ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC LUẬT
NGUYỄN HỒNG SƠN
PHÁP LUẬT VỀ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI,
QUA THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP
Ở ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 838 01 07
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
THỪA THIÊN HUẾ, năm 2018
Công trình được hoàn thành tại:
Trƣờng Đại học Luật, Đại học Huế
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Đoàn Đức Lƣơng
Phản biện 1: TS. Nguyễn Thị Hồng Trinh
Phản biện 2: PGS.TS Nguyễn Văn Cừ
Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp
tại: Trường Đại học Luật
Vào lúc 16 giờ 30 ngày 12 tháng 5 năm 2018
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ...................................................................................................1
1.3.1. Yếu tố pháp luật và kinh tế ảnh hưởng đến thực hiện thu bảo hiểm
xã hội bắt buộc ...........................................................................................7
1.3.2. Yếu tố thực thi pháp luật ảnh hưởng đến thực hiện thu bảo hiểm
xã hội bắt buộc ...........................................................................................8
Tiểu kết Chương 1 .....................................................................................8
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN ÁP
DỤNG PHÁP LUẬT VỀ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC Ở
CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG9
2.1. Thực trạng pháp luật về thu bảo hiểm xã hội bắt buộc ...................... 9
2.1.1. Chủ thể trong thu bảo hiểm xã hội bắt buộc ................................... 9
2.1.2. Mức thu, phương thức, địa bàn thu bảo hiểm xã hội bắt buộc ....... 9
2.1.3. Trình tự, thủ tục thu, tiền lương làm căn cứ thu bảo hiểm xã hội
bắt buộc ..................................................................................................... 9
2.1.4. Các chế độ của bảo hiểm xã hội bắt buộc ....................................... 9
2.1.5. Đánh giá các quy định của pháp luật thu bảo hiểm xã hội bắt buộc9
2.2. Thực tiễn áp dụng pháp luật về thu bảo hiểm xã hội bắt buộc tại các
doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng ....................................... 10
2.2.1. Tình hình thu bảo hiểm xã hội bắt buộc tại các doanh nghiệp trên
địa bàn thành phố Đà Nẵng ..................................................................... 10
2.2.1.1. Sơ lược về tình hình phát triển kinh tế xã hội và Bảo hiểm xã hội
thành phố Đà Nẵng .................................................................................. 10
2.2.1.2. Những điểm thuận lợi, kết quả đạt được trong việc thu bảo hiểm
xã hội bắt buộc tại các doanh nghiệp ở địa bàn thành phố Đà Nẵng ...... 11
2.2.2. Thực tiễn và những vướng mắc trong áp dụng pháp luật về thu bảo
hiểm xã hội bắt buộc tại các doanh nghiệp ở địa bàn thành phố Đà Nẵng11
Chƣơng 3. ĐỊNH HƢỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
PHÁP LUẬT, TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THU
BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC....................................................... 14
quan trọng, có tính nhân văn sâu sắc, nhằm đảm bảo tốt hơn đời sống
người lao động, góp phần tích cực vào việc ổn định, an toàn xã hội và sự
nghiệp phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.
Luật BHXH số 71/2006/QH 11 được thông qua tại kỳ họp thứ 9
khóa XI và được thay thế bởi Luật BHXH số 58/2014/QH13 đã được
Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII thông
qua tại kỳ họp thứ 8 ngày 20 tháng 11 năm 2014 đánh dấu một bước
quan trọng trong việc tạo cơ sở pháp lý để nâng cao hiệu quả thực thi
chế độ, chính sách BHXH, pháp điển hóa các quy định hiện hành và bổ
sung các chính sách BHXH phù hợp với thực tiễn, đáp ứng nguyện vọng
đông đảo người lao động, bảo đảm an sinh xã hội và hội nhập quốc tế.
Luật BHXH số 58/2014/QH13 và các văn bản hướng dẫn thi hành chính
sách BHXH đã đi vào cuộc sống, phát huy tích cực trong việc bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động
góp phần thực hiện mục tiêu chính sách an sinh xã hội của Nhà nước.
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện chính sách BHXH nói chung
và việc thực hiện công tác thu BHXH bắt buộc tại các doanh nghiệp
cũng bộc lộ những hạn chế, bất cập sau. Đó là việc mở rộng đối tượng
tham gia BHXH còn chậm, số người tham gia BHXH còn thấp. Đặc biệt
là việc nắm bắt, quản lý đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc
chưa chặt chẽ, thiếu cơ chế phối hợp giữa cơ quan BHXH với các cơ
quan liên quan như Kế hoạch - Đầu tư, Thuế, Lao động - Thương binh
và Xã hội. Bên cạnh đó là do nhận thức của một số bộ phận chủ sử dụng
lao động, người lao động về trách nhiệm và quyền lợi về BHXH, BHYT
còn hạn chế. Mặt khác, tình trạng nợ đóng, chậm đóng BHXH còn xảy
ra khá phổ biến, đặc biệt ở các doanh nghiệp chiếm số nợ lớn, làm ảnh
hưởng đến nguồn thu quỹ BHXH và quyền lợi của người lao động.
Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng nợ đóng, chậm đóng BHXH là việc
chiếm dụng vốn của chủ sử dụng lao động. Hiện công tác khởi kiện
doanh nghiệp nợ BHXH ra Tòa án đối với doanh nghiệp của Liên đoàn
chọn đề tài“Pháp luật về thu bảo hiểm xã hội, qua thực tiễn áp dụng tại
các doanh nghiệp ở địa bàn thành phố Đà Nẵng” làm đề tài cho luận
văn của mình với mục đích khắc phục những hạn chế trong pháp luật về
thu BHXH bắt buộc từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy
định pháp luật.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trong quá trình tìm hiểu và nghiên cứu vấn đề thu BHXH bắt buộc,
đề tài đã nhận được nhiều sự quan tâm của các độc giả trong nước như
công trình nghiên cứu các lãnh đạo, quản lý, các chuyên gia trong ngành
và ngoài ngành, từ đề tài cấp bộ, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ, các tạp
chí nghiên cứu khoa học trong nước.
- Đề tài luận án Tiến sĩ của tác giả Đỗ Văn Sinh (2009), đề tài Hoàn
thiện quản lý quỹ bảo hiểm xã hội ở Việt Nam, Học viện Chính trị quốc
gia Hồ Chí Minh, Luận án hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát, tổng kết
thực tiễn đề xuất những giải pháp góp phần hoàn thiện quản lý quỹ bảo
hiểm xã hội ở Việt Nam.
2
- Luận văn của Nguyễn Thị Thúy (2014), Bảo hiểm xã hội bắt buộc
trong Luật bảo hiểm xã hội và thực tiễn thi hành trên địa bàn thành
thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sĩ luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc
Gia Hà Nội. Luận văn đã phân tích một số quy định của pháp luật, đưa
ra thực trạng áp dụng tại thành phố Hà Nội và đề xuất một số nhóm giải
pháp để hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc.
- Luận văn của Nguyễn Thị La Giang (2015), Pháp luật về bảo hiểm
xã hội bắt buộc và thực tiễn ở Hà Nội, Luận văn thạc sỹ Luật học, Khoa
Luật- Đại học Quốc gia Hà Nội. Các kết quả nghiên cứu của luận văn là
hệ thống hóa một số vấn đề lý luận và phân tích các quy định của pháp
luật hiện hành, trong luận văn đã đưa ra một số giải pháp hoàn thiện các
luận về bảo hiểm thu xã hội bắt buộc, các quy định pháp luật liên quan
và thực tiễn thi hành tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đà
Nẵng; Từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về thu BHXH
bắt buộc và nâng cao nâng cao hiệu quả thực hiện thu BHXH bắt buộc
tại các doanh nghiệp ở địa bàn thành phố Đà Nẵng
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
Để đạt được mục đích nghiên cứu luận văn đi giải quyết sau:
- Đưa một số khái niệm cơ bản làm cơ sở cho việc nghiên cứu trong
luận văn.
- Phân tích làm rõ một số quy định pháp luật Việt Nam về thu
BHXH bắt buộc tại doanh nghiệp.
- Đánh giá thực trạng các quy định pháp luật về thu BHXH bắt buộc
tại doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay.
- Đánh giá tình hình thực hiện pháp luật về BHXH bắt buộc tại
doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
- Đưa ra một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về thu BHXH bắt
buộc tại doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả thực hiện tại thành phố Đà
Nẵng.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là các quan điểm, các quy định của pháp luật
về thu BHXH bắt buộc và nghiên cứu thực tiễn áp dụng tại các doanh
nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Không gian: Luận văn không nghiên cứu toàn bộ các quy định
pháp luật về thu BHXH mà chỉ tập trung nghiên cứu về thu BHXH bắt
buộc, về thực tiễn thì tập trung nghiên cứu về các quy định pháp luật về
thu BHXH bắt buộc tại doanh nghiệp.
+ Địa bàn nghiên cứu: Trên phạm vi cả nước và thực tiễn áp dụng
tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
Nam;
Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế thu BHXH bắt buộc
của doanh nghiệp tại Việt Nam nói chung và nâng cao áp dụng thực tiễn
tại thành phố Đà Nẵng.
- Về thực tiễn:
Phân tích, đánh giá thực trạng cơ chế thu BHXH quy định tại Luật
BHXH số 58/2014/QH13;
Chỉ ra những hạn chế trong áp dụng pháp luật thu bảo hiểm xã hội
bắt buộc
7. Kết cấu cấu luận văn
Kết cấu của Luận văn thành 3 chương như sau:
Chương 1. Một số vấn đề lý luận và khung pháp luật về thu bảo
hiểm xã hội bắt buộc.
Chương 2. Thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật thu
bảo hiểm xã hội bắt buộc ở các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đà
Nẵng.
Chương 3. Định hướng và các giải pháp hoàn thiện pháp luật, tổ
chức thực hiện pháp luật về thu bảo hiểm xã hội bắt buộc.
5
Chƣơng 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KHUNG PHÁP LUẬT VỀ
THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC
1.1. Khái quát pháp luật về thu bảo hiểm xã hội bắt buộc
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm bảo hiểm xã hội
1.1.1.1. Khái niệm bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu
nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau,
thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết,
đi kèm với đó là những chế độ BHXH xã hội chưa đầy đủ và chưa
phong phú.
1.2. Khung pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc
1.2.1. Nguồn Luật điều chỉnh
- Luật BHXH số 58/2014/QH13
- Bộ Luật lao động số 10/2012/QH13
- Nghị định số 21/2016/NĐ-CP
- Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13
1.2.2.Nội dung pháp luật thu bảo hiểm xã hội bắt buộc
1.2.2.1. Nội dung pháp luật thu bảo hiểm xã hội tại một số nước
trên thế giới
Sơ lược về đối tượng tham gia BHXH, nguồn hình thành quỹ
BHXH và các chế độ BHXH:
- Đối với BHXH ở cộng hòa liên bang Đức
- Đối với BHXH ở Anh
- Đối với BHXH ở Trung Quốc
1.2.2.2. Nội dung pháp luật thu bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với
Việt Nam
Thứ nhất,về nguồn hình thành quỹ bảo hiểm xã hội bắt buộc
Quỹ bảo hiểm xã hội là được hình thành từ đóng góp của người lao
động, người sử dụng lao động và có sự hỗ trợ của Nhà nước
Thứ hai, chủ thể thu bảo hiểm xã hội bắt buộc
Chủ thể phải đóng BHXH bắt buộc: Người lao động và người sử
dụng lao động
Chủ thể quản lý quỹ BHXH bắt buộc: Cơ quan bảo hiểm xã hội là
cơ quan nhà nước có chức năng quản lý và sử dụng các quỹ bảo hiểm xã
hội
Thứ ba, các chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc: Nước ta đã lựa chọn
thực hiện các chế độ BHXH bắt buộc sau: Chế độ ốm đau; chế độ thai
bộ một số nước tương đồng để xây dựng chính sách BHXH trong tình
hình kinh tế - xã hội hiện nay.
8
Chƣơng 2
THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
PHÁP LUẬT VỀ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC Ở CÁC
DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1. Thực trạng pháp luật về thu bảo hiểm xã hội bắt buộc
2.1.1. Chủ thể trong thu bảo hiểm xã hội bắt buộc
- Về chủ thể phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc
Người lao động và người SDLĐ có giao kết hợp đồng lao động từ
01 tháng trở lên (áp dụng từ ngày 01/01/2018)
2.1.2. Mức thu, phương thức, địa bàn thu bảo hiểm xã hội bắt
buộc
- Về mức thu: Hiện được thực hiện trích đóng vào quỹ BHXH theo
tỉ lệ 25,5% trên tiền lương, và các khoản phụ cấp tính đóng BHXH,
trong đó người SDLĐ 17,5% và người lao động 8%
- Về phương thức thu:
+ Đóng hằng tháng
+ Đóng 03 tháng hoặc 06 tháng một lần:
- Về địa bàn tham gia BHXH được quy định như sau:
Đơn vị có trụ sở chính ở địa bàn tỉnh nào thì đăng ký tham gia đóng
BHXH tại địa bàn tỉnh đó theo phân cấp của BHXH tỉnh.
Chi nhánh của doanh nghiệp hoạt động tại địa bàn nào thì đóng
BHXH tại địa bàn đó.
2.1.3. Trình tự, thủ tục thu, tiền lương làm căn cứ thu bảo hiểm
xã hội bắt buộc
khai các mức phụ cấp không tính đóng BHXH cao lên nhằm giảm số tiền
tính trích đóng BHXH.
Thứ ba, phương thức đóng
Tại Luật BHXH số 58/2014/QH13 quy định 3 phương thức đóng đó
là đóng hàng tháng, đóng 3 tháng lần và đóng tháng 1 lần. Điều này đã
tạo được điều kiện thuận lợi đối với các doanh nghiệp hoạt động quyết
toán tiền lương theo hình thức quý hoặc nữa năm.
Thứ thứ, thẩm quyền của các cơ quan BHXH.
Thẩm quyền này được điều chỉnh bởi Luật BHXH số
58/2014/QH13. Tuy nhiên thẩm quyền trao không đầy đủ cho cơ quan
BHXH như quyền khởi kiện đòi nợ BHXH tại các doanh nghiệp theo Bộ
Luật tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 hay quyền yêu cầu Tòa án phá sản
đối với doanh nghiệp theo Luật phá sản số 51/2014/QH13, điều này dẫn
đến chồng chéo giữa các luật vì vậy cơ quan BHXH không thể thực hiện
để áp dụng nhằm thu các khoản nợ BHXH từ doanh nghiệp.
2.2. Thực tiễn áp dụng pháp luật về thu bảo hiểm xã hội bắt
buộc tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
2.2.1. Tình hình thu bảo hiểm xã hội bắt buộc tại các doanh
nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
2.2.1.1. Sơ lược về tình hình phát triển kinh tế xã hội và Bảo hiểm
xã hội thành phố Đà Nẵng
Về tình hình phát triển kinh tế thành phố Đà Nẵng năm 2016 – 2017
- Năm 2016: Tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp
duy trì ổn định và có mức tăng trưởng cao trong lĩnh vực du lịch. Các
10
thành phần kinh tế trên địa bàn trong năm ước tạo việc làm cho 32.000
lao động
- Năm 2017: Theo số liệu Cục thống kêvốn đầu tư phát triển trên địa
khi đó số viên chức làm công tác thu BHXH trên toàn thành phố chỉ 34
người, điều này cho thấy mỗi cán bộ thu phải quản lý ít nhất 207 đơn vị
SDLĐ với gần 6.700 lao động, chưa kể đến kiêm nhiệm nhiều công việc
khác đã ảnh không nhỏ đến việc quản lý đối tượng thu BHXH.
Thứ hai, về tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
11
Một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vự xây dựng, khai thác
vàng, khoáng sản thua lỗ, doanh nghiệp vỡ nợ trong kinh doanh bất
động sản… nợ lương của người lao động và không có khả năng đóng
BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN.
Thứ ba, về ý thức chấp hành của tổ chức, các nhân sử dụng lao
động và người lao động
Việc tuân thủ pháp luật về BHXH, BHYT của nhiều đơn vị sử dụng
lao động và người lao động vẫn chưa nghiêm, biểu hiện là tình trạng
trốn đóng, vị tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ, nợ BHXH, BHYT,
BHTN, BHTNLĐ, BNN vẫn tiếp diễn, làm ảnh hưởng đến quyền lợi về
BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN của người lao động
Thứ tư, về quy định của pháp luật
Việc khởi kiện các đơn vị nợ BHXH, BHYT, BHTN còn nhiều
vướng mắc để đưa ra tòa án giải quyết. Theo luật BHXH và luật Công
đoàn thì công đoàn cơ sở hoặc công đoàn cấp trên trực tiếp (với những
đơn vị, doanh nghiệp chưa thành lập tổ chức công đoàn cơ sở) có trách
nhiệm đại diện cho tập thể người lao động khởi kiện ra Tòa. Tuy nhiên,
việc khởi kiện đòi hỏi phải do công đoàn cơ sở khởi kiện hoặc phải có
giấy ủy quyền của người lao động.
Thứ năm, về ứng dụng công nghệ thông tin trong thu BHXH bắt
buộc
Hiện một số cơ sở dữ liệu trong lĩnh vực BHXH chưa tập trung, liên
thụ hưởng. Bên cạnh đó, hoạt động Thanh tra xử lý các vi phạm của chủ
sử dụng lao động ngày càng được chú trọng, đặc biệt là từ khi BXXH có
chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, trong quá trình thanh
tra cũng đã phát hiện nhiều vi phạm như đóng BHXH cho người lao
động chưa đúng mức, gian lận trong việc kê khai để hưởng chế độ thai
sản...và thu về cho quỹ BHXH nhiều tỉ đồng.
Như vậy, bên cạnh những mặt đạt được thì vẫn còn những điểm còn
hạn chế cần phải khắc phục. Việc tuyền truyền, phổ biến pháp luật đến
đối tượng BHXH vẫn chưa sâu rộng. Công tác thu, chi còn nhiều khó
khăn cho đối tượng như các thủ tục tham gia BHXH hiện nay vẫn còn
rườm ra, mất thời gian trong giao dịch cung như quy định về thời hạn xử
lý giải quyết hồ sơ cho đối tượng vẫn còn chậm. Tình trạng trón đóng
của chủ sự dụng lao động vẫn còn, đối tượng lập hồ sơ giảđể giải quyết
các chế độ BHXH vẫn còn nhiều thách thức. Tình trạng chậm đóng, nợ
đọng vẫn chưa được giải quyết triệt để ảnh hưởng đến việc thực hiện
chính sách BHXH và sự an toàn của nguồn quỹ BHXH.
13
Chƣơng 3
ĐỊNH HƢỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP
LUẬT, TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THU BẢO
HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC
3.1. Định hƣớng hoàn thiện pháp luật thu bảo hiểm xã hội bắt
buộc tại doanh nghiệp
3.1.1. Hoàn thiện pháp luật thu bảo hiểm xã hội bắt buộc gắn liền
với chính sách an sinh xã hội
BHXH chính sách xã hội quan trọng, là trụ cột chính của hệ thống
an sinh xã hội, góp phần thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo đảm
nghiên cứu trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải pháp tháo gỡ khó
khăn trong việc thực hiện quy định khởi kiện đòi nợ BHXH;
Tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử phạt nghiêm minh các hành vi vi
phạm pháp luật về BHXH từ BHXH Việt Nam đến BHXH các địa
phương.
UBND các tỉnh, thành phố cụ thể hóa, giao chỉ tiêu phát triển đối
tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN cho các địa phương trực thuộc.
3.2.1.2. Hoàn thiện một số nội dung về thu bảo hiểm xã hội bắt buộc
Thứ nhất,về cơ sở tiền lương của việc đóng BHXH bắt buộc
Thứ hai,về mức đóng BHXH bắt buộc
Thứ ba,về thẩm quyền của cơ quan BHXH
Thứ tư, về địa bàn đóng BHXH bắt buộc
Thứ năm, về mức xử phạt vi phạm hành chính
3.2.2. Các giải pháp tổ chức thực thiện pháp luật về thu bảo hiểm
xã hội bắt buộc
3.2.2.1. Các giải pháp chung
Thứ nhất, tăng cường công tác chỉ đạo của cấp trên và phối hợp với
các cơ quan hữu quan trong việc tổ chức thực pháp luật về thu BHXH
bắt buộc;
Thứ hai, Cần thực hiện tốt công tác tuyên truyền vận động các chủ
doanh nghiệp nghiêm chỉnh chấp hành quy định của Pháp luật Việt Nam
nói chung và Luật BHXH nói riêng, có sự đồng thuận trong việc thành
lập các tổ chức đảng, đoàn thể trong doanh nghiệp. Tăng cường công tác
tuyên truyền, giáo dục về ý thức chấp hành pháp luật đối với người lao
động
Thứ ba, tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡngnâng cao trình độ
chuyên môn cho toàn cán bộ ngành BHXH nói chung và cán bộ làm
công tác thu, công tác thanh tra, kiểm tra nói riêng
Thứ tư, tổ chức thực hiện tốt công tác cải cách hành chính, tinh gọn
các hồ sơ, biểu mẫu để đối tượng lập hồ sơ tham gia dễ dàng, nhanh
Thứ tư, đối với đơn vị có hành vị vi phạm như gian lận, trốn đóng
BHXH chuyển hồ sơ ngay cho quan công an xử lý.
Thứ năm, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tại đơn vị sử dụng
lao đồng nhằm phát hiện kịp thời các sai phạm tại đơn vị, xử phạt các sai
phạm để mang tính răn đe cho các doanh nghiệp khác.
Thứ sáu, định kỳ nhắn tin thông báo số tiền nợ của doanh nghiệp
đến hạn phải trả tới số điện thoại các chủ doanh nghiệp.
Thứ bảy, chuyên viên trực tiếp là công tác thu phải phối hợp chặt
chẽ với đơn vị, hàng tháng rà soát đối chiếu dữ liệu thu nhằm thu đúng,
thu đủ. Không để tình trạng sai lệch số liệu thu giữa cơ quan bảo hiểm
xã hội với đơn vị.
Thứ tám, khai thác mới đơn vị tham gia BHXH bằng cách phối
hợp với cơ quan kế hoạch đầu tư cung cấp danh sách đơn vị hoạt động
trên địa bàn.
Thứ chín, khai thác số lao động tại doanh nghiệp chưa tham gia
đầy đủ lao động thuộc đối tượng tham gia qua số liệu danh sách trả thu
nhập cho người lao động không chịu thuế.
16
Tiểu kết Chƣơng 3
Đối với bất kỳ quốc gia nào, BHXH luôn là trụ cột trong hệ thống
an sinh xã hội. Tại Việt Nam, trải qua một quá trình lịch sử, cùng với sự
thay đổi qua các thời kỳ khác nhau, việc ban hành luật BHXH đã tạo cơ
sở pháp lý để nâng cao hiệu quả thực thi chế độ, chích sách BHXH,
pháp điển hóa các quy định trước đây về BHXH, bổ sung các loại hình
BHXH cho phù hợp với quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung
bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủi nghĩa đáp
ứng nguyện vong của NLĐ, đảm bảo an sinh xã hội và hội nhập với kinh
tế thế giới.
Luận văn với đề tài “Pháp luật về thu bảo hiểm xã hội, qua thực tiễn
áp dụng tại các doanh nghiệp ở địa bàn thành phố Đà Nẵng” đã tập trung
nghiên cứu các vấn đề lý luận cơ bản và thực tiễn về cơ chế thu BHXH
ở Việt Nam. Trên cơ sở phân tích và đánh giá việc thực hiện công tác
thu BHXH bắt buộc và thực tiễn áp dụng ở doanh nghiệp tại Đà Nẵng.
Luận văn đã đưa ra một số giải pháp và các kiến nghị nhằm hoàn thiện
cơ chế thu BHXH bắt buộc tại các doanh nghiệp.
Việc hoàn thiện pháp luật BHXH bắt buộc cần chú trọng các nội
dung sau:
Hoàn thiện pháp luật phải bám sát đường lối của Đảng, Hiến pháp
năm 2013, Luật BHXH phải đồng bộ bộ với Bộ Luật lao động và Luật
việc làm và các luật khác có liên quan, trách chồng chéo dẫn đến khó
thực hiện.
Hoàn thiện pháp luật thu BHXH phải đồng bộ với các chế độ chi
BHXH. Làm sao để BHXH bắt buộc một mặt phù hợp chung mặt bằng
về kinh tế, đủ sức khuyến khích NLĐ, người SDLĐtham gia
Bảo đảm tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm Quốc tế, nhất là các nước
có hệ thống BHXH phát triển và ổn định.
18
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Ngoài các văn bản pháp luật được sử dụng làm công cụ nghiên
cứu, luận văn tham khảo các tài liệu sau:
1. BHXH thành phố Đà Nẵng (2016), Báo cáo kết quả thanh tra,
kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2016
2. BHXH thành phố Đà Nẵng (2016), Báo cáo kết quả công tác
năm 2016
3. BHXH thành phố Đà Nẵng (2017), Báo cáo kết quả thanh tra,