TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA LỊCH sử
===#T)£ŨỊ|Ga===

NGUYỄN THỊ HƯƠNG

VÂN DUNG PHƯƠNG PHÁP LIÊN MÔN
••

TRONG DAY HOC LICH sử THẾ GIỚI
•••

CỔ TRUNG ĐAI LỚP 10 THPT
(CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN)

Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học Lịch

HÀ NỘI,


Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy, cô khoa Lích sử, trường Đại học
Sư phạm Hà Nội 2 đã tạo điều kiện trong suốt thời gian em học tập và nghiên cứu tại
trường.
Đặc biệt em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo - TS Nguyễn Văn
Ninh, người đã hướng dẫn, động viên và tận tình giúp đỡ em hoàn thảnh khóa luận
này.
Đồng thời em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thày cô giáo, các em
học sinh trường Trung học phổ thông Lê Qúy Đôn (Nam Định), THPT Tiền Phong
(Hà Nội), THPT Hải Hậu A (Nam Định), THPT Trung Gĩa (Hà Nội), THPT Trần
Quốc Tuấn (Nam Định) đã giúp em trong quá trình điều tra.
Lần đầu tiên bước vào nghiên cứu khoa học, hơn nữa do thời gian nghiên cứu

Học sinh
Giáo viên

SGK:

Sách giáo khoa

Tr:

Trang

TL:

Tranh luận
Phương pháp tranh
luận
Nghiên cứu giáo dục

PPTL:
NCGD:

MỤC LỤC

2.3.1.1...................................................................................................................
2.3.1.2. Đóng vai trong hoạt động ngoại khóa: Thiết ké một chủ đề ngoại khóa theo
phương pháp dự án
5


2.3.1. Vận dụng phương pháp liên môn để cụ thể hóa sự kiện, hiện tượng và nhân

không thích học môn Lịch sử, kết quả thi cử giảm sút điều này đang được dư luận
quan tâm trong những năm gần đây. Sở dĩ tồn tại tình trạng này là do trong một thời
gian khá dài, trong xã hội vẫn tồn tại quan niệm không đúng, coi Lịch sử là môn phụ,
nên không có đầu tư đúng mức, gây nên tình trạng “học lệch” đối với môn học. Bên


cạnh đó cơ chế thị trường hiện nay đã làm cho nhiều người coi trọng làm kinh tế, học
các môn học để làm giàu. Cơ sở vật chất trang bị cho giáo dục phổ thông hiện nay còn
nhiều yếu kém. Đào tạo giáo viên lịch sử hiện nay lại không đồng nhất, có nhiều
trường sư phạm nhưng lại chưa có một chương trình thống nhất để đào tạo giáo viên,
nên việc giảng dạy còn nhiều bất cập. Có thể nói, có rất nhiều nguyên nhân làm cho
chất lượng dạy học lịch sử đi xuống. Trong đó phải kể đến tri thức tổng hợp của học
sinh (HS), kiến thức chung của học sinh còn kém. Học sinh chưa nhận thức được rằng
học tập Lịch sử cần có kiến thức rộng, có nhiều liên quan đến các môn học khác như
văn học, địa lí, chính trị, toán, lý, hóa, sinh ...Vì không biết không gian Lịch sử, không
có tài liệu văn học, nên chất lượng học tập của học sinh nói chung giảm sút, giờ học
không hiệu quả.
Nhằm nâng cao chất lượng dạy học, làm cho Lịch sử trở về vị trí xứng đáng của
nó, Đảng và Nhà nước ta đã tiến hành đổi mới, cải cách giáo dục nhằm giúp học sinh
lĩnh hội kiến thức, phát huy được tính tích cực trong học tập, tạo hứng thú cho học
sinh, trong đó vận dụng phương phápliên môn trong dạy học lịch sử là một trong
những nội dung quan trọng của quá trình dạy học lịch sử ở trường phổ thông. Đây là
nội dung không mới nhưng vẫn nhận được rất nhiều sự quan tâm.
Phương pháp liên môn đề cập tới mối liên hệ giữa các môn học trong nhà truờng
nhằm làm cho kiến thức các môn đang học bổ sung cho nhau, giúp hiểu sâu sắc hơn
các sự kiên đang học. Phương pháp liên môn hướng tới nâng cao chất lượng và hiệu
quả dạy học.
Xuất phát từ những lí do trên, tôi quyết định chọn: Vận dụng phương pháp liên
môn trong dạy học lịch sử thế giới cỗ trung đại (Lớp 10 THPT chương trình
chuẩn) làm khóa luận tốt nghiệp của bản thân, từng bước góp phần nâng cao hiệu quả

mà phải chú ỷ đến sự phát triển của những môn khoa học gần gũi với môn chuyên
nghiệp chủ yếu của mình” [14; 87].
Trong các công trình nghiên cứu của mình, Linđa đã khẳng định vai trò của
thầy giáo là phải “có kiến thức toàn diện và có trình độ văn hóa cao. Ngoài kiến thức
chuyên môn của mình, các thầy giảo cần phải hướng vào một vài lĩnh vực khác của
khoa học và kĩ thuật mà hiện nay thanh niên ta bất cứ ngành nào cũng yêu thích” [30;
229] .
N. u. Savin trong cuốn “Giáo dục học” (NXB Giáo dục Hà Nội, 1983) nêu rõ:
Nen học vấn phổ thông phản ánh đày đủ và chính xác nhất tri thức khoa học và thực
tiễn của nhân loại và nó thực sự là toàn diện. “Ở đó đã kết hợp một cách hữu cơ các
tri thức về tự nhiên, xã hội và tư duy con người đã đạt được sự hài hòa giữa học vấn
về nhân văn và về tự nhiên...” [29; 99].
Trong cuốn “Tám đổi mới để trở thành người giáo viên giỏi” của Giselle o.


Martin - Kniep đề cập đến quy trình xây dựng các đơn vị bài học tích hợp là gì, có nêu
rõ Tích hợp chương trình có nhiều hình thức khác nhau, trong đó có hình thức kết nối
nội dung trong nội bộ môn học và giữa các môn học với nhau. Việc giáo viên môn
Khoa học xã hội sử dụng nghệ thuật và văn học để giúp học sinh hiểu rộng hơn một
vùng văn hóa là một ví dụ về tích hợp nội dung trong phạm vi lớp học. Khi một giáo
viên môn Khoa học xã hội và một giáo viên tiếng Anh dạy một đơn vị bài học về văn
hóa do hai người cùng xây dựng làm lu mờ ranh giới giữa hai môn học thì đấy là ví dụ
về việc tích hợp nội dung giữa các môn học. “Cả hai hình thức tích hợp nội dung trên
đều được gọi là chương trình liên môn [11 ; 27]
2.1.2.

Tài liệu giáo dục lịch sử

Tiến sĩ giáo dục học N.G.Đai - ri trong cuốn “Chuẩn bị giờ học lịch sử như thế
nào ” đã nêu ý nghĩa của việc sử dụng các nguồn tư liệu: phải sử dụng không ngừng

moi liên hệ chặt chẽ giữa các bộ môn trong dạy học ”[22; 100],
I.Đ. Giôvêrốp, N.A. Mac-xi-mô-va trong cuốn “Mối liên hệ các môn học ở nhà
trường phổ thông hiện nay” khẳng định: “Cũng như các nguyên tắc khác của lí luận
dạy học, lí luận về mối liên hệ liên môn có tính chất phổ biến ở tất cả các môn học
cũng như khỉ nghiên cứu một khóa trình, một chương trình thậm chí một bài cũng cỏ
thể hiện nguyên tắc liên môn”[ 15; 52].
2.2.

Tài liệu trong nước
2.2.1.

Tài liệu giáo dục học- tâm lý học

Sử dụng kiến thức liên môn trong DHLS cũng được nhiều nhà giáo dục Việt
Nam quan tâm, chỉ rõ vai trò tàm quan trọng của vấn đề.
Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt trong cuốn “Giáo dục học” nêu một cách khái quát
nhất về vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng kiến thức liên môn: “Tiềm năng giáo dục thể
giới quan cho học sinh đặc biệt được khai thác trong mối liên hệ giữa các môn học.
Các mối liên hệ giữa các môn học, phản ánh bản chất biện chứng của nhận thức khoa
học, giúp xem xét một sự vật hay một hiện tượng từ nhiều quan điểm khác nhau” [26;
123].
Đặng Thành Hưng cho rằng: “Trong khoa học giáo dục còn có những bộ môn,
chuyên ngành, liên môn ỉẩy những liên hệ qua lại làm đổi tượng [13; 15]. Trong nội
dung vấn đề tích cực hóa và biện pháp tích cực hóa học tập, tác giả đã đề cập đến tích
hợp dạy học: Trong học trình tổng thể, trừ những phần buộc phải tổ chức theo cấu trúc


bộ môn bài bản và ổn định cao, những phần học vấn còn lại được tổ chức thành những
học trình tích hợp liên môn và xuyên môn. Vai trò của tích cực hóa của học trình tích
hợp chủ yếu không phải ở chồ nó giúp giảm tải học tập, rút gọn tài liệu, tiết kiệm thời



Côi có đề cập đến nguyên tắc dạy học liên môn. Sách nhấn mạnh: "Dạy học liên môn
là một trong những nguyên tắc quan trọng của dạy học ở trường phổ thông nói chung,
môn lịch sử nói riêng. Đổi với bộ môn Lịch sử, mà chức năng cung cấp những kiến
thức cơ bản về quá trình phát triển của xã hội loài người (và dân tộc), việc nẳm vững
các sự kiện lịch sử liên quan chặt chẽ với việc hiểu biết tri thức về môn khoa học xã
hội và nhân văn (Vãn học, Giáo dục công dân, Triết học, Địa lí) và cả về khoa học tự
nhiên (những kiến thức về sự phát triển khoa học - kĩ thuật. [21; 259],
về mặt phương pháp luận sử học, cũng có nhiều ý kiến liên quan đến đề tài
nghiên cứu này. Với nhan đề “Mẩy vẩn đề phương pháp luận sử học” (phần “Đối
tượng của khoa học lịch sử”), Đặng Thanh Bình nêu: “Lịch sử vãn học, lịch sử nhà
nước và pháp quyền là đổi tượng nghiên cứu của vãn hóa, luật học đồng thời cũng là
đổi tượng nghiên cứu của sử học. Nghiên cứu lịch sử không chỉ là nhiệm vụ của các
ngành thuộc khoa học lịch sử, các ngành khoa học xã hội khác đểu sử dụng tới thành
tựu của sử học và góp phần vận dụng khoa học lịch sử.” [23; tr.l 19-120]
Ngoài ra, vấn đề trên còn được đề cập đến trong các bài báo, tạp chí giáo dục
như bài viết của Nguyễn Quang Vinh “Dạy học các môn học theo quan điểm liên môn
” (trên tạp chí NCGD số 10/1986), Trần Văn Cường “Vận dụng nguyên tắc liên môn
trong dạy học lịch sử ở trường THPT”{trên tạp chí NCGD số 7/1997), Trần Đức
Minh “Vận dụng quan điểm liên môn - một yếu tố nâng cao tinh tích cực học tập của
học sinh” (trên tạp chí NCGD số 4/1999), Trần Viết Thụ “Vận dụng nguyên tẳc liên
môn khi dạy học các vẩn đề văn hóa trong SGK lịch sử PTTH” (trên tạp chí NCGD số
12/1997). Mồi bài viết tuy chỉ nghiên cứu sâu một khía cạnh của vấn đề, nhưng đều
khẳng định sự cần thiết của việc sử dụng kiến thức liên môn trong dạy học nhằm nâng
cao chất lượng bộ môn.
Ngoài ra, vấn đề trên cũng được một số luận án tiến sĩ, luận văn cao học đề cập
tới như: Phạm Văn Thiêm “Sử dụng kiến thức Văn học, Địa lí,Chính trị trong giờ học
lịch sử ở trường PTTH theo nguyên tắc liên môn’'’, luận văn Thạc sĩ khoa lịch sử
(1989); Trần Viết Thụ “Giảng dạy những nội dung văn hóa trong khóa trình lịch sử

Những công trình nghiên cứu trên đều thấy được tàm quan trọng của dạy học
liên môn trong quá trình dạy học nói chung và trong dạy học lịch sử nói riêng. Có một
số công trình đã đưa ra được một số biện pháp khi vận dụng phương pháp liên môn
trong dạy học lịch sử. Tuy nhiên, chưa có công trình nào đề cập tới những biện pháp


cụ thể vận dụng tất cả các kiến thức theo phương pháp liên môn, cũng như vận dụng
nó vào dạy học “ Lịch sử thế giới cổ, trung đại ” {lớp 10 THPT chương trình chuẩn).
Chính vì vậy đề tài này tôi muốn nghiên cứu về phương pháp liên môn để vận dụng nó
trong quá trình dạy học lịch sử.
3. Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
3.1.

Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn đề tài khẳng định vai trò, ý nghĩa của
việc vận dụng phương pháp liên môn trong dạy học lịch sử, đề xuất các biện pháp
nâng cao chất lượng DHLS ở trường THPT, theo hướng phát huy tính tích cực của học
sinh. Đề tài chỉ rõ những yêu cầu và phương pháp luận khi vận dụng phương pháp liên
môn trong DHLS theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh.
3.2.

Nhiệm vụ

Đe thực hiện các mục đích trên, nhiệm vụ của đề tài là giải quyết các vấn đề
sau:
- Tìm hiểu lí luận của giáo dục học, tâm lí học và phương pháp dạy học môn
lịch sử.
- Khảo sát thực trạng vận dụng phương pháp liên môn toong DHLS ở trường
phổ thông hiện nay.

Trong khi giải quyết vấn đề, tôi có sử dụng các phương pháp lịch sử, phương
pháp giáo dục học, các phương pháp lí thuyết. Tôi sử dụng chủ yếu những phương
pháp nghiên cứu khoa học giáo dục sau:
- Nghiên cứu các nguồn tài liệu về tâm lí học, giáo dục học ... đặc biệt là lí luận
dạy học bộ môn liên quan đến vận dụng phương pháp liên môn nói chung và vận dụng
phương pháp liên môn trong dạy học lịch sử nói riêng và các tài liệu có liên quan
khác.
- Điều tra cơ bản, với những phương pháp định lượng định tính thích hợp, so
sánh đối chiếu lịch sử với các môn khác.
- Sử dụng toán học thống kê, tập hợp xử lí số liệu đã thu được để phân tích,
nhận xét, rút ra két luận.
5. Đóng góp của khóa luận
- Lí luận: Làm phong phú thêm lí luận dạy học bộ môn về sử dụng các loại kiến
thức ở các bộ môn trong nhà trường vào DHLS ở trường phổ thông; giúp chúng tôi
nâng cao ữình độ lí luận dạy học, nhất là các biện pháp vận dụng phương pháp liên
môn trong dạy học môn Lịch sử.
- Thực tiễn: Giúp cho giáo viên (GV) cũng như học sinh hiểu rõ tàm quan trọng
của vận dụng phương pháp liên môn trong dạy học nói chung và trong DHLS nói
riêng. Đặc biệt, đây là nguồn kiến thức đặc biệt cũng như kinh nghiệm quý báu để tôi
vận dụng trong quá trình dạy học của bản thân trong quá trình học tập và sau khi tốt
nghiệp.
6. Bố cục
Ngoài phần Mở đầu, Ket luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, khóa luận gồm hai


chương:
Chương 1. Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc vận dụng phương pháp liên môn
trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông
Chương 2. Một số biện pháp vận dụng phương pháp liên môn trong dạy học
Lịch sử thế giới cổ, trung đại lớp 10 THPT - chương trình chuẩn

lịch sử.
Như vậy, kiến thức liên môn là mối liên hệ kiến thức giữa các môn học. Sử dụng
kiến thức liên môn bằng con đường tích hợp những nội dung kiến thức từ một số môn
học để làm rõ kiến thức của một số môn học nào đó.
Kiến thức liên môn trong dạy học lịch sử là kiến thức giữa các môn học có cùng
tư tưởng, quan điểm. Nắm được mối liên hệ giữa kiến thức của các môn có liên quan,
tính hệ thống của tri thức lịch sử sẽ giúp cho học sinh có khả năng phân tích các sự
kiện, tìm ra bản chất, quy luật chi phối sự phát triển của lịch sử.


•

Khái niệm liên môn

Quan điểm của Xavier Roegỉer - Phó giám đốc Văn phòng Công nghệ Giáo dục
và Đào tạo (BIEF), tác giả cuốn sách “Khoa sư phạm tích hợp hay làm thế nào để
phát triển các năng lực ở nhà trường”. Ông cho rằng: “Quan điểm liên môn hay tích
hợp giữa các môn học mà nội dung là vận dụng các thông tin lấy từ nhiều môn học
khác nhau để giải quyết một vấn đề”.[\6\ 232] Ông nhấn mạnh “quan điểm liên môn
được thể hiện bằng những ứng dụng chung cho nhiều môn hoặc bằng sự phổi hợp các
quá trình học tập của nhiều bộ môn, sự phối hợp này thực hiện bằng cách theo đuổi
một mục tiêu tích hợp duy nhất’’. Quan điểm “liên môn”: đề xuất những tình huống chỉ
có thể được tiếp cận một cách hợp lí qua sự soi sáng của nhiều môn học. Đồng thời
nhấn mạnh sự liên kết giữa các môn học làm cho chúng tích hợp với nhau để giải quyết
một tình huống cho trước, các quá trình học tập có sự két hợp với nhau xung quanh
những vấn đề phải giải quyết chứ không được rời rạc.
•

Khái niệm dạy học liên môn


Dự thảo Chương trình hành động có các nội dung lớn, gồm mục đích, những
nhiệm vụ chủ yếu và tổ chức thực hiện. Mục đích của dự thảo Chương trình hành động
nêu rõ: xác định những nhiệm vụ chủ yếu để các bộ, ngành, địa phương, tổ chức thực
hiện thành công mục tiêu của Nghị quyết 29 nhằm đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
và đào tạo đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa,
hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội
nhập quốc té. Chương trình hành động còn là căn cứ để các bộ, ngành, địa phương xây
dựng kế hoạch hành động theo chức năng, nhiệm vụ của mình để chỉ đạo, tổ chức triển
khai thực hiện, kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết 29.
Dự thảo Chương trình hành động đề ra các nhiệm vụ chủ yếu: Tổ chức truyên
truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của các cấp ủy đảng, chính quyền, ban, ngành,
đoàn thể và cộng đồng xã hội về vai trò lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước
đối với quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; nâng cao nhận thức
về vai trò quyết định chất lượng giáo dục và đào tạo của đội ngũ nhà giáo, cũng như
cán bộ quản lý giáo dục.
Đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ chương trình giáo dục tất cả các bậc học, ngành
học theo yêu cầu phát triển phẩm chất và năng lực người học; đổi mới căn bản hình
thức và phương pháp kiểm tra, thi và đánh giá chất lượng giáo dục, bảo đảm trung
thực, khách quan theo yêu cầu phát triển năng lực, phẩm chất người học; hoàn thiện hệ
thống giáo dục quốc dân theo hướng hệ thống giáo dục mở, học tập suốt đời và xây
dựng xã hội học tập; phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng
yêu càu đổi mới giáo dục và đào tạo; đổi mới chính sách, cơ ché tài chính; tăng cường
cơ sở vật chất, huy động sự tham gia đóng góp của toàn xã hội, nâng cao hiệu quả đầu
tư để phát triển giáo dục; chủ động hội nhập và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế
trong giáo dục, đào tạo...
Dự thảo Đề án đổi mới chương ừình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông sau năm
2015 có ba phần gồm: mục tiêu đề án; phạm vi và nhiệm vụ của đề án; nội dung đề án.


Trong phàn ba của đề án đã xác định rõ các nội dung về định hướng đổi mới

hành động, hình thành khả năng nhận thức tích cực sáng tạo, biết phân tích, đánh giá,
liên hệ...Kĩ năng học tập và thực hành bộ môn. Biết vận dụng những kiến thức đã học
vào cuộc sống.
• về thải độ
Giáo dục cho học sinh quan điểm, tư tưởng, lập trường, giáo dục phẩm chất đạo
đức, nhân cách, tình cảm thông qua học tập lịch sử. Xuất phát từ quan điểm “dạy chữ


để dạy người”, tti thức lịch sử không chỉ có tác dụng giáo dục trí tuệ mà còn giáo dục
cả tư tưởng tình cảm, góp phần đào tạo con người Việt Nam toàn diện.
Giáo dục lòng yêu tổ quốc xã hội chủ nghĩa, lòng yêu quê hương đất nước, trong
lao động cũng như trong đấu tranh bảo vệ tổ quốc.
Tinh thần đoàn kết quốc tế, tình hữu nghị với các dân tộc, đấu tranh cho độc lập,
tự do, văn minh, tiến bộ xã hội. Niềm tin vào sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài
người và dân tộc, dù cho trong tiến trình lịch sử có những bước quanh co, khúc khuỷu.
Có ý thức công dân, sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ của mình đối với đất nước. Có ý
thức bảo vệ và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc.
Như vậy, mục tiêu bộ môn Lịch sử ở trường phổ thông là cung cấp kiến thức cơ
bản, có hệ thống về sự phát triển hợp quy luật của dân tộc và xã hội loài người. Trên cơ
sở đó giáo dục tư tưởng tình cảm, lòng yêu nước, tự hào dân tộc, lý tưởng dân tộc và
chủ nghĩa xã hội, rèn luyện năng lực tư duy và thực hành. Thực hiện hoàn chỉnh các
nhiệm vụ giáo dục, giáo dưỡng và phát ưiển.
Việc nhận thức mục tiêu của bộ môn Lịch sử ở trường phổ thông không chỉ dừng
lại ở mặt lí luận mà còn được quán triệt trong nội dung và phương pháp dạy học. Trong
đó, vận dụng phương pháp liên môn trong giảng dạy là một trong những biện pháp rất
hữu hiệu trong hệ thống các phương pháp dạy học lịch sử để thực hiện mục tiêu trên.
1.1.2.3.

Yêu cầu đổi mới dạy học lịch sử


cần thiết phải vận dụng phương pháp liên môn trong dạy học lịch sử được một số nhà
qiáo dục lịch sử khẳng định như sau:
Trong bài viết “Vận dụng nguyên tắc liên môn khi dạy học các vẩn đề văn hỏa
trong dạy học lịch sử PTTH” Trần Văn Thụ có viết: “Dạy học liên môn là một trong
những nguyên tắc quan trọng của quá trình dạy học lịch sử ở trường phổ thông.
Nguyên tắc liên môn cần được quán triệt trong khi giảng dạy các loại bài lịch sử, đặc
biệt các vẩn đề văn hóa, khoa học kĩ thuật, kinh tể... nguyên tẳc liên môn trong dạy lịch
sử cần phải được coi trọng, nhất là đổi với các môn học gần gũi như văn học. địa lí,
chính trị".[33', 13]
Bộ môn Lịch sử ở trường phổ thông cung cấp cho học sinh những tri thức về
nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội trong quá trình phát triển của lịch sử dân tộc và thế
giới. Lịch sử xã hội loài người là tổng thể thống nhất bao gồm tất cả các lĩnh vực kinh
té, chính trị, văn hóa, xã hội. Việc nắm vững những sự kiện, quá trình lịch sử đòi hỏi
phải nắm kiến thức liên quan đến khoa học tư nhiên và khoa học xã hội. Vì vậy, Lịch
sử liên quan đến cả khoa học tự nhiên và khoa học xã hội. Cho nên càn phải dạy học
liên môn trong học tập Lịch sử để có thể hoàn thành đúng được mục tiêu của môn học.


1.1.4.

Vai trò, ý nghĩa của việc vận dụng phương pháp liên môn trong

DHLS
1.1.4.1.

Vai trò

Dạy học lịch sử cung cấp cho học sinh những kiến thức, hiện tượng nhân vật lịch
sử. Vận dụng phương pháp liên môn trong giờ học lịch sử THPT trong giờ học lịch sử
có vai trò đổi mới phương pháp dạy học lịch sử góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả

môn khác cũng như trong cuộc sống.
Hơn thế nữa, vận dụng phương pháp liên môn trong dạy học lịch sử giúp tiết
kiệm thời gian, gây hứng thú học tập và tư duy hệ thống cho học sinh, giúp các em phát
huy tư duy độc lập, phát triển ngôn ngữ. Bồi dưỡng và rèn luyện phương pháp tư duy
khoa học cho học sinh, mỗi môn học có phương pháp nghiên cứu riêng, nắm được
phương pháp nghiên cứu của môn học này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập
nghiên cứu các môn học kế cận.
Thực té dạy học Lịch sử chúng minh sử dụng kiến thức cũ có liên quan đến hiểu
kiến thức mới đang học tạo cho học sinh những hứng thú suy nghĩ, động não trong quá
trình lên lớp.
1.1.4.2.

Ỷ nghĩa

Vận dụng phương pháp liên môn trong dạy - học lịch sử là một trong những biện
pháp để nâng cao chất lượng dạy học. Nó cũng có ý nghĩa quan trọng đối với việc giáo
dục tư tưởng đạo đức lí tưởng cho học sinh, góp phần hoàn thiện nhân cách cho các
em. Ý nghĩa đó được thể hiện trên ba mặt sau:
Thứ nhất là về mặt kiến thức: Vận dụng phương pháp liên môn giúp học sinh
khôi phục lại bức tranh quá khứ một cách sinh động, tạo biểu tượng chân thực về các
sự kiện, hiện tượng lịch sử. Lịch sử bắt đàu từ khi xã hội và con người xuất hiện.
Những biểu hiện về điều kiện tự nhiên, bối cảnh lịch sử, sự phát triển kinh té các thời
kì rất càn cho việc học tập Lịch sử. Ví dụ: Học sinh phải sử dụng các kiến thức về địa lí
để hiểu rõ các quốc gia cổ đại ra đời như thé nào? Đe hiểu sâu cắc câu nói: “Ai Cập là
tặng phẩm của sông Nin” khi học bài Ai Cập cổ đại”, học sinh phải sử dụng kiến thức
về địa lí tự nhiên của Ai Cập - dòng sông Nin làm cho lưu vực ven sông trở thành đồng
bằng phì nhiêu, đất xốp. Nhờ đất xốp mà với công cụ kim loại chưa cứng, chưa sắc vẫn
có thể canh tác để có của thừa, dẫn tới sự phân hóa giàu nghèo, phân chia giai cấp rồi
xuất hiện Nhà nước. Hay khi học về “Hy Lạp cổ đại” học sinh dựa vào kiến thức địa lí



lịch sử ở trường phổ thông
• Phát huy tính tích cực của học sinh
HS không chỉ chăm chú tập trung học bài mà còn hăng hái trả lời câu hỏi của