ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƢ PHẠM
-----o0o-----

ĐỖ THỊ THUÝ VINH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐÀO TẠO
Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
HUYỆN THUỶ NGUYÊN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 05

tãm t¾t LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2008


MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
5. Giả thuyết khoa học
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
7. Phương pháp nghiên cứu
8. Cấu trúc luận văn
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

5
5
6
7
7
14
20
24
28
28
28
29
29
30
31
32


Tiểu kết chương 1

33

Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
HUYỆN THUỶ NGUYÊN - HẢI PHÒNG
34
2.1. Vài nét về kinh tế - xã hội huyện Thuỷ Nguyên thành phố Hải Phòng
34
2.1.1. Tình hình phát triển của giáo dục và đào tạo
huyện Thủy Nguyên

PHỐ HẢI PHÒNG
65
3.1. Cơ sở xây dựng các biện pháp quản lý
65
3.1.1. Cơ sở khoa học
65
3.1.2. Cơ sở thực tiễn
65
3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động dạy - học ở các trường


trung học phổ thông huyện Thuỷ Nguyên thành phố Hải Phòng
3.2.1. Nhóm các biện pháp quản lý hoạt động xây dựng và thực hiện
kế hoạch
3.2.2. Các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên
3.2.3. Các biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh

68
69
71
79

3.2.4. Các biện pháp quản lý việc sử dụng cơ sở vật chất,
trang thiết bị dạy - học
86
3.2.5. Mối quan hệ giữa biện pháp quản lý hoạt động dạy - học
ở trường trung học phổ thông
90
3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp
91

GD thì đất nước hưng thịnh). Ngày nay, GD là sự phát triển. Năm 2004, UNESCO
khẳng định: "Không có một sự tiến bộ nào, sự thành đạt nào có thể tách khỏi sự
tiến bộ và thành đạt trong lĩnh vực GD của quốc gia đó. Và những quốc gia nào
coi nhẹ GD hoặc không đủ tri thức và khả năng cần thiết tiến hành sự nghiệp GD
một cách hiệu quả thì số phận quốc gia đó xem như đã an bài và điều đó còn tồi tệ
hơn cả sự phá sản".
Để Việt Nam vững bước trên con đường hội nhập, vấn đề cấp thiết hiện nay
là nâng cao chất lượng GD và đào tạo đáp ứng yêu cầu kinh tế - xã hội trong thời
đại mới. Tháng 4/2006, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X Đảng cộng sản Việt
Nam đã chỉ rõ: "Đổi mới tư duy GD một cách nhất quán, từ mục tiêu, chương
trình, nội dung, phương pháp đến cơ cấu hệ thống tổ chức, cơ chế QL để tạo bước
chuyển biến cơ bản và toàn diện của nền GD nước nhà, tiếp cận với trình độ khu
vực và thế giới"; "ưu tiên hàng đầu cho việc nâng cao chất lượng dạy và học".


Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê nin, mọi sự vật hiện tượng đều luôn
luôn vận động. Đổi mới nhà trường nói chung và đổi mới biện pháp QLHĐD-H
nói riêng là xu thế tất yếu, phù hợp quy luật khách quan. Chính vì thế, các CBQL
nhà trường không thể né tránh, không thể đứng ngoài mà cần tiến hành nó theo
chiều hướng có lợi nhất cho sự phát triển nhà trường. Nâng cao chất lượng đào tạo
không diễn ra ngẫu nhiên, một chiều. Nó bị chi phối bới các yếu tố bao gồm cả
hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của HS, môi trường, CSVC - trang
thiết bị phục vụ DH... Điều này đòi hỏi người CBQL phải có những biện pháp QL
đúng đắn để mọi yếu tố được hoạt động và phát huy hiệu quả tốt.
Được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp QL nhà nước, quá trình D-H nhằm
nâng cao chất lượng đào tạo đã được triển khai trong các trường THPT nhưng chưa
thực sự mang lại kết quả như xã hội mong muốn. Thực trạng D-H chay, lý thuyết
suông còn phổ biến, PP, phương tiện, hình thức tổ chức D-H lạc hậu, chương trình,
SGK chưa cập nhật, CSVC chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển nguồn nhân lực
của xã hội.

HĐD-H ở các trường THPT huyện Thuỷ Nguyên - Hải Phòng
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp QLHĐD-H ở trường THPT
5. Giả thuyết khoa học
Chất lượng D-H ở các trường THPT huyện Thuỷ Nguyên - Hải Phòng hiện nay
vẫn còn những vấn đề bất cập và hạn chế, trong đó có nguyên nhân từ công tác QL.
Có sự nghiên cứu một cách hợp lý, khoa học và áp dụng cách linh hoạt, sáng tạo,
đồng bộ các biện pháp QL, chất lượng D-H của các trường sẽ được nâng cao.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu


Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu biện pháp QLHĐD-H ở các trường THPT công
lập huyện Thuỷ Nguyên - Hải Phòng.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận: Thu thập, đọc, phân tích, xử lý
tài liệu, hệ thống hoá lý thuyết.
7.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra chọn mẫu, phỏng
vấn, thu thập thông tin, lấy ý kiến chuyên gia, xử lý kết quả khảo sát bằng thống kê
toán học.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ
lục, luận văn được trình bày trong ba chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của đề tài
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy - học ở các trường trung học
phổ thông huyện Thuỷ Nguyên - Hải Phòng
Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy - học nhằm nâng cao chất
lượng đào tạo ở các trường trung học phổ thông huyện Thuỷ Nguyên - Hải Phòng


Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

liền với xã hội có giai cấp, có nhà nước của con người. Tư tưởng QL mỗi thời kì
lịch sử có những nét khác nhau, thích ứng với kinh tế - chính trị - xã hội thời kì đó.
Trong quá trình phát triển của xã hội loài người, thời kì sau kế thừa và phát triển
những tư tưởng, quan điểm về QL của thế hệ trước.
1.1.2. Sơ lược lịch sử nghiên cứu về vấn đề quản lý giáo dục và quản lý hoạt
động Dạy - Học
Bước vào thế kỉ XXI, trong bối cảnh hội nhập khu vực và quốc tế, tri thức
được coi là nguồn lực quyết định sự tăng trưởng của nền kinh tế, GD và QLGD là
một trong những yếu tố vô cùng quan trọng góp phần cho sự phát triển của đất
nước. Chúng ta đã có hàng loạt thành tựu khoa học QL nói chung và QLGD nói
riêng. Mặc dù khoa học QLGD ở nước ta còn non trẻ nhưng phát triển nhanh cả về
cơ sở lý luận và thực tiễn. Trong sự nghiệp đổi mới GD hiện nay, công tác nghiên
cứu về QLGD càng phát huy vai trò quan trọng. Đã có nhiều công trình nghiên cứu
đề cập đến vấn đề QLGD, về những biện pháp quản lý HĐD-H nhằm nâng cao
chất lượng của các tác giả, các nhà nghiên cứu và các nhà QLGD như: Đặng Quốc
Bảo, Đặng Bá Lãm, Phạm Minh Hạc, Nguyễn Cảnh Toàn, Nguyễn Thị Mỹ Lộc,
Nguyễn Ngọc Quang...
Trong kỷ yếu Hội thảo nâng cao chất lượng đào tạo toàn quốc lần thứ III
(6/2002) và trong Chiến lược phát triển GD đến năm 2010, Bộ GD&ĐT cũng đề
cập đến tính cấp thiết của vấn đề QL và đổi mới QL nhằm nâng cao chất lượng ở
tất cả các bậc học.
Nghị quyết đại hội Đảng IX đã khẳng định: "Tiếp tục nâng cao chất lượng
GD toàn diện, đổi mới nội dung, PPD-H, hệ thống trường lớp và hệ thống QLGD,
thực hiện chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá" [27].


Nghị quyết Đại hội Đảng X nêu rõ: “Đổi mới tư duy GD một cách nhất
quán, từ mục tiêu, chương trình, nội dung, PP đến cơ cấu và hệ thống tổ chức, cơ
chế QL để tạo bước chuyển biến cơ bản và toàn diện về GD nước nhà, tiếp cận với
trình độ của khu vực và thế giới”[21].

14 . Chiến lược Phát triển giáo dục 2001 – 2010. NXB Giáo Dục, Hà nội, 2006.
15. Chỉ thị 40-CT/TW ngày 15/6/2004 về “Xây dựng, nâng cao chất lượng đội
ngũ nhà giáo, CBQLGD”.
16. Nguyễn Văn Cƣờng, Đổi mới phương pháp dạy học ở trường THPT. Tạp chí
Giáo Dục số 159, 3/2007.
17. Nguyễn Mạnh Cƣờng, Nhận diện nhà trường hiệu quả và quan điểm phát
triển nhà trường THPT hiệu quả tại Việt Nam. Tạp chí Giáo Dục số 188, 4/2008.
18. Vũ Cao Đàm, Phương pháp luận nghiên cứu khoa học. NXB Khoa học kỹ
thuật, Hà Nội, 2005.
19. Đảng Cộng sản Việt nam – Văn kiện Hội nghị lần thứ 2 BCHTW khoá VIII.
NXB Chính trị quốc gia, hà nội, 1997.
20. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX.
NXB Chính trị quốc gia, Hà nội, 2001.
21. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X.
NXB Chính trị quốc gia, Hà nội, 2006.
22. Nguyễn Công Giáp, Bàn về phạm trù chất lượng và hiệu quả GD. Tạp chí
phát triển GD số 10/1997.
23. Phạm Minh Hạc, Một số vấn đề về QLGD và khoa học GD. NXB Giáo dục,
Hà nội, 1986.


24. Phạm Minh Hạc, Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng cửa của thế kỷ XXI. NXB
Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1999.
25. Phạm Minh Hạc, Về phát triển toàn diện con người thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá. NXB chính trị quốc gia, Hà nội, 2001.
26. Đặng Xuân Hải, Nhận diện khái niệm quản lý và lãnh đạo trong quá trình
điều khiển một nhà trường. Tạp chí phát triển giáo dục số 4, tháng 7 và 8 năm
2002.
27. Harold Koontz – Cyril Odonnell – Heinz Weirich, Những vấn đề cốt yếu
của quản lý. NXB Khoa học kỹ thuật, Hà Nội, 1998.
28. Bùi Minh Hiển – Vũ Ngọc Hải - Đặng Quốc Bảo, Quản lý Giáo dục. NXB

44. Nguyễn Nhƣ Ý, Đại từ điển Tiếng Việt. NXB Văn hoá thông tin, Hà Nội,
1999.