ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

ĐỖ VĂN THUẬN

PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN Ở HÀ NỘI
TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ CHÍNH TRỊ
MÃ SỐ: 60 31 01

Hà Nội- Năm 2007

1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

ĐỖ VĂN THUẬN

PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN Ở HÀ NỘI
TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ CHÍNH TRỊ
MÃ SỐ: 60 31 01

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. PHẠM VĂN DŨNG

Hà Nội- Năm 2007


1.2.4. Những thời cơ và thách thức của kinh tế tư nhân Việt Nam trong
quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. .................................................... 36
1.2.4.1 Thời cơ:.............................................................................................. 36
1.2.4.2 Thách thức........................................................................................ 37
1.3 Kinh nghiệm của một số nước trong việc sử dụng kinh tế tư nhân
3


thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế....................................................... 39
1.3.1 Kinh nghiệm của Trung Quốc trong việc sử dụng kinh tế tư nhân
thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế....................................................... 39
1.3.2 Kinh nghiệm của Thái Lan trong việc sử dụng kinh tế tư nhân
thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế........................................................43
Chương 2: Thực trạng phát triển kinh tế tư nhân ở Hà Nội
trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế......................................... 49
2.1 Khái quát và quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam
từ năm 1986 đến nay.......................................................................... 49
2.2. Những kết quả của phát triển kinh tế tư nhân ở Hà Nội
dưới tác động của hội nhập kinh tế quốc tế......................................... 56
2.2.1. Sự phát triển về số lượng, quy mô trong các loại hình
kinh tế tư nhân..................................................................................... 57
2.2.2. Cơ cấu ngành nghề kinh doanh của kinh tế tư nhân ở Hà Nội............ 59
2.2.3. Những đóng góp của kinh tế tư nhân đối với sự phát triển
kinh tế-xã hội của Thủ đô Hà Nội..................................................... 61
2.3. Những hạn chế và nguyên nhân............................................................. 68
2.3.1. Những hạn chế của kinh tế tư nhân ở Hà Nội..................................... 68
2.3.2. Nguyên nhân của hạn chế................................................................... 72
Chương 3: Định hướng và các giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế
tư nhân ở Hà Nội trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc .............. 75
3.1. Triển vọng và quan điểm định hướng phát triển

kinh tế tư nhân.................................................................. …………93
Kết luận..................................................................................................... 96
Danh mục tài liệu tham khảo.................................................................. 98

5


PHẦN MỞ ĐẦU
1- Tính cấp thiết của đề tài
Chủ trương xây dựng và phát triển nền kinh tế nhiều thành phần do Đại
hội Đảng toàn quốc lần thứ VI khởi xướng đã tạo cho kinh tế tư nhân có điều
kiện và cơ sở phát triển rộng khắp trong toàn quốc. Cùng với các thành phần
kinh tế khác, kinh tế tư nhân đã góp phần giải phóng sức sản xuất của toàn xã
hội, đưa đất nước thoát khỏi tình trạng khó khăn, tăng trưởng kinh tế nhanh.
Kinh tế tư nhân là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc
dân. Phát triển kinh tế tư nhân là vấn đề chiến lược lâu dài trong phát triển nền
kinh tế nhiều thành phần định hướng XHCN, góp phần quan trọng thực hiện
thắng lợi nhiệm vụ trung tâm là công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nâng cao nội
lực của đất nước trong hội nhập kinh tế quốc tế.
Trong những năm qua, cùng với cả nước kinh tế tư nhân ở Hà Nội đã
được khôi phục và phát triển nhanh chóng, góp phần duy trì tốc độ tăng trưởng
và phát triển kinh tế-xã hội Thủ đô ở mức cao theo hướng bền vững. Trong 3
năm (2001-2003) bình quân GDP của Thủ đô tăng 10,7%; giá trị sản xuất công
nghiệp tăng 20,7%; giá trị các ngành dịch vụ tăng 9,6%; đời sống vật chất và
tinh thần của nhân đân Thủ đô không ngừng được cải thiện. Hệ thống chính trị
dược củng cố, an ninh quốc phòng được giữ vững đã tạo điều kiện xây dựng
Thủ đô Hà Nội theo hướng văn minh hiện đại. Vị thế của Thủ đô trong quan hệ
quốc tế ngày càng được nâng cao.
Sự phát triển của kinh tế tư nhân ở Hà Nội đã huy động, khai thác và sử
dụng ở mức đáng kể các nguồn lực của xã hội vào sản xuất-kinh doanh, tạo

cửa hàng kho bãi và các cơ sở hạ tầng khác. Những điều kiện thuận lợi đó tạo
cơ hội và có khả năng cho kinh tế tư nhân ở Hà Nội phát triển mạnh mẽ và đặc
biệt là lĩnh vực hội nhập kinh tế quốc tế trong giai đoạn hiện nay.
Tuy nhiên, trong bối cảnh đất nước đang trong tiến trình hội nhập quốc
tế mạnh mẽ thì phát triển kinh tế tư nhân ở Hà Nội đang gặp nhiều khăn khó
như: thiếu vốn, công nghệ và cơ sở vật chất kỹ thuật lạc hậu, chất lượng nguồn
lao động và khả năng cạnh tranh chưa cao… Bên cạnh đó, những khó khăn
vướng mắc về cơ chế, chính sách cộng với nền hành chính còn lạc hậu làm cho
kinh tế tư nhân ở Hà Nội chưa phát huy được thế mạnh của mình trong quá
trình phát triển và hội nhập với nền kinh tế thế giới. Vì vậy, “Phát triển kinh
tế tư nhân ở Hà Nội trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế” là một vấn đề
cấp bách cần được nghiên cứu, nhằm phát huy vai trò tích cực của kinh tế tư
nhân ở Hà Nội phục vụ quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập
kinh tế quốc tế của Thủ đô.
2- Tình hình nghiên cứu
Kinh tế tư nhân hiện nay là thành phần kinh tế có nhiều tiềm năng và có
những đóng góp to lớn cho sự phát triển của nền kinh tế. Do đó, ở Việt Nam và
7


trên thế giới, vấn đề này rất được quan tâm. Đến nay, đã có nhiều công trình
khoa học và những bài viết về kinh tế tư nhân ở Hà Nội dưới những góc độ
khác nhau như:
- Thương mại tư nhân ở Hà Nội: Thực trạng và giải pháp phát triển của
PGS.TS Hoàng Đức Thân, Tạp chí kinh tế và phát triển, số 3-2003.
- “Kinh tế tư nhân và quản lý Nhà nước đối với kinh tế tư nhân ở nước ta
hiện nay” của GS.TS Hồ Văn Vĩnh, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội,
2002.
- Kinh tế tư nhân Việt Nam - Thực trạng và giải pháp.Luận văn Thạc sĩNguyễn Minh Thảo-Khoa kinh tế -Đại học Quốc gia Hà Nội. 2003.
- Kinh tế tư nhân ở Hà Nội trong tiến trình đổi mới. Luận văn Thạc sĩNguyễn Hải Đăng -Khoa kinh tế -Đại học Quốc gia Hà Nội. Hà Nội-2004.

- Thời gian nghiên cứu: từ năm 2000 đến 2005.
- Phạm vi nghiên cứu: Trên địa bàn thành phố Hà Nội.
5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp luận được sử dụng để nghiên cứu là chủ nghĩa duy vật biện
chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Những phương pháp cụ thể là: trừu tuợng
hóa khoa học, lô gích và lịch sử, phân tích và tổng hợp, so sánh, đối chiếu...
6. Dự kiến đóng góp mới của luận văn
- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về kinh tế tư nhân trong nền
kinh tế thị trường mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế.
-Phân tích thực trạng phát triển kinh tế tư nhân ở Hà Nội trong bối cảnh
hội nhập kinh tế thời gian qua nhằm tìm ra những thành tựu, hạn chế và những
nguyên nhân.
- Đề xuất những phương hướng và giải pháp chủ yếu để phát triển kinh
tế tư nhân trong thời gian tới.
7- Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
được trình bày trong 3 chương.
Chương 1: Kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường mở cửa, hội
nhập quốc tế: khía cạnh lý luận và kinh nghiệm quốc tế.
Chương 2: Thực trạng phát triển kinh tế tư nhân ở Hà Nội trong bối
cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
Chương 3: Định hướng và các giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế tư
nhân ở Hà Nội trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

9


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trần Ngọc Bút (2002), Phát triển kinh tế tư nhân định hướng xã hội chủ
nghĩa


15.TS Nguyễn Xuân Thiên, Giáo trình Thương mại quốc tế, Khoa kinh tế
Đại học Quốc gia Hà Nội.
16 Lê Sỹ Thiệp (2000), Quản lý nhà nước về kinh tế, Học viện Hành chính quốc
gia
17. Nguyễn Đình Tự (10/3/2004) “Tín dụng ngân hàng đối với khu vực kinh
tế tư nhân”
18.Hồ Trọng Viện (2004), Kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Nghiên cứu kinh tế số 318
19.GS.TS Hồ Văn Vĩnh (2002), “Kinh tế tư nhân và quản lý Nhà nước đối
với kinh tế tư nhân ở nước ta hiện nay”, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia
Hà Nội, 2002.
20. Báo điện tử Tài chính doanh nghiệp (2005), Kinh tế tri thức, hướng đến
kinh tế thông tin, cơ hội và thách thức
21. Bộ Tư Pháp (1988), Những quy định về chính sách đối với kinh tế tập
thể, các thể, tư doanh và gia đình, Nhà xuất bản Pháp lý
22. Bộ Thương mại (2004): Kiến thức cơ bản về hội nhập kinh tế quốc tế
23. Cục thống kê Hà Nội (2005), Niên giám thống kê năm 2005
24. Cục Thống kê Hà Nội (2005), Kết quả điều tra toàn bộ doanh nghiệp
2000-2005 thành phố Hà Nội
25. Đảng Cộng sản Việt Nam(1987) “Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc
lần thứ VI” NXB Sự Thật
26. Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc
lần thứ VII” NXB Sự Thật
27. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996) “Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc
lần thứ VIII” NXB Chính trị quốc gia
28. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001) “Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc
lần thứ IX” NXB Chính trị quốc gia
29. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002)“Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần
thứ năm, khoá IX”, NXB Chính trị quốc gia