ĐẠI HỌC HUẾ
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN

h

tế
H

uế

-----  -----

cK

in

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

ng

Đ
ại

họ

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ
GIẢI PHÁP VỀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI Y TẾ
TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN HƯƠNG KHÊ,
TỈNH HÀ TĨNH


H

Trước tiên tôi xin gửi lời biết ơn sâu ắ
sc tới Th.s Tôn NữHải Âu đã dành

nhiều thời gian và tâm huyết trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡtôi trong suốt quá
trình thực hiện đềtài và hoàn thành bài luận văn này.

h

Tôi xin bày tỏlòng biết ơn chân thành tới các cô chú, anh chịcông tác tại

in

Phòng TNMT và bệnh viện Đa Khoa huyện Hương êKhđã cung cấp các sốliệu và tạo

cK

điều kiện cho tôi thực hiện đềtài trong thời gian qua.

Nhân đây, tôi xin chân thành cảm ơnãnh
L đạo trường Đại học kinh tế Huế
cùng toàn thể quý thầy côà vcán bộ nhân viên trong Trường ãđ tạo điề
u kiện để

họ

tôi hoàn thành bài luận vănnày.

Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn Thầy giáo chủnhiệm Võ Việt Hùng, cùng

MỤC LỤC
Trang
PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ................................................................................................1

h

tế
H

uế

1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI ......................................................................................1
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ...............................................................................2
3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU .................................................2
3.1. Đối tượng nghiên cứu ..................................................................................2
3.2. Đối tượng khảo sát .......................................................................................2
3.3. Phạm vi nghiên cứu .....................................................................................2
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .....................................................................3
4.1. Phương pháp thu thập số liệu .....................................................................3

in

4.1.1. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp......................................................3

cK

4.1.2. Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp .......................................................3

4.2. Phương pháp phân tích số liệu ...................................................................4
4.3. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu .....................................................4

1.1.4. Tính chất của chất thải y tế ......................................................................8
1.1.4.1. Tính chất vật lý......................................................................................8

SVTH : Nguyễn Thị Thanh Thùy - K45 Kinh tế TNMT


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD : ThS. Tôn Nữ Hải Âu

1.1.4.2. Tính chất hóa học ..................................................................................9

1.1.5. Ảnh hưởng của chất thải y tế đến môi trường và cộng đồng...............9
1.1.5.1. Tác hại của chất thải y tế đến môi trường .............................................9
1.1.5.2. Ảnh hưởng đến sức khỏe con người....................................................10

1.1.6. Phương pháp quản lý và xử lý chất thải y tế .......................................12

uế

1.1.6.1. Quản lý chất thải y tế...........................................................................12
1.1.6.2. Xử lý chất thải y tế ..............................................................................13

tế
H

1.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN ......................................................................................16
1.2.1. Thực trạng quản lý và xử lý chất thải y tế trên thế giới .....................16
1.2.1.1. Thực trạng phát sinh chất thải y tế ......................................................17
1.2.1.2. Phân loại chất thải y tế ........................................................................17

ng

2.1.1.2. Đặc điểm địa hình, đất đai...................................................................24
2.1.1.3. Điều kiện khí hậu.................................................................................25

ườ

2.1.2. Điều kiện kinh tế- xã hội........................................................................25
2.1.2.1. Điều kiện kinh tế .................................................................................25

Tr

2.1.2.2. Văn hóa- giáo dục................................................................................25
2.1.2.3. Dịch vụ y tế .........................................................................................26
2.1.2.4. Giao thông và cơ sở hạ tầng ................................................................26

2.1.3. Giới thiệu chung về bệnh viện đa khoa huyện Hương Khê...............26
2.1.3.1. Qúa trình hình thành và phát triển.......................................................26
2.1.3.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của bệnh viện....................................28

SVTH : Nguyễn Thị Thanh Thùy - K45 Kinh tế TNMT


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD : ThS. Tôn Nữ Hải Âu

2.2. TÌNH HÌNH QUẢN LÝ CHẤT THẢI Y TẾ CỦA BỆNH VIỆN...........29
2.2.1. Nguồn phát sinh, thành phần và khối lượng chất thải y tế tại bệnh
viện ......................................................................................................................29


2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CTYT Ở BỆNH VIỆN THÔNG
QUA CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU TRA .....................................................................39

Đ
ại

2.3.1. Thông tin chung về mẫu điều tra ..........................................................39
2.3.2. Đánh giá tình hình phân loại rác thải ...................................................40
2.3.2.1. Nhận thức của bệnh nhân và người nhà bệnh nhân về việc thực hành
phân loại rác và bỏ rác đúng nơi quy định .......................................................41
2.3.2.2. Những khó khăn gặp phải trong việc phân loại rác thải tại nguồn......43

ng

2.3.2.3. Ý kiến đánh giá chung về tình hình phân loại rác thải y tế của bệnh
viện ...................................................................................................................44

Tr

ườ

2.3.3. Đánh giá tình hình thu gom rác thải y tế ..............................................45
2.3.4. Đánh giá tình hình vận chuyển, lưu trữ rác .........................................46
2.3.5. Đánh giá tình hình xử lý rác thải y tế của bệnh viện ..........................48
2.3.6. Cán bộ và nhân viên bệnh viện bị thương tích do chất thải y tế .......49
2.3.7. Những khó khăn trong công tác quản lý CTYT..................................50

CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CÔNG TÁC
QUẢN LÝ CHẤT THẢI Y TẾ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN HƯƠNG


in

3.2.2. Hệ thống quản lý kỹ thuật ......................................................................54

cK

3.2.2.1. Phân loại chất thải tại nguồn ...............................................................54
3.2.2.2. Công tác thu gom.................................................................................54
3.2.2.3. Công tác vận chuyển ...........................................................................55

họ

3.2.2.4. Công tác lưu giữ chất thải ...................................................................55
3.2.2.5. Công tác xử lý rác thải y tế nguy hại tại bệnh viện .............................55

Đ
ại

3.2.3. Quản lý nội quy .......................................................................................56
3.2.4. Giải pháp kêu gọi đầu tư ........................................................................56
PHẦN III : KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..................................................................57

ng

I. KẾT LUẬN .........................................................................................................57
II. KIẾN NGHỊ .......................................................................................................58

Tr


Bảng 5. Thành phần và khối lượng chất thải rắn y tế của bệnh viện năm 2014 ...........31

in

Bảng 6 : Thông tin chung về mẫu điều tra ....................................................................40

cK

Bảng 7: Đánh giá về tầm quan trọng của việc phân loại rác y tế tại nguồn của ...........41
nhóm 1 và nhóm 2 .........................................................................................................41
Bảng 8: Liên quan giữa kiến thức, thái độ của bệnh nhân và người nhà bệnh nhân với

họ

việc thực hiện bỏ rác đúng nơi quy định .......................................................................42
Bảng 9: Khó khăn khi phân loại rác thải y tế tại nguồn của nhóm 1 và nhóm 2 ..........43

Đ
ại

Bảng 10: Đánh giá của nhóm 1 và nhóm 2 về tình hình phân loại rác thải y tế của bệnh
viện ................................................................................................................................44
Bảng 11: Đánh giá tình hình thu gom rác thải y tế........................................................45
Bảng 12: Đánh giá về thời gian thu gom của nhóm 1 và nhóm 2 .................................46

ng

Bảng 13: Đánh giá về tình hình vận chuyển rác y tế của nhóm 1 và nhóm 2 ...............46

ườ

CTRNH : Chất thải rắn nguy hại
BV

: Bệnh viện

CK

: Chuyên khoa

tế
H

CTRYT : Chất thải rắn y tế

in

h

CBNVC : Cán bộ nhân viên chức

: Tài nguyên môi trường

QCVN

: Quy chuẩn Việt Nam

KSNK

: Kiểm soát nhiễm khuẩn



cK

TNMT

SVTH : Nguyễn Thị Thanh Thùy - K45 Kinh tế TNMT

ii


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD : ThS. Tôn Nữ Hải Âu

TÓM TẮT NGHIÊN CỨU
1. Lý do chọn đề tài
Hiện nay chất thải y tế tại bệnh viện đang là mối quan tâm đáng lo ngại và đang
trở thành vấn đề môi trường và xã hội cấp bách ở nước ta, nhiều bệnh viện trở thành

uế

nguồn gây ô nhiễm cho khu dân cư xung quanh, gây dư luận cho cộng đồng. Các chất
thải y tế có chứa đựng các yếu tố truyền nhiễm như các chất độc có trong rác y tế, các

tế
H

loại hóa chất và dược phẩm nguy hiểm, các chất thải phóng xạ, các vật sắc nhọn..v..v..
những người tiếp xúc với chất thải có nguy cơ nhiễm bệnh tiềm tàng, bao gồm những



ng

và đề xuất một số giải pháp về quản lý chất thải y tế tại bệnh viện đa khoa huyện
Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh.”

ườ

2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài
+ Hệ thống hóa cở sở lý luận và thực tiễn về chất thải y tế và quản lý chất thải y

Tr

tế đến môi trường.
+ Đánh giá được hiện trạng chất thải y tế tại bệnh viện Đa Khoa huyện

Hương Khê.
+ Đánh giá được tình hình quản lý chất thải y tế tại bệnh viện Đa Khoa huyện
Hương Khê.

SVTH : Nguyễn Thị Thanh Thùy - K45 Kinh tế TNMT

iii


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD : ThS. Tôn Nữ Hải Âu

+ Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc quản lý chất thải y tế

cK

Về mặt lý luận, đề tài đã khái quát được các vấn đề lý luận liên quan đến quản

Về mặt nội dung, đề tài đã phân tích đúng thực trạng quản lý chất thải y tế của

họ

bệnh viện trong thời gian qua.

Thông tin phỏng vấn, đề tài đã thu thập được các ý kiến đánh giá của các đối

Đ
ại

tượng có liên quan về công tác quản lý chất thải y tế của bệnh viện, từ đó làm rõ hơn
thực trạng cũng như chỉ ra được khó khăn và hạn chế trong công tác quản lý chất thải
y tế của bệnh viện hiện nay. Đó là cơ sở để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao một

ng

cách tốt hơn trong công tác quản lý chất thải y tế của bệnh viện.
5. Hạn chế của đề tài

ườ

Do thời gian thực tập có hạn, bản thân tiếp cận với nghiên cứu khoa học chưa

Tr



Cùng với sự phát triển kinh tế- xã hội và quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất

in

nước, kéo theo đó là nhu cầu của con người tăng lên về vật chất lẫn tinh thần, bên cạnh
đó là các công trình kiến trúc, nhà ở, các bệnh viện, phòng khám mọc lên nhanh chóng

cK

không chỉ phát triển về mặt số lượng mà còn cả về chất lượng. Đi đôi với sự phát triển
đó thì lượng chất thải của bệnh viện cũng tăng lên đáng kể và phức tạp về thành phần,

họ

còn việc xử lý, quản lý chất thải của bệnh viện chưa theo kịp.
Hiện nay chất thải y tế tại bệnh viện đang là mối quan tâm đáng lo ngại và đang
trở thành vấn đề môi trường và xã hội cấp bách ở nước ta, nhiều bệnh viện trở thành

Đ
ại

nguồn gây ô nhiễm cho khu dân cư xung quanh, gây dư luận cho cộng đồng. Các chất
thải y tế có chứa đựng các yếu tố truyền nhiễm như các chất độc có trong rác y tế, các
loại hóa chất và dược phẩm nguy hiểm, các chất thải phóng xạ, các vật sắc nhọn..v..v..

ng

những người tiếp xúc với chất thải có nguy cơ nhiễm bệnh tiềm tàng, bao gồm những
người làm việc trong các cơ sở Y tế, những người thu gom chất thải y tế và những


và đề xuất một số giải pháp về quản lý chất thải y tế tại bệnh viện Đa Khoa huyện
Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh.”

tế
H

2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
- Mục tiêu chung:

Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp quản lý chất thải y tế tại bệnh viện Đa
Khoa huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh

in

h

- Mục tiêu cụ thể:

+ Hệ thống hóa cở sở lý luận và thực tiễn về chất thải y tế và quản lý chất thải y

cK

tế đến môi trường.

+ Đánh giá được hiện trạng chất thải y tế tại bệnh viện Đa Khoa huyện Hương Khê.

Hương Khê

họ


Trấn Hương Khê, huyện Hương Khê.

SVTH : Nguyễn Thị Thanh Thùy - K45 Kinh tế TNMT

2


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD : ThS. Tôn Nữ Hải Âu

+ Phạm vi thời gian: Nghiên cứu từ năm 2012 – 2014.
+ Phạm vi nội dung: Đề tài này tập trung nghiên cứu về thực trạng quản lý chất
thải y tế tại bệnh viện Đa Khoa huyện Hương Khê.
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

uế

4.1. Phương pháp thu thập số liệu
4.1.1. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

tế
H

Các tài liệu cần thu thập gồm: Điều kiện tự nhiên và tình hình phát triển kinh tế,

xã hội của địa phương, hiện trạng quản lý chất thải y tế được thu thập từ các nguồn
đáng tin cậy như: Cơ quan Ban ngành trên địa bàn thị trấn Hương Khê huyện Hương
Khê, phòng tài nguyên môi trường, bệnh viện Đa Khoa huyện Hương Khê.

hỏi trong nghiên cứu để bổ sung và lý giải cho những con số mà phương pháp điều tra

ườ

bằng bảng hỏi thu thập được, từ đó thấy được thực trạng quản lý chất thải y tế để đưa
ra những đề xuất phù hợp.

Tr

a. Đối tượng phỏng vấn là :
- Nhóm 1: Bệnh nhân và người nhà bệnh nhân.
- Nhóm 2: Cán bộ và nhân viên bệnh viện.
- Nhóm 3: Các hộ dân sống xung quanh bệnh viện.
Đối tượng nghiên cứu đó là thực trạng quản lý chất thải y tế.

SVTH : Nguyễn Thị Thanh Thùy - K45 Kinh tế TNMT

3


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD : ThS. Tôn Nữ Hải Âu

b. Số lượng mẫu điều tra:
+ Điều tra 90 hộ gia đình ở xung quanh khu vực bệnh viện, các bệnh nhân và
người nhà bệnh nhân, các cán bộ và nhân viên y tế tại bệnh viện.
+ Hình thức chọn mẫu điều tra: chọn mẫu thuận tiên cho người điều tra

uế

cK

toán bằng phần mềm SPSS, Word theo các chỉ tiêu nghiên cứu của đề tài.

SVTH : Nguyễn Thị Thanh Thùy - K45 Kinh tế TNMT

4


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD : ThS. Tôn Nữ Hải Âu

PHẦN II : NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1.1. Một số khái niệm liên quan

uế

1.1.1.1. Khái niệm chất thải y tế

Theo quy chế quản lý chất thải y tế ( Bộ Y tế)[3], chất thải y tế là vật chất ở thể

tế
H

rắn, lỏng, khí được thải ra từ các cơ sở y tế bao gồm: chất thải y tế nguy hại và chất
thải thông thường.



ng

- Chất thải y tế nguy hại: là chất thải y tế có chứa một trong các thành phần như:

máu, dịch cơ thể, chất bài tiết, các bộ phận hoặc cơ quan con người, động vật, bơm,

ườ

kim tiêm và các vật sắc nhọn, dược phẩm, hóa chất và các chất phóng xạ dùng trong y
tế. Nếu những chất này không được phân hủy sẽ gây nguy hại cho môi trường và sức

Tr

khỏe con người.
1.1.1.3. Chất thải y tế không nguy hại
Là những loại không có khả năng gây độc như giấy, nhựa, thực phẩm dư thừa....

Đối với loại chất thải này không cần lưu giữ và xử lý đặc biệt; nhưng để bảo vệ môi
trường và cộng đồng, chúng cũng cần được thu gom và xử lý phù hợp.

SVTH : Nguyễn Thị Thanh Thùy - K45 Kinh tế TNMT

5


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD : ThS. Tôn Nữ Hải Âu


Theo quyết định số 43/2007/QĐ-BYT về việc ban hành quy chế quản lý chất
thải y tế của Bộ Trưởng Bộ Y Tế năm 2007[3]. Căn cứ vào các đặc điểm lý học, hóa

họ

học, sinh học và tính chất nguy hại, chất thải trong các cơ sở y tế được phân thành 5
nhóm sau:

1.1.2.1. Chất thải lây nhiễm:

Đ
ại

Gồm 5 nhóm nhỏ:
- Nhóm A:

Chất thải nhiễm khuẩn chứa mầm bệnh vi khuẩn, virus, kí sinh trùng, nấm..v.v..,

ng

bao gồm các vật liệu thấm máu, dịch, chất bài tiết của bệnh nhân như gạc, bông , găng
tay, bột bó gãy xương, dây truyền máu...

ườ

- Nhóm B:

Là các vật sắc nhọn như kim tiêm, lưỡi dao, cán dao mổ, mảnh thủy tinh vỡ và

Tr

1.1.2.2. Chất thải hóa học nguy hại

Chất hóa học nguy hại sử dụng trong y tế. Chất gây độc tế bào gồm: vỏ các chai
thuốc, lọ thuốc, các dụng cụ dính thuốc gây độc tế bào và các chất tiết từ người bệnh
được điều trị bằng hóa trị liệu. Chất thải chứa kim loại nặng: thủy ngân( từ nhiệt kế,

in

h

huyết áp kế thủy ngân bị vỡ, chất thải từ hoạt động nha khoa), cadimi( Cd)( từ pin, ắc

khoa chẩn đoán hình ảnh, xạ trị).
1.1.2.3. Chất thải phóng xạ

cK

quy), chì ( từ tấm gỗ bọc chì hoặc vật liệu tráng chì sử dụng trong ngăn tia xạ từ các

Chất thải phóng xạ sinh ra trong các cơ sở y tế từ các hoạt động chẩn đoán định

họ

vị khối, hóa trị liệu và nghiên cứu phân tích dịch mô cơ thể. Chất thải phóng xạ tồn tại
dưới cả ba dạng: rắn, lỏng, khí.

Đ
ại

Danh mục thuốc phóng xạ và hợp chất đánh dấu dùng trong chẩn đoán và điều

GVHD : ThS. Tôn Nữ Hải Âu

- Chất thải phát sinh từ các công việc hành chính: giấy, báo, tài liệu, vật liệu
đóng gói, thùng các tông, túi nylon, túi đựng phim.
- Chất thải ngoại cảnh: lá cây và rác từ các khu vực ngoại cảnh.
1.1.3. Nguồn gốc, thành phần và khối lượng chất thải y tế

uế

Thành phần và khối lượng của từng loại chất thải y tế có đặc trưng theo chức
năng và nhiệm vụ chuyên môn của từng bệnh viện. Chúng có nguồn gốc chủ yếu từ

tế
H

các phòng khám, khoa chức năng, phòng hành chính – tổng hợp và khu dịch vụ trong
bệnh viện.
1.1.4. Tính chất của chất thải y tế
1.1.4.1. Tính chất vật lý

h

Thành phần vật lý:

in

- Đồ bông vải sợi: gồm bông gạc, băng, quần áo cũ, khăn lau, vải trải....

cK


3,2

- Bông băng, bó bột... ( vật liệu hấp thụ chất lây nhiễm)

8,8

Tr

ườ

- Giấy các loại và carton

- Túi nhựa các loại: PE, PP, PVC

10,1

- Bệnh phẩm

0,6

- Rác hữu cơ

52,7

- Các vật sắc nhọn ( kim tiêm, dao kéo mổ, các dụng cụ cắt gọt,...)

0,4

- Các loại khác


h

- Thành phần phần trăm các nguyên tố được xác định để tính giá trị nhiệt lượng

in

của chất thải y tế.

1.1.5. Ảnh hưởng của chất thải y tế đến môi trường và cộng đồng
Đối với môi trường đất:

cK

1.1.5.1. Tác hại của chất thải y tế đến môi trường

họ

Khi chất thải y tế được chôn lấp không đúng cách thì các vi sinh vật gây bệnh,
hóa chất độc hại có thể ngấm vào đất gây nhiễm độc đất làm cho việc tái sử dụng bãi
chôn lấp gặp khó khăn....

Đ
ại

Đối với môi trường không khí:
Chất thải bệnh viện từ khi phát sinh đến khâu xử lý cuối cùng đều gây ra tác
động xấu đến môi trường không khí. Khi phân loại tại nguồn , thu gom, vận chuyển

ng



uế

Các loại hình rủi ro:
- Việc tiếp xúc với các chất thải y tế có thể gây nên bệnh tật hoặc tổn thương.

tế
H

Khả năng gây rủi ro từ chất thải y tế có thể do một hoặc nhiều đặc trưng cơ bản sau:

+ Chất thải y tế chứa đựng các yếu tố truyền nhiễm, là tác nhân nguy hại có
trong rác thải y tế.

+ Các loại hóa chất dược phẩm có thành phần độc, tế bào nguy hiểm.

in

+ Vật sắc nhọn có thể gây tổn thương.

h

+ Các chất chứa đồng vị phóng xạ.

cK

+ Chất thải có yếu tố ảnh hưởng tâm lý xã hội.
Những đối tượng có thể tiếp xúc với nguy cơ:

Tất cả mọi cá nhân tiếp xúc với chất thải y tế nguy hại là những người có nguy

Đối với nhân viên y tế do nhu cầu công việc phải tiếp xúc và xử lý loại chất thải

gây độc tế bào mà mức độ ảnh hưởng và chịu tác động từ các rủi ro tiềm tàng sẽ phụ

SVTH : Nguyễn Thị Thanh Thùy - K45 Kinh tế TNMT

10


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD : ThS. Tôn Nữ Hải Âu

thuộc vào các yếu tố như tính chất, liều lượng gây độc của chất độc và khoảng thời
gian tiếp xúc. Quá trình tiếp xúc với các chất độc có trong công tác y tế có thể xảy ra
trong lúc chuẩn bị hoặc trong quá trình điều trị bằng các thuốc đặc biệt hoặc bằng
phương pháp hóa trị liệu. Những phương thức tiếp xúc chính là hít phải hóa chất có

uế

tính nhiễm độc ở dạng bụi hoặc hơi qua đường hô hấp, bị hấp thụ qua da do tiếp xúc
trực tiếp, qua đường tiêu hóa do ăn phải thực phẩm nhiễm thuốc. Độc tính đối với tế

tế
H

bào của nhiều loại thuốc chống ung thư là tác động đến các chu kỳ đặc biệt của tế bào,
nhằm vào các quá trình tổng hợp AND hoặc quá trình phân bào nguyên phân. Nhiều
loại thuốc có độc tính cao và gây nên hậu quả hủy hoại cục bộ sau khi tiếp xúc trực
tiếp với da hoặc mắt. Chúng cũng có thể gây ra chóng mặt buồn nôn, đau đầu hoặc

phát sinh do việc nhiễm xạ trên bề mặt của các vật chứa, do phương thức hoặc khoảng
thời gian lưu giữ của loại chất thải này. Các nhân viên y tế hoặc những người làm

ườ

nhiệm vụ thu gom và vận chuyển rác khi phải tiếp xúc với chất thải có chứa các loại
đồng vị phóng xạ này là những người có nguy cơ cao.

Tr

Tính nhạy cảm xã hội:
Bên cạnh việc lo ngại đối với những mối nguy cơ gây bệnh của chất thải rắn y tế

tác động lên sức khỏe, cộng đồng thường cũng rất nhạy cảm với những ấn tượng tâm
lý, ghê sợ đặc biệt là khi nhìn thấy loại chất thải thuộc về giải phẫu, các bộ phận cơ thể
bị cắt bỏ trong phẫu thuật như chi, dạ dày, các loại khối u, rau thai, bào thai, máu…

SVTH : Nguyễn Thị Thanh Thùy - K45 Kinh tế TNMT

11


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD : ThS. Tôn Nữ Hải Âu

1.1.6. Phương pháp quản lý và xử lý chất thải y tế
1.1.6.1. Quản lý chất thải y tế
a. Giảm thiểu tại nguồn
- Chọn nhà cung cấp hậu cần cho bệnh viện mà sản phẩm của họ ít phế thải hay

họ

- Sử dụng các lô hàng cũ trước, hàng mới dùng sau Sử dụng toàn bộ thuốc, dược
chất vật tư trong kiện rồi mới chuyển sang kiện mới.

Đ
ại

- Thường xuyên kiểm tra hạn sử dụng của các loại thuốc, dược chất, vật tư tiêu
hao ngay từ khi nhập hàng cũng như trong quá trình sử dụng.
d. Thu gom, phân loại và vận chuyển

ng

Tách – Phân loại:

Điểm mấu chốt của biện pháp này là phân loại và tách ngay từ đầu một cách

ườ

chính xác chất thải y tế nguy hại và chất thải rắn thông thường. Việc tách và phân loại
chính xác chất thải y tế tạo điều kiện thuận lợi cho các quá trình tiếp theo như quá

Tr

trình vận chuyển và lưu tại trạm hay nơi trung chuyển và quá trình vận chuyển tới nơi
tiêu hủy và quá trình tiêu hủy.
Việc tách và phân loại chất thải rắn y tế đòi hỏi phải có thùng chứa, túi lót thùng

chứa dây thắt túi, hộp nhốt vật sắc nhọn. Yêu cầu mầu sắc phải thống nhất để dễ quản

in

h

- Phải có ngay thùng, túi chứa rác đặt ngay vào vị trí khi đã chuyển thùng cũ đi.
Lưu chứa:

cK

Khu trung chuyển lưu chứa chất thải y tế có thể xây dựng riêng hoặc có thể kết
hợp với nhà xưởng lắp đặt lò đốt nếu được trang bị để tiêu hủy tại chỗ. Nhà xưởng lò
đốt và lưu chất chải rắn y tế nguy hại, xử lý thùng thu gom có diện tích bao che (đối
.

họ

với tuyến tỉnh) từ 40 – 50

- Tường dày 110 mm, có cửa lưới thép.

Đ
ại

- Cột thép chữ I 200.

- Phần trên tường bao quanh lắp lưới B40 khung thép cao 2200 mm.
- Mái lợp tôn ausman. Nền lát gạch chống trơn, dễ rửa.

ng



Xử lý chất thải y tế bằng phương pháp khử trùng:

uế

cả các tiêu chí về tiêu hủy an toàn ngoại trừ việc phát thải các khí thải cần được xử lý.

tế
H

Theo phương pháp này, các chất thải có khả năng lây nhiễm trước khi thải ra
môi trường như chất thải sinh hoạt thông thường phải đem đi khử trùng. Ở các nước

phát triển, việc khử trùng còn được coi là công đoạn đầu của việc thu gom chất thải y

h

tế nhằm hạn chế khả năng gây tai nạn của chất thải.

in

- Khử trùng bằng hóa chất: Hóa chất thường dùng là Clo, hypoclorit. Đây là
phương pháp đơn giản và rẻ tiền, nhưng có nhược điểm là không tiêu diệt được hết

cK

lượng vi khuẩn trong rác nếu thời gian tiếp xúc ngắn. Ngoài ra, một số vi khuẩn có khả
năng bền vững với hóa chất xử lý, hoặc clo chỉ là chất khử trùng hữu hiệu khi không
có các chất hữu cơ… Do vậy, hiệu quả của phương pháp khử trùng không cao.


SVTH : Nguyễn Thị Thanh Thùy - K45 Kinh tế TNMT

14


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD : ThS. Tôn Nữ Hải Âu

b. Xử lý một số loại rác thải y tế
Xử lý chất thải lâm sàng:
Chất thải nhóm A : áp dụng 1 trong các phương pháp sau:
- Thiêu đốt là phương pháp tốt nhất cho chất thải lây nhiễm nhưng khí thải phải

uế

đạt tiêu chuẩn môi trường.
- Chôn lấp hợp vệ sinh: phải chôn tại bãi chôn lấp riêng, có hệ thống chống

tế
H

thấm tốt và che phủ tức thời.

- Khử trùng chất thải lây nhiễm: Bằng xử lý nhiệt, vi sóng, hóa chất
Chất thải nhóm B:
- Không được đốt trong lò

Chất thải nhóm C:


- Chôn lấp ở nghĩa địa hoặc nơi quy định. Tại một số địa phương, theo tập tục
văn hóa, người nhà bệnh nhân có có thể tự mang rau thai, bào thai, chi và các phần cắt

ườ

bỏ của cơ thể người đi chôn, với điều kiện các cơ sở y tế phải đảm bảo các chất thải
được đựng trong các túi nilon màu vàng và đóng gói, bao bọc cẩn thận trước khi giao

Tr

cho người nhà bệnh nhân.
- Xử lý chất thải phóng xạ: Tất cả các công đoạn của quy trình quản lý phải

tuân theo hướng dẫn về xử lý chất thải phóng xạ. Thực hiện theo các quy định của
pháp lệnh an toàn và kiểm soát bức xạ ngày 25/6/1996, Nghị Định số 50/NĐ- CP ngày
16/7/1998 của Chính phủ quy định về việc thi hành Pháp lệnh an toàn và kiểm soát
bức xạ và các quy định hiện hành của Nhà Nước [6] .

SVTH : Nguyễn Thị Thanh Thùy - K45 Kinh tế TNMT

15