Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
LÂM THỊ HỒNG NHUNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRẺ 5 TUỔI THEO Bộ
CHUẨN PHÁT TRIỂN TRẺ EM 5 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
HUYỆN HOA Lư, TỈNH NINH BÌNH

LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO


LÂM THỊ HỒNG NHUNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRẺ 5 TUỔI THEO Bộ
CHUẨN PHÁT TRIỂN TRẺ EM 5 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
HUYỆN HOA LƯ, TỈNH NINH BÌNH

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS TRẦN KIỂM


Qua hai năm học tập, rèn luyện và nghiên cứu tại trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2
tôi đã nhận được sự tận tình tâm huyết giảng dạy, sự quản ỉỷ, hướng dẫn tạo điều kiện giúp đỡ
về mọi mặt của các thầy cô, trang bị cho tôi những kiến thức quỷ báu để phục vụ cho công tác
của mình. Với tất cả tình cảm của mình tôi xỉn gửi tới Ban lãnh đạo trường Đại học Sư Phạm
LỜI CẢM
Hà Nội 2 cùng toàn thể quỷ thầy cô đã tham gia giảng dạy lớp học lời cảm ơn chân thành nhất.

LỜI CẢM ƠN LỜI
CAM ĐOAN
NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
DANH MỤC CÁC BẢNG TRONG LUẬN VĂN
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ DÙNG TRONG LUẬN
VĂN


1.4.1.

Nội dung quản lý hoạt động giáo dục trẻ 5 tuổi theo Bộ Chuẩn phát triển trẻ

2.3.1.

Thực trạng việc thực hiện nội dung quản lý hoạt động giáo dục trẻ 5 tuổi theo

Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi của Hiệu trưởng trường Mầm non Huyện Hoa Lư


2.3.2.

Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động giáo dục trẻ 5

tuổi theo Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi của Hiệu trường trường Mầm non


3.2.1.

MỤC
BẢNG

Biểu đồ 3.2. khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp...................................................103

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ DÙNG TRONG LUẬN VĂN


CB: Cán bộ

GVMN: Giáo viên mầm non

CBGV: Cán bộ giáo viên

HT: Hiệu trưởng

CBQL: Cán bộ quản lý

MN: Mầm non

CĐ: Cao đẳng

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ DÙNG TRONG LUẬN VĂN
PP: Phương pháp

CNTT: Công nghệ thông tin

QL: Quản lý

CSVC: Cơ sở vật chất

QT: Quan trọng


sự tiến bộ và thành đạt nào có thể tách khỏi sự tiến bộ và thành đạt trong lĩnh vực GD
”.
Nhận thức rõ vị trí và tầm quan trọng của GD&ĐT, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần
thứ IX, Đảng khẳng định: “Con người và nguồn nhân lực là yếu tổ quyết định sự phát

triển đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. cần tạo chuyển biến cơ
bản, toàn diện về GD&ĐT” [11]. Đây là yêu cầu cấp bách đối với toàn xã hội, trong đó
ngành GD giữ vai trò quan trọng nhất.
Trong hệ thống GD quốc dân, GDMN là bậc học đầu tiên có vai trò đặc biệt quan
họng, là nền tảng cho sự phát triển ở các giai đoạn tiếp theo. Mục tiêu của GDMN là giúp trẻ
phát triển toàn diện các mặt GD: Đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ, lao động. Làm tiền đề
cho sự hình thành và phát triển nhân cách con người trong xã hội hiện đại. Đe đạt được mục
tiêu giúp trẻ phát triển toàn diện thì cần phải kết hợp hài hòa giữa chăm sóc và GD trẻ là điều
tất yếu. Nhận thức được tầm quan trọng của GDMN, Đảng và Nhà nước ta thường xuyên quan
tâm đến công tác chăm sóc GD trẻ. Các quan điểm và chính sách GD trẻ em được thể hiện
một cách nhất quán trong nhiều văn bản của Đảng và Nhà nước. Nghị quyết Trung ương 2,
Khóa VIII và Nghị quyết Đại hội IX đã khẳng định: “Phải chăm lo phát triển GDMN, mở

rộng hệ thong nhà trẻ trong trường, lớp MN trên mọi địa bàn dân cư... ” [11].
Tiếp đó, cùng với việc thực hiện chương trình GDMN mới trên phạm vi toàn quốc,
Quyết định số 239/QĐ-TTg ngày 09 tháng 2 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt
Đồ án Phổ cập GDMN cho trẻ em 5 tuổi giai đoạn 2010-2015 với những nội dung: “Đổi mới

nội dung, chương trình, pp GDMN; Ban hành và hướng dẫn sử dụng Bộ Chuẩn phát
triển trẻ em 5 tuổi’’ [10]; Thông tư 23/2010/TT- BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm 2010 hướng
dẫn sử dụng Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi với mục đích: “Hỗ trợ thực hiện chương trình
GDMN, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, GD, chuẩn bị tâm thế cho trẻ em 5 tuổi vào lớp


1



1

tác quản lý. Đó là một trong những nguyên nhân hạn chế sự phát triển bền vững của GDMN
Huyện Hoa Lư, Tỉnh Ninh Bình.
Đe đáp ứng mục tiêu chăm sóc, GD trẻ, thì vấn đề tìm ra biện pháp để quản lý hoạt
động GD trẻ 5 tuổi ở các trường MN là vô cùng cần thiết. Vì vậy, tôi chọn đề tài: “Quản lý

hoạt động giáo dục trẻ 5 tuổi theo Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi ở các trường
Mầm non Huyện Hoa Lư, Tỉnh Ninh Bình
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và khảo sát thực trạng, đề xuất các biện pháp quản lý
hoạt động GD ữẻ 5 tuổi theo Bộ Chuẩn phát ữiển trẻ em 5 tuổi ở các trường MN Huyện Hoa
Lư góp phần nâng cao chất lượng GDMN của Tỉnh Ninh Bình.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động GD trẻ 5 tuổi theo Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi ở các
trường MN Huyện Hoa Lư, Tỉnh Ninh Bình.
3.2. Đổi tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động GD trẻ 5 tuổi theo Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi ở
các trường MN Huyện Hoa Lư, Tỉnh Ninh Bình.
4. Giả thuyết khoa học
Quản lý hoạt động GD trẻ 5 tuổi theo Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi ở các trường
MN Huyện Hoa Lư, Tỉnh Ninh Bình đã đạt được nhiều thành tựu nhưng vẫn còn những tồn tại
như: quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch chưa tốt; nhiều GV có tuổi chưa sử dụng
linh hoạt các pp GD, chỉ đạo thiết ké và tổ chức thực hiện nội dung chương trình chưa đáp
ứng tốt mục tiêu đặt ra;...Vì vậy, nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động GD trẻ 5
tuổi theo chức năng quản lý hướng vào việc thực hiện Bộ
Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi phù hợp thì sẽ nâng cao đuợc chất lượng GD trẻ mẫu giáo lớn

7.1. Nhỏm phương pháp nghiên cứu lý luận
Đọc, tìm hiểu, nghiên cứu, tổng hợp, phân tích, khái quát và hệ thống hóa các nguồn
tài liệu có liên quan đến đề tài, nhận định của các nhà khoa học về vấn đề nghiên cứu để xây
dựng cơ sở lý luận cho đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp quan sát
- Quan sát đàm thoại: Đàm thoại với cán bộ quản lý, GV và trẻ ở truờng MN.
- Quan sát và ghi biên bản: Dự giờ, quan sát quá trình hoạt động GD trẻ


1

- Xử lý từng bảng, lập két quả tổng hợp: Lập bảng tổng hợp két quả
- Định luợng kết quả quan sát nghiên cứu (qua bảng số và sơ đồ): Sử dụng một số
công thức toán học để xử lý các số liệu.
7.2.2. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
pp này nhằm thu thập thông tin mang tính định luợng về thực trạng hoạt động GD trẻ
5 tuổi theo Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi ở các truờng MN Huyện Hoa Lư, Tỉnh Ninh
Bình hiện nay; thực trạng các biện pháp quản lý hoạt động GD trẻ 5 tuổi theo Bộ Chuẩn phát
triển trẻ em 5 tuổi ở các trường MN Huyện Hoa Lư.
- Nội dung các bảng hỏi:
Đánh giá của CBQL, GV trong nhà trường MN về:
+ Hoạt động GD trẻ 5 tuổi theo Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi
+ Biện pháp QL của HT đã được thực hiện và các biện pháp được đề xuất về hoạt
động GD trẻ 5 tuổi theo Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi; các yếu tố tác động tới biện pháp
QL đã được triển khai và tính khả thi của những biện pháp mới.
7.2.3. Phương pháp chuyên gia
Sử dụng các bước để xin ý kiến chuyên gia:
- Bước 1: Xác định tiêu chí và xin ý kiến về phiếu điều tra
- Bước 2: Lựa chọn chuyên gia (số lượng, thảnh phần). Các chuyên gia có nhiều

TRƯỜNG MẦM NON
1.1. Tổng quan nghiền cứu vấn đề
1.1.1.

Nghiên cứu trên thế giới

Vấn đề chăm sóc, GD trẻ đã được nghiên cứu từ rất sớm và được thực hiện bằng nhiều
góc độ và pp khác nhau.
Tác giả v.x. Mukhina với công trình Tâm lí học mẫu giáo nghiên cứu về đặc trưng
tâm lí của trẻ em trong độ tuổi mẫu giáo và đã đưa ra kết luận: Độ tuổi mẫu giáo lớn 5-6 tuổi
là giai đoạn cuối cùng của trẻ em ở lứa tuổi “mầm non”. Ở giai đoạn này, những cấu tạo đặc
trưng của con người đã được hình thành trước đây. Với sự GD của người lớn, những chức
năng tâm lý đó sẽ được hoàn thành về mọi phương diện hoạt động tâm lý (nhận thức, tình
cảm, ý chí) để hoàn thành việc xây dựng những cơ sở ban đầu về nhân cách của con người.Trẻ
5-6 tuổi đã biết sử dụng thành thạo tiếng mẹ đẻ, đã xác định ý thức bản ngã và tính chủ định
trong hoạt động tâm lý, trẻ chuẩn bị tiến vào bước ngoặt 6 tuổi. Bước ngoặt 6 tuổi là một sự
kiện quan trọng, khiến các nhà GD cần phải quan tâm, một mặt giúp trẻ hoàn thiện những
thành tựu phát triển tâm lý trong suốt thời kỳ mẫu giáo, mặt khác tích cực chuẩn bị cho trẻ có
đủ điều kiện để làm quen dần với hoạt động học tập và cuộc sống ở trường phổ thông. Vì vậy
trong giai đoạn này phải có bước chuẩn bị sẵn sàng về mặt tâm lý cho trẻ đến trường phổ
thông [40]. Tác giả V.A.Winhem Preyer với tác phẩm Trí óc của trẻ em đã miêu tả chi tiết về
sự phát triển của trẻ em trên phương diện vận động, hình thành ngôn ngữ và trí nhớ cụ thể
thông qua cậu bé Alex. [39]
Tác giả A.G.Erik Erikson với Trẻ em và xã hội nghiên cứu về sự phát ữiển của trẻ
em, cách đối xử và GD trẻ em. [34]
Công trình nghiên cứu của A.V.Petrovski tập trung nghiên cứu điều kiện hình thành
các kỹ năng hoạt động nói chung và kỹ năng hoạt động độc lập. [36]
Các tác giả D.B.Encoonhim, v.v. Davudov nghiên cứu cụ thể về kỹ năng hành động
với mô hình của ữẻ đối với sự phát triển trí tuệ và các thao tác ữí tuệ. [37,42]


hoạt động học tập ” [17].

Lê Thị Thái Hạnh với “Biện pháp quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi duõng trẻ ở
các trường MN Thành phố Hạ Long ” [15]
Cũng có những luận văn Thạc sĩ đã nghiên cứu về vấn đề quản lý hoạt động chăm sóc
- GD trẻ theo Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi ở các trường mầm non như của tác giả: Luyện
Thị Minh Huệ với “Quản lỷ hoạt động chăm sóc - GD trẻ mẫu giáo lớn theo Bộ Chuẩn


phát triển trẻ em 5 tuổi của HT trường MN tỉnh Hải Dương ” [22]. Các công trình
nghiên cứu đã khẳng định việc nghiên cứu về tâm sinh lí của trẻ là rất quan trọng và hoạt động
chăm sóc - GD trẻ em ở lứa tuổi MN là không thể thiếu và có vai trò quan trọng cho quá trình
GD trẻ ở các cấp, bậc học tiếp theo.
Qua sự khái lược về một số công trình nghiên cứu lí luận, thực tiễn của các tác giả
trong và ngoài nước có thể khẳng định đã có rất nhiều nghiên cứu về tâm sinh lý trẻ em lứa
tuổi MN và sự phát triển tâm, sinh lý thông qua hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ. Cũng có
một số công trình nghiên cứu thực tiễn đã có sự hệ thống hóa và làm sáng tỏ một số lí luận
liên quan đến hoạt động chăm sóc - GD trẻ và quản lý hoạt động chăm sóc - GD trẻ mẫu giáo
lớn theo Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi trong điều kiện Việt Nam với một số nội dung và
địa bàn cụ thể . Tuy nhiên chưa có tác giả nào nghiên cứu về vấn đề quản lý hoạt động GD ữẻ
5 tuổi theo Bộ Chuẩn phát triển phát triển trẻ em 5 tuổi ở các trường MN Huyện Hoa Lư, Tỉnh
Nhủi Bình.
1.2. Trường Mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân
1.2.1.

Mục tiêu của Giáo dục Mầm non

Mục tiêu chung của GDMN là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ,
thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp Một;
hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lý, năng lực và phẩm chất mang

trẻ em.
+ Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực theo quy định của pháp luật.
+ Xây dựng csvc theo yêu cầu chuẩn hóa, hiện đại hóa hoặc theo yêu cầu tối thiểu đối
với vùng đặc biệt khó khăn.
+ Phối hợp với gia đình trẻ em, tổ chức và cá nhân để thực hiện hoạt động nuôi
dưỡng, chăm sóc và GD trẻ em.
+ Tổ chức cho cán bộ quản lý, GV, nhân viên và trẻ em tham gia các hoạt động xã hội
trong cộng đồng.
+ Thực hiện kiểm định chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc và GD trẻ em theo quy định.
+ Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
1.2.4.

Các loại hình trường Mầm non

Điều 3, Điều lệ trường MN quy định (Ban hành kèm theo quyết định số
05/2014/VBHN-BGDĐT ngày 13 tháng 2 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT) [8]:
Trường MN, trường mẫu giáo (sau đây gọi chung là nhà trường), nhà trẻ, nhóm trẻ,
lớp mẫu giáo độc lập được tổ chức theo các loại hình: công lập, dân lập và tư thục.


1. Nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo công lập do cơ quan Nhà nước thành
lập, đầu tư xây dựng csvc, bảo đảm kinh phí cho các nhiệm vụ chi thường xuyên.
2. Nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo dân lập do cộng đồng dân cư ở cơ sở
thành lập, đầu tư xây dựng csvc, đảm bảo kinh phí hoạt động và được chính quyền địa
phương hỗ trợ.
3. Nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo tư thục do tổ chức xã hội, tổ chức xã
hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh té hoặc cá nhân thành lập, đầu tư xây dựng csvc và bảo đảm
kinh phí hoạt động bằng nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước.
1.3. Hoạt động giáo dục trẻ 5 tuổi ở trường Mầm non theo Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5
tuổi

về đặc điểm tâm lý, chúng ta có thể thấy rõ điều này khi chứng kiến những hoạt động
chơi đùa không mệt mỏi của các em, không chỉ là sự vui thích mà trẻ còn có khả năng tập
trung để hiểu và chấp nhận luật lệ của các trò chơi, còn ữong lớp thì đã biết ngồi yên để lắng
nghe các câu truyện kể. Đa số trẻ ương giai đoạn này phát triển tốt kỹ năng sử dụng bàn tay,
biết cầm viết chì và cắt bằng kéo, nhận ra phần lớn các mẫu tự và cách đọc các mẫu tự này,
nhận ra sự khác biệt của các hình khối, biết phân biệt lớn - bé, cao thấp - xa gần,...Vì the, một
mặt người lớn cần phải tích cực giúp các em thu đạt được những kỹ năng quan trọng và cần
thiết, nhưng mặt khác không nên nhồi nhét những điều vượt quá mức phát triển mà các em có
thể đạt được để khi bước vào lớp một, có thể làm trẻ sớm mệt mỏi trước khối lượng kiến thức
khá lớn mà trẻ sẽ phải tiếp thu trong suốt thời gian ở tiểu học để rồi sẽ gặp nhiều khó khăn ở
các cấp học cao hơn. [21]
Một đặc điểm tâm lý quan trọng trong độ tuổi này là ý thức về bản ngã (cái tôi) - Trẻ
bắt đầu biết phân biệt một cách rõ ràng giữa bản thân và những nguời xung quanh. Trẻ có ý
thức về tính sở hữu, biết cái gì của mình và cái gì của người khác. Tuy nhiên, điều này tùy
thuộc khá nhiều vào cách GD của cha mẹ. Neu trẻ là con một hay được cưng chiều thì khả
năng phân biệt và nhận thức về những giới hạn của quyền sở hữu có thể rất kém, chỉ biết ích
lợi của bản thân mà không để ý đến quyền lợi của những người xung quanh.

về sự phát triển xúc cảm và ngôn ngữ, ở lứa tuổi này, tình cảm đã bắt đầu phức tạp và
phân hóa, từ quan hệ gắn bó mẹ - con, trẻ bắt đầu có nhu cầu giao lưu tình cảm nhiều hơn giữa
mẹ - con ở trẻ trai và bố - con ở trẻ gái. Trẻ đòi hỏi sự quan tâm chăm sóc một cách cụ thể và
đa dạng hơn, vì vậy đã xuất hiện ở trẻ những biểu hiện về tình cảm rõ ràng cũng như những
phản ứng chống đối dưới nhiều hình thức khác nhau. Điều này khiến cho trẻ dễ có những tổn
thương sâu sắc nếu không nhận được sự cảm thông hay được đáp ứng từ phía cha mẹ.
Hoạt động và sở thích của trẻ 5 tuổi xoay quanh gia đình và nhà trường. Trẻ thích chơi
với đồ chơi của mình ở nhà nhưng cũng biết chia sẻ đồ chơi với bạn bè ở trường. Trẻ 5 tuổi
vẫn thích chơi qua trí tưởng tượng. Con gái thường thích chơi nấu nướng, chăm sóc búp bê,
tái hiện cuộc sống ở gia đình và nhà trường trong khi chơi. Con trai bên cạnh việc chơi những