ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

HÀ LAN ANH

MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁP LÝ VỀ THƢƠNG
MẠI ĐIỆN TỬ TRONG ĐIỀU KIỆN VIỆT
NAM HỘI NHẬP QUỐC TẾ

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI – NĂM 2008


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

HÀ LAN ANH

MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁP LÝ VỀ THƢƠNG
MẠI ĐIỆN TỬ TRONG ĐIỀU KIỆN VIỆT
NAM HỘI NHẬP QUỐC TẾ
CHUYÊN NGÀNH: LUẬT QUỐC TẾ
MÃ SỐ: 60 38 60

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN BÁ DIẾN

HÀ NỘI – NĂM 2008


Khái niệm thương mại điện tử............ Error! Bookmark not defined.

1.1.3

Pháp luật về thương mại điện tử ........ Error! Bookmark not defined.

1.1.4

Các đặc trưng cơ bản của thương mại điện tử Error! Bookmark not

defined.
1.2. Lƣợc sử hình thành và phát triển của thƣơng mại điện tử và pháp
luật về thƣơng mại điện tử trên thế giới và tại Việt Nam Error! Bookmark
not defined.
1.2.1

Lược sử hình thành và phát triển của thương mại điện tử và pháp

luật về thương mại điện tử trên thế giới.......... Error! Bookmark not defined.
1.2.2

Lược sử hình thành và phát triển của thương mại điện tử và pháp

luật về thương mại điện tử tại Việt Nam… ..... Error! Bookmark not defined.
1.3. Vai trò của thƣơng mại điện tử và pháp luật về thƣơng mại điện
tử…………………………………………………………………………...Erro
r! Bookmark not defined.
1.3.1

Vai trò của thương mại điện tử .......... Error! Bookmark not defined.

BOOKMARK NOT DEFINED.
3.1. Thực trạng thực thi pháp luật về thƣơng mại điện tử tại Việt
Nam………………………………………………………………………..Erro
r! Bookmark not defined.
3.2. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam về thƣơng mại điện
tử. Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................... 11


MỞ ĐẦU

1.

Lý do chọn đề tài
Internet được cho là một trong những phát minh quan

trọng nhất của loài người trong thế kỷ XX. Sự phát triển
mạnh mẽ của Internet với mạng toàn cầu World Wide Web
(WWW) đã tạo ra những biến chuyển to lớn trong đời sống
của con người, tạo ra sự gắn kết nhiều hơn và bền chặt hơn
các mối quan hệ giữa con người với con người từ mọi khu
vực, mọi miền văn hoá trên thế giới, xoá đi những cách biệt
về cả không gian và thời gian. Sự phát triển của Internet thực
sự đã ảnh hưởng và làm biến đổi rất nhiều các hoạt động trên
thế giới trong đó có hoạt động thương mại.
Trước đây, để có thể thực hiện các giao dịch thương
mại, người ta phải trực tiếp gặp gỡ, trao đổi, thoả thuận với
nhau, nhưng phương cách truyền thống này bị ảnh hưởng rất
nhiều bởi những cách biệt về địa lý và do vậy ảnh hưởng rất

nguyên nhân về điều kiện kinh tế, công nghệ kỹ thuật, tập
quán,... còn có một nguyên nhân rất quan trọng khác đó là
nguyên nhân về mặt pháp lý.
Trong quá trình khu vực hoá, toàn cầu hoá thương mại
điện tử được coi là một trong các cách thức để mỗi quốc gia,
trong đó có Việt Nam tiếp cận nhanh hơn với sự phát triển
chung của nền kinh tế toàn cầu. Muốn vậy, có được một
khung pháp lý hoàn thiện về thương mại điện tử, nhận thức
đúng đắn về vai trò và lợi ích của thương mại điện tử, ... là
đòi hỏi cấp thiết trong tiến trình hội nhập ngày nay. Tuy vậy,
chúng ta chưa kịp thời có được một hệ thống pháp luật hoàn
chỉnh làm cơ sở cho sự tồn tại và phát triển của thương mại
điện tử. Theo Báo cáo thương mại điện tử Việt Nam năm
2005 của Vụ Thương mại điện tử – Bộ Thương mại thì năm
2005 là năm đầu tiên nhà nước ta đã bước đầu ban hành
được một hệ thống các chính sách và văn bản pháp luật quan
trọng cho sự phát triển của thương mại điện tử.
Trong khuôn khổ của chương trình đào tạo cao học luật, tôi chọn đề tài: "Một số vấn
đề pháp lý về Thƣơng mại điện tử trong điều kiện Việt Nam hội nhập quốc tế” làm
đề tài nghiên cứu luận văn thạc sỹ.
2.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:


-

Làm rõ một số vấn đề lý luận chung về thƣơng mại điện tử và pháp luật về
thƣơng mại điện tử.


đối chiếu với quy định của UNCITRAL, Hoa Kỳ, Canada, Trung Quốc, Singapore về
thương mại điện tử.

4.

Phƣơng pháp nghiên cứu
Luận văn này sử dụng tổng hợp các biện pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử,
phương pháp tổng hợp, đối chiếu, so sánh và phân tích các vấn đề pháp lý. Luận văn
này có kế thừa và sử dụng các kết quả nghiên cứu khoa học của các tác giả trong và
ngoài nước làm cơ sở cho kết luận khoa học

5.

Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn này gồm 3
chương:

Chương 1.

Những vấn đề lý luận cơ bản về thương

mại điện tử
Chương 2.

Các nội dung cơ bản của pháp luật về

thương mại điện tử trong tương quan so sánh giữa pháp luật
Việt Nam với pháp luật quốc tế và pháp luật một số nước



hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 14/6/2005;
Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11 đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 12 tháng 12 năm 2005;
Luật Giao dịch điện tử số 51/2005/QH11 đƣợc Quốc Hội nƣớc Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 9 tháng 12 năm 2005;
Luật Công nghệ thông tin số 67/2006/QH11 đƣợc Quốc Hội nƣớc Cộng
hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 12 tháng 7 năm 2006;


Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11 đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 29/11/2006;
Luật chuyển giao công nghệ số 80/2006/QH11 đƣợc Quốc Hội nƣớc
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2006;
Luật Công chứng số 82/2006/QH11 đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 29/11/2006;
Nghị định 55/2001/NĐ-CP về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ
Internet;
Nghị định số 158/2003/NĐ-CP của Chính phủ về thuế giá trị gia tăng;
Nghị định 56/2006/NĐ-CP ngày 6/6/2006 của Chính phủ về xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa thông tin;
Nghị định 57/2006/NĐ-CP ngày 9/6/2006 của Chính phủ về Thƣơng mại
điện tử;
Nghị định số 26/2007/NĐ-CP ngày 15/2/2007 của Chính phủ về hƣớng
dẫn Luật Giao dịch điện tử về chữ ký số và dịch vụ chứng thực chữ ký số;
Nghị định số 27/2007/NĐ-CP của Chính phủ ngày 23/2/2007 về giao dịch
điện tử trong hoạt động tài chính;
Nghị định số 35/2007/NĐ-CP ngày 8/3/2007 của Chính phủ về giao dịch
điện tử trong hoạt động ngân hàng;
Nghị định số 79/2007/NĐ-CP ngày 18/5/2007 của Chính phủ về cấp bản
sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký;

Dịch và xuất bản với sự hỗ trợ của Viện Công nghệ thông tin và Đào
tạo thuộc cơ quan Liên Chính phủ Pháp ngữ, Cẩm nang pháp lý về thương mại điện
tử.
Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, Giáo trình tư pháp quốc tế,
NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
PGS.TS Nguyễn Văn Luyện, TS Lê Thị Bích Thọ, TS. Dương Anh
Sơn (2005), Giáo trình Luật hợp đồng thương mại quốc tế, NXB Đại học Quốc gia
TP. Hồ Chí Minh.
GS.TS Nguyễn Thị Mơ (Chủ biên) (2006), Cẩm nang pháp luật về
giao kết hợp đồng điện tử, NXB Lao động Xã hội.
TS. Nguyễn Văn Minh, Trần Hoài Nam (2002), Giao dịch thương
mại điện tử: một số vấn cơ bản, NXB Chính trị Quốc gia.
Raj Bhala, Luật Thương mại quốc tế - những vấn đề lý luận và thực
tiễn (tái bản lần 2) kèm theo sổ tay Luật Thương mại quốc tế và hướng dẫn cho
Giáo viên.
Trường Đại học Luật Hà Nội (2004), Giáo trình Tư pháp quốc tế,
NXB Tư pháp.
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (2006), Giáo trình Thương mại
Điện tử, NXB Thống kê.


Trung tâm thông tin thương mại, Bộ Thương mại (2006), Thương
mại điện tử dành cho doanh nghiệp, NXB Lao động Xã hội.
Uỷ ban Quốc gia về Hợp tác Kinh tế Quốc tế (2005), Tìm hiểu về
Thương mại điện tử, NXB Chính trị Quốc gia.
5.

Báo cáo của Bộ Thương mại
Ban Công nghệ thông tin và Thương mại điện tử, Bộ Thương mại
(2003), Hiện trạng ứng dụng thương mại điện tử Việt Nam năm 2003.

Lập pháp, số chủ đề Hiến kế Lập pháp số 24(100);

6.5

Michael W.Marine (2007), “Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ: mối quan tâm
chung”, Tạp chí Thương mại số 17/2007;

6.6

Nguyễn Đức Tài (2007), “Giải pháp phát triển thƣơng mại điện tử trong các
làng nghề qua mô hình làng nghề ở Bát Tràng”, Tạp chí Thương mại số
15/2007.

6.7

Nguyễn Trung Tín (2007), “Những rủi ro pháp lý mà các doanh nghiệp Việt
Nam có thể gặp phải khi Việt Nam gia nhập WTO”, Tạp chí Nhà nước và Pháp
luật số 1/2007.


6.8

Trần Văn Thuân (5/2007), “Vấn đề xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong Bộ
Luật Hình sự và Luật Sở hữu trí tuệ”, Nghiên cứu Lập pháp, số chủ đề Hiến kế
Lập pháp số 23(98).

7.

Website


E-commerce Department, Ministry of Trade, Viet Nam – Viet Nam Progress
Report 2006 – 2006 AFACT Year Book, Asia Pacific Council for Trade
Facilitation and Electronic Business;

8.2

Peter Lovelock and John Ure, E-governemnt in China;

8.3

Rodolfo Noel S. Quimbo, Legal and Regulatory Issues: the Challenge to Ecommerce and E-business;

8.4

Singapore EDI Committee (2006), Singapore Progress Report 2000 – 2006
AFACT Year Book, Asia Pacific Council for Trade Facilitation and Electronic
Business;

8.5

Susanne Teltscher (2000), Policies issues in international trade and commodities,
Study Series No.5: tariffs, taxes and electric commerce: revenue implications for
developing countries – United Nations Conference on Trade and Development,
2000;

8.6

The Australian Department of Foreign Affairs and Trade and the Chinese
Ministry of Foreign Trade and Economic Cooperation and draws heavily on
interviews with officials and business representatives from APEC member