẦU
1. Lí do viết sáng kiến
Nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo
học sinh yếu kém là mục tiêu cơ bản hàng đầu, là mối quan tâm lớn đối với sự
nghiệp giáo dục hiện nay
. Muốn thực hiện tốt nhiệm vụ đó cần phải tổ chức các
hoạt động tích cực cho người học, từ đó khơi dậy và thúc đẩy lòng ham muốn,
phát triển nhu cầu tìm tòi, khám phá, chiếm lĩnh kiến thức của người học để
phát huy khả năng tự học của họ. Trước vấn đề đó người giáo viên cần phải
không ngừng tìm tòi khám phá, khai thác, xây dựng hoạt động, vận dụng, sử
dụng phối hợp các phương pháp dạy học trong các giờ học sao cho phù hợp với
từng kiểu bài, từng đối tượng học sinh, xây dựng cho học sinh một hướng tư
duy chủ động, sáng tạo.
Có thể nói, vấn đề học sinh yếu kém hiện nay đang được xã hội quan tâm
và tìm giải pháp để khắc phục tình trạng này. Muốn vậy, người giáo viên không
chỉ biết dạy mà còn phải biết tìm tòi phương pháp nhằm phát huy tính tích cực
của học sinh và hạ thấp dần tỉ lệ học sinh yếu kém.
Vấn đề nêu trên cũng là khó khăn với không ít giáo viên nhưng ngược lại,
giải quyết được điều này là góp phần xây dựng trong bản thân mỗi giáo viên
một phong cách và phương pháp dạy học hiện đại giúp cho học sinh có hướng
tư duy mới trong việc lĩnh hội kiến thức. Để nâng dần chất lượng học sinh
không phải là chuyện một sớm một chiều mà nó đòi hỏi phải có sự kiên nhẫn và
lòng quyết tâm của người giáo viên. Phụ đạo học sinh yếu kém phải được giáo
viên quan tâm nhất là trong tình hình học tập hiện nay của học sinh, nhưng phụ
đạo như thế nào, phương pháp ra sao thì đó cũng là một vấn đề đòi hỏi giáo viên
cần phải không ngừng tìm hiểu.
Việc phụ đạo học sinh yếu kém bộ môn là một trong những vấn đề rất
quan trọng, cấp bách, cần thiết và không thể thiếu trong mỗi môn học ở các cấp
học nói chung và ở cấp THCS nói riêng. Và để thực hiện tốt cuộc vận động
5
"Hai không", đòi hỏi giáo viên và học sinh phải dạy thực chất và học thực chất.

bạn bè
- Đội ngũ giáo viên đạt chuẩn, nhiệt tình, thân thiện, luôn quan tâm giúp đỡ học sinh
đặc biệt là học sinh yếu .
- Được sự quan tâm, phối hợp của Ban giám hiệu cùng các đoàn thể.
- Đặc thù môn học gần gũi, có thể vận dụng giải thích các vấn đề trong thực tế.
4.2. Khó khăn
- Bề dày kinh nghiệm của một số giáo viên của trường chưa cao, việc dự giờ thăm lớp
còn hạn chế do bị động về thời gian.
- Đối tượng học sinh yếu có những khác biệt về cách nhận thức, hoàn cảnh gia đình,
kinh tế, lười học hoặc thiếu sự quan tâm của cha mẹ, Những điều này đã ảnh hưởng
nhiều đến vấn đề học tập của học sinh, từ đó dẫn đến các em chán nản việc học, và
hổng kiến thức.
- Đặc điểm của trường là ở nông thôn, điều kiện học tập của một số học sinh còn khó
khăn.
- Mặt khác còn một bộ phận học sinh ỷ lại, lười suy nghĩ, không chuẩn bị bài ở nhà,
trong giờ học thì lơ là không tập trung, làm giảm khả năng tư duy của học sinh.
Phần 2: NỘI DUNG
1. Xác định đối tượng học sinh học yếu
- Căn cứ 1: Điểm bộ môn Ngữ văn của năm học, tham khảo thêm điểm một số môn
học có liên quan ví dụ như: Lịch sử, Địa lí
- Căn cứ 2: Không thể dựa hoàn toàn vào điểm bộ môn của năm học qua mà phải kết
hợp với những biểu hiện và quá trình học tập trên lớp, các con điểm hiện tại…
2. Nguyên nhân dẫn đến học sinh học yếu
2.1. Về phía học sinh
Học sinh là người học, là người lĩnh hội những tri thức thì nguyên nhân học sinh
yếu kém có thể kể đến là do :
7
- Học sinh lười học: Qua quá trình giảng dạy, bản thân tôi nhận thấy rằng các em
học sinh yếu đa số là những học sinh cá biệt, trong lớp không chịu chú ý chuyên
tâm vào việc học về nhà thì không xem bài, không chuẩn bị bài, không làm bài tập,

không chú tâm vào học tập.
- Một số cha mẹ quá nuông chiều con cái, quá tin tưởng vào chúng nên học sinh
lười học xin nghỉ để làm việc riêng (như đi chơi, giả bệnh, ) cha mẹ cũng đồng ý
cho phép nghỉ học, vô tình là đồng phạm góp phần làm học sinh lười học, mất dần
căn bản và rồi yếu kém!
Trên đây là một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh yếu mà bản thân
tôi nhận thấy trong quá trình công tác. Qua việc phân tích những nguyên nhân
đó, bản thân tôi đưa ra một số biện pháp để giáo dục, phụ đạo học sinh yếu kém
như sau:
3. Một số giải pháp phụ đạo học sinh yếu
3.1. Giải pháp chung
3.1.1. Xây dựng môi trường học tập thân thiện
- Sự thân thiện của giáo viên là điều kiện cần để những biện pháp đạt hiệu quả cao.
Thông qua cử chỉ, lời nói, ánh mắt, nụ cười… giáo viên tạo sự gần gũi, cảm giác an
toàn nơi học sinh để các em bày tỏ những khó khăn trong học tập, trong cuộc sống
của bản thân mình.
- Giáo viên luôn tạo cho bầu không khí lớp học thoải mái, nhẹ nhàng, không mắng
hoặc dùng lời thiếu tôn trọng với các em, đừng để cho học sinh cảm thấy sợ giáo viên
mà hãy làm cho học sinh thương yêu và tôn trọng mình.
- Bên cạnh đó, giáo viên phải là người đem lại cho các em những phản hồi tích cực.
Ví dụ như giáo viên nên thay chê bai bằng khen ngợi, giáo viên tìm những việc làm
mà em hoàn thành dù là những việc nhỏ để khen ngợi các em.
3.1.2 Phân loại đối tượng học sinh
- Giáo viên cần xem xét, phân loại những học sinh yếu đúng với những đặc điểm vốn
có của các em để lựa chọn biện pháp giúp đỡ phù hợp với đặc điểm chung và riêng
9
của từng em. Một số khả năng thường hay gặp ở các em là: Sức khoẻ kém, khả năng
tiếp thu bài, lười học, thiếu tự tin, nhút nhát…
- Trong thực tế người ta nhận thấy có bao nhiêu cá thể thì sẽ có chừng ấy phong cách
nhận thức. Vì vậy hiểu biết về phong cách nhận thức là để hiểu sự đa dạng của các

tập, về phương pháp vận dụng kiến thức.
- Tổ chức kèm cặp, phụ đạo cho các em. Trong các buổi này, giáo viên chủ yếu kiểm
tra việc lĩnh hội các kiến thức giảng dạy trên lớp, nếu thấy các em chưa chắc cần tiến
hành ôn tập củng cố kiến thức để các em nắm vững chắc hơn, nói chuyện để tìm hiểu
thêm những chỗ các em chưa hiểu hoặc chưa nắm chắc để bổ sung, củng cố. Hướng
dẫn phương pháp học tập: học bài, làm bài, việc tự học ở nhà
-Phối hợp với gia đình tạo điều kiện cho các em học tập, đôn đốc thực hiện kế hoạch
học tập ở trường và ở nhà.
3.2. Giải pháp cụ thể
3.2.1. Lập danh sách học sinh yếu kém thông qua bài kiểm tra chất lượng đầu năm
và quá trình học tập trên lớp.
3.2.2. Điểm danh học sinh mỗi buổi học, ghi nhận và báo với giáo viên chủ nhiệm
những trường hợp học sinh bỏ học phụ đạo để có biện pháp khắc phục.
3.2.3. Xác định kiến thức cơ bản, trọng tâm và cách ghi nhớ
- Xác định rõ kiến thức trọng tâm, kiến thức nền (những kiến thức cơ bản, có nắm
được những kiến thức này mới giải quyết được những câu hỏi và bài tập) trong tiết
dạy cần cung cấp, truyền đạt cho học sinh.
- Đối với học sinh yếu kém không nên mở rộng, chỉ dạy phần trọng tâm, cơ bản, làm
bài tập nhiều lần và nâng dần mức độ của bài tập sau khi các em đã nhuần nhuyễn
dạng bài tập đó.
- Nhắc lại kiến thức kiến thức cơ bản, công thức cần nhớ ở cấp THCS mà các em đã
hỏng, cho bài tập lý thuyết khắc sâu để học sinh nhớ lâu.
Ví dụ:
Theo quan điểm tích hợp giáo viên cần phải làm cho học sinh thấy được mối quan hệ
chặt chẽ giữa kiến thức của 3 phân môn Văn – Tiếng Việt – Tập làm văn. Song đối
11
với mỗi phần giáo viên phải đưa ra những tồn tại mà học sinh yếu kém hay mắc phải
để từ đó khắc phục sửa chữa.
Phần Văn bản:
1/ Nhược điểm:

là thể: Thất ngôn bát cú.
- Dựa vào chú thích nêu hiểu biết về tác giả, hoàn cảnh ra đời của tác phẩm.
- Hướng dẫn học sinh phân tích bài thơ. Khi phân tích xong bài thơ giáo viên có
thể ra bài tập trắc nghiệm nhằm củng cố kiến thức về nội dung và nghệ thuật.
Trong mỗi phần giáo viên cũng nên gọi học sinh yếu để các em nhớ được những
kiến thức trọng tâm của bài tránh tình trạng trong giờ học giáo viên chỉ đối thoại với
các em khá giỏi đồng thời giúp các em yếu đỡ cảm thấy chán nản.
Ví dụ 2: Hướng dẫn học sinh cảm nhận .
Đề bài: Trình bày cảm nhận của em về 4 câu thơ cuối bài: “Đập đá ở Côn lôn "của
Phan Châu Trinh.
Đối với đề bài như trên thường học sinh yếu không mấy làm được, giáo viên
hướng dẫn học sinh.
- Thuộc toàn bộ bài thơ nắm được nội dung và nghệ thuật đặc biệt là 4 câu cuối.
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi
Mưa nắng càng bền dạ sắt son.
Những kẻ vá trời khi lỡ bước,
gian nan chi kể việc con con.
( Phan Châu Trinh)
Khi chấm bài phần lớn học sinh yếu kém các em chỉ gạch đầu dòng những nội
dung cơ bản mà giáo viên hướng dẫn trong giờ giảng văn. Các em chỉ ghi chung
chung mà chưa phát hiện được những nét nghệ thuật đặc sắc của bài thơ.
- Trả bài: Giáo viên nhận xét: ưu – nhược điểm của học sinh sau đó hướng dẫn
học sinh cách cảm nhận:
13
+ Về nội dung: Việc trước tiên học sinh phải phát hiện những nét đặc sắc về
nghệ thuật từ, các biện pháp nghệ thuật được sử dụng nhằm biểu đạt nội dung gì?
Cặp câu 5 – 6, sử dụng bút pháp khoa trương, khiến cho câu thơ tràn đầy cảm
hứng lãng mạn – Hai câu thơ là khẩu khí của bậc anh hùng hào kiệt cho dù ở hoàn
cảnh nào chăng nữa cũng giữ vững tư tưởng cứu nước, cứu đời trước kẻ thù luôn lạc
quan và tin ở chiến thắng .

tiền ấy mà ăn, lúc chết hãy hay (4). Tội gì bây giờ nhịn đói mà tiền để lại (5)?
- Không, ông giáo ạ (6)! ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu (7)?
Bước 1: Giáo viên gọi học sinh đọc đề bài nêu yêu cầu của đề bài (nên gọi học
sinh yếu)
Bước 2: Giáo viên tóm tắt đề bài lên bảng.
Câu a: Xác định kiểu câu.
Câu b: Xác định chức năng của câu nghi vấn.
Câu c: Chức năng khác của câu nghi vấn.
Bước 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh làm.
Giáo viên treo bảng phụ đã chuẩn bị sẵn phần kẻ bảng ở dưới các em cũng kẻ
bảng theo sự hướng dẫn của giáo viên. Bảng kẻ như sau:
STT Câu Kiểu câu Chức năng
Hoạt
động nói
Cách dùng
1 Tôi bật cười
bảo lão
Trần thuật Kể
2 Sao cụ lo xa
quá thế ?
Nghi vấn Bộc lộ cảm
xúc
Giáo viên gọi học sinh xác định kiểu câu trong 7 câu đã cho trên bảng kẻ sẵn,
cho học sinh xác định chức năng của câu nghi vấn. Đến bài tập 1, 2/131 phần hành
động nói sau khi ôn xong lý thuyết giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu yêu cầu
của đề bài. Giáo viên tiếp tục treo bảng phụ của bài tập 4, hai ô để trống giáo viên
hướng dẫn học sinh xác định hành động nói, cách làm vậy vừa tiết kiệm thời gian,
15
vừa giúp hoc sinh yếu dễ dàng nhận biết được kiểu câu xác định hành động nói trong
câu.

cục bài văn có đủ 3 phần không.
Đối với học sinh yếu, giáo viên cần chỉ ra những sai sót cơ bản tránh gạch nát
cả bài gây cho các em tâm lý thất vọng, chán nản. Tất cả những ưu – khuyết điểm của
học sinh nhất là học sinh yếu cần được giáo viên ghi toàn bộ trong sổ chấm trả.
2/ Khi trả bài: Dựa vào sổ chấm trả, giáo viên đưa ra nhận xét về thể loại, nội
dung, hình thức trình bày.
Ví dụ: Khi chấm trả bài tập làm văn nghị luận số 6.
Đề bài: Câu nói của Gorơ ki “ Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến
thức mới là con đường sống” gợi cho em suy nghĩ gì?
Khi trả bài giáo viên tiến hành theo các bước sau:
+ Bước 1: Xác định yêu cầu của đề bài ( Thể loại? Nội dung? Phạm vi? )
+ Bước 2: Nhận xét ưu điểm, nhược điểm của học sinh về nội dung và hình
thức trình bày.
Sau khi thực hiện các thao tác cơ bản trong giờ trả bài giáo viên phải đưa ra
những ví dụ cụ thể: Chẳng hạn giáo viên hướng dẫn học sinh sửa lỗi dùng từ ghi lại
một số lỗi cơ bản lên bảng. Gọi học sinh phát hiện lỗi sai. Sau đó cho các em trao đổi
thảo luận sau đó tiến hành sửa.
- Lỗi sai về cách dùng từ:
Câu 1: Sách là muôn vàn thước ngọc.
Thay từ gạch chân = khuôn vàng
Câu 2: Chúng ta cần phải bảo quản những cuốn sách.
Thay từ gạch chân = giữ gìn, nâng niu những cuốn sách.
Câu 3: Có những cuốn sách trái đạo sống làm tác hại không nhỏ đến đời sống
con người.
Thay : trái đạo sống: = xấu
tác hại = ảnh hưởng
- Sai về cách sử dụng dấu câu:
17
Câu 1: Sách góp phần vào việc bồi dưỡng giáo dục con người. Trở thành con
người có kiến thức, có năng lực.

Phần 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
18
3.1. Kết luận
Trên đây là một số biện pháp mà tôi đã áp dụng để giúp học sinh của mình vượt qua
được tình trạng học yếu môn Ngữ văn. Qua quá trình thực hiện tôi đã rút ra cho mình
một số bài học kinh nghiệm như sau:
- Để khắc phục tình trạng học sinh yếu kém ta vừa phải cố gắng nâng cao hiệu quả
giảng dạy ở trên lớp vừa phải tăng cường phụ đạo giúp đỡ riêng các học sinh học yếu
theo thời khóa biểu của nhà trường. Lý do là vì trong các lớp đồng loạt, dù giáo viên
có cố gắng giảng dạy sát ba loại đối tượng đến đâu đi nữa thì việc truyền thụ kiến
thức và luyện tập cũng cần phải được tiến hành theo trình độ và nhịp chung của cả
lớp, nếu quá chú ý đến đối tượng học sinh yếu thì các em giỏi, khá, trung bình sẽ
buồn chán, không muốn học, sinh ra các ý nghĩ và hành động tiêu cực.
- Giáo viên phải là người chịu khó, kiên trì, không nản lòng trước sự chậm tiến của
học sinh, phải biết phát hiện ra sự tiến bộ của các em cho dù là rất nhỏ để kịp thời
động viên khuyến khích tạo niềm tin cho các em cầu tiến.
Nói tóm lại, kết quả tiến bộ của học sinh phụ thuộc chủ yếu vào sự nhiệt huyết của
người giáo viên. Vì vậy, mỗi người giáo viên chúng ta cần cố gắng hết mình để giáo
dục con em trở thành những con người có ích cho xã hội.
3.2. Kiến nghị
Trong khi thực hiện giải pháp này tôi có gặp một số khó khăn cho giáo viên cũng như
học sinh. Vì vậy tôi có một số kiến nghị sau:
- Cần phối hợp giữa giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm, Ban giám hiệu và cha
mẹ học sinh để kịp thời vận động các em học yếu đi học đều đặn hơn trong các buổi
học phụ đạo.
- Nhà trường cần sắp xếp thời gian học các buổi phụ đạo của học sinh một cách hợp lí
để giáo viên có thể dễ dàng phụ đạo học sinh học yếu, tránh tình trạng bị động về thời
gian.
19
- Giáo viên cần chuẩn bị nội dung, phương pháp và hình thức phụ đạo cho học sinh

23