24

1

TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỤC LỤC

1. Vật lí 12 – Nâng cao – Vũ Thanh Khiết (chủ biên) – NXB GD –
Năm 1999.

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

2. Đê học tốt môn vật lí– NXB Đà Nẵng -Lê văn Thông – Năm 1998

2. Mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3. Vật lí 12 – Những bài tập hay và điển hình – Nguyễn Cảnh Hòe –

3. Phương pháp nghiên cứu

NXB ĐHQG Hà Nội – 2008.
4. Bài giảng trọng tâm chương trình chuẩn Vật lí 12 – Vũ Thanh
Khiết – NXB ĐHQG Hà Nội – 2010.
5. Chuyên đề điện xoay chiều, Thư viện.com

4. Những đóng góp của đề tài
5. Cấu trúc của đề tài
Phần I: KHẢO SÁT TÌNH HÌNH GIẢNG DẠY VÀ NHU CẦU
BỒI DƯỠNG CỦA GIÁO VIÊN VẬT LÝ CÁC TRƯỜNG PHỔ


4) Vấn đề 4:

viên chức THPT

5) Vấn đề 5: Sự trùng nhau của các vân sáng,tối

2.1.1. Các tiêu chuẩn và nhiệm vụ của viên chức làm công tác
thiết bị dạy học
2.1.2. Hướng dẫn sắp xếp , bảo quản, bảo dưỡng hệ thống thiết bị
dạy học ở trường THPT
2.1.3. Hướng dẫn hệ thống hồ sơ, sổ sách, kế hoạch công tác thiết
bị dạy học ở trường THPT
2.1.4. Hướng dẫn lắp đặt, sử dụng, bảo trì, bảo quản, các bộ thí
nghiệmthuộc chương trình Vật lý THPT
2.2. Chuyên đề 2: Hướng dẫn sử dụng một số phần mềm dạy
học Vật lý THPT
2.2.1. Phần mềm: OPTICS – Mini – Dạy Học phần: Quang hình

Bề rộng quang phổ

6) Vấn đề 6: Số vân sáng quan sát được trên vùng giao thoa
gây bởi hai bức xạ đồng thời 1 , 2
7) Vấn đề 7: Sự dịch chuyển vân
8) Vấn đề 8: Giao thoa ánh sáng với gương Fresnel
9) Vấn đề 9: Giao thoa ánh sáng với lưỡng lăng kính Fresnel
VII. LƯỢNG TỬ ÁNH SÁNG
1) Hiện tượng quang điện:
2) Quang phổ nguyên tử Hydro
VIII. VẬT LÝ HẠT NHÂN

2.4.2. Sóng cơ, sóng dừng và sóng âm

hoàn hảo ở cấp độ một bộ phận của một đề tài khoa học cấp trường

2.4.3. Dòng điện xoay chiều

và tôi xem đây là một đề tài mở, mong mọi người góp ý,bổ sung

2.4.4. Sản xuất và truyền tải điện năng

những thiếu sót.


3

22
2.4.5. Dao động điện từ

I. DAO ĐỘNG CƠ
1) Dao động điều hòa (Bỏ qua mọi ma sát )
2) Con lắc lò xo dao động điều hòa: k = m  2

2.4.6. Giao thoa ánh sáng

3) Con lắc đơn (K = m g )

2.4.8. Vật lý hạt nhân

l


4
MỞ ĐẦU

1.5.3. Mức độ 3: nêu vấn đề - nghiên cứu
II. PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM

1.

Lý do chọn đề tài:

2.1. Các giai đoạn của phương pháp thực nghiệm

Nền giáo dục nước ta trong những năm gần đây, nhất là sau

2.2. Các mức độ sử dụng phương pháp thực nghiệm trong dạy

Đổi mới Kinh tế đã có những bước tiến và thành tựu nổi bật và rất

học vật lý

ấn tượng. Đó là sự cải thiện một cách đáng kể cơ sở vật chất của nhà

2.2.1. Giai đoạn 1

trường từ phòng học, phòng thí nghiệm cho tới các phương tiện và

2.2.2. Giai đoạn 2

thiết bị phục vụ việc dạy và học của thầy và trò trong các trường phổ


GIỎI tăng từ 3.1% (năm học 2006-2007) lên 7,9%(năm học 2012-

2.5.1. Nêu sự kiện khởi đầu

2013); loại YẾU KÉM giảm từ 17,3% xuống còn 6,1% ( Nguồn: Bộ

2.5.2. Xây dựng mô hình – giả thuyết

GD-ĐT [1]).

2.5.3. Hướng dẫn HS suy ra hệ quả logic

Tuy nhiên, do tốc độ phát triển nhanh của khoa học kỹ thuật
và sự biến đổi mau lẹ của đời sống xã hội và kinh tế nên nền giáo
dục nước ta so với thế giới đang bị tụt hậu cả về chương trình,

2.5.4. Tiến hành thí nghiệm kiểm tra
2.5.5. Hướng dẫn HS khẳng định mô hình – giả thuyết chấp
nhận được

phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá. Đôi ngũ giáo viên hiện

2.5.6. Phát biểu thành thuyết, định luật…

nay, nếu không cập nhật kiến thức sẽ không tiếp tục gánh vác được

2.5.7. Dùng mô hình – giả thuyết giải thích, ứng dụng thực tế

nhiệm vụ đổi mới và hiện đại hóa nền giáo dục nước nhà.



2.7. Sử dụng phần mềm để dạy một số nội dung trong SGK Vật

thể tự tổ chức lớp học và tìm người dạy, ngược lại các trường Sư

lý 10 THPT

phạm lại không biết nhu cầu thực tế của các trường phổ thông là gì.

2.7.1. Mô phỏng thí nghiệm con lắc đơn

Cần phải nghiêm túc nhìn nhận rằng trong một thời gian dài,

2.7.2. Mô phỏng thí nghiệm vật rơi từ do

số sinh viên đậu vào các Trường ĐH Sư phạm phần lớn có trình độ ở

2.7.3. Mô phỏng thí nghiệm con lắc lò xo

mức trung bình khá, chỉ có một số ít thực sự giỏi và có tâm huyết,
yêu nghề. Sau khi tốt nghiệp ít có điều kiện cập nhật và nâng cao

Chuyên đề 3:

trình độ. Việc đổi mới giáo duc phải bắt đầu từ người thầy, vì thế

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP ĐẶC TRƯNG

nhu cầu thường xuyên bồi dưỡng kiến thức cho giáo viên là vấn đề


1.3.2. Giai đoạn 2: Nghiên cứu giải quyết vấn đề

2.

1.3.3. Giai đoạn 3: Củng cố và vận dụng tri thức
1.4. Tình huống có vấn đề
1.4.1. Khái niệm tình huống có vấn đề
1.4.2. Các kiểu tình huống có vấn đề
1.4.3. Điều kiện cần để tạo tình huống có vấn đề
1.5. Các mức độ của dạy học nêu vấn đề
1.5.1. Mức độ 1: trình bày nêu vấn đề
1.5.2. Mức độ 2: nêu vấn đề - giải quyết từng phần

Mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Mục tiêu của đề tài này là: Tìm hiểu nhu cầu cập nhật, nâng

cao kiến thức và năng lực thực sự của giáo viên các trường phổ
thông. Trên cơ sở kết quả thu được sẽ biên soạn các chuyên đề:
a)

Bồi dưỡng và cập nhật các kiến thức Vật lý và thí nghiệm

Vật lý trong trường phổ thông.
b)

Nâng cao khả năng truyền thụ kiến thức cho giáo viên,

phổ biến một số phương pháp giảng dạy và truyền thụ kiến thức mới.



- Phần 1: Khảo sát tình hình giảng dạy và nhu cầu bồi dưỡng
của giáo viên Vật lý các trường phổ thông trên địa bàn Thành phố
Đà nẵng – tỉnh Quảng nam.

19
1.3.3. Gương
1.3.4. Lưỡng chất phẳng
1.3.5. Bản song song
1.3.6. Lăng kính
1.3.7. Thấu kính
1.4. Bài toán & lời giải
1.4.1. Nguyên tắc
1.4.2. Bài toán
1.4.3. Lời giải
1.5. Tiện ích
1.5.1. Tuỳ biến môi trường
1.5.2. Tuỳ biến thao tác
1.5.3. Tuỳ biến màu sắc
1.5.4. Gõ phím tiếng Việt
1.6. In ấn
1.6.1. In nhanh nội dung màn hình làm việc
1.6.2. In bài toán / lời giải
1.6.3. In màu
1.8. Tóm tắt lý thuyết
1.9. Bản quyền
1.9.1. About SeaSoft
1.9.2. Quyền sử dụng
1.10. Mẹo sử dụng
II. PHẦN MỀM THƯ VIỆN THÍ NGHIỆM VẬT LÝ PHỔ
THÔNG SIMULATION PHYSICS

CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN

4.3.4 Hướng dẫn sử dụng, bảo trì, bảo quản máy phát tần số

THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG - TỈNH QUẢNG NAM

4.3 Hướng dẫn chuẩn bị, lắp ráp các bài thí nghiệm thực hành

1.1. Tình hình giảng dạy tại các trường phổ thông hiện nay
1.1.1. Chương trình và sách giáo khoa:

chính khóa trong chương trình Vật lý THPT

Chương trình(CT) và bộ sách giáo khoa(SGK) hiện hành được

4.3.1 Các bài thí nghiệm thực hành lớp 10
4.3.2 Các bài thí nghiệm lớp 11

biên soạn trong thời gian tiến hành cải cách giáo dục(CCGD) lần thứ

4.3.3 Các bài thí nghiệm thực hành lớp 12

ba năm1980[2]. CT và SGK được tổ chức biên soạn từ năm 1981,
riêng SGK THPT năm 1989 mới biên soạn. Năm 2002 Bộ GD&ĐT

Chuyên đề 2:

lại chỉ đạo hoàn thiện CT và SGK thống nhất từ lớp 1 đến lớp 12

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG MỘT SỐ PHẦN MỀM


1.3. Các loại dụng cụ
1.3.1. Giới thiệu chung
1.3.2. Nguồn sáng

a) Việc triển khai thiết bị phục vụ giảng dạy không thường
xuyên.


17

8
b) Thiết bị hư hỏng nhiều, ít được sửa chữa và bổ sung nâng

2. Về trình độ đào tạo, chuyên môn, nghiệp vụ
2.1. Về trình độ đào tạo:

cấp.
c) Công tác bảo quản còn yếu nếu không nói là rất yếu.
1.1.3. Thi, kiểm tra và đánh giá:
Thi, kiểm tra và đánh giá chất lượng giáo dục mới chỉ tập

2.2. Về kỹ năng làm việc:
2. CÁC YÊU CẦU CỤ THỂ ĐỐI VỚI VIÊN CHỨC LÀM
CÔNG TÁC THIẾT BỊ DẠY HỌC

trung vào đánh giá kết quả học tập của từng cá nhân học sinh, nặng

1. Yêu cầu về năng lực chuyên môn


đánh giá; hạn chế trong việc ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

dạy học .

I. BẢO QUẢN, BẢO DƯỠNG, KIỂM KÊ, KHẤU HAO VẬT

1.2.2. Hiện trạng bồi dưỡng giáo viên:

TƯ THIẾT BỊ

Chất lượng đào tạo giáo viên của các trường ĐHSP còn thấp;

1. Bảo quản:

Chương trình đào tạo còn lạc hậu, thiếu gắn kết với chương trình.

2. Bảo dưỡng:

Phương pháp giảng dạy còn nặng về truyền đạt kiến thức, chưa chú

3. Kiểm kê, thanh lý, khấu hao.

trọng phát triển năng lực tư duy cho sinh viên. Giữa các trường Đại

II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÒNG HỌC BỘ MÔN Ở

học Sư phạm (ĐHSP) và các trường phổ thông chưa có sự liên hệ


1. Nội dung sách giáo khoa THPT chương trình cơ bản ở mức

1.2.3. Các mục tiêu và phiếu khảo sát

vừa sức với học sinh. Các chương trình nâng cao có lượng kiến thức

Mục tiêu của đề tài này là: Tìm hiểu nhu cầu cập nhật, nâng

nhiều về lý thuyết nhưng thiếu bài tập. Đặc biệt chương trình nâng

cao kiến thức và năng lực thực sự của giáo viên các trường phổ

cao lớp 10 quá khó đối với học sinh đầu cấp.

thông. Trên cơ sở kết quả thu được sẽ biên soạn các chuyên đề:

2. Thời gian bố trí dạy cho các bài, các chương và từng học kỳ
cần đánh giá và điều chỉnh lại cho phù hợp. Thời gian để làm bài tập
quá ít so với lý thuyết, dẫn đến năng lực giải bài tập của học sinh bị

a) Bồi dưỡng và cập nhật các kiến thức Vật lý và thí nghiệm
Vật lý .
b) Nâng cao khả năng truyền thụ kiến thức cho giáo viên, phổ
biến một số phương pháp giảng dạy và truyền thụ kiến thức mới.

hạn chế.
3. Giáo viên các trường THPT rất quan tâm đến đổi mới giáo
dục. Đặc biệt là nội dung chương trình và sách giáo khoa, cải tiến
phương pháp dạy và phương pháp kiểm tra đánh giá.
4. Các chương trình và nội dung bồi dưỡng nâng cao và cập

Lớp 11 nâng cao

CHỨC LÀM CÔNG TÁC THIẾT BỊ DẠY HỌC

Lớp 12 cơ bản

1. TIÊU CHUẨN VIÊN CHỨC LÀM CÔNG TÁC THIẾT BỊ

Lớp 12 nâng cao

DẠY HỌC
1. Về phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị

Khó

Bình
thường

Dễ

Ví dụ kiến thức
cụ thể


10

15

2. Theo Thầy/ Cô, BỐ TRÍ THỜI LƯỢNG cho từng bài như thế


32

34,8

42

45,6

09

9,8

26

28,2

52

56,5

07

7,6

Lớp 10 cơ bản

Nhận xét và tiểu kết:

Lớp 10 nâng cao



ii- Phương pháp dạy học

Lớp 11 cơ bản

iii- Thiết kế bài giảng điện tử cơ bản

Lớp 11 nâng cao

iiii- Thiết kế bài giảng điện tử nâng cao
d) Giáo viên có vẻ không hào hứng lắm với nội dung chuyên

Lớp 12 cơ bản

đề “Bồi dưỡng học sinh giỏi” với tỉ lệ KHÔNG CẦN cao nhất

Lớp 12 nâng cao

(20%)
e) Các chương trình bồi dưỡng nâng cao theo chuyên đề cũng

4. Thầy/ Cô quan tâm gì về đổi mới giáo dục sau 2015?
MỨC ĐỘ QUAN TÂM
Nội dung Chương trình, SGK mới gồm những
gì?
Nội dung dạy học tích hợp như thế nào?
Dạy học theo hướng tiếp cận năng lực là gì?

Rất quan
tâm


21,7

04

4,3

65

70,6

17

18,5

04

4,3

69

75

14

15,2

03

3,2


Số ý

Tỉ lệ

Số ý

Tỉ

Kiến thức nâng cao

kiến

%

kiến

%

kiến

lệ

Phương pháp dạy học

%

Thí nghiệm Vật lý phổ thông

35

19

20,6

3

Phương pháp dạy học

45

48,9

36

39,1

01

1,08

4

Phương pháp

30

32,6

49



Điện...

5

Cần

Không cần

Bồi dưỡng nâng cao theo
chuyên đề: Cơ, Nhiệt,

Rất cần

Thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam là hai địa bàn gần và
61

66,3

28

30,4

0

0

53

57,6

giáo viên

- Các trường thuộc nhóm dưới, đầu vào tuyển sinh khó: THPT
Nguyễn Hiền, THPT Ngô Quyền…

Rất hợp lý

Hợp lý

Không hợp lý

Số ý

Tỉ lệ

Số ý

Tỉ lệ

Số ý

Tỉ lệ

kiến

%

kiến

%


36

39,1

Số trường được chọn phát phiếu điều tra: 06

Lớp 11 cơ bản

01

1,08

70

76

16

17,4

Lớp 11 nâng cao

01

1,08

68

74


22,8

1.4. Kết quả khảo sát:
1.4.1. Ý kiến giáo viên về nội dung sách giáo khoa phổ
thông
Khó
Nội dung

Bình thường

Dễ

Tiểu kết:

Số ý

Tỉ lệ

Số ý

Tỉ lệ

Số ý

Tỉ lệ

kiến

%


31,5

0

0

Lớp 11 cơ bản

09

9,8

76

82,6

03

3,24

Lớp 11 nâng cao

17

18,5

69

75


0

- Phần đông giáo viên tỏ ý kiến không đồng tình với chương
trình lớp 10 nâng cao và lớp 12 nâng cao. Các SGK này được cho là
quá nặng và ôm đồm.
- Thời gian dành cho bài tập ít, không đủ thời gian để giải bài
tập.
1.4.3. Mức độ quan tâm đến ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
Vấn đề quan tâm

Tiểu kết: Số liệu và các nhận xét của giáo viên các trường
cho thấy:

Nội dung chương trình sách

- Không có sách giáo khoa nào được đánh giá ở mức dễ.

giáo khoa có gì mới?

- Chương trình và nội dung SGKVật lý THPT quá dài, thiếu ở

Dạy học tích hợp như thế

phần bài tập.

nào

- Sách giáo khoa lớp 10 nâng cao quá khó.



67

72,8

17

18,5

05

5,4

56

60,9

25

27,2

08

8,7

60

65,2

22