BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
=========o0o=========

ĐÀO ANH TUẤN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế
(Khoa học quản lý)
Mã số

: 62.34.01.01

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ

Người hướng dẫn khoa học: GS.TSKH Lê Du Phong

HÀ NỘI 2013
Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z
Mail:
Phone: 0972.162.399


-iLỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu
của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong
Luận án là trung thực. Các tài liệu được sử
dụng trong Luận án đều có trích dẫn rõ ràng.
Kết quả nghiên cứu của Luận án chưa từng

CNTT & TT

Công nghệ thông tin và truyền thông

DN

Doanh nghiệp

EDI

Trao đổi dữ liệu điện tử

EU

Liên minh châu Âu

KT-XH

Kinh tế - xã hội

TMĐT

Thương mại điện tử

QLNN

Quản lý nhà nư ớc

XHCN


CỨU......................................................................................................................... 5
1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu............................................................. 5
1.1.1. Các công trình nghiên cứu nước ngoài ........................................................ 5
1.1.2. Các công trình nghiên cứu trong nước ........................................................ 7
1.1.3. Nhận xét từ tổng quan các công trình nghiên cứu........................................ 9
1.2. Phương pháp nghiên cứu................................................................................. 9
1.2.1. Phương pháp phân tích tổng hợp................................................................ 9
1.2.2. Phương pháp nghiên cứu định tính........................................................... 11
1.2.3. Phương pháp nghiên cứu định lượng........................................................ 13
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1...................................................................................... 17
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM TRONG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ .................................... 18
2.1. Thương mại điện tử. ...................................................................................... 18
2.1.1. Khái niệm thương mại điện tử................................................................... 18
2.1.2. Các đặc trưng của thương mại điện tử....................................................... 21
2.1.3. Các mô hình thương mại điện tử ............................................................... 22
2.1.4. Lợi ích và các hạn chế của thương mại điện tử.......................................... 23
2.2. Quản lý nhà nư ớc về thương mại điện tử ..................................................... 27
2.2.1. Khái niệm quản lý nhà nước về thương mại điện tử .................................. 27
2.2.2. Mục tiêu quản lý nhà nư ớc về thương mại điện tử..................................... 28
2.2.3. Chức năng quản lý nhà nước về thương mại điện tử.................................. 28
2.2.4. Nội dung quản lý nhà nư ớc về thương mại điện tử .................................... 29
2.2.5. Bộ máy quản lý nhà nư ớc về thương mại điện tử ...................................... 40
2.2.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về thương mại điện tử.......... 41
2.2.7. Đánh giá quản lý nhà nư ớc về thương mại điện tử .................................... 43
Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z
Mail:
Phone: 0972.162.399



Mail:
Phone: 0972.162.399


-vCHƯƠNG 4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ
NƯỚC VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM ...................................... 122
4.1. Triển vọng phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam và xu hướng phát
triển thương mại điện tử trên thế giới ............................................................... 122
4.1.1. Triển vọng phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam ............................. 122
4.1.2. Xu hướng phát triển thương mại điện tử trên thế giới.............................. 124
4.2. Quan điểm hoàn thiện quản lý nhà nước về thương mại điện tử .............. 124
4.2.1. Sự phát triển thương mại điện tử cần tuân thủ cơ chế thị trường, kết hợp với
sự tác động tích cực của Nhà nước. .................................................................. 124
4.2.2. Phát triển thương mại điện tử dựa trên sự mở rộng hợp tác quốc tế và cần
phù hợp với tiến trình hội nhập khu vực và quốc tế........................................... 125
4.2.3. Chiến lược phát triển thương mại điện tử cần phù hợp và kết hợp chặt chẽ
với những nội dung của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. .......................... 126
4.3. Một số giải pháp chủ yếu hoàn thiện quản lý nhà nư ớc về thương mại điện
tử ở Việt Nam...................................................................................................... 126
4.3.1. Xây dựng chiến lược phát triển thương mại điện tử quốc gia .................. 126
4.3.2. Hoàn thiện chính sách phát triển thương mại điện tử............................... 128
4.3.3. Hoàn thiện pháp luật về thương mại điện tử............................................ 134
4.3.4. Tổ chức thực hiện kế hoạch phát triển thương mại điện tử ...................... 138
4.3.5. Hoàn thiện hoạt động thanh tra, kiểm tra thương mại điện tử .................. 141
4.3.6. Hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nư ớc về thương mại điện tử................... 142
4.4. Điều kiện chủ yếu để thực thi các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về
thương mại điện tử ............................................................................................. 144
4.4.1. Đối với cơ quan quản lý nhà nước........................................................... 144
4.4.2. Đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng ............................................... 148
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4.................................................................................... 150

công trực tuyến mức độ 3, 4....................................................................................................... 94
Hình 3.8. Biểu đồ tăng trưởng số lượng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 tại các
tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
......................................................... 95
Hình 3.9. Bộ máy QLNN về TMĐT cấp Trung ương............................................ 100
Hình 3.10. Bộ máy QLNN về TMĐT tại Bộ Công thương.................................... 100
Hình 3.11. Các cơ quan tham gia thực hiện chức năng QLNN về TMĐT.............. 102
Hình 3.12. Đánh giá các tác dụng của ứng dụng TMĐT trong DN năm 2012 ....... 113

Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z
Mail:
Phone: 0972.162.399


-1-

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
Sự phát triển của thương mại điện tử (TMĐT) trên thế giới đã làm thay đ ổi
phương thức kinh doanh, thay đổi mạnh mẽ các giao dịch truyền thống và đem lại
những lợi ích to lớn cho các doanh nghiệp cho người tiêu dùng và cho toàn xã hội.
Đối với các doanh nghiệp Việt Nam việc ứng dụng TMĐT vào hoạt động sản xuất
kinh doanh đã làm tăng khả năng cạnh tranh, mở rộng thị trường, tạo ra nhiều cơ hội
kinh doanh cho các doanh nghiệp.
Trong quá trình phát triển TMĐT ở Việt Nam, Nhà nước với vai trò là chủ thể
quản lý đã tạo ra những ra những tiền đề cơ bản cho việc ứng dụng và triển khai
TMĐT trong các doanh nghiệp. Bằng các công cụ quản lý của mình, Nhà nước đã
đóng vai trò đ ịnh hướng, tạo lập môi trường cho sự phát triển của TMĐT.
Tuy nhiên từ quá trình triển khai TMĐT trong thời gian vừa qua cho thấy tuy
môi trường cho sự phát triển TMĐT ở Việt Nam đã hình thành nhưng v ẫn chưa đáp

TMĐT, đề xuất các giải pháp nhằm nhằm hoàn thiện QLNN về TMĐT ở Việt Nam.
Bên cạnh đó luận án cũng nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá các nội
dung QLNN về TMĐT, làm căn cứ cho việc đánh giá QLNN về TMĐT ở Việt Nam.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận án là quá trình thực hiện các nội dung QLNN về
TMĐT; là các DN đang thực hiện TMĐT ở Việt Nam.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nội dung nghiên cứu: Về khái niệm TMĐT, với mục tiêu là hoàn thiện
QLNN về TMĐT ở Việt Nam nên luận án sử dụng khái niệm TMĐT theo nghĩa
rộng, theo đó TMĐT là việc tiến hành một khâu hoặc toàn bộ quy trình của hoạt
động thương mại bằng các phương tiện điện tử có kết nối với mạng Internet, mạng
viễn thông di động hoặc các mạng mở khác.
Đối với hoạt động QLNN về TMĐT, luận án chỉ tập trung nghiên cứu các nội
dung QLNN về TMĐT ở Việt nam theo hướng tiếp cận từ quá trình quản lý, các nội
dung này bao gồm: (i) Xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển TMĐT; (ii) Xây
dựng chính sách và ban hành pháp luật về TMĐT; (iii) Tổ chức thực hiện kế hoạch
và chính sách phát triển TMĐT; (iv) Kiểm soát TMĐT. Đây là cách tiếp cận phổ
biến trong các nghiên cứu về hoạt động QLNN nói chung, QLNN về TMĐT nói
riêng.
Phạm vi đối tượng nghiên cứu: đối với các DN nghiên cứu, luận án chỉ tập
trung nghiên cứu các DN đã áp dụng TMĐT từ cấp độ 2 trở lên; đang ứng dụng các
ba mô hình TMĐT là B2B; B2C và C2C. Các DN này đang hoạt động trong một số
lĩnh vực chủ yếu như: thương mại, bán buôn, bán lẻ; sản xuất công nghiệp; tài chính
ngân hàng và công nghệ thông tin. Đây là các lĩnh vực trong đó có rất nhiều DN Việt
Nam đang thực hiện TMĐT.
Phạm vi thời gian nghiên cứu: luận án đánh giá thực trạng QLNN về TMĐT
trong khoảng thời gian từ năm 2006 đến năm 2012, đây là giai đoạn triển khai thực
hiện kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT giai đoạn 2006-2010; kế hoạch tổng thể

lực.
(iii) Hoàn thiện pháp luật về TMĐT trong đó tập trung vào các nội dung: công
nhận TMĐT là một ngành trong hệ thống các ngành kinh tế quốc dân; quy định rõ về
trách nhiệm, quyền hạn của các bên tham gia TMĐT đối với các hình thức TMĐT
mới nảy sinh; hoàn thiện các quy định về TMĐT xuyên biên giới; công nhận giá trị
pháp lý của chứng cứ điện tử; hoàn thiện các quy định về giải quyết tranh chấp trong
TMĐT.
(iv) Tăng cường hoạt động đào tạo về TMĐT, công nhận chuyên ngành TMĐT
là một chuyên ngành chính thức trong hệ thống giáo dục quốc gia.
(v) Tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra về TMĐT, thành lập thanh tra
chuyên ngành về TMĐT.
Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z
Mail:
Phone: 0972.162.399


-4-

5. Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận án
được trình bày trong 4 chương:
Chương 1. Tổng quan nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu.
Chương 2. Cơ sở lý luận và bài học kinh nghiệm trong quản lý nhà nước về
thương mại điện tử.
Chương 3. Phân tích thực trạng quản lý nhà nư ớc về thương mại điện tử ở Việt
Nam.
Chương 4. Một số giải pháp chủ yếu hoàn thiện quản lý nhà nư ớc về thương
mại điện tử ở Việt Nam.

Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z

nhưng đã có khá nhi ều công trình nghiên cứu về TMĐT nói chung và QLNN về
TMĐT nói riêng.
Nhận thấy tầm quan trọng của việc ứng dụng TMĐT, năm 2003 đề tài nghiên
cứu khoa học cấp Nhà nước "Nghiên cứu một số vấn đề kỹ thuật và công nghệ chủ
yếu trong TMĐT và triển khai thử nghiệm". Mã số KC.01.05 [17] do PGS.TS. Lê
Danh Vĩnh - Thứ trưởng Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương) làm chủ nhiệm,
Trung tâm thông tin thương mại là cơ quan thực hiện với sự tham gia của các cán bộ
nghiên cứu khoa học của các bộ ngành: Bưu chính viễn thông (nay là Bộ Thông tin
và Truyền thông), Ban cơ yếu Chính phủ, Ngân hàng, Bộ Tài chính, Bộ Văn hoá
thông tin, Liên minh các hợp tác xã, Viện công nghệ thông tin, Hội tin học viễn
thông Hà Nội, Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội và nhiều doanh nghiệp thực hiện.
Yêu cầu đặt ra với đề tài là nghiên cứu những công nghệ chủ yếu của TMĐT và
thử nghiệm chúng trong một hệ thống TMĐT hoàn chỉnh bao gồm đầy đủ các khâu
từ tìm kiếm hàng hoá, đặt hàng, thanh toán, giao hàng và làm nghĩa vụ thuế với nhà
nước.
Đề tài đã hoàn thành với một số nội dung chủ yếu sau [17]:
Tổng quan các vấn đề chung về TMĐT và một số kĩ thuật công nghệ chủ yếu
trong TMĐT;
Nghiên cứu lý thuyết về các kỹ thuật công nghệ chủ yếu trong TMĐT và kết
quả thử nghiệm hệ thống tích hợp các kỹ thuật công nghệ TMĐT trong thực tế;
Đề xuất một số giải pháp về phát triển TMĐT ở Việt Nam trong thời gian tới.
Ngoài ra hàng năm, bắt đầu từ năm 2004, Cục TMĐT và CNTT thuộc Bộ công
thương đã ti ến hành tổng kết về tình hình TMĐT ở Việt Nam trong các báo cáo
thường niên về TMĐT ở Việt Nam hàng năm (báo cáo có tiêu đề: Báo cáo TMĐT
Việt Nam). Các báo cáo này cung cấp một cái nhìn tổng quan về thực trạng tình hình
phát triển TMĐT ở Việt Nam trong năm như: tình hình ứng dụng TMĐT trong các
doanh nghiệp, thực trạng về cơ sở hạ tầng cho TMĐT, việc triển khai các chính sách
TMĐT trong thực tế v.v... đồng thời đưa ra một số khuyến nghị đối với các cơ quan
QLNN về việc thực hiện chức năng QLNN về TMĐT và các DN trong việc triển
khai TMĐT. [2,3,7]

Giáo trình Thương mại điện tử căn bản, chủ biên TS.Nguyễn Văn Thoan đã
giới thiệu sau nội dung căn bản của TMĐT, các nội dung này bao gồm:tổng quan về
TMĐT; giao dịch điện tử; Marketing điện tử; rủi ro và phòng tránh rủi ro trong
TMĐT; ứng dụng TMĐT trong doanh nghiệp và Luật giao dịch điện tử.
Ngoài ra, trong cuốn giáo trình Kinh tế thương mại, đồng chủ biên GS.TS Đặng
Đình Đào, GS.TS Hoàng Đ ức Thân (2008) [14] gồm 15 chương chia làm hai phần đã
đề cập rất chi tiết về hệ thống lý luận và thực tiễn về kinh tế, tổ chức quản lý kinh
doanh thương mại trong nền kinh tế quốc dân như: cơ chế, chính sách quản lý thương
mại, tổ chức các mối quan hệ kinh tế, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ, hạch toán kinh
doanh và thương mại DN .v.v... Phần thứ nhất gồm 8 chương nghiên cứu toàn bộ các
vấn đề kinh tế học thương mại trên góc độ vĩ mô bao gồm: bản chất kinh tế của
thương mại; cơ chế, chính sách quản lý thương m ại; hệ thống các công cụ quản lý
thương mại, chiến lược và định hướng kế hoạch phát triển thương mại trong nền kinh
tế quốc dân. Phần thứ hai của giáo trình đề cập đến các nội dung về tổ chức và quản
Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z
Mail:
Phone: 0972.162.399


-9lý kinh doanh hàng hóa và dịch vụ dưới góc độ vi mô, bao gồm một số nội dung chủ
yếu như: tổ chức các mối quan hệ kinh tế giữa các DN, tổ chức kinh doanh thương
mại hàng hóa trong cơ chế thị trường; thương mại dịch vụ; TMĐT; hạch toán kinh
doanh trong thương mại; dự trữ hàng hóa cho SXKD; thương mại DN và các vấn đề
hiệu quả kinh tế thương mại.
Tuy không đề cập sâu đến các nội dung QLNN về TMĐT nhưng giáo trình đã
đề cập đến rất nhiều vấn đề lý luận về kinh tế thương mại nói chung làm cơ sở để xây
dựng các lý luận về QLNN đối với TMĐT.

1.1.3. Nhận xét từ tổng quan các công trình nghiên cứu
Như vậy qua các công trình nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước có



-10những mối liên hệ chung, cũng như những quy luật tác động qua lại giữa các yếu tố
cấu thành QLNN về TMĐT. Tổng hợp có được nhờ những kết quả nghiên cứu phân
tích, sau đó kết hợp chúng lại với nhau thành một chỉnh thể hoàn chỉnh, thống nhất.
Áp dụng phương pháp phân tích tổng hợp trong luận án để xem xét xem có các
nghiên cứu nào trong lĩnh vực QLNN về TMĐT đã đư ợc nghiên cứu, các nghiên đó
đã đư ợc thực hiện như thế nào, kết quả của của các nghiên cứu là gì ? v.v... phân tích
tổng hợp để phát hiện những "khoảng trống" trong các nghiên cứu trước, làm cơ sở
cho việc thực hiện các nội dung của đề tài.
Trên cơ sở mối quan hệ biện chứng của các phương pháp nghiên cứu trong
khoa học kinh tế - xã hội, luận án phân tích làm rõ những tác động của QLNN đến
TMĐT thông qua việc thực hiện các nội dung QLNN về TMĐT; phân tích và làm rõ
các nguyên nhân ảnh hưởng đến QLNN về TMĐT; phân tích và đánh giá việc thực
hiện chức năng QLNN về TMĐT qua các tiêu chí xây dựng.
Phương pháp phân tích tổng hợp được thực hiện qua các bước sau:

Tìm kiếm
nguồn tài liệu

Thu thập
và xử lý số
liệu

Thực hiện
phân tích
tổng hợp

Hình 1.1. Các bước thực hiện phương pháp phân tích tổng hợp
Bước 1: Tìm kiếm nguồn tài liệu

thương ( Sàn TMĐT của Phòng Công nghiệp và Thương mại
Việt

Nam

(),

hiệp

hội

TMĐT

Việt

Nam

() v.v... để tìm kiếm các báo cáo, các số liệu thống kê về các
DN TMĐT ở Việt Nam.
Đối với các dữ liệu sơ cấp sử dụng trong đề tài được tác giả thu thập thông qua
hình thức điều tra khảo sát các DN, các cơ quan QLNN theo các bước được trình bày
trong phương pháp nghiên cứu định lượng.
Bước 2. Thu thập và xử lý số liệu
Từ các nguồn tài liệu trên, sử dụng phương pháp tổng hợp tác giả thu thập được
các số liệu gốc trong các nguồn tài liệu. Các số liệu này được xử lý thông qua bộ
phần mềm xử lý số liệu trong KT-XH phổ biến hiện nay là SPSS. Kết quả của quá
trình xử lý là các số liệu, các bảng biểu phân tích và các biểu đồ được sử dụng trong
đề tài nghiên cứu.
Bước 3: Thực hiện phân tích và tổng hợp
Từ các số liệu, các bảng biểu và biểu đồ đã đư ợc xử lý, đề tài tập trung phân

sâu

Phân tích,
tổng hợp
thông tin
từ các nội
dung đã
phỏng vấn

Hình 1.2. Các bước thực hiện nghiên cứu định tính
Bước 1. Dự kiến các vấn đề cần nghiên cứu
Từ những kết quả bước đầu khi thực hiện phương pháp phân tích tổng hợp các
công trình nghiên cứu, các tài liệu có liên quan đến TMĐT và QLNN về TMĐT, tác
giả bước đầu xác định được một số vấn đề chính cần nghiên cứu của đề tài như sau:
- TMĐT ở Việt Nam trong thời gian qua đã phát tri ển như thế nào? Nhà nước
thực hiện quản lý TMĐT bằng các công cụ nào? Kết quả thực hiện nội dung QLNN
về TMĐT ra sao?
- Môi trường cho sự phát triển TMĐT ở Việt Nam đã hoàn thiện chưa?
- Kinh nghiệm của thế giới đối với QLNN về TMĐT là gì?
- QLNN về TMĐT ở Việt Nam có thể được đánh giá qua các tiêu chí nào?
Phương pháp xây dựng các tiêu chí này?
- Các giải pháp khắc phục những tồn tại trong QLNN về TMĐT là gì? Nội
dung cụ thể của các biện pháp?
Bước 2. Thiết kế câu hỏi phỏng vấn sâu đối tượng điều tra
Căn cứ vào các vấn đề nghiên cứu đã d ự kiến, tác giả thiết kế lưới câu hỏi
phỏng vấn sâu các đối tượng là các chuyên gia, nhà quản lý về TMĐT (Phụ lục 1.1).
Nội dung các câu hỏi được thiết kế như nhau cho các đối tượng phỏng vấn.
Bước 3. Thực hiện phỏng vấn sâu
Trong các buổi hội thảo có liên quan đến TMĐT và CNTT mà tác giả trực tiếp
tham dự, tác giả thực hiện phỏng vấn sâu một số chuyên gia tham dự hội thảo theo

mẫu điều tra

Điều tra
chính thức

Xử lý và phân
tích số liệu
điều tra

Hình 1.3. Các bước nghiên cứu định lượng
Bước 1. Xác định mẫu điều tra
Đối tượng điều tra là 300 DN đang triển khai TMĐT từ cấp độ 2 đến cấp độ 4 ,
trong đó:
- Cấp độ 2. Có Website chuyên nghiệp: Website có nhiều chức năng tương tác
với người xem, hỗ trợ người xem, người xem có thể liên lạc với DN một cách thuận
tiện.
- Cấp độ 3. Chuẩn bị TMĐT: doanh nghiệp bắt đầu triển khai bán hàng hay
thực hiện các dịch vụ qua mạng. Tuy nhiên, DN chưa có hệ thống cơ sở dữ liệu nội
bộ để phục vụ các giao dịch trên mạng. Các giao dịch còn chậm và không an toàn.
- Cấp độ 4. Áp dụng TMĐT: doanh nghiệp có website của DN liên kết trực tiếp
với dữ liệu trong mạng nội bộ của DN, các hoạt động truyền dữ liệu được tự động
hóa, hạn chế sự can thiệp của con người và vì thế làm giảm đáng kể chi phí hoạt
động và tăng hiệu quả.
Tên, địa chỉ của các DN được tác giả thu thập từ:
- Cổng TMĐT quốc gia do Bộ công thương xây dựng và quản lý tại địa chỉ:
.
- Danh sách hội viên Hiệp hội TMĐT Việt Nam tại địa chỉ:

Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z
Mail:

Tính phù hợp của QLNN về TMĐT được đo lường qua cụm câu hỏi từ câu hỏi
số 8 đến câu hỏi số 10. (Phục lục 1.2)
Tính bền vững của QLNN về TMĐT được đo lường qua cụm câu hỏi từ câu hỏi
11 đến câu hỏi 13 (Phục lục 1.2 )
- Phần câu hỏi mở ( mục C trong phiếu điều tra ): nhằm thu thập các ý kiến về
giải pháp hoàn thiện QLNN về TMĐT của DN được điều tra. (Phục lục 1.2)
Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z
Mail:
Phone: 0972.162.399


-15Đối với cá nhân người tiêu dùng, nội dung phiếu điều tra được thiết kế nhằm
thu thập các thông tin về mức độ tham gia, mức độ tin tưởng vào giao dịch TMĐT
của người tiêu dùng (Phục lục 1.3)
Để đo lường mức độ của thực hiện của từng chỉ tiêu trong mô hình đánh giá,
tác giả sử dụng các thang đo tương ứng với từng tiêu chí.
Bảng 1.1. Các thang đo sử dụng trong phiếu điều tra
TT
I

Chỉ tiêu

Thang đo

Thông tin về doanh nghiệp
1.Vị trí công tác của Ông(Bà) trong DN
2.Loại hình DN
3.Quy mô DN

Định danh


Phân vân
(không biết có nên
đồng ý hay không)

Đồng
ý

Rất
đồng ý

Điểm

1

2

3

4

5

Mẫu phiếu điều tra được thiết kế theo hai hình thức là phiếu điều tra trực tiếp
bằng văn bản và phiếu điều tra theo hình thức trực tuyến. Đối với hình thức điều tra
trực tuyến, tác giả sử dụng công cụ tạo Form điều tra trực tuyến của hãng Google tại
địa chỉ: Địa chỉ đường dẫn đến Form trả
lời trực tuyến được lưu tại địa chỉ hòm thư c ủa tác giả và gửi kèm theo email của đối
tượng cần thu thập dữ liệu điều tra.
Nội dung phiếu điều tra mẫu được gửi cho 10 đối tượng được lựa chọn trước để


Hình 1.4. Các bước thực hiện điều tra chính thức
Để chuẩn bị cho điều tra chính thức, tác giả tiến hành lập danh sách các địa chỉ
cần điều tra bao gồm: tên đối tượng, địa chỉ đơn vị, điện thoại, địa chỉ email (các
thông tin này lấy ở bước 1).
Sau khi đã liên hệ với các đối tượng cần điều tra (bằng điện thoại và tiếp xúc
trực tiếp), nếu đối tượng đồng ý trả lời trực tuyến thì tác giả gửi đường dẫn của Form
điều tra đến email của đối tượng, nếu không đồng ý trả lời qua email thì tác giả gửi
mẫu phiếu điều tra bằng văn bản trực tiếp đến đối tượng điều tra.
Để trả lời phiếu điều tra trực tuyến, người trả lời chỉ cần Click chuột vào các
lựa chọn đã đư ợc thiết kế sẵn trong mỗi mục hỏi sau đó ấn vào nút trả lời, kết quả sẽ
được lưu trong một tệp dữ liệu kết quả trả lời phiếu điều tra (Phụ lục 1.6)
Bước 4. Xử lý và phân tích số liệu điều tra
Trong số 300 DN được hỏi thì có 240 DN nhận trả lời phiếu điều tra, 35 DN
không đồng ý trả lời và 25 DN không liên lạc được bằng điện thoại.
Trong số 240 DN nhận trả lời thì có 212 DN đã trả lời phiếu trả lời Online, 15
DN yêu cầu trả lời trực tiếp trên phiếu điều tra và 13 DN không có thông tin phản
hồi. Vậy kết quả thu được là 227 phiếu trả lời của các đơn vị.
Dữ liệu thu thập được xử lý bằng các công cụ phân tích dữ liệu trong phần mềm
SPSS như: thống kê mô tả; kiểm định thang đo. Sau khi mã hóa và làm s ạch dữ liệu
bằng cách loại bỏ các mẫu không trả lời đầy đủ các câu hỏi (8 phiếu) như vậy còn
219 phiếu trả lời hợp lệ (Phụ lục 1.5)

Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z
Mail:
Phone: 0972.162.399


-17-


Phone: 0972.162.399


-18-

CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM TRONG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
2.1. Thương mại điện tử.
2.1.1. Khái niệm thương mại điện tử.
Quá trình phát triển của TMĐT gắn liền với sự phát triển của CNTT và
Internet. Bắt đầu từ năm 1995 khi thuật ngữ "electronic-commerce" được hãng máy
tính IBM (International Business Machines) sử dụng thì những nghiên cứu về TMĐT
mới chính thức được bắt đầu.
Tuy đã thống nhất về mặt thuật ngữ song nếu chỉ dùng một định nghĩa ngắn
gọn sẽ rất khó có thể nêu đầy đủ bản chất của TMĐT. Do vậy, định nghĩa về TMĐT
cho đến nay vẫn chưa hoàn toàn thống nhất. Có thể hiểu khái niệm TMĐT theo hai
nghĩa:
Khái niệm TMĐT theo nghĩa hẹp
TMĐT là việc mua bán hàng hoá và dịch vụ thông qua các phương tiện điện tử
và mạng viễn thông, đặc biệt là máy tính và mạng Internet.
Theo cách hiểu này có một số khái niệm về TMĐT được các tổ chức, các nhà
nghiên cứu đưa ra như sau:
- Theo Kalakota & Whinston (1997) : "TMĐT là quá trình mua, bán và trao đ ổi
sản phẩm, dịch vụ và thông tin thông qua hệ thống máy tính trên nền Internet"[35]
- Theo European Information Technology Observatory (EITO, 1997) "TMĐT
là quá trình thực hiện các giao dịch kinh doanh có dẫn tới việc chuyển giao giá trị
thông qua các mạng viễn thông"[22]
- Theo Cục thống kê Hoa Kỳ, "TMĐT là việc hoàn thành bất kỳ một giao dịch
nào thông qua một mạng máy tính làm trung gian mà bao gồm việc chuyển giao