ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-------------------------------

TRẦN THỊ THU HÀ

TỰ CHỦ TÀI CHÍNH VÀ CÔNG KHAI TÀI CHÍNH
TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU TẠI
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH

HÀ NỘI – 2008


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-------------------------------

TRẦN THỊ THU HÀ

TỰ CHỦ TÀI CHÍNH VÀ CÔNG KHAI TÀI CHÍNH
TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU TẠI
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Chuyên ngành:

Quản trị kinh doanh

Mã số:

học các nước đang phát triển khác – phải giải quyết những mâu thuẫn lớn đặc biệt
dưới tác động của một sự cải cách định hướng thị trường rộng rãi trong khu vực
công của giáo dục đại học đang diễn ra trên thế giới.
Trên thực tế, kể từ khi chủ trương đổi mới cho đến nay, “xã hội hóa” đã được
xem là một giải pháp có tầm quan trọng chiến lược để phát triển giáo dục khi nền
kinh tế chuyển từ kế hoạch hóa tập trung sang thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa. Một trong những nhiệm vụ và giải pháp đổi mới quan trọng nhằm thực hiện
“xã hội hóa” hoạt động giáo dục đại học là việc đổi mới phương thức huy động
nguồn lực và đổi mới cơ chế tài chính.
Tuy nhiên, với thực trạng bất cập trong việc khai thác và sử dụng các nguồn
tài chính cho hoạt động giáo dục nói riêng và trong các đơn vị sự nghiệp có thu nói


chung như hiện nay là: cơ chế quản lý tài chính chưa phù hợp và đồng bộ, còn nhiều
sơ hở gây ra lãng phí và thiếu trách nhiệm trong quản lý; mặt khác hạn chế đến tính
chủ động, tính sáng tạo tâm lí ỉ lại vào Nhà nước, các đơn vị sự nghiệp có thu nói
chung không coi trọng đến tính hiệu quả trong quá trình khai thác và sử dụng các
nguồn tài chính… và vấn đề phải giải quyết trước mắt là xây dựng một cơ chế tài
chính mới nhằm giải quyết những bất cập này, đồng thời cơ chế này có thể phát huy
ưu điểm, khắc phục những hạn chế tiêu cực các tác động của nền kinh tế thị trường.
Trên cơ sở đó từng bước tìm ra một cơ chế tài chính phù hợp nhằm nâng cao hiệu
quả khai thác và sử dụng các nguồn tài chính của các đơn vị sự nghiệp có thu nói
chung và các đơn vị sự nghiệp đào tạo nói riêng, góp phần thực hiện các mục tiêu
kinh tế xã hội của đất nước.
ĐHQG Hà nội cũng là một đơn vị hoạt động sự nghiệp được Nhà nước cho
phép thực hiện thí điểm khoán thu, khoán chi từ năm 2001 đến nay, vì vậy bên cạnh
nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao và nhân tài khoa học
công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thì việc
nghiên cứu, xây dựng một cơ chế tài chính phù hợp tại ĐHQG Hà nội cũng là một
vấn đề hết sức cấp bách.

thu trong các đơn vị sự nghiệp có thu nói chung và ĐHQG Hà nội nói riêng trong
xu thế xã hội hóa các hoạt động sự nghiệp ở nước ta hiện nay.
6. Kết cấu của đề tài:
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, phần nội dung
chính của đề tài gồm 3 chương:
Chƣơng 1: Những vấn đề cơ bản về tự chủ tài chính và công khai tài
chính đơn vị sự nghiệp có thu.
Chƣơng 2: Thực trạng tự chủ tài chính và công khai tài chính trong các
đơn vị sự nghiệp có thu tại Đại học Quốc gia Hà nội.
Chƣơng 3: Giải pháp tăng cường thực hiện tự chủ tài chính và công khai
tài chính trong các đơn vị sự nghiệp có thu tại Đại học Quốc gia Hà nội.


CHƢƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH
VÀ CÔNG KHAI TÀI CHÍNH ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU
1.1. Tổng quan về đơn vị sự nghiệp có thu
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của hoạt động sự nghiệp
* Khái niệm:
Hoạt động sự nghiệp là những hoạt động không trực tiếp sản xuất ra của cải
vật chất, nhưng nó tác động trực tiếp đến lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, có
tính quyết định năng suất lao động xã hội.
Hoạt động sự nghiệp ở nước ta là những hoạt động văn hoá thông tin, giáo
dục đào tạo, nghiên cứu khoa học, y tế, thể dục thể thao… được quy định tại Nghị
định số 73/CP ngày 24/12/1960 về điều lệ tài vụ sự nghiệp văn xã.
Trong tác phẩm của mình, Mác và Ăng ghen khi nghiên cứu xã hội như một
hệ thống diễn biến liên tục đã nêu trong xã hội ít nhất có 5 hệ thống (*).
- Hệ thống sản xuất vật chất làm chức năng chủ yếu đảm bảo sự trao đổi vật
chất giữa con người và thiên nhiên.
- Hệ thống tái sản sinh và phát triển về mặt sinh học của con người, bao gồm

nó có khả năng điều chỉnh hạ tầng cơ sở.


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Báo Nhân dân (2006), Để việc công khai tài chính đi vào cuộc sống
2. Ban KH-TC, Đại học Quốc gia (2002-2006), Tổng quyết toán kinh phí năm
2002-năm 2006

3. dẫn thực hiện Nghị định số 10/2002/NĐ-CP ngày 16/01/2002 của Chính phủ
về chế độ tài chính áp dụng cho đơn vị SN có thu

4. Bộ Tài chính (2003), Thông tư số 50/2003/TT-BTC ngày 23/05/2003 hướng
dẫn các đơn vị xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ

5. Bộ Tài chính (2004), Quyết định số 67/2004/QĐ-BTC ngày 13/08/2004 của
Bộ Tài chính về việc ban hành quy chế về tự kiểm tra tài chính, kế toán tại
các cơ quan, đơn vị có sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước

6. Chính phủ (2001), Nghị định số 07/2001/NĐ-CP ngày 01/02/2001 về Đại học
Quốc gia Hà Nội

7. Chính phủ (2001), Quyết định số 126/2001/QĐ-TTg ngày 12/02/2001 của
Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế về tổ chức và hoạt động của Đại học
Quốc gia Hà Nội

8. Chính phủ (2002), Nghị định số 10/2002/NĐ-CP ngày 16/01/2002 về chế độ
tài chính áp dụng cho đơn vị SN có thu

9. Chính phủ (2004), Quyết định số 192/2004/QĐ-TTg ngày 16/11/2004 của
Thủ tướng Chính phủ ban hành quy chế công khai tài chính đối với các cấp

18. Nhà xuất bản ĐHQG Hà Nội (2006), Một thế kỷ phát triển và trưởng thành
19. Nguyễn Trường Giang - Một năm thực hiện thí điểm khoán biên chế và kinh
phí quản lý hành chính: thực trạng và giải pháp - Tạp chí tài chính số 464 –
tháng 6/2003.

20. Phạm Đỗ Nhật Tiến (2007), “Phát triển giáo dục đại học Việt Nam trong bối
cảnh mới”, Tạp chí tài chính

21. Phạm Văn Ngọc (2007), “Hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính của ĐHQG
trong tiến trình đổi mới quản lý tài chính công ở nước ta hiện nay”, Luận án
tiến sĩ kinh tế

22. Phan Thị Thúy Ngọc (2007), “Quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong lĩnh
vực giáo dục thực trạng và giải pháp”, Tạp chí tài chính

23.Trần Thị Thu Hà (2003) - Thực hiện nghị định số 10/2002/NĐ-CP: Những
vướng mắc đang được tháo gỡ - Tạp chí tài chính

24.Trần Văn Giao (2008), “Cải cách tài chính công ở Việt Nam hiện nay”, Học
viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh

25.Trường ĐH Công nghệ – ĐHQGHN (2006), ”Quy chế chi tiêu nội bộ”
26.Trường ĐH Khoa học tự nhiên – ĐHQGHN (2006), ”Quy chế chi tiêu nội
bộ”

27.Trang web: www.mof.gov.vn (2006), “Công khai tài chính: nâng cao hiệu
quả sử dụng ngân sách”


28. Trang web: www.mof.gov.vn (2007), “Sau hai năm triển khai quy chế công

1.3. Những nhân tố ảnh hƣởng đến thực hiện tự chủ tài chính và công khai tài
chính tại đơn vị SN có thu ...................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Cơ chế quản lý tài chính ................................ Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Công tác tổ chức quản lý thu – chi................ Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Đặc điểm của ngành ...................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.4. Trình độ cán bộ quản lý ................................. Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2:

THỰC TRẠNG TỰ CHỦ TÀI CHÍNH VÀ CÔNG KHAI TÀI


CHÍNH TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU TẠI ĐẠI HỌC
QUỐC GIA HÀ NỘI.......... ........................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Giới thiệu khái quát về Đại học Quốc gia Hà Nội và những nội dung tự chủ
tài chính và công khai tài chính trong các đơn vị sự nghiệp có thu tại Đại học
Quốc gia Hà Nội ...................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Giới thiệu về Đại học Quốc gia Hà Nội ........ Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Nội dung tự chủ tài chính và công khai tài chính trong các đơn vị SN có
thu tại ĐHQGHN ..................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Thực trạng thực hiện tự chủ tài chính và công khai tài chính trong các đơn
vị SN có thu tại Đại học Quốc gia HN ................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Nguồn tài chính trong các đơn vị SN có thu tại Đại học Quốc gia HN ......... Error!
Bookmark not defined.
2.2.2. Tự chủ tài chính trong các đơn vị SN có thu tại Đại học Quốc gia HN......... Error!
Bookmark not defined.
2.2.3. Thực trạng công tác công khai tài chính ...... Error! Bookmark not defined.
2.3. Đánh giá thực trạng thực hiện tự chủ tài chính và công khai tài chính tại
Đại học Quốc gia Hà Nội ........................................ Error! Bookmark not defined.
2.3.1. Kết quả đạt được............................................. Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân ............................... Error! Bookmark not defined.

3.2.1.3. Xây dựng hệ thống định mức, tiêu chuẩn, chế độ chi tiêu phù hợp với tình
hình thực tế ................................................................ Error! Bookmark not defined.
3.2.1.5. Tăng cường sự gắn kết giữa Đào tạo – NCKH – sản xuất KD ............ Error!
Bookmark not defined.
3.2.1.6. Nâng cao năng lực quản lý tài chính và xây dựng đội ngũ cán bộ tài chính
kế toán chuyên trách, có tinh thần trách nhiệm, có nghiệp vụ tài chính kế toán
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.1.7. Hoàn thiện quy trình công khai tài chính theo quy định của Nhà nước ....... Error!
Bookmark not defined.
3.2.2. Các giải pháp bổ trợ trong quá trình thực hiện tự chủ tài chính và công
khai tài chính tại các đơn vị SN có thu thuộc ĐHQG Hà NộiError!

Bookmark

not defined.
3.2.2.1. Nâng cao chất lượng đào tạo ....................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2.2. Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên và quản lý giáo dục
ĐH ............................................................................. Error! Bookmark not defined.


3.2.2.3. Đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy và phương pháp đánh giá
kết quả học tập phù hợp xu hướng phát triển trên thế giớiError!

Bookmark

not

defined.
3.2.2.4. Quản lý cơ sở vật chất phục vụ đào tạo ....... Error! Bookmark not defined.
3.3. Một số kiến nghị ............................................... Error! Bookmark not defined.


Ban Kế hoạch-Tài chính

Bộ GD-ĐT

Bộ Giáo dục- Đào tạo

CB

Cán bộ

ĐHQGHN

Đại học Quốc gia Hà Nội

ĐHQG

Đại học Quốc gia

GDĐH

Giáo dục Đại học

GDP (General
Domestic Product)
KH-CN

Tổng sản phẩm nội địa

NSNN

2.5

Tên bảng
Thu từ Ngân sách cấp chi thường xuyên
(Các đơn vị SN có thu đảm bảo 1 phần chi phí-ĐHQGHN)
Thu từ Hoạt động dịch vụ và sản xuất
(Các đơn vị SN có thu tự đảm bảo 100% chi phí-ĐHQGHN)
Thu từ Học phí và các nguồn khác
(Các đơn vị SN có thu đảm bảo 1 phần chi phí-ĐHQGHN)
Tổng các nguồn thu
(Các đơn vị SN có thu-ĐHQGHN)
Dự toán thu được giao năm 2005
(Các đơn vị SN có thu đảm bảo 1 phần chi phí-ĐHQGHN)

Trang
49
50
51
52
55

2.6

Cơ cấu các khoản chi thường xuyên năm 2002-2006

59

2.7

Công thức tính lương tăng thêm

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Số hiệu
sơ đồ

Tên sơ đồ

Trang

1.1

Mô hình quản lý tài chính một số ngành

30

2.1

Tổ chức quản lý tài chính tại ĐHQG Hà Nội

36

2.2

Tổ chức quản lý tài chính các đơn vị SN có thu tại ĐHQG
Hà Nội

38