ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

ĐẶNG TẤT TÙNG

THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ THEO PHÁP LUẬT TỐ
TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH QUA
THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI CÁC TÒA ÁN TRÊN
ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội – 2015
1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

ĐẶNG TẤT TÙNG

THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ THEO PHÁP LUẬT TỐ
TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH QUA
THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI CÁC TÒA ÁN TRÊN
ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành : Luật Dân sự và Tố tụng dân sự
Mã số
: 60 38 01 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

1.2. SƠ LƢỢC QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT
TTDS VIỆT NAM VỀ THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰError! Bookmark not
defined.
1.2.1. Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1988 ...... Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Giai đoạn từ năm 1989 đến năm 2004 ...... Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Giai đoạn từ năm 2004 đến nay ................ Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG II: ....................................................... Error! Bookmark not defined.
QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM HIỆN
HÀNH VỀ THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ. ............. Error! Bookmark not defined.
2.1 ĐIỀU KIỆN THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ. ... Error! Bookmark not defined.
* Vụ việc dân sự phải thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án ................. Error!
Bookmark not defined.
2.2. TRÌNH TỰ, THỦ TỤC THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰError! Bookmark not
defined.
2.2.1. Nhận và xem xét đơn khởi kiện ................ Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện. .. Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Bổ sung tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện Error! Bookmark not
defined.
4


2.2.4. Dự tính tiền tạm ứng án phí và thông báo cho ngƣời khởi kiện. ....... Error!
Bookmark not defined.
2.2.5. Vào sổ thụ lý vụ án dân dự........................ Error! Bookmark not defined.
2.2.6.Thông báo việc thụ lý vụ án dân sự. .......... Error! Bookmark not defined.
2.3 XỬ LÝ ĐỐI VỚI CÁC TRƢỜNG HỢP KHÔNG ĐỦ ĐIỀU KIỆN THỤ
LÝ ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.1 Trả lại đơn khởi kiện .................................. Error! Bookmark not defined.
2.3.2 Chuyển đơn khởi kiện cho TA khác giải quyết ........ Error! Bookmark not
defined.

vụ án dân sự sơ thẩm ........................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.4 Tăng cƣờng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật .. Error! Bookmark
not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................ 11

6


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Quyền con ngƣời là một vấn đề đƣợc nghiên cứu từ rất lâu trên cả phƣơng diện
thực tiễn và lý luận. Việc công nhận các quyền con ngƣời luôn là mối quan tâm
của nhân loại trong mỗi thời kỳ phát triển. Mỗi thời kỳ phát triển của con
ngƣời đều đƣợc gắn liền và là thành quả của cuộc đấu tranh giai cấp, cách
mạng, xã hội, phản ánh quá trình nhân loại tự giải phóng mình. Ở nƣớc ta hiện
nay, các quyền con ngƣời đƣợc công nhận, thể hiện thành quả của cả một quá
trình đấu tranh lâu dài và gian khổ của dân tộc. Tại Điều 14 Hiến pháp 2013
khẳng định:
1. Ở nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người,
quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công
nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật.
2. Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định
của pháp luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh
quốc gia, trật tự và an toàn xã hội, đạo đức, sức khỏe của cộng đồng.
Trong đó quyền dân sự đƣợc coi là quyền có ý nghĩa quan trọng cơ bản vì nó
có liên quan tới mọi mối quan hệ trong xã hội của con ngƣời. Theo đó, các chủ
thể pháp luật có quyền thực hiện mọi hành vi, mọi hoạt động nhằm thỏa mãn
lợi ích của mình nhƣng không đƣợc làm ảnh hƣởng, xâm phạm đến quyền lợi
của ngƣời khác. Tùy từng trƣờng hợp bị xâm phạm lợi ích hợp pháp, “họ có
quyền tự bảo vệ hoặc yêu cầu các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền công nhận

phải bắt đầu ngay từ hoạt động đầu tiên của quá trình giải quyết VADS là việc
thụ lý VADS.
Thụ lý VADS là hoạt động đầu tiên, khởi động cho cả một quá trình thực
hiện các hành vi tƣ pháp nhằm giải quyết VADS. Nếu làm không tốt khâu này
thì các hoạt động sau của quá trình tố tụng sẽ không thực hiện đƣợc hoặc sẽ trở
thành vô nghĩa. BLTTDS sửa đổi, bổ sung năm 2011 đã dành hẳn một Chƣơng
XII tại Phần II từ Điều 161 đến Điều 178 để quy định về hoạt động khởi kiện
và thụ lý VADS và các văn bản hƣớng dẫn kèm theo; nhƣng trên thực tế khi áp
dụng các quy định pháp luật thì vẫn gặp một số khó khăn, vƣớng mắc hoặc tạo
ra những cách hiểu không thống nhất về cùng một quy định của BLTTDS.
8


Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên, em đã quyết định chọn đề tài:
“THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ THEO PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM HIỆN
HÀNH QUA THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI CÁC TÒA ÁN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ
HÀ NỘI” làm luận văn tốt nghiệp với mong muốn đƣợc đi sâu tìm hiểu các quy

định pháp luật và thực tiễn áp dụng, từ đó có thể đƣa ra khuyến nghị, góp phần
hoàn thiện nâng cao hiệu quả áp dụng của pháp luật tố tụng dân sự.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trƣớc khi BLTTDS năm 2014 đƣợc ban hành và sủa đổi bổ sung năm 2011 đã
có một số công trình nghiên cứu khoa học pháp lý về vấn đề thụ lý vụ án dân
sự, nhƣ bài “Một số ý kiến về thụ lý vụ án dân sự” của tác giả Lê Chí Công
đăng trên tạp chí Tòa án nhân dân số 11/1998; luận án thạc sĩ luật học “thụ lý
và chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án dân sự theo pháp luật dân sự Việt Nam” của
Đoàn Đức Lƣơng. Từ khi BLTTDS năm 2004 đƣợc ban hành các công trình
nghiên cứu khoa học về vấn đề này vẫn đƣợc tiếp tục thực hiện nhƣ luận án
thạc sĩ “thụ lý vụ án dân sự một số vấn đề về lý luận và thực tiễn” của tác giả
Liễu Thị Hạnh. Sau khi BLTTDS 2004 đƣợc sửa đổi năm 2011 cũng có một số

về thụ lý VADS trong pháp luật TTDS hiện hành. Bên cạnh đó, luận văn còn đi
sâu phân tích những hạn chế, bất cập của pháp luật TTDS hiện hành, thực tiễn
thực hiện tại Tòa án trên địa bàn thành phố Hà Nội và đề xuất hƣớng hoàn
thiện pháp luật TTDS về thụ lý VADS sơ thẩm, kiến nghị về thực hiện pháp
luật TTDS về thụ lý VADS trên địa bàn thành phố Hà Nội.
6. Kết cấu của luận văn
Luận văn gồm phần mở đầu, phần nội dung (03 chƣơng), phần kết luận và
danh mục tài liệu tham khảo. Phần nội dung bao gồm:
Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận về thụ lý vụ án dân sự
Chƣơng 2: Các quy định của Bộ luật TTDS Việt Nam hiện hành về thụ lý
vụ án dân sự
Chƣơng 3: Thực tiễn thực hiện các quy định của Bộ luật TTDS về thụ lý
về thụ lý vụ án dân sự qua thực tiễn áp dụng tại Tòa án trên địa bàn TP Hà Nội
và các giải pháp hoàn thiện.

10


CHƢƠNG I:
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ
1.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, ĐẶC ĐIỂM VÀ Ý NGHĨA CỦA THỤ LÝ
VỤ ÁN DÂN SỰ
1.1.1. Khái niệm về thụ lý vụ án dân sự

Để có thể xây dựng đƣợc khái niệm khoa học về thụ lý VADS thì trƣớc
hết phải tìm hiểu khái niệm VADS. Cho đến nay vẫn chƣa có văn bản pháp
luật nào định nghĩa cụ thể VADS là gì, nhƣng qua nội dung của Điều 1
BLTTDS 2004 và sửa đổi, bổ sung năm 2011 thì VADS là các tranh chấp, mâu
thuẫn phát sinh giữa các chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự, hôn nhân và gia
đình, kinh doanh, thƣơng mại và lao động, đƣợc Tòa án chấp nhận giải quyết

Quốc gia.
6. Luật đất đai năm 2003.
7. Luật ban hành văn bản quy định pháp luật năm 2008.
8. Luật hôn nhân và gia đình năm 2014.
9. Luật kinh doanh bảo hiểm 2000.
10. Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật lao động ban hành kèm
theo nghị quyết só 74/2006/NQ-QH 11 ngày 29/11/2006 của Quốc Hội.
11. Luật tổ chức tòa án nhân dân năm 2012.
12. Luật thƣơng mại năm 2005.
13. Pháp lệnh thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động năm 1996.
14. Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự năm 1989.
15. Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án kinh tế năm 1994.
16. Hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao (2005) nghị quyết số
01/2005/NQ-HĐTP ngày 31/3/2005 hƣớng dẫn thi hành một số quy định trong
phần thứ nhất “Những quy định chung” của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004.
17. Hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao (2006) nghị quyết số
02/2006/NQ-HĐTP ngày 12/5/2006 hƣớng dẫn thi hành các quy định trong phần
thứ hai “Thủ tục giải quyết vụ án cấp sơ thẩm” của Bộ luật dân sự năm 2004.
12


18. Hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao (2007) “Quyết định giám
đốc thẩm số 07/2007/KDTM – GĐT ngày 07/8/2007 về việc tranh chấp về hợp
đồng mua bán hàng hóa” tạp chí tòa án nhân dân kỳ II tháng 7/2008 số 13.
19. Hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao (2010) “Quyết định giám
đốc thẩm số 02/2010/DS - GĐT ngày 07/1/2010 về việc tranh chấp hợp đồng
vay tài sản và hùn vốn” tạp chí tòa án nhân dân năm 2010.
20. Hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao (2012) nghị quyết số
05/2012/NQ-HĐTP ngày 03/12/2012 hƣớng dẫn thi hành các quy định trong
phần thứ hai “Thủ tục giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm” của Bộ luật tố

32. Lƣơng Thị Hợp (2010) Một số vấn đề trong bộ luật tố tụng dân sự cần
đƣợc sửa đổi hƣớng dẫn, tạp chí tòa án nhân dân số 21 kỳ I tháng 11/2010, tr9 –
10.
33. Lê Chí Công “ thụ ký vụ án dân sự” tạp chí tòa án nhân dân số
11/1998, tr 9.
34. Lê Thị Bích Lan (2005) “ Vấn đề khởi kiện vụ án dân sự” tạp chí Luật
học – Số đặc san về BLTTDS năm 2005,tr56 – 61.
35. Liễu thi Hạnh (2010) thu lý vụ án dân sự - một số vấn đề lý luận và
thực tiễn (Anh xem lại tạp chí hay gì?)
36. TS Nguyễn Văn Cƣờng “ Một số vấn đề cần đặt ra khi sửa đổi, bổ sung
bộ luật tố tụng dân sự” tạp chí tòa án nhân dân số 11/2010.
37. Tạp chí tòa án nhân dân 12/2007.
38. Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội (2013) Báo cáo tổng kết ngành tòa
án thành phố Hà Nội năm 2013.
39. Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội (2014) Báo cáo tổng kết ngành tòa
án thành phố Hà Nội năm 2014.
* Tài liệu tham khảo tiếng nước ngoài:
1. "Civil Code of Japan", http://en.wikisource.org/wiki/Civil_Code_of_Japan.
"Civil Code of Japan", http://en.wikisource.org/wiki/Civil_Code_of_Japan.

14