ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Trần Thị Thanh Huyền

NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ CỦA GP73 TRONG
CHẨN ĐOÁN UNG THƢ GAN TRÊN BỆNH NHÂN
NHIỄM VIRUS VIÊM GAN B

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Hà Nội - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Trần Thị Thanh Huyền

NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ CỦA GP73 TRONG
CHẨN ĐOÁN UNG THƢ GAN TRÊN BỆNH NHÂN
NHIỄM VIRUS VIÊM GAN B
Chuyên ngành

: Sinh học thực nghiệm

Mã số

: 60420114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

đề tài.
Tôi xin trân trọng cảm ơn PGS. TS. BS. Phan Quốc Hoàn đã tạo điều kiện
để tôi thực hiện luận văn tại khoa Sinh học phân tử - Bệnh viện Trung ương quân
đội 108; tới các anh chị tại khoa Sinh học phân tử - Bệnh viện Trung ương quân đội
108 đã giúp đỡ và động viên tôi trong suốt thời gian qua.
Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo Bộ môn Sinh học Tế bào và lãnh
đạo Khoa Sinh học đã giảng dạy và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi học tập và
nghiên cứu.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân và bạn bè đã ủng hộ,
giúp đỡ tạo điều kiện để tôi có thể hoàn thành được luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày

tháng

năm 2015

Học viên

Trần Thị Thanh Huyền


MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ .................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN ............................. Error! Bookmark not defined.
1.1. Tình hình dịch tễ học bệnh ung thƣ gan.Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Dịch tễ học trên thế giới. .............. Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Dịch tễ học tại Việt Nam. ............. Error! Bookmark not defined.

1.2. Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây ung thƣ gan.Error! Bookmark not def

2.3.2. Sơ đồ nghiên cứu ............................ Error! Bookmark not defined.

2.3.3. Xác định mức độ biểu hiện gen mARN GP73.Error! Bookmark not defined.

2.3.4. Định lượng protein GP73 bằng kỹ thuật ELISA.Error! Bookmark not define

2.3.5. Các phương pháp định lượng AFP, sinh hoá, hoá nghiệmError! Bookmark n
2.3.6. Xét nghiệm định lượng HBV-ADN Error! Bookmark not defined.
2.3.7. Phân tích và xử lý số liệu. ............... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN ...... Error! Bookmark not defined.
3.1. Đặc điểm các nhóm nghiên cứu. ......... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Đặc điểm về tuổi và giới. ............ Error! Bookmark not defined.

3.1.2. Đặc điểm về một số chỉ số cận lâm sàng thông thường.Error! Bookmark n

3.2. So sánh nồng độ HBV–ADN giữa các nhóm nghiên cứu.Error! Bookmark not
3.3. Xác định mức độ biểu hiện GP73. ...... Error! Bookmark not defined.

3.3.1. Xác định mức độ biểu hiện gen mARN GP73.Error! Bookmark not define

3.3.2. Xác định mức độ biểu hiện gen protein GP73.Error! Bookmark not define
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................................... 55
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 56


DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1: Biểu đồ phân bố tỷ lệ mắc mới và tần suất tử vong của một số bệnh ung
thư điển hình trên thế giới (Globocan – 2012). ......... Error! Bookmark not defined.
Hình 1.2: Biểu đồ phân bố tỷ lệ mắc mới và tần suất tử vong của một số bệnh ung
thư điển hình ở Việt Nam (Globocan – 2012). ......... Error! Bookmark not defined.

not defined.
Bảng 3.2: Đặc điểm về các chỉ số cận lâm sàng giữa các nhóm nghiên cứu. ..........33
Bảng 3.3: So sánh nồng độ AFP giữa các nhóm nghiên cứu . Error! Bookmark not
defined.
Bảng 3.4: Tính chất khối U gan và phân loại mức độ bệnh theo Barcelona Clinic
Liver Cancer (BCLC) ................................................ Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.5: So sánh nồng độ HBV–ADN giữa các nhóm nghiên cứu ............... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3. 6: Nồng độ đo OD và độ sạch của ARN ..... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.7: Kết quả định lượng tương đối mARN ..... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.8: So sánh mức độ biểu hiện mARN GP73 giữa nhóm bệnh gan và nhóm
người khỏe mạnh ....................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.9: So sánh mức độ biểu hiện gen mARN GP73 giữa các nhóm nghiên cứu
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.10: Nồng độ đo OD của protein GP73 ......... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.11: So sánh mức độ biểu hiện protein GP73 giữa các nhóm bệnh gan và
nhóm người khỏe mạnh............................................. Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.12: So sánh mức độ biểu hiện protein GP73 giữa các nhóm nghiên cứu
................................................................................... Error! Bookmark not defined.


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

AFP

: Alpha Feto Protein

bp

: base pair

GP73

: Golgi protein 73

HBsAg

: Hepatitis B surface Antigen (Kháng nguyên bề mặt

virus viêm gan B)
HBV

: Hepatitis B virus (Virus viêm gan B)

HCC

: Hepatocellular carcinoma (Ung thư tế bào gan nguyên
phát)

CHB

: Chronic hepatitis (Viêm gan B mạn tính)

CH

: Healthy control (Nhóm người khỏe mạnh)

LC

: Liver cirrhosis (Xơ gan)


ROC

VGM

: Viêm gan mạn

VRVGB

: Virus viêm gan B


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.
2.

3.
4.
5.
6.

7.

8.
9.

10.

11.

A H. S. R. a. A. L. (2000), "Tumours of the Liver and

liver
cancer:
worldwide
incidence
and
trends",
Gastroenterology, 127(5 Suppl 1), pp. S5-S16.
Chen C. J., Yang H. I., Su J. et al. (2006), "Risk of
hepatocellular carcinoma across a biological gradient
of serum hepatitis B virus DNA level", JAMA, 295(1),
pp. 65-73.
Clark M. F., Adams A. N. (1977), "Characteristics of
the microplate method of enzyme-linked immunosorbent
assay for the detection of plant viruses", J Gen
Virol, 34(3), pp. 475-83.
Claudio Pelucchi S. D. S. G., Sc.D.;
Werner
Garavello, M.D.; Cristina Bosetti, Sc.D.;
and Carlo
La Vecchia, M.D. (2006), "Cancer risk associated with
alcohol and tobacco use: focus on upper aerdisgetive
tract and liver", Health risks, 29(3), pp. 193-198.

3


12.
13.
14.


27.

28.

29.
30.

31.
32.

33.

34.

35.

36.
37.
38.

Iain H. McKillop L. W. S. (2005), "Alcohol and liver
cancer", Alcohol, 35, pp. 195-203.
Iftikhar R., Kladney R. D., Havlioglu N. et al.
(2004), "Disease- and cell-specific expression of GP73
in human liver disease", Am J Gastroenterol, 99(6),
pp. 1087-95.
Iloeje U. H., Yang H. I., Su J. et al. (2006),
"Predicting cirrhosis risk based on the level of
circulating hepatitis B viral load", Gastroenterology,
130(3), pp. 678-86.

Pediatric Infect Dis Soc.
Kumada T., Toyoda H., Kiriyama S. et al. (2010),
"Incidence of hepatocellular carcinoma in patients
with chronic hepatitis B virus infection who have
normal alanine aminotransferase values", J Med Virol,
82(4), pp. 539-45.
La Vecchia C N. E., Cavalieri d’Oro L et al. (1998),
"Liver cirrhosis and the risk of primary liver
cancer", Eur J Cancer Prev, 7, pp. 315-320.
Larsson SC W. A. (2007), "Overweight, obesity and risk
of liver cancer: a meta-analysis of cohort studies",
Br J Cancer, 97(1005-1008).
Liu Y C. C., Marsh GM, Wu F (2012), "Population
attributable risk of aflatoxin-related liver cancer:
5


39.

40.
41.

42.
43.
44.

45.
46.

47.

12(3), pp. 241-7.
Sangiovanni A D. N. E., Fasani P, De Fazio C, Ronchi
G, Romeo R, Morabito A, De Franchis R, Colombo M
(2004), "Increased survival of cirrhotic patients with
a
hepatocellular
carcinoma
detected
during
surveillance.", Gastroenterology, 126(4), pp. 10051014.
Sherlock S., Fox R. A., Niazi S. P. et al. (1970),
"Chronic liver disease and primary liver-cell cancer
with
hepatitis-associated
(Australia)
antigen
in
serum", Lancet, 1(7659), pp. 1243-7.
Shi Y., Chen J., Li L. et al. (2011), "A study of
diagnostic value of golgi protein GP73 and its genetic
assay in primary hepatic carcinoma", Technol Cancer
Res Treat, 10(3), pp. 287-94.
Van Weemen B. K., Schuurs A. H. (1971), "Immunoassay
using antigen-enzyme conjugates", FEBS Lett, 15(3),
pp. 232-236.
Wang Y W. B., Shen F et al. (2012), "Body mass index
and risk of primary liver cancer: a meta-analysis of
prospective studies", Oncologist, 17, pp. 1461-1468.
WHO (2015), "Hepatitis B".
WHO (2015), "Hepatitis C".