ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
ĐẶNG TẤT TÙNG
THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ THEO PHÁP LUẬT TỐ
TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH QUA
THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI CÁC TÒA ÁN TRÊN
ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Hà Nội – 2015
1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
ĐẶNG TẤT TÙNG
THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ THEO PHÁP LUẬT TỐ
TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH QUA
THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI CÁC TÒA ÁN TRÊN
ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành : Luật Dân sự và Tố tụng dân sự
Mã số
: 60 38 01 03
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Bookmark not defined.
2.2. TRÌNH TỰ, THỦ TỤC THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰError! Bookmark not
defined.
2.2.1. Nhận và xem xét đơn khởi kiện ................ Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện. .. Error! Bookmark not defined.
3
2.2.3. Bổ sung tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện Error! Bookmark not
defined.
2.2.4. Dự tính tiền tạm ứng án phí và thông báo cho ngƣời khởi kiện. ....... Error!
Bookmark not defined.
2.2.5. Vào sổ thụ lý vụ án dân dự........................ Error! Bookmark not defined.
2.2.6.Thông báo việc thụ lý vụ án dân sự. .......... Error! Bookmark not defined.
2.3 XỬ LÝ ĐỐI VỚI CÁC TRƢỜNG HỢP KHÔNG ĐỦ ĐIỀU KIỆN THỤ
LÝ ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.1 Trả lại đơn khởi kiện .................................. Error! Bookmark not defined.
2.3.2 Chuyển đơn khởi kiện cho TA khác giải quyết ........ Error! Bookmark not
defined.
CHƢƠNG III....................................................... Error! Bookmark not defined.
THỰC TIỄN THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA BLTTDS VIỆT NAM
HIỆN HÀNH VỀ THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
PHÁP LUẬT TTDS VỀ THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ ....... Error! Bookmark not
defined.
3.1 THỰC TIỄN THỰC HIỆN BLTTDS VIỆT NAM HIỆN NAY VỀ THỤ
LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ........................................ Error! Bookmark not defined.
3.1.1 Những kết quả đạt đƣợc ............................. Error! Bookmark not defined.
3.1.2 Những hạn chế bất cập ............................... Error! Bookmark not defined.
3.2 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ
.......................................................................... Error! Bookmark not defined.
mạng, xã hội, phản ánh quá trình nhân loại tự giải phóng mình. Ở nƣớc ta hiện
nay, các quyền con ngƣời đƣợc công nhận, thể hiện thành quả của cả một quá
trình đấu tranh lâu dài và gian khổ của dân tộc. Tại Điều 14 Hiến pháp 2013
khẳng định:
1. Ở nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người,
quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công
nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật.
2. Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định
của pháp luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh
quốc gia, trật tự và an toàn xã hội, đạo đức, sức khỏe của cộng đồng.
Trong đó quyền dân sự đƣợc coi là quyền có ý nghĩa quan trọng cơ bản vì nó
có liên quan tới mọi mối quan hệ trong xã hội của con ngƣời. Theo đó, các chủ
thể pháp luật có quyền thực hiện mọi hành vi, mọi hoạt động nhằm thỏa mãn
5
lợi ích của mình nhƣng không đƣợc làm ảnh hƣởng, xâm phạm đến quyền lợi
của ngƣời khác. Tùy từng trƣờng hợp bị xâm phạm lợi ích hợp pháp, “họ có
quyền tự bảo vệ hoặc yêu cầu các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền công nhận
quyền dân sự của mình; buộc chấm dứt hành vi vi phạm; buộc xin lỗi cải cách
công khai; buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự; buộc bồi thƣờng thiệt hại” (khoản 2
Điều 9 Bộ luật tố tụng dân sự 2005(BLDS). Nhƣ vậy, quyền con ngƣời đƣợc
thể chế hóa bằng những quy định của pháp luật và pháp luật đã dự liệu các
phƣơng thức này nhằm bảo đảm cho quyền con ngƣời đƣợc thực hiện. Một
trong số các phƣơng thức đó là phƣơng thức qua vai trò của Tòa án. Điều 1
Luật tổ chức Tòa án nhân dân (TAND) năm 2002 quy định: “Trong phạm vi
chức năng của mình, Tòa án có nhiệm vụ bảo vệ pháp chế XHCN; bảo vệ chế
độ XHCN và quyền làm chủ của nhân dân; bảo vệ tài sản của Nhà nƣớc, của
tập thể; bảo vệ tính mạng, tài sản, tự do, danh dự và nhân phẩm của công dân”.
So với các phƣơng thức bảo vệ quyền lợi hợp pháp khác, thì phƣơng thức
“THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ THEO PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM HIỆN
HÀNH QUA THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI CÁC TÒA ÁN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ
HÀ NỘI” làm luận văn tốt nghiệp với mong muốn đƣợc đi sâu tìm hiểu các quy
định pháp luật và thực tiễn áp dụng, từ đó có thể đƣa ra khuyến nghị, góp phần
hoàn thiện nâng cao hiệu quả áp dụng của pháp luật tố tụng dân sự.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trƣớc khi BLTTDS năm 2014 đƣợc ban hành và sủa đổi bổ sung năm 2011 đã
có một số công trình nghiên cứu khoa học pháp lý về vấn đề thụ lý vụ án dân
sự, nhƣ bài “Một số ý kiến về thụ lý vụ án dân sự” của tác giả Lê Chí Công
đăng trên tạp chí Tòa án nhân dân số 11/1998; luận án thạc sĩ luật học “thụ lý
và chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án dân sự theo pháp luật dân sự Việt Nam” của
Đoàn Đức Lƣơng. Từ khi BLTTDS năm 2004 đƣợc ban hành các công trình
nghiên cứu khoa học về vấn đề này vẫn đƣợc tiếp tục thực hiện nhƣ luận án
thạc sĩ “thụ lý vụ án dân sự một số vấn đề về lý luận và thực tiễn” của tác giả
Liễu Thị Hạnh. Sau khi BLTTDS 2004 đƣợc sửa đổi năm 2011 cũng có một số
công trình nghiên cứu khoa học pháp lý về vấn đề trên nhƣng chỉ dừng ở mức
độ khóa luận tốt nghiệp…Tuy nhiên mỗi công trình nghiên cứu nhìn nhận, giải
quyết vấn đề thụ lý vụ án dân sự ở một góc độ khác nhau, đặc biệt nghiên cứu
7
vấn đề thụ lý vụ án dân sự sơ thẩm theo pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam
hiện hành tại thành phố Hà Nội thì chƣa có công trình nghiên cứu sâu nào.
3. Mục đích và phạm vi nghiên cứu
- Làm rõ một số vấn đề lý luận về thụ lý vụ án dân sự.
- Tiếp cận các quy định của pháp luật hiện hành về thụ lý vụ án dân sự.
- Tìm hiểu thực tiễn áp dụng các quy định về thụ lý vụ án dân sự tại Tòa
án trên địa bàn TP Hà Nội.
- Đƣa ra kiến nghị nhằm hoàn thiện BLTTDS về thụ lý vụ án dân sự.
Chƣơng 3: Thực tiễn thực hiện các quy định của Bộ luật TTDS về thụ lý
về thụ lý vụ án dân sự qua thực tiễn áp dụng tại Tòa án trên địa bàn TP Hà Nội
và các giải pháp hoàn thiện.
9
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
* Tài liệu tham khảo tiếng Việt:
1. Giáo trình Luật dân sự, trƣờng Đại học Luật Hà Nội, NXB Công An
nhân dân năm 2005.
2. Giáo trình Luật hôn nhân và gia đình Việt Nam, trƣờng Đại học luật Hà
Nội năm 2008.
3. Giáo trình Luật tố tụng dân sự, trƣờng Đại học luật Hà Nội, NXB Công
An nhân dân năm 2008.
4. Bộ luật dân sự năm 2005, NXB Chính trị Quốc gia.
5. Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004, sửa đổi bổ sung 2011 NXB Chính trị
Quốc gia.
6. Luật đất đai năm 2003.
7. Luật ban hành văn bản quy định pháp luật năm 2008.
8. Luật hôn nhân và gia đình năm 2014.
9. Luật kinh doanh bảo hiểm 2000.
10. Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật lao động ban hành kèm
theo nghị quyết só 74/2006/NQ-QH 11 ngày 29/11/2006 của Quốc Hội.
11. Luật tổ chức tòa án nhân dân năm 2012.
12. Luật thƣơng mại năm 2005.
13. Pháp lệnh thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động năm 1996.
14. Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự năm 1989.
15. Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án kinh tế năm 1994.
16. Hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao (2005) nghị quyết số
24. Nông thanh Xuyên (2010) thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự và thực hiện
yêu cầu giải quyết việc dân sự, luận văn thạc sỹ luật học, trƣờng đại học Luật Hà
Nội.
25. Đào thị yến (2010), khởi kiện và thụ lý vụ án, một số vấn đề lý luận và
thực tiễn, khóa luận tốt nghiệp, trƣờng đại học Luật Hà Nội.
26. Viện ngôn ngữ (2003) từ điển tiếng việt, NXB Đà Nẵng.
11
27. Từ điển Luật học (2006) từ điển bách khoa và tƣ pháp,Hà Nội.
28. ThS Bùi Thị Huyền “Thẩm quyền về dân sự của tòa án nhân dân” đề
tài nghiên cứu khoa học cấp trƣờng năm 2002.
29. ThS Trần Phƣơng Thảo “ Một số vấn đề về thụ lý vụ án dân sự” Đề tài
nghiên cứu khoa học cấp trƣờng năm 2002.
30. Đoàn Đức lƣơng “Một số ý kiến về thụ lý vụ án dân sự” Tạp chí lao
động xã hội số 2 năm 1990, tr10.
31. Dƣơng Quốc Thành “Về một số quy định chƣa có cách hiểu thống nhất
trong bộ luật tố tụng dân sự” Tạp chí nhà nƣớc và pháp luật số 3/2006.
32. Lƣơng Thị Hợp (2010) Một số vấn đề trong bộ luật tố tụng dân sự cần
đƣợc sửa đổi hƣớng dẫn, tạp chí tòa án nhân dân số 21 kỳ I tháng 11/2010, tr9 –
10.
33. Lê Chí Công “ thụ ký vụ án dân sự” tạp chí tòa án nhân dân số
11/1998, tr 9.
34. Lê Thị Bích Lan (2005) “ Vấn đề khởi kiện vụ án dân sự” tạp chí Luật
học – Số đặc san về BLTTDS năm 2005,tr56 – 61.
35. Liễu thi Hạnh (2010) thu lý vụ án dân sự - một số vấn đề lý luận và
thực tiễn (Anh xem lại tạp chí hay gì?)
36. TS Nguyễn Văn Cƣờng “ Một số vấn đề cần đặt ra khi sửa đổi, bổ sung
bộ luật tố tụng dân sự” tạp chí tòa án nhân dân số 11/2010.
37. Tạp chí tòa án nhân dân 12/2007.