ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG

NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DU LỊCH
TẠI CÁC DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HÓA
THỊ XÃ GÕ CÔNG, TỈNH TIỀN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

Hà Nội, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG

NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DU LỊCH
TẠI CÁC DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HÓA
THỊ XÃ GÕ CÔNG, TỈNH TIỀN GIANG

Chuyên ngành: Du lịch
(Chương trình đào tạo thí điểm)
LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Phạm Hùng

Hà Nội, 2015


Danh mục bảng biểu
MỞ ĐẦU ................................................................................................................... 6
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................... 6
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu .................................................................................... 8
3. Mục đích nghiên cứu........................................................................................... 10
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu....................................................................... 10
5. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................... 10
6. Bố cục luận văn ................................................................................................... 11
7. Đóng góp của luận văn ....................................................................................... 11
CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH VĂN HÓA VÀ
ĐIỀU KIỆN KHAI THÁC CÁC DTLSVH Ở TX GÕ CÔNG, TỈNH TIỀN
GIANG PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH ...................................................... 12
1.1. Một số vấn đề lý luận về du lịch văn hóa ....................................................... 12
1.1.1. Văn hóa ...................................................................................................... 12
1.1.2. Di sản văn hóa............................................................................................. 13
1.1.3. Di tích lịch sử - văn hóa .............................................................................. 14
1.1.4. Du lịch văn hóa ........................................................................................... 15
1.1.5. Tài nguyên du lịch văn hóa ......................................................................... 18
1.1.6. Sản phẩm du lịch văn hóa ........................................................................... 19
1.1.7. Khách du lịch văn hóa ................................................................................ 20
1.1.8. Điểm đến du lịch văn hóa ........................................................................... 20
1.1.9. Tuyến du lịch văn hóa ................................................................................. 21
1.1.10. Vấn đề bảo tồn văn hóa trong du lịch ....................................................... 22
1.2. Điều kiện khai thác các DTLSVH TX Gò Công, tỉnh Tiền Giang phục vụ
phát triển du lịch ..................................................................................................... 24
1.2.1. Sức hấp dẫn của các DTLSVH ở TX Gò Công, tỉnh Tiền Giang .............. 24
1.2.2. Điều kiện khách quan cho phát triển DLVH ở TX Gò Công, tỉnh TG ...... 27
1.3. Những bài học kinh nghiệm về khai thác DTLSVH phục vụ phát triển DL......... 30
1.3.1. Bài học trong nước...................................................................................... 30


3.2. Một số giải pháp cụ thể .................................................................................... 90
3.2.1. Giải pháp ngắn hạn ..................................................................................... 90
3.2.1.1. Giải pháp về phát triển sản phẩm du lịch ............................................... 90
3.2.1.2. Giải pháp về xây dựng điểm đến du lịch ................................................ 91


3.2.2. Giải pháp dài hạn ........................................................................................ 93
3.2.2.1. Giải pháp về phát triển thị trường khách du lịch ..................................... 93
3.2.2.2. Giải pháp về cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch ........................................... 94
3.2.2.3. Giải pháp về công tác tổ chức, quản lý du lịch ........................................ 96
3.2.2.4. Giải pháp về tuyên truyền, quảng bá du lịch ........................................... 97
3.2.2.5. Giải pháp về bảo tồn di sản văn hóa trong hoạt động du lịch.................. 98
3.3. Một số kiến nghị ............................................................................................. 101
3.3.1. Đối với các cơ quan trung ương ............................................................... 101
3.3.2. Đối với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ................................................ 101
3.3.3. Đối với các cơ quan quản lý nhà nước ở tỉnh ........................................... 101
3.3.4. Đối với các doanh nghiệp du lịch ............................................................. 103
3.3.5. Đối với cộng đồng địa phương và khách du lịch ...................................... 104
Tiểu kết ............................................................................................................... 105
KẾT LUẬN ............................................................................................................ 106
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................... 108
PHỤ LỤC ............................................................................................................... 111


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
ASEAN

Association of South East Nations
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á


Di tích lịch sử - văn hóa

ĐBSCL

Đồng bằng sông Cửu Long

ĐTB

Điểm trung bình

ĐVT

Đơn vị tính

GDP

Tổng sản phẩm quốc nội

HDV

Hướng dẫn viên

HTX

Hợp tác xã

MICE

Du lịch hội họp, khuyến thưởng, hội thảo, triển lãm


Ủy ban nhân dân

VHTT

Văn hóa Thông tin

VHTTDL

Văn hóa, Thể thao và Du lịch


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Thống kê số lượng lễ hội truyền thống ở Gò Công.
Bảng 2.2: Phân bố các Di tích lịch sử - văn hóa ở Gò Công.
Bảng 2.3: Cơ cấu nguồn khách chia theo thị trường mục tiêu.
Bảng 2.4: Hiện trạng khách du lịch nội địa đến Tiền Giang giai đoạn 2001-2010.
Bảng 2.5: Hiện trạng khách du lịch đến Tiền Giang giai đoạn 2001-2005.
Bảng 2.6: Hiện trạng khách du lịch đến Tiền Giang giai đoạn 2006-2010.
Bảng 2.7: Hiện trạng khách du lịch đến thị xã Gò Công từ 2010-2012.
Bảng 2.8: Kết quả về mẫu khảo sát của đề tài.
Bảng 2.9: Quy ước thang điểm chuẩn ứng với từng mức đánh giá.
Bảng 2.10: Mức độ đánh giá sản phẩm du lịch của Gò Công.
Bảng 2.11: Mức độ đánh giá tính hấp dẫn du lịch của các DTLSVH Gò Công.
Bảng 2.12: Mức độ hài lòng của du khách về các dịch vụ du lịch ở Gò Công.
Bảng 3.13: Dự báo các phương án phát triển du lịch Việt Nam đến 2020.
Bảng 3.14: Mục tiêu cụ thể phát triển du lịch thị xã Gò Công đến năm 2020.
Bảng 3.15: Hệ thống điểm tham quan du lịch ở thị xã Gò Công.
Bảng 3.16: Mục tiêu cụ thể phát triển du lịch tỉnh Tiền Giang đến năm 2025.
Biểu đồ 2.1: Mức độ đánh giá của du khách về sản phẩm du lịch của Gò Công.
Biểu đồ 2.1: Mức độ đánh giá về tính hấp dẫn du lịch của các DTLSVH Gò Công.

vùng châu thổ. Tiền Giang được mệnh danh là “vương quốc trái cây”, là quê hương
của Bạch Công Tử, cái nôi của đờn ca tài tử và nền nghệ thuật cải lương Việt Nam.
Với sinh thái tự nhiên đa dạng: biển, sông, kênh rạch, giồng, gò, cù lao nên Tiền
Giang không chỉ phong phú về cảnh quan mà còn cả về văn hóa.
Đến Tiền Giang là đến với cảnh sắc đồng bằng của những đồng lúa, kênh
rạch, vườn cây; là tìm về cội nguồn của dân tộc với các di tích lịch sử lâu đời từ văn
hóa Phù Nam đến văn hóa Việt; là gặp gỡ những con người chân chất. Tất cả tạo
cho Tiền Giang bức tranh nhiều màu sắc có sức hấp dẫn du lịch. Vùng đất này gắn
liền với tên tuổi của những anh hùng: Trương Định, Thủ Khoa Huân, Thiên Hộ


Dương, Âu Dương Lân, Đốc Binh Kiều, Tứ Kiệt, Lê Thị Hồng Gấm,... và những
nghệ sĩ đã có những cống hiến to lớn cho nước nhà như: GS.TS Viện sĩ Trần Văn
Khê; nghệ sĩ nhân dân (NSND) Năm Châu, Phùng Há, Bảy Nam, Kim Cương; soạn
giả Trần Hữu Trang; nhà văn Hồ Biểu Chánh, nhà văn Đoàn Giỏi; nhà thơ – nhạc
sĩ Diệp Minh Tuyền, họa sĩ Nguyễn Sáng... mà tên tuổi của họ còn mãi trên trang sử
quê nhà, thành tựu của họ đã tạo nên bề dày cho lịch sử văn hóa Tiền Giang.
Gò Công quê hương Trương Định – vị anh hùng dân tộc đầu tiên đứng lên
chống thực dân Pháp. Đây cũng là nơi xuất thân của nhiều nhân vật lịch sử như:
Phạm Đăng Hưng và con gái Phạm Thị Hằng (Hoàng thái hậu Từ Dũ), Nguyễn Hữu
Thị Lan (Nam Phương Hoàng hậu), giám mục Nguyễn Bá Tòng, nhà văn Hồ Biểu
Chánh,… Vùng đất này được khai phá, hình thành và phát triển cùng thời điểm với
Sài Gòn – Gia Định, Đồng Nai – Bến Nghé. Trải qua biết bao biến cố của thời cuộc,
đất và người Gò Công đã đóng góp ít nhiều vào trang sử hào hùng của dân tộc:
“Gò Công rạch Lá nhớ nhung
Quê xưa Võ Tánh, Trương Công oai hùng
Từ thế kỷ XVIII, ở khu vực Nam bộ, với địa thế nhiều sông rạch, giồng đất
cao, cây cối rậm rạp, vùng đất mới đã được khai khẩn và trở nên trù phú, thu hút
đông đảo lưu dân Việt dừng chân định cư. Cách đây hơn một thế kỷ, Gò Công đã có
vị trí quan trọng trong sự phát triển chung của Nam bộ. Hai tỉnh Định Tường và Gò

10. Hồ Hoàng Hoa (1998), Lễ hội một nét đẹp trong văn hóa cộng đồng, Nxb Khoa
học Xã hội.
11. Nguyễn Đình Hòe, Vũ Văn Hiếu (2001), Du lịch bền vững, Nxb Đại học Quốc
gia Hà Nội.
12. Nguyễn Phạm Hùng (2010), Đa dạng văn hóa và sự phát triển du lịch ở Việt
Nam. Tạp chí Du lịch Việt Nam, số 11.
13. Nguyễn Phạm Hùng (2012), Một số vấn đề về văn hóa tôn giáo và việc bảo tồn
di sản văn hóa tôn giáo ở Việt Nam. Kỷ yếu Hội thảo khoa học “Tư vấn Bảo tồn
di sản văn hóa tôn giáo trong giai đoạn hiện nay”, do Trung tâm Bảo tồn Văn
hóa tôn giáo, Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, tổ chức ngày 23/3/2012.
14. Nguyễn Phạm Hùng (2011,) Bảo tồn văn hóa tôn giáo ở Việt Nam hiện nay. Tạp
chí Nghiên cứu Phật học, số 3.
15. Nguyễn Phạm Hùng (2012), Bảo tồn văn hóa như một hoạt động
phát triển du lịch. Hội thảo khoa học “Phát triển du lịch trong bối cảnh khủng


hoảng kinh tế”, Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia
Hà Nội, ngày 06/4/2012.
16. Nguyễn Phạm Hùng (2012), Cần bảo tồn di sản văn hóa đúng cách, Tạp chí
du lịch Việt Nam, số 10.
17. Nguyễn Phạm Hùng (2013), Nghiên cứu phát triển du lịch văn hóa vùng đồng
bằng sông Hồng, Đề tài khoa học Trọng điểm nhóm A, Đại học Quốc gia Hà
Nội, mã số QGTĐ 11–08.
18. Nguyễn Phạm Hùng (2013), Xây dựng điểm du lịch văn hóa Nguyễn Du -Hồng
Lam trên cơ sở phát huy giá trị văn hóa Nguyễn Du và không gian văn hóa Hồng
Lam, trong Đại thi hào Nguyễn Du và không gian văn hóa Hồng Lam, NXB Đại
học Quốc gia Hà Nội.
19. Đinh Trung Kiên (2006), Một số vấn đề về du lịch Việt Nam, Nxb Đại học Quốc
gia Hà Nội.
20. Đinh Trung Kiên (1999), Nghiệp vụ hướng dẫn du lịch. Nxb Đại học Quốc gia

40. Ngô Đức Thịnh (2001), Tín
ở Việt Nam, Nxb Khoa học Xã hội.

ngưỡng

và

văn

hóa

tín

ngưỡng

41. Tổng cục Du lịch (1998), Non nước Việt Nam. Sách hướng dẫn du lịch.
42. UNESCO (1982), Tuyên bố về những chính sách văn hoá, Mêxicô
43. Lê Trung Vũ (Chủ biên, 1992), Lễ hội cổ truyền Việt Nam. Nxb Khoa học xã hội.
44. Trần Quốc Vượng (Chủ biên, 1996): Văn hoá học đại cương và cơ sở văn hoá
Việt Nam. NXB KH xã hội.

45.
hóa Việt Nam, Nxb Giáo dục.

Trần Quốc Vượng (Chủ biên, 1998), Cơ sở văn