ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
***

LƯU ĐỨC HẠNH

ĐIỀU LỆ MẪU ÁP DỤNG CHO CÁC CÔNG TY NIÊM
YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM

Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 60 38 50

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Văn Tuyến

Hà Néi - 2012


MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU

1

Bảng ký hiệu các chữ viết tắt

6

Chương 1: ĐIỀU LỆ - VĂN BẢN PHÁP LÝ VỀ HOẠT

2.1.

Cấu trúc và kỹ thuật pháp lý của Điều lệ mẫu.

26

2.1.1. Cấu trúc Điều lệ mẫu.

26

2.1.2. Về mặt kỹ thuật pháp lý.

29

2.2.

Nội dung của Điều lệ mẫu.

35

Chương 3: KHẢO SÁT ĐIỀU LỆ CỦA CÁC CÔNG TY

64

NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG
KHOÁN VIỆT NAM VÀ MỘT SỐ SO SÁNH
VỀ PHÁP LUẬT ÁP DỤNG CHO CÁC
CÔNG TY NIÊM YẾT CỦA VIỆT NAM VỚI
TRÊN THẾ GIỚI
3.1.


3.2.3. So sánh với pháp luật Singapore.

94

4.1.

Chương 4: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ

98

Đề xuất một số ý kiến.

98

4.1.1. Kiến nghị hoàn thiện về cơ cấu.

99

4.1.2. Kiến nghị về chính sách, kỹ thuật pháp lý.

101

4.1.3. Kiến nghị hoàn thiện về nội dung.

105

4.2.

Đề xuất cấu trúc Điều lệ mẫu.

của các CTNY trên TTCK Việt Nam.
Phụ lục 6: Đề xuất cấu trúc Điều lệ mẫu.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

133
138


LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Chứng khoán Việt Nam mở phiên giao dịch đầu tiên vào tháng 07 năm
2000. Tính đến ngày 30 tháng 12 năm 2011, đã có tổng số hơn 700 công ty
niêm yết trên cả hai sàn (Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh). Trong gần
mười hai năm hoạt động, VN Index trải qua bao thăng trầm, vui buồn, hỉ nộ ái
ố như bất cứ thị trường chứng khoán lâu đời và lừng danh nào. Bởi lẽ, suy cho
cùng, thị trường chứng khoán dù non trẻ hay lâu đời thì cũng đều là nơi giao
dịch vốn mà tiền thì quả thật ở đâu cũng hấp dẫn. Vì vậy, số lượng các công
ty tham gia niêm yết ở Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và
Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội sẽ không dừng lại ở con số trên. Doanh
nghiệp muốn tham gia vào thị trường giao dịch tập trung phải đảm bảo những
yêu cầu chung đối với công ty được niêm yết được quy định trong “Điều lệ
mẫu”áp dụng cho các công ty niêm yết ban hành kèm theo Quyết định số
15/2007/QĐ -BTC ngày 19 tháng 03 năm 2007 (“Quyết định 15”) 2. Có thể
xem Điều lệ công ty là một đạo luật có tính chất tổng hợp về cơ cấu, tổ chức,
hoạt động của chính doanh nghiệp trên cơ sở các quy định của pháp luật kinh
doanh. Việc xây dựng một bản Điều lệ tốt là nền tảng cho hoạt động Công ty.
Tác giả chọn đề tài nêu trên vì những lý do sau đây:
- Mong muốn được nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện,tổng quát
về Luật Doanh nghiệp 2005, Luật Chứng khoán và các quy định có liên quan
đến tổ chức, quản lý, hoạt động của công ty cổ phần nói chung, công ty niêm

một loạt các công ty niêm yết đã minh chứng cho phần lý luận mà tác giả đã
đề cập ở các phần trên và là cơ sở để đưa ra những đề xuất và kiến nghị
nghiên cứu pháp lý sâu sắc, gắn liền với thực tiễn.
Từ đó, hướng đến việc hoàn thiện quy định về “Điều lệ mẫu" và những
đề xuất đối với các quy định pháp luật liên quan.
4. Ý nghĩa và điểm mới của đề tài

3


Đề tài mang ý nghĩa cho việc xây dựng một bản Điều lệ tương đối đầy
đủ, hợp lý, lô gích và chặt chẽ làm chuẩn mực chung cho các công ty niêm
yết. Đồng thời là cơ sở để mỗi doanh nghiệp tự xây dựng Điều lệ riêng phù
hợp với đặc thù ngành nghề, quy mô, văn hoá kinh doanh… của từng đơn vị.
Thông qua Điều lệ, các quy định pháp luật của Nhà nước được Công ty “nội
luật hoá" trở thành luật của chính Công ty. Điều lệ Công mang bản chất của
một hợp đồng, trong đó là thể hiện ý chí của đại đa số cổ đông, mọi cổ đông
và những người không phải là cổ đông làm việc trong công ty có nghĩa vụ
tuân thủ.
Sự tìm tòi, phân tích, kiến nghị của đề tài hy vọng sẽ góp phần hoàn
thiện các quy định về pháp luật kinh doanh nói chung và Điều lệ mẫu nói
riêng. Tác giả cũng hy vọng với sự đầu tư nghiên cứu nghiêm túc, kết quả
nghiên cứu của đề tài sẽ là tài liệu tham khảo có giá trị.
5. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài trên, luận văn đã sử dụng tổng hợp các phương
pháp nghiên cứu bao gồm:
- Phương pháp nghiên cứu chung: Phương pháp luận Chủ nghĩa duy
vật lịch sử và duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh về nhà nước và pháp luật.
- Phương pháp cụ thể: Phương pháp nghiên cứu lý thuyết, phân tích,

điều chỉnh hoặc phải chấp nhận những điều kiện “tĩnh” hoặc có quyền lựa
chọn những phương án cụ thể trên nền của phương án “mở” do Nhà Nước đặt
ra. Các chủ thể cần phải nhận thức rõ và có sự lựa chọn ngay trước khi dấn
mình vào sân chơi chung. Trong kinh doanh cũng vậy, khi các chủ thể có nhu
cầu hợp tác với nhau cùng kiếm lợi nhuận, pháp luật yêu cầu họ phải có thỏa
thuận lập ra một bản hợp đồng và/hoặc Điều lệ thỏa thuận về nguyên tắc hoạt
động, quyền, nghĩa vụ, lợi ích giữa những người bỏ vốn đứng ra thành lập
Công ty, những người có vốn tham gia vào Công ty. Giống như bất cứ một
hợp đồng nào, Điều lệ cũng phải tuân thủ các yếu tố bắt buộc:
Thứ nhất, về chủ thể: Chủ thể của Điều lệ CTCP là các cổ đông (được
gọi là người góp vốn) bao gồm các cá nhân có đủ năng lực hành vi dân sự, có
tài sản và các pháp nhân (được thành lập hợp pháp theo quy định của pháp
luật) không thuộc các đối tượng bị cấm kinh doanh theo quy định của pháp
luật và các văn bản quản lý chuyên ngành.
Thứ hai, về nội dung: Sự thỏa thuận hoạt động dưới tư cách một chủ
thể kinh tế duy nhất giữa các cá nhân, pháp nhân phải tuân theo các quy định
của pháp luật (các quy định cứng) và các quy định tùy nghi do các bên thỏa
thuận lựa chọn. Đó là các quy định cần thiết đảm bảo cho việc thực hiện hợp
đồng. Ngoài những nội dung căn bản, giữa các bên có thể thỏa thuận các quy
định khác, miễn là không trái pháp luật và đạo đức xã hội.
Thứ ba, Điều lệ được xây dựng trên tinh thần tự do ý chí, tự nguyện

6


tham gia của các bên nhằm hướng đến mục đích kinh doanh kiếm lời. Tuy
nhiên, tính chất tự nguyện, bình đẳng trong Hợp đồng - Điều lệ khác với hợp
đồng thông thường khác ở chỗ Hợp đồng - Điều lệ là sự bình đẳng tương
đương với số tiền vốn mà các chủ thể góp vào. Nghĩa là: chủ thể/nhóm chủ
thể nào có nhiều tiền thì nhóm chủ thể đó có nhiều quyền năng hơn, đồng thời


Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2007), Công văn số 6754/BKH-TCT ngày
18/9/2007 của Tổ công tác thi hành Luật Doanh nghiệp và Luật
Đầu tư thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư trả lời về việc hướng dẫn áp
dụng Luật Doanh nghiệp, Hà Nội.

2.

Bộ Tài chính (2007), Quyết định số 15/2007/QĐ-BTC ngày 19 tháng
03 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc ban hành Điều
lệ mẫu áp dụng cho các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng
khoán/Trung tâm Giao dịch Chứng khoán, Hà Nội.

3.

Bộ Tài chính (2007), Quyết định số 25/2007/QĐ-BTC ngày 15 tháng
05 năm 2004 về việc ban hành mẫu Điều lệ Công ty quản lý quỹ,
Hà Nội.

4.

Bộ Tài chính (2007), Quyết định số 27/2007/QĐ-BTC ngày 24 tháng
04 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về về việc ban hành Quy
chế tổ chức và hoạt động của Công ty Chứng khoán, Hà Nội.

5.

Bộ Tài chính (2010), Thông tư số 09/2010/TT – BTC ngày 15 tháng 01
năm 2010 hướng dẫn về việc công bố thông tin trên thị trường
chứng khoán, Hà Nội.

2007 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán
năm 2006, Hà Nội.

11.

Chính phủ (2009), Nghị định số 59/2009/NĐ-CP ngày 16 tháng 09 năm
2009 về tổ chức và hoạt động của ngân hàng thương mại, Hà Nội.

12.

Chính phủ (2010), Nghị định số 43/2010/NĐ-CP ngày 15 tháng 04 năm
2010 về đăng ký kinh doanh, Hà Nội.

13.

Chính phủ (2010), Nghị định số 84/2010/NĐ-CP ngày 02 tháng 08 năm
2010 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 14/2007/NĐCP ngày 19 tháng 01 năm 2007 của Chính phủ quy định chi tiết
thi hành một số điều của Luật Chứng khoán năm 2006, Hà Nội.

14.

Chính phủ (2010), Nghị định 102/2010/NĐ-CP ngày 01 tháng 10 năm
2010 hướng dẫn chi tiết thi hành một số điều của Luật Doanh
nghiệp, Hà Nội.

15.

Chính phủ (2009), Nghị định số 31/2009/NĐ-CP ngày 01 tháng 4 năm
2009 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58/2001/NĐ CP ngày 24/08/2001 về quản lý và sử dụng con dấu, Hà Nội.



Quốc hội ( 2010), Luật các tổ chức tín dụng, Hà Nội.

23.

Quốc hội ( 2010), Luật Trọng tài, Hà Nội.

24.

Thủ tướng Chính phủ (2009), Quyết định số 01/2009/QĐ - Ttg ngày 02
tháng 01 năm 2009 về việc thành lập Sở Giao dịch Chứng khoán
Hà Nội, Hà Nội.

25.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2003), Pháp lệnh số 08/2003/PL –
UBTVQH11 ngày 25 tháng 02 năm 2003 về Trọng tài Thương
mại, Hà Nội.

26.

Văn phòng Chính phủ (2002). Quyết định số 07/2002/QĐ - VPCP ngày
19 tháng 11 năm 2002 của Bộ trưởng, Chủ nhiệm văn phòng
Chính phủ về việc ban hành Mẫu Điều lệ áp dụng cho các công ty
niêm yết, Hà Nội.
CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO KHÁC

27.

AlanB. Morison (2007), Những vấn đề cơ bản của Luật pháp Mỹ, Nhà

Hà Nội, Kinh tế - Luật, T.XXII, (số 1 năm 2006).

33.

Nguyễn Thu Hiền - Trần Duy Thanh (2011), “100 CTNY được quản trị
ra sao?”, Thời báo kinh tế Sài Gòn, ( số 11 năm 2011).

34.

Hồ Công Hưởng (2011), “Mười năm nhìn lại”, Thời báo kinh tế Sài
Gòn, ( số 49 năm 2011).

35.

Nguyễn Hữu Long (2010, “Để hiểu thêm về thành viên độc lâp”, Thời
báo Kinh tế Sài Gòn, (số 21 năm 201).

36.

Hải Lý (2010), “Thành viên HĐQT độc lập, anh là ai?”, Thời báo Kinh
tế Sài Gòn, (số 2 năm 2010).

37.

Ly Nguyễn (2010), “Quản trị công ty- cần thực chất hơn hình thức”,
Thời báo Kinh tế Sài Gòn, ( số 29 năm 2010).

38.

Phùng Thanh Sơn (2007), “Hai nội dung phân biệt đối xử giữa nhà đầu


/>
44.

/>
45.

/>
46.

/>
47.

/>nam/bai13_bis.pdf.

48.

/>&view=article&id=351:ncssplvphckn&catid=103:ctc20061&Itemi
d=109.

49.

.

50.

/>
51.

/>96905&pers_id=1095362&folder_id=&item_id=1507453&p_deta

59.

/>
60.

/>
61.

/>
62.

/>
63.

/>4885#ixzz1naLmkJz8.

Tiếng Anh
64.

CCH

Asia

limited

(1990),

Guide

to