Trường THCS Hiếu Liêm

Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền

MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG GIỚI THIỆU BÀI TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP
CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC MÔN GDCD Ở TRƯỜNG THCS

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói:
“ Có tài mà không có đức là người vô dụng
Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó ”.
Môn giáo dục công dân là môn trực tiếp giáo dục đạo đức cho học sinh. Điều đó
cho thấy rằng đây là một môn học quan trọng trong nhà trường phổ thông. Nhưng
trong quá trình giảng dạy, tôi thấy rằng phần lớn học sinh chưa nhận thức rõ và còn
xem nhẹ môn học này. Bản thân là một giáo viên trực tiếp đứng lớp với niềm say mê
và bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ tôi luôn trăn trở, băn khoăn làm thế nào để học sinh
hiểu được tầm quan trọng của môn giáo dục công dân, biết thay đổi cách nhìn nhận
và cách học của mình.
Albert Einstein nói rằng “ Hãy dạy làm sao để học sinh cảm thấy những điều
được học như một phần thưởng quý giá chứ không như một nhiệm vụ ngán ngẩm.”
Vậy tôi phải dạy như thế nào để tạo sự hứng thú và hấp dẫn cho học sinh khi học môn
giáo dục công dân? Hiện nay giáo dục đang đổi mới một cách toàn diện, trong đó có
phương pháp dạy học. Người giáo viên phải dạy học lấy học sinh làm trung tâm, phát
huy tính tích cực học tập của học sinh, làm cho các em luôn ở vào thế chủ động học
tập.
Qua những năm giảng dạy môn Giáo dục công dân, bản thân tôi rút ra được
một số kinh nghiệm. Trong đó tôi thấy rằng hoạt động giới thiệu bài mới qua một số
phương pháp dạy học tích cực có tác dụng cực kì to lớn trong việc tạo hứng thú cho
học sinh ở cả tiết học, đem lại niềm vui, tâm lý thoải mái, sự háo hức ban đầu trong
Một số hoạt động giới thiệu bài tạo hứng thú học tập của học sinh trong dạy học môn GDCD ở trường THCS


quyết Trung ương 4 khóa VII (1 - 1993), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII (12 1996), được thể chế hóa trong Luật Giáo dục (12 - 1998), được cụ thể hóa trong các
chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặc biệt là chỉ thị số 15 (4 - 1999).
Luật Giáo dục, điều 24.2, đã ghi: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát
huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của
Một số hoạt động giới thiệu bài tạo hứng thú học tập của học sinh trong dạy học môn GDCD ở trường THCS

-2-


Trường THCS Hiếu Liêm

Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền

từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng
kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập
cho học sinh".
Mục đích của hoạt động giới thiệu bài là tạo tâm thế học tập cho học sinh,
giúp học sinh ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú học bài mới. Giáo viên sẽ tạo
tình huống học tập dựa trên việc huy động kiến thức, kinh nghiệm của bản thân học
sinh có liên quan đến bài học; làm bộc lộ "cái" học sinh đã biết, bổ khuyết những gì
cá nhân học sinh còn thiếu, giúp học sinh nhận ra "cái" chưa biết và muốn biết thông
qua hoạt động này. Từ đó, giúp học sinh suy nghĩ và xuất hiện những quan niệm ban
đầu của mình về vấn đề sắp tìm hiểu, học tập. (Tài liệu tập huấn môn GDCD)
2. Nội dung biện pháp thực hiện:
Trong công tác giáo dục không thể bỏ qua vai trò, nhiệm vụ của người giáo
viên. Giáo viên là những người chiến sĩ cách mạng trên mặt trận tư tưởng và văn hóa.
Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục, góp phần đào tạo những con
người

“ vừa hồng vừa chuyên” cho xã hội. Với sự đổi mới toàn diện của nền giáo

* Các bước tiến hành:
Bước 1: Giáo viên giới thiệu tên, mục đích của trò chơi.
Bước 2: Hướng dẫn chơi (luật chơi)
Bước 3: Thực hiện trò chơi
Bước 4: Nhận xét sau cuộc chơi. Đặt một số câu hỏi để giới thiệu vào bài
* Ví dụ 1: Chương trình GDCD 6 – Bài: SỐNG CHAN HÒA VỚI MỌI
NGƯỜI
Giáo viên giới thiệu luật chơi:
*Luật chơi: Các em có thể chọn bất kì mảnh ghép nào của Kim tự tháp sau đó
trả lời câu hỏi bên dưới. Thời gian suy nghĩ và trả lời là 5 giây. Nếu trả lời đúng
mảnh ghép sẽ biến mất để hiển thị thông tin. Các em hãy xâu chuỗi các thông tin lại
để tìm ra nhân vật bí ẩn sẽ cùng tham gia tiết học với chúng ta hôm nay.

Câu 1: Câu ca dao tục ngữ “Tích tiểu thành đại” thể hiện đức tính gì?
Trả lời: Tiết kiệm (Thông tin: Ngày 19 tháng 5 năm 1890)
Một số hoạt động giới thiệu bài tạo hứng thú học tập của học sinh trong dạy học môn GDCD ở trường THCS

-4-


Trường THCS Hiếu Liêm

Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền

Câu 2: Câu tục ngữ “Có công mài sắt, có ngày nên kim” thể hiện đức tính gì?
Trả lời: Siêng năng, kiên trì (Thông tin: Dép cao su, quần áo kaki)
Câu 3: Tự giác chấp hành những quy định của tập thể, của các tổ chức xã hội ở
mọi lúc, mọi nơi được gọi là gì?
Trả lời: Tôn trọng kỉ luật. (Thông tin: Nhà sàn)
Câu 4: Thiên nhiên bao gồm những gì?

Bài hát: Cho con
Bài hát: Cả nhà thương nhau
Bài hát: Hai con thằng lằn con
Bài hát: Nhong nhong nhong
Giáo viên tuyên dương đội thắng cuộc, động viên đội chưa thắng cố gắng hơn
trong lần sau. Sau đó giáo viên nêu khái quát ý nghĩa các bài hát để liên hệ giới thiệu
bài mới.
* Ví dụ 3: Chương trình GDCD 8 – Bài: GÓP PHẦN XÂY DỰNG NẾP
SỐNG VĂN HÓA Ở CỘNG ĐỒNG DÂN CƯ
*Luật chơi: Học sinh có thể chọn bất kì câu hỏi nào, mỗi câu hỏi có 5 giây để
suy nghĩ và trả lời. Trả lời đúng thì ô hàng ngang sẽ được lật mở. Các em học sinh sẽ
xâu chuỗi những chữ cái hàng dọc để tìm ra từ khóa.

Một số hoạt động giới thiệu bài tạo hứng thú học tập của học sinh trong dạy học môn GDCD ở trường THCS

-6-


Trường THCS Hiếu Liêm

Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền

Câu 1: Lẽ phải cần được công nhận, ủng hộ, tuân theo và ……….?
Câu 2: Mọi người phải sống và làm việc theo…….
Câu 3: ……… là tình cảm gắn bó giữa hai hoặc nhiều người, trên cơ sở hợp
nhau về tính tình, sở thích.
Câu 4: Phẩm chất đạo đức thể hiện lối sống trong sạch, không hám danh, hám
lợi,…. được gọi là gì?
Câu 5: Đối với nền văn hóa của các dân tộc khác chúng ta cần học hỏi và
………?


Trường THCS Hiếu Liêm

Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền

Sau khi chơi xong giáo viên đặt câu hỏi
H: Những thương hiệu trên có điểm gì chung?
HS: Đều là hàng Việt Nam chất lượng cao
GV: Để được công nhận là hàng Việt Nam chất lượng cao thì các nhà sản xuất
của các thương hiệu này đã phải nỗ lực làm việc thật sự có năng suất, chất lượng và
hiệu quả thì mới có thể đáp ứng các tiêu chí để được công nhận là hàng Việt Nam
chất lượng cao. Vậy làm việc có năng suất, chất lượng và hiệu quả là gì? Nó có ý
nghĩa như thế nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu bài 9
2.2 Sử dụng Âm nhạc
Âm nhạc là một bộ phận không thể thiếu trong cuộc sống của con người.
Âm nhạc có thể chia sẻ với chúng ta rất nhiều điều: Như các loại hình nghệ thuật
khác, nội dung âm nhạc cũng phản ánh hiện thực của cuộc sống. Bằng nét đặc thù
riêng của mình, âm nhạc đã phản ánh hiện thực cuộc sống một cách ước lệ và trừu
tượng. Với sự phối hợp nhuần nhuyễn, hài hòa giữa ca từ, nhịp điệu, tiết tấu bản
nhạc, âm nhạc đã tác động lớn đến người nghe. Dù rằng sự cảm thụ âm nhạc ở mỗi
người là khác nhau và có thể rất đa dạng. Nhưng chúng vẫn nằm trong một ranh giới
Một số hoạt động giới thiệu bài tạo hứng thú học tập của học sinh trong dạy học môn GDCD ở trường THCS

-9-


Trường THCS Hiếu Liêm

Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền


Trường THCS Hiếu Liêm

Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền

Giáo viên chốt: Vui vẻ, mệt mỏi đó chính là biểu hiện của sức khỏe, để có sức
hỏe tốt, mỗi người cần phải tự chăm sóc và rèn luyện thân thể. Để hiểu thêm về sức
khỏe và cách tự chăm sóc, rèn luyện thân thể chúng ta sẽ tìm hiểu bài học hôm nay.
* Ví dụ 2: Lớp 7, Bài 13: QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ, CHĂM SÓC VÀ
GIÁO DỤC CỦA TRẺ VIỆT NAM
Giáo viên có thể cho học sinh nghe bài : Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai
Giáo viên hỏi: Bài hát các em vừa nghe nói đến ai?
Học sinh: Trẻ em
Trẻ em là mầm xanh tương lai của đất nước, là lực lượng kế cận cho đời sau. Sự
phát triển của đất nước trong tương lai phụ thuộc vào việc bảo vệ, chăm sóc và giáo
dục trẻ em ngày hôm nay. Để hiểu rõ hơn về quyền được bảo vệ, chăm sóc và giáo
dục của trẻ em Việt Nam chúng ta sẽ tìm hiểu bài học hôm nay.
* Ví dụ 3: Lớp 8, bài 15: PHÒNG CHỐNG HIV/AIDS
Giáo viên cho học sinh nghe bài : Lý cây bông và yêu cầu học sinh hát theo nhạc
bài này nhưng lời bài hát thay đổi như sau:
Si đa, ma túy mình hãy rời xa, ơi bạn ơi
Xa đi cho đời bớt khổ ơi bạn ơi
Rằng a ối a chết người, Ơi mình hãy tránh xa
Rằng a ối a chết người, Ơi mình hãy tránh xa
Sau khi học sinh hát xong
GV: Đây là bài hát tuyên truyền phòng chống nhiễm HIV/AIDS. Tuy nhiên để
tuyên truyền thì chúng ta phải có hiểu biết về nó. HIV/AIDS là gì, tác hại của nó như
thế nào, pháp luật nước ta quy định như thế nào về việc phòng chống HIV/AIDS.
Chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn trong bài học hôm nay.

Một số hoạt động giới thiệu bài tạo hứng thú học tập của học sinh trong dạy học môn GDCD ở trường THCS

+ Tạo điều kiện nảy sinh óc sang tạo của học sinh
+ Khích lệ sự thay đổi thái độ, hành vi của học sinh theo hướng định trước.
Một số hoạt động giới thiệu bài tạo hứng thú học tập của học sinh trong dạy học môn GDCD ở trường THCS

- 12 -


Trường THCS Hiếu Liêm

Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền

+ Có thể thấy ngay tác động và hiệu quả của lời nói hoặc việc làm của các vai
diễn.
* Cách bước cụ thể
+ Giáo viên giới thiệu tình huống
+ Các nhóm thảo luận, xây dựng “kịch bản” và phân công sắm vai.
+ Các nhóm lên đóng vai
+ Lớp nhận xét, đánh giá
+ Giáo viên nhận xét, đánh giá
* Những điều cần lưu ý khi sử dụng
+ Tính mục đích của tình huống phải thật rõ ràng
+ Tình huống phải dễ đóng vai, không nên quá phức tạp
+ Mọi học sinh đều được tham gia vào quá trình thảo luận, xây dựng kịch bản,
được đóng vai hoặc phục vụ cho việc đóng vai của các học sinh trong nhóm.
Nên khích lệ những học sinh nhút nhát cùng tham gia.
+ Trong khi các nhóm thảo luận, giáo viên phải đến từng nhóm, quan sát, lắng
nghe, kịp thời phát hiện những khó khăn, lung túng của học sinh để có sự hỗ
trợ, giúp đỡ điều chỉnh kịp thời.
Lưu ý:
- Sắm vai để giới thiệu bài thì tình huống mà học sinh thể hiện đã được giáo viên

cảnh động đẹp và muốn để lại kỉ niệm
rằng mình đã đến đây. Tùng lấy dao
khắc dòng chữ “ Tùng từng đến đây”.
Việc làm của Tùng là đúng hay sai? Vì sao?
Hs trả lời theo ý hiểu

Một số hoạt động giới thiệu bài tạo hứng thú học tập của học sinh trong dạy học môn GDCD ở trường THCS

- 14 -


Trường THCS Hiếu Liêm

Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền

Gv: để biết việc làm của bạn Tùng là đúng hay sai, và các bạn Hùng, Trang cần
làm gì chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài học hôm nay.
* Ví dụ 3: Lớp 8, Bài 16: QUYỀN SỞ HỮU TÀI SẢN VÀ NGHĨA VỤ TÔN
TRỌNG TÀI SẢN CỦA NGƯỜI KHÁC
Trên đường đi học về An và Bình nhặt được một túi xách nhỏ trong đó có tiền,
giấy CMND mang tên Hoàng Anh Trung và các giấy tờ khác . Bình rủ An lấy tiền xài
còn các giấy tờ khác vứt hết đi.
Theo em, Bình làm vậy đúng hay sai. Vì sao? Nếu là An em sẽ làm gì?
Hs trả lời theo ý hiểu
Gv: Bình hành động như vậy đúng hay sai chúng ta sẽ hiểu rõ qua bài học hôm
nay.
* Ví dụ 4: lớp 9: Bài 2: TỰ CHỦ
Giáo viên cho học sinh giải quyết tình huống sắm vai: Tùng rủ Lâm hút thuốc lá,
Lâm không đồng ý và từ chối. Tùng dùng những lời khích bác, trêu tức Lâm. Cuối
cùng Lâm đã hút thuốc điếu thuốc đó trước mặt rất nhiều người.


III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Hiện tại qua số liệu điều tra và thống kê được cho thấy gây hứng thú của môn
học đối với học sinh không phải dễ. Thực tại qua điều tra số lượng học sinh yêu thích
môn Giáo dục công dân còn hạn chế (khi chưa áp dụng sáng kiến trên vào thực tế
giảng dạy) , cụ thể kết quả như sau:
Mức độ hứng thú của học sinh
Không thích
Hứng thú
Số
Số
Tỉ lệ (%)
Tỉ lệ (%)
lượng
lượng
29
58
21
42

Khối

Sĩ số

6

50

7


21

52.5

Sau khi áp dụng kinh nghiệm trên vào một số tiết dạy Giáo dục Công dân ở
Trường THCS Hiếu Liêm, tôi nhận được những kết quả khả quan như sau:
- Học sinh bắt đầu chú ý và hứng thú hơn trong giờ học. Những trường hợp làm
việc riêng hay ngáp dài không còn nữa.
- Học sinh thảo luận sôi nổi, tích cực, thường xuyên giơ tay để được thực hiện
các trò chơi, sắm vai và trả lời nội dung bài hát.
Một số hoạt động giới thiệu bài tạo hứng thú học tập của học sinh trong dạy học môn GDCD ở trường THCS

- 16 -


Trường THCS Hiếu Liêm

Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền

- Các em bắt đầu có ý thức tự giác học bài, làm bài và chuẩn bị bài mới tốt hơn.
- Điểm kiểm tra của các em cũng ngày một cao hơn.
Sau đây là số liệu điều tra mức độ hứng thú học tập môn Giáo dục Công dân của
học sinh Trường THCS Hiếu Liêm sau khi tôi áp dụng kinh nghiệm trên (Khi đã áp
dụng vào thực tế giảng dạy).
Khối

Sĩ số

Mức độ hứng thú của học sinh
Không thích

36

11

30.6

25

69.4

9

40

10

25

30

75

IV. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Kết hợp các phương pháp dạy học tích cực vào giới thiệu bài mới sẽ tạo ra
sự hứng thú cần thiết với các em. Tuy nhiên các phương pháp trên luôn bỗ trợ tương
tác lẫn nhau, không thể tách rời nhau.Mỗi phương pháp dạy học đều có những ưu,
khuyết điểm nhất định. Rõ ràng không có phương pháp dạy học nào là vạn năng.
Hoạt động giới thiệu bài mới chỉ có thể phát huy hết tối đa sự tạo hứng thú của nó khi
người giáo viên làm chủ, tổ chức tốt được tất cả các hoạt động còn lại trong tiết học.
Vì vậy cái khéo và thành công chính là người giáo viên vận dụng phối kết hợp các


Một số hoạt động giới thiệu bài tạo hứng thú học tập của học sinh trong dạy học môn GDCD ở trường THCS

- 18 -


Trường THCS Hiếu Liêm

-

Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền

Hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học môn GDCD cấp THCS

của Bộ Giáo dục & đào tạo(giảm tải )
-

Sách chuẩn kiến thức kĩ năng môn GDCD

-

Chương trình Trung học cơ sở các môn Lịch sử - Địa lí – Giáo dục công

dân
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp – NXB Giáo dục – 2002
-

Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học cơ sở

môn Địa lí - Lịch sử - Giáo dục công dân – NXB Giáo dục Hà Nội – 2004


II. Tổ chức thực hiện

1
3

III. Hiệu quả

16

IV. Đề xuất, khuyến nghị khả năng áp dụng

17

V. Tài liệu tham khảo

19

Phụ lục

20

Một số hoạt động giới thiệu bài tạo hứng thú học tập của học sinh trong dạy học môn GDCD ở trường THCS

- 20 -