ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

LƢU VIỆT HÙNG

PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ
CHẤT THẢI RẮN THÔNG THƢỜNG TẠI VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ

HÀ NỘI 2009


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

LƢU VIỆT HÙNG

PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ
CHẤT THẢI RẮN THÔNG THƢỜNG TẠI VIỆT NAM

Chuyên ngành: Luật kinh tế
Mã số
: 60 38 50

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Phạm Hữu Nghị

Hà Nội 2009


Các quy định đối về lưu giữ chất thải rắn thông thường
Các quy định về chủ thể xử lý chất thải rắn thông thường
Các quy định về cơ quan quản lý nhà nước trong hoạt động quản
lý chất thải rắn thông thường
Các giải pháp hoàn thiện pháp luật và cơ chế thực hiện pháp
luật về quản lý chất thải rắn thông thƣờng
Cơ sở để đưa ra kiến nghị hoàn thiện pháp luật về quản lý chất
thải rắn thông thường

1
5
5
19
27
36
36
48
55
60
62
68
71
71

3.1

Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về quản lý chất thải rắn thông
thường

85

Hiện nay, với sự bùng nổ dân số trên toàn cầu và tốc độ công nghiệp hóa cao
đã gây ra những tổn thất to lớn cho môi trường. Theo Chiến lược phát triển
kinh tế - xã hội đến năm 2020 nước ta trở thành nước công nghiệp, vì vậy
trong giai đoạn hiện nay cần phải đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Nhưng cũng do vậy khi tốc độ phát triển ngày càng nhanh thì chất thải, chất
thải rắn thông thường ngày càng nhiều gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời
sống của con người. Xuất phát từ tầm quan trong của chất thải, nhất là chất
thải rắn thông thường, vấn để quản lý khai thác nó như thế nào để chất thải
trở thành nguồn tài nguyên phục vụ cho đời sống con người là vấn đề hết
1


sức cần thiết. Hiện nay, các hoạt động quản lý chất thải rắn thông thường
còn nhiều bất cập, các quy định của pháp luật về quản lý chất thải rắn thông
thường còn nhiều hạn chế, chưa đầy đủ gây ra rất nhiều khó khăn cho các
chủ thể trong quá trính quản lý . Vì thế việc hoàn thiện pháp luật về quản lý
chất thải rắn thông thường là một nhu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay
ở Việt Nam. Chính vì các nguyên nhân trên nên tôi quyết định lựa chọn đề
tài “Pháp luật về quản lý chất thải rắn thông thƣờng tại Việt Nam” làm
luật văn thạc sĩ Luật học.
2. Tình hình nghiên cứu
Cho đến nay đã có một số Luận án Tiến sĩ về quản lý chất thải:
Nguyễn Văn Phương, Pháp luật môi trường Việt Nam về nhập khẩu phế liệu
năm 2007; Vũ Thị Duyên Thuỷ, Pháp luật về quản lý chất thải nguy hại
năm 2009. Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Hoà Bình, Điều tra, đánh giá tình
hình quản lý chất thải rắn nguy hại của Việt Nam và đề xuất một số giải
pháp quản lý có hiệu quả năm 2004. Bên cạnh đó còn có khoá luận tốt
nghiệp của các sinh viên Trường Đại học Luật Hà Nội: Phạm Thị Liễu,
Đánh giá các quy định của pháp luật về quản lý chất thải năm 2008. Ngoài
ra các nhà khoa học đã có những bài viết đăng trên các tạp chí chuyên

xuất phương hướng và các giải pháp hoàn thiện, cơ chế thực hiện pháp luật
về quản lý chất thải rắn thông thường.
* Phạm vi nghiên cứu
Pháp luật về quản lý chất thải là một phạm trù nghiên cứu rộng, vì vậy
Luân văn không thể nghiên cứu hoạt động quản lý của tất cả các loại chất
thải hiện nay, cũng không đi sâu nghiên cứu các lĩnh vực chuyên môn của

3


quản lý chất thải mà chủ yếu đề cấp đến các vấn đề pháp lý liên quan đến
quản lý chất thải rắn thông thường.
4. Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết các vấn đề do đề tài đặt ra, người viết luận văn sử dụng
phương pháp lịch sử, phương pháp so sánh, phương pháp thống kê, phương
pháp khảo sát thực tiễn và đánh giá, phương pháp phân tích…
5. Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài
Các kết quả nghiên cứu của Luận văn này có thể được sử dụng làm tài
liệu tham khảo cho các cơ sở đào tạo và nghiên cứu về Luật học. Một số
kiến nghị của đề tài có giá trị tham khảo đối với các cơ quan xây dựng và tổ
chức thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường, pháp luật về quản lý chất
thải nói chung và pháp luật về quản lý chất thải rắn thông thường nói riêng.
6. Nội dung của luận văn:
Ngoài Lời nói đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn
được chia làm 3 chương.
Chương 1: Những vấn đề lý luận về pháp luật quản lý chất thải rắn
thông thường.
Chương 2: Thực trạng pháp luật quản lý chất thải rắn thông thường.
Chương 3: Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về quản lý chất thải rắn
thông thường.



Từ điển môi trường Anh - Việt và Việt – Anh định nghĩa “Chất thải
(waste) là bất kỳ chất gì, rắn, lỏng hoặc khí mà cơ thể hoặc hệ thống sinh ra
nó không còn sử dụng được nữa và cần có biện pháp thải bỏ” [15].
Khái niệm chất thải cũng được sử dụng trong pháp luật quốc tế về môi
trường, được đề cập tại Công ước Basel. Điều 2 khoản 1 Công ước Basel
định nghĩa: “Chất thải là chất hoặc các đồ vật mà người ta tiêu huỷ, có ý
định tiêu huỷ hoặc phải tiêu huỷ theo qui định của pháp luật quốc gia”. Theo
đó, yếu tố quyết định để xác định một vật chất hoặc một đồ vật đó có bị chủ
sở hữu “tiêu huỷ, có ý định tiêu huỷ hoặc phải tiêu huỷ” hay không [14, tr.
9].
Khái niệm chất thải còn được đề cập trong pháp luật của khối liên kết
chính trị - kinh tế. Liên minh Châu Âu (EU). Điều 1 Nghị định 259/93 của
EU về vận chuyển chất thải ngày 1/2/1993 có hiệu lực từ ngày 6/5/1994 định
nghĩa: “Chất thải có nghĩa là bất kỳ chất hoặc vật nào nằm trong danh mục
phân loại tại Phụ lục I mà người giữ chúng thải bỏ hoặc có ý định thải bỏ”.
Theo định nghĩa này, một vật chất sẽ là chất thải khi chủ sở hữu hoặc người
chiếm hữu hợp pháp vật chất đó không có ý định sử dụng hoặc không được
tiếp tục sử dụng theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền [14, tr.
10].
Theo Điều 3 khoản 1 Luật khuyến khích kinh tế tuần hoàn và đảm bảo
xử lý các chất thải phù hợp với môi trường ngày 27/9/1994 được sửa đổi bổ
sung ngày 25/8/1998 của CHLB Đức: “Chất thải là tất cả các động sản thuộc
Phụ lục I của luật này mà chủ sở hữu từ bỏ, có ý muốn từ bỏ hoặc bắt buộc
phải từ bỏ. Những chất thải có khả năng tái chế được thì chủ sở hữu có nghĩa
vụ thực hiện các biện pháp tái chế. Trong trường hợp không tái chế được thì
chủ sở hữu có nghĩa vụ xử lý”. Theo định nghĩa này, chỉ có động sản mới có
6



DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
CÁC VĂN BẢN, NGHỊ QUYẾT CỦA ĐẢNG

1. Đảng Cộng sản Việt Nam(2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc
lần thứ IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr 301
CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT CỦA NHÀ NƢỚC

2. Chính phủ (2007), Nghị định số 59/2007/NĐ-CP ngày 9/4/2007 về
quản lý chất thải rắn, Hà Nội
3. Chính phủ (2007), Nghị định số 174/2007/NĐ-CP ngày 29/11/2007 về
phí bảo vệ môi trường đối với chất thải rắn, Hà Nội
4. Chính phủ (2008), Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày 9/8/2006 về
hướng dẫn Luật bảo vệ môi trường 2005, Hà Nội
5. Quốc hội (1993), Luật bảo vệ môi trường, Hà Nội
6. Quốc hội (2005), Luật bảo vệ môi trường, Hà Nội
CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO KHÁC

7. Quỳnh Anh (2008), Xử lý rác thải bằng công nghệ vi sinh: Giải pháp
tối ưu cho môi trường, Hà Nội mới số tháng 3/2008
8. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2006), Báo cáo hiện trạng môi trường
toàn quốc năm 2005 - Phần tổng quan
9. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2005), Báo cáo diễn biến môi trường
Việt Nam năm 2004 – Chất thải rắn
10.C.Mác, Ph.Ăng-ghen toàn tập, Tập 20, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà
Nội, 1994
11.Đức Trường, Quản lý chất thải và chất lượng môi trường, Hà Nội mới
11/6/2008

8


23.TS. Nguyễn Danh Sơn (2007), Sử dụng chất thải trong quá trình phát
triển kinh tế ở Việt Nam, Hội nghị Môi trường toàn quốc 2005, Tài
liệu Hội nghị
24.Vũ Thị Duyên Thuỷ (2009), Pháp luật về quản lý chất thải nguy hại,
Luận án Tiến sỹ Luật học
CÁC TÀI LIỆU TỪ TRANG WEBSITE

25.Chất thải nguy hại trộn lẫn rác thường- Hiểm hoạ, Người lao động
9/2008; http://tintuc.timnhanh.com/xa_hoi/20080903/35A82215
26. Chất thải rắn ở đô thị: SOS(2006), Hà nội mới 2/2006;
http://www.nea.gov.vn/thongtinmt/noidung/hn2 8 2 06.htm
27. Chiến lược quản lý chất thải rắn của Thuỵ Điển;
http://vst.vista.gov.vn/home/item_view?objectPath=home/database/an
_pham_dien_tu/MagazineName.2004-0601.4343/2006/2006_00023/MItem.2006-12-07.5833/MArticle.200612-18.2303
28. Công nghệ thông tin giám sát xe chở chất thải, Vietnamnet 8/2009;
http://lenduong.vn/index.php/2009/08/cong-nghe-thong-tin-giam-satxe-cho-chat-thai/
29. Đỗ Minh (2008), “Bội thực” vì nguồn chất thải ở Hà Nội;
http://vietnamnet.vn/khoahoc/2008/09/805033/
30. Hải Châu(2008), Nhiều nơi thưởng cho dân bắt ôtô đổ trộm phế thải;
http://www.tin247.com/nhieu_noi_thuong_cho_dan_bat_oto_do_trom
_phe_thai-1-55153.html
31.Hạn chế sử dụng túi nylon, Muộn còn hơn không;
http://www.vacne.org.vn/TTHD_5/MTDD_0808.html

10


32. Huỳnh Hải, Long An đình chỉ hoạt động 10 doanh nghiệp vi phạm
môi trường; http://dantri.com.vn/c20/s255-344847/dinh-chi-hoatdong-10-doanh-nghiep-vi-pham-moi-truong.htm

http://www.vncpc.org/newsandevent.asp?nid=261&pid=1
42.Thiên Chương (2008), Xử lý rác là bài toán khó ởTPHCM:
http://www.vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2008/03/3BA0052B
43.TP HCM: Vận chuyển chất thải nguy hại bằng đường riêng , Việt báo
ngày 24/6/2007; http://vietbao.vn/Xa-hoi/TP-HCM-Co-tuyen-duongrieng-de-van-chuyen-chat-thai-nguy-hai/20709849/125/
44.TP HCM: Vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt từ 17 gìơ đến 19giờ, Sài
Gòn giải phóng ngày 11/2007;
http://www.donre.hochiminhcity.gov.vn/xemtin.jsp?id=00000000000
000006917&idParent=00000000000000002369&idCap=1
45. Từ hôm nay(21/7/2008): Phát hiện đổ bậy phế thải sẽ được thưởng,
An ninh thủ đô 7/2008;
http://www.tin247.com/tu_hom_nay_%28217%29_phat_hien_do_bay
_phe_thai_se_duoc_thuong-1-46131.html
46. Việt báo (2005), Quản lý chất thải rắn đô thị, bài toán nan giải;
http://vietbao.vn/Khoa-hoc/quan-ly-chat-thai-ran-do-thi-bai-toan-nangiai/20386815/197/
47.Việt báo, Nhà máy xử lý chất thải
http://tim.vietbao.vn/nh%C3%A0_m%C3%A1y_x%E1%BB%AD_l
%C3%BD_ch%E1%BA%A5t_th%E1%BA%A3i/
48.Vinh Giang (2008), Biến chất thải

thành tiền;

http://vietnamnet.vn/khoahoc/2008/01/766607/

12


49. Xử lý chất thải rắn đô thị theo công nghệ Seraphin;
http://vst.vista.gov.vn/home/item_view?objectPath=home/database/an
_pham_dien_tu/MagazineName.2004