ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
VÕ NGUYÊN CHƯƠNG
THI HÀNH PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI,
TỐ CÁO VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Hà Nội – 2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
VÕ NGUYÊN CHƯƠNG
THI HÀNH PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI,
TỐ CÁO VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Chuyên ngành
: Luật Kinh tế
Mã số
: 60 38 01 07
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Bookmark not defined.
1.2.1. Khái niệm về thi hành pháp luật ......... Error! Bookmark not defined.
1.2.2.Thi hành pháp luật giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai ...........Error!
Bookmark not defined.
1.2.3. Các nhân tố trong thi hành pháp luật giải quyết khiếu nại, tố cáo
về đất đai ...................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến thi hành pháp luật trong giải quyết khiếu
nại, tố cáo về đất đai. ..................................... Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THI HÀNH PHÁP LUẬT TRONG GIẢI
QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ........................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Thực trạng pháp luật Việt Nam hiện hànhError!
Bookmark
not
defined.
2.1.1. Các quy định pháp luật về giải quyết khiếu nại về đất đai từ năm 2004
tới nay. ........................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Pháp luật về giải quyết tố cáo về đất đai từ năm 2004 tới nay. ...Error!
Bookmark not defined.
2.1.3. Đánh giá các quy định pháp luật hiện hànhError!
Bookmark
not
Bookmark not defined.
3.1.2. Hoàn thiện quy định pháp luật về đất đaiError!
Bookmark
not
defined.
3.1.3. Hoàn thiện các quy định pháp luật khác có liên quan .................Error!
Bookmark not defined.
3.2. Nâng cao năng lực, trình độ, ý thức trách nhiệm của người có thẩm
quyền áp dụng pháp luật trong giải quyết khiếu nại về đất đai .............Error!
Bookmark not defined.
3.2.1. Đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức giải quyết
khiếu nại, tố cáo. ........................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Nâng cao ý thức trách nhiệm của người có thẩm quyền áp dụng pháp
luật trong giải quyết khiếu nại về đất đai ...... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ................................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................ 8
PHỤ LỤC
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Khiếu nại, tố cáo là quyền cơ bản của công dân được quy định trong Hiến
pháp, là công cụ pháp lý để công dân bảo vệ quyền và lợi ích của mình khi bị
xâm phạm, là biểu hiện của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. Khiếu nại, tố cáo là
hiện tượng xã hội xuất hiện trong quản lý hành chính nhà nước, là một kênh
thông tin khách quan phản ánh việc thực thi quyền lực của bộ máy nhà nước,
những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. Kết
quả giải quyết khiếu nại, tố cáo góp phần ổn định tình hình chính trị, trật tự an
toàn xã hội tại địa phương, đảm bảo pháp chế xã hội chủ nghĩa và kỷ luật
trong quản lý nhà nước và là phương thức để bảo vệ lợi ích của Nhà nước,
quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.
Từ năm 2004 đến 2013, hoạt động thi hành pháp luật giải quyết khiếu
nại, tố cáo về đất đai của các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn thành
phố Đà Nẵng đã đạt được những kết quả nhất định, tạo cơ sở cho việc bảo
đảm và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai. Tuy nhiên,
bên cạnh đó vẫn còn một số yếu kém, hạn chế như thủ trưởng một số cơ quan,
ban, ngành, một số Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các quận, huyện và những
người có thẩm quyền còn thiếu trách nhiệm, chưa nhận thức đầy đủ về công
tác giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai; chất lượng thi hành pháp luật còn
thấp, số lượng vụ việc giải quyết sai còn nhiều; trong khi giải quyết còn vi
phạm quy định về thẩm quyền, về trình tự, thủ tục, thời hạn giải quyết khiếu
nại, tố cáo; nhiều Quyết định giải quyết khiếu nại, Kết luận giải quyết tố cáo
đã có hiệu lực pháp luật nhưng chậm thi hành hoặc không thi hành; công tác
thanh tra, kiểm tra việc thi hành pháp luật giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa
được quan tâm đúng mức; kỷ luật hành chính trong giải quyết khiếu nại, tố
cáo bị buông lỏng; những vi phạm pháp luật khiếu nại, tố cáo chưa được xử lý
nghiêm minh, trình độ cán bộ làm công tác giải quyết khiếu nại, tố cáovề đất
đai còn bất cập...
Để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất đai không thể thiếu cơ chế
giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai hoàn thiện và hiệu quả. Việc nghiên
cứu, tìm hiểu các khiếu kiện về đất đai và phân tích, đánh giá đúng công tác
thi hành pháp luật giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai là rất cần thiết, không
những giúp Nhà nước trong nỗ lực xác lập cơ chế giải quyết về đất đai một
cách có hiệu quả mà còn góp phần vào việc bổ sung, hoàn thiện hệ thống
tụng hành chính - Thủ tục bắt buộc trước khi khởi kiện hành chính (ThS. Nguyễn
Thị Thủy, Tạp chí Luật học, số 10/2007); Thực tiễn công tác giải quyết khiếu nại
hành chính về đất đai, nhà ở hiện nay - Những vấn đề đặt ra và giải pháp (Ngô
Đăng Huynh, đề tài cấp Bộ của Thanh tra Chính phủ năm 2003); Hoàn thiện
những qui định của Luật Khiếu nại, tố cáo về giải quyết khiếu nại, tố cáo đông
người (ThS. Trần Văn Sơn,Tạp chí Thanh tra, số 7/2005); Việc áp dụng pháp luật
để giải quyết khiếu nại về đất đai (ThS. Nguyễn Tuấn Khanh, Tạp chí Thanh tra,
Số 5/2008); Tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai và giải quyết tranh chấp,
khiếu nại, tố cáo về đất đai (Hội đồng phối hợp công tác phổ biến, giáo dục pháp
luật của Chính phủ, Đặc san tuyên truyền pháp luật số 09/2009); Giải quyết khiếu
nại trong lĩnh vực đất đai qua thực tiễn tại tỉnh Thừa Thiên Huế (Bùi Thị Thuận
Ánh, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội),...
- Một số bài viết, công trình khoa học đề cập đến công tác kiểm tra,
giám sát hoạt động GQKNTC hành chính ở những góc độ khác nhau như:
Trách nhiệm của đại biểu dân cử trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của
công dân (ThS. Đào Xuân Tiến, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số 02/2005);
Tăng cường giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của cơ quan hành chính
nhà nước - giải pháp tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa (TS Trần Văn
Sơn, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 8/2005); Nâng cao hiệu lực, hiệu quả
thanh tra trách nhiệm của các cơ quan hành chính nhà nước trong việc giải
quyết khiếu nại, tố cáo (Bùi Nguyên Súy, đề tài khoa học cấp Bộ của Thanh
tra Chính phủ năm 2007); ...
- Trước những vấn đề mà thực tiễn đặt ra, đã có một số công trình
nghiên cứu nhằm đưa ra các giải pháp đổi mới cơ chếgiải quyết khiếu nại, tố cáo
(GQKNTC) hành chính (thậm chí có những công trình, bài viết khai thác những
khía cạnh liên quan đến mô hình GQKNTC hành chính còn đang có những ý
kiến khác nhau về vị trí, vai trò, thẩm quyền) như: Hoàn thiện cơ chế giải quyết
khiếu kiện hành chính (Nguyễn Văn Thanh, đề tài khoa học cấp Bộ của Thanh
3.2. Nhiệm vụ của luận văn
Để đạt được mục đích trên, luận văn có 04 nhiệm vụ sau đây:
- Nghiên cứu các vấn đề lý luận, cơ sở pháp lý của công tác giải quyết
khiếu nại, tố cáo về đất đai hiện nay;
- Tìm hiểu về đặc điểm tình hình kinh tế xã hội, an ninh, chính trị của thành
phố Đà Nẵng và ảnh hưởng của nó đến tình hình khiếu nại, tố cáo về đất đai và
công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn thành phố;
- Đánh giá tình hình khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn thành phố
Đà Nẵng trong thời gian từ khi có Luật Đất đai năm 2003 và 2013 đến nay;
dự báo tình hình khiếu nại, tố cáo về đất đai trong thời gian tới;
- Thực trạng công tác thi hành pháp luật giải quyết khiếu nại, tố cáo về
đất đai trong công tác quản lý nhà nước về đất đai tại thành phố Đà Nẵng từ
khi có Luật Đất đai năm 2013.
- Đề xuất những giải pháp chủ yếu để nâng cao chất lượng, hiệu quả
công tác thi hành pháp luật giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn
thành phố Đà Nẵng trong những năm tiếp theo.
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Ý nghĩa khoa học:
Thông qua việc nghiên cứu, phân tích các quy định pháp luật về giải
quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai cũng như việc áp dụng các quy định pháp
luật vào thực tiễn công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn
thành phố Đà Nẵng để thấy được những vướng mắc, bất cập trong hệ thống
pháp luật hiện hành, đề xuất sửa đổi, bổ sung để hoàn thiện hệ thống pháp luật
khiếu nại, tố cáo về đất đai, góp phần hỗ trợ chính quyền các cấp trong việc ra
các văn bản, chính sách liên quan đến giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai
cũng như các văn bản, chính sách để đảm bảo hiệu quả thi hành pháp luật giải
quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn thành phố.
Ý nghĩa thực tiễn:
Pháp lý, Hà Nội.
8. Bùi Xuân Đức (2008), "Đổi mới cơ chế giải quyết khiếu nại, khiếu kiện
hành chính ở nước ta hiện nay", Dân chủ và pháp luật, (5).
9. Nguyễn Thị Minh Hà, 2010. Việc thực hiện thẩm quyền giải quyết của thủ
trưởng cơ quan nhà nước và trách nhiệm của các cơ quan thanh tra nhà
nước trong giải quyết khiếu nại hành chính. Luận văn Thạc sĩ Luật học,
Trường Đại học Luật Hà Nội.
10. Phạm Thanh Hải (2005), Trao đổi thêm về việc áp dụng Điều 136 Luật
đất đai năm 2003. Tòa án nhân dân huyện Đan Phượng, Hà Tây, Tạp chí
Tòa án, tháng 5/2005.
11. Ngô Đăng Huynh (Chủ nhiệm đề tài) (2003), Thực tiễn công tác giải quyết
khiếu nại hành chính về đất đai, nhà ở hiện nay - Những vấn đề đặt ra và
giải pháp, Đề tài khoa học cấp Bộ, Thanh tra Chính phủ, Hà Nội.
12. Nguyễn Tuấn Khanh,2009. Tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai và giải
quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai(Hội đồng phối hợp công tác
phổ biến, giáo dục pháp luật của Chính phủ, Đặc san tuyên truyền pháp luật
số 09/2009. Tạp chí Thanh tra, Số 5/2008.
13. Phạm Văn Khanh (Chủ nhiệm đề tài) (2004), Thanh tra, kiểm tra trách
nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước trong giải quyết khiếu nại, tố
cáo và chống tham nhũng - thực trạng và kiến nghị, Đề tài khoa học cấp
Bộ, Thanh tra Chính phủ, Hà Nội.
14. Nguyễn Văn Kim (2004), Vai trò của các cơ quan thanh tra Nhà nước
trong giải quyết khiếu nại hành chính ở Việt Nam, Luận văn thạc sĩ Luật,
Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
15. Phạm Văn Long (Chủ nhiệm đề tài) (2005), Việc thực hiện thẩm quyền
giải quyết của thủ trưởng cơ quan nhà nước và trách nhiệm của các cơ
quan thanh tra nhà nước trong giải quyết khiếu nại hành chính, Đề tài
khoa học cấp Bộ, Thanh tra Chính phủ, Hà Nội.
của Tòa hành chính trong việc giải quyết các khiếu kiện hành chính. Tạp
chí Nhà nước và pháp luật, số 8/2003.
30. Đào Xuân Tiến (2005), Trách nhiệm của đại biểu dân cử trong việc giải
quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số
02/2005.
31. Ngô Mạnh Toan (Chủ nhiệm đề tài) (2005),Xây dựng quy trình giải
quyết khiếu nại hành chính, Đề tài khoa học cấp cơ sở, Thanh tra Chính
phủ, Hà Nội.
32. Nguyễn Quốc Tuấn, 2005. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo của
cơ quan hành chính nhà nước. Tạp chí Thanh tra, số 6/2005.
33. Từ điển Anh - Việt (1990), Nxb. Đồng Nai
34. Trường Đại học Luật Hà Nội (2010), Giáo trình Lý luận nhà nước và
pháp luật, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội.
35. Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2006), Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ
án hành chính, Hà Nội.
36. Viện Nghiên cứu Nhà nước và Pháp luật (1995), Những vấn đề lý luận cơ
bản về Nhà nước và pháp luật, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
37. Nguyễn Như Ý (Chủ biên) (1998), Đại từ điển Tiếng Việt, Nxb Văn hóa
thông tin, Hà Nội.
Lê Việt Tuấn (2000), Tài liệu hướng dẫn môn học Lý luận về pháp luật,
www.lvtlaw.com [truy cập ngày 15/10/2015]