BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

------------------------------

HỒ QUANG DŨNG

NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN
QUYẾT ĐỊNH LỰA CHỌN DỊCH VỤ KẾ TOÁN
CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TẠI THÀNH PHỐ
HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số ngành: 60340301

TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 01 năm 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

------------------------------

HỒ QUANG DŨNG

NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN
QUYẾT ĐỊNH LỰA CHỌN DỊCH VỤ KẾ TOÁN
CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TẠI THÀNH PHỐ
HỒ CHÍ MINH


Tp. Hồ Chí Minh đến nay, tôi đã nhận đƣợc rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý
Thầy Cô, gia đình và bạn bè.
Với lòng biết ơn sâu sắc nhất, tôi xin gửi đến quý Thầy Cô ở khoa Kế toán –
Tài chính – Ngân hàng; phòng Quản lý khoa học và đào tạo sau đại học – Trƣờng
Đại Học Công Nghệ Tp. HCM; tất cả quý Thầy Cô đã cùng với tri thức và tâm
huyết của mình để truyền đạt vốn kiến thức quý báu và tạo mọi điều kiện thuận lợi
cho chúng tôi trong suốt thời gian học tập tại trƣờng.
Tôi chân thành cảm ơn TS. Phạm Ngọc Toàn đã tận tâm hƣớng dẫn tôi trong
suốt thời gian thực hiện đề tài luận văn. Nếu không có những lời hƣớng dẫn tận tình
của thầy thì tôi rất khó hoàn thiện đƣợc luận văn này.
Mặc dù, tôi đã cố gắng rất nhiều trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện
luận văn. Nhƣng do hạn chế về mặt thời gian cùng với việc thiếu kinh nghiệm trong
nghiên cứu nên đề tài luận văn chắc chắn còn nhiều hạn chế và thiếu sót. Tôi rất
mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp quý báu của quý Thầy Cô để luận văn của
tôi đƣợc hoàn thiện hơn nữa.
Tp. HCM, tháng 01 năm 2016
Tác giả

HỒ QUANG DŨNG


iii

TÓM TẮT
Hầu hết những ngƣời mới bắt đầu sự nghiệp, mới thành lập công ty đều thất
bại nhanh chóng vì họ không nắm bắt đƣợc tầm quan trọng của kế toán, thuế và
pháp luật. Chi phí chi trả cho một kế toán trƣởng là rất cao. Họ không thể chi trả.
Hoặc có thể họ không tin tƣởng vào một kế toán khi mới bắt đầu cho doanh nghiệp.
Doanh nghiệp có thể bị phạt với số tiền lớn, gấp nhiều lần nếu làm sai lệch sổ sách,
chứng từ liên quan đến kế toán.


v

ABSTRACT
Most beginners career, start-up companies fail because they do not quickly
grasp the importance of accounting, taxation and law. Expenses paid to a chief
accountant is very high. They can not pay. Or maybe they do not believe in a new
start when accounting for the business. Businesses can be fined with large sums of
money, many times if falsifying books and documents related to accounting.
In the era of market competition you only have two choices. Backwards:
you'll be the other companies in the sector overtake and occupy the market quickly,
revenue decreased until bankruptcy. Development: Your revenues increased
strongly sustained by the development of the market. For peace of mind
development company, enterprise, must have accounting staff knowledgeable and
aware of the decree, the latest circular on tax - law. That was the main reason why
most enterprises choose accounting services.
In this study, the author's aim is to study the factors affecting the decision to
select accounting services as well as assessing the current situation on the choice of
accounting services identify any measurable targets when deciding the choice of
accounting services firms in HCM City. From the research results, proposed a
number of recommendations to help guide businesses have decided the best course.
This study will answer the question: "The factors that influence the choice of the
accounting services business at Ho Chi Minh City? "And" The degree of influence
of these factors to the selection of the accounting services business at Ho Chi Minh
City? ".
Synthesis of reasoning, inheritance results from previous studies related
directly and indirectly to the subject, the author initially formed the scale option
accounting services; 05 factors that affect the choice of accounting services:
benefits, qualifications, fees, branding, reliability have influence proportional to the
selection of the accounting services business at Ho Chi Minh City. That is when the

2. Mục tiêu nghiên cứu .......................................................................................... 1
3. Câu hỏi nghiên cứu ............................................................................................ 2
4. Đối tƣợng, phạm vi và thời gian nghiên cứu ..................................................... 2
4.1 Đối tƣợng nghiên cứu .................................................................................. 2
4.2 Phạm vi và thời gian nghiên cứu ................................................................. 2
5. Phƣơng pháp nghiên cứu ................................................................................... 2
6. Ý nghĩa khoa học của đề tài .............................................................................. 3
7. Kết cấu của đề tài nghiên cứu ............................................................................ 3
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ............................... 5
1.1 Đề tài nghiên cứu nƣớc ngoài ............................................................................ 5
1.2 Đề tài nghiên cứu trong nƣớc ............................................................................. 6
1.3 Nhận xét về các công trình nghiên cứu ............................................................ 10
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 ..................................................................................... 12
CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN ......................................................................... 13
2.1 Tổng quan dịch vụ kế toán ............................................................................... 13
2.1.1 Khái niệm dịch vụ và đặc điểm của dịch vụ ................................................ 13
2.1.1.1 Khái niệm dịch vụ ...................................................................................... 13
2.1.1.2 Đặc điểm dịch vụ ....................................................................................... 14
2.1.2 Chất lƣợng dịch vụ ........................................................................................ 15


viii
2.1.3 Dịch vụ kế toán ............................................................................................. 16
2.1.3.1 Khái niệm dịch vụ kế toán ......................................................................... 16
2.1.3.2 Các sản phẩm của dịch vụ kế toán ............................................................. 18
2.1.3.3 Điều kiện hành nghề dịch vụ kế toán ......................................................... 19
2.1.3.4 Vai trò của dịch vụ kế toán ........................................................................ 20
2.2 Quyết định lựa chọn dịch vụ ........................................................................... 22
2.2.1 Khái niệm hành vi ngƣời tiêu dùng ............................................................. 22
2.2.2 Thuyết hành động hợp lý (TRA) ................................................................ 24

3.2.2.1 Lợi ích .........................................................................................................45
3.2.2.2 Trình độ chuyên môn ................................................................................. 45
3.2.2.3 Giá phí ........................................................................................................ 45
3.2.2.4 Thƣơng hiệu ...............................................................................................................46
3.2.2.5 Sự giới thiệu ............................................................................................... 46
3.2.2.6 Thái độ ....................................................................................................... 46
3.2.2.7 Độ tin cậy ................................................................................................... 47
3.2.3 Mô hình hồi quy các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn dịch kế toán
của các doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh. .......................................... 47
3.2.4 Mô tả dữ liệu và phƣơng pháp thu thập dữ liệu ............................................ 48
3.2.4.1 Phƣơng pháp chọn mẫu và đối tƣợng điều tra ......................................... 48
3.2.4.2 Kích thƣớc mẫu khảo sát ............................................................................ 49
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 ..................................................................................... 50
CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU........................................................... 51
4.1 Phân tích và đánh giá độ tin cậy của thang đo ..................................................51
4.1.1 Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's alpha ...........................51
4.1.1.1 Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “Lợi ích” ....52
4.1.1.2 Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “Trình độ
chuyên môn” ...............................................................................................52
4.1.1.3 Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “Giá phí” ...53
4.1.1.4 Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “Thƣơng
hiệu”…. .......................................................................................................54
4.1.1.5 Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “Sự giới
thiệu”.. .......................................................................................................54
4.1.1.6 Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “Thái độ” ...55


x
4.1.1.7 Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “Độ tin cậy”56
4.1.1.8 Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “quyết định lựa

ĐTC

: Độ tin cậy

EFA

: Exploratory Factor Analysis - phân tích thống kê

GP

: Giá phí

KMO

: Kaiser-Meyer-Olkin - hệ số sự thích hợp của phân tích nhân tố

LI

: Lợi ích

LCDVKT

: Lựa chọn dịch vụ kế toán

SGT

: Sự giới thiệu

TĐCM


Bảng 4.5: Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Sự giới thiệu” .....................................55
Bảng 4.6: Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Thái độ” .............................................55
Bảng 4.7: Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Độ tin cậy” .........................................56
Bảng 4.8: Kết quả độ tin cậy thang đo biến “quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán” 57
Bảng 4.9: Hệ số KMO và kiểm định Bartlett các thành phần...................................58
Bảng 4.10: Bảng phƣơng sai trích .............................................................................59
Bảng 4.11: Bảng ma trận xoay ..................................................................................60
Bảng 4.12: Hệ số KMO và kiểm định Bartlett các thành phần.................................61
Bảng 4.13: Phƣơng sai trích ......................................................................................61
Bảng 4.14: Kết quả phân tích tƣơng quan Pearson giữa các biến độc lập và biến phụ
thuộc ...........................................................................................62
Bảng 4.15: Kiểm tra độ phù hợp của mô hình ..........................................................64
Bảng 4.16: Bảng phân tích ANOVA ........................................................................64
Bảng 4.17: Bảng kết quả hồi quy ..............................................................................65
Bảng 4.18: Kết quả phân tích tƣơng quan Spearman giữa các biến độc lập và biến
phụ thuộc ....................................................................................67
Bảng 4.19: Kết quả chạy Durbin-Watson .................................................................69
Bảng 4.20: Bảng kiểm định giả định phƣơng sai của sai số .....................................69


xiii

DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1: Thuyết hành động hợp lý (TRA)..................................................................24
Hình 2: Mô hình lý thuyết hành vi dự định (TPB)....................................................25
Hình 3: Quy trình lựa chọn dịch vụ ..........................................................................27
Hình 4: Các yếu tố quyết định giá trị dành cho khách hàng .....................................29
Hình 5: Mối quan hệ giữa hành vi tiêu dùng với các yếu tố tiềm năng ....................32
Hình 6: Mô hình nghiên cứu đề xuất ........................................................................37
Hình 7: Sơ đồ thiết kế nghiên cứu.............................................................................41

Phụ lục PL – 3.14 :Kết quả phân tích tƣơng quan Pearson giữa các biến độc lập và
biến phụ thuộc
Phụ lục PL – 3.15 : Kiểm tra độ phù hợp của mô hình
Phụ lục PL – 3.16 : Bảng phân tích ANOVA
Phụ lục PL – 3.17 : Bảng kết quả hồi quy
Phụ lục PL – 3.18 : Kết quả phân tích tƣơng quan Spearman giữa các biến độc lập
và biến phụ thuộc
Phụ lục PL – 3.19 : Kết quả chạy Durbin-Watson
Phụ lục PL – 3.20 : Bảng kiểm định giả định phƣơng sai của sai số
Phụ lục PL – 3.21 : Đồ thị phân tán giữa giá trị dự đoán và phần dƣ từ hồi quy
Phụ lục PL – 3.22 : Đồ thị P-P Plot của phần dƣ-đã chuẩn hóa
Phụ lục PL – 3.23 : Đồ thị Histogram của phần dƣ-đã chuẩn hóa


1

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do hình thành đề tài
Việc doanh nghiệp quyết định lựa chọn thuê một đơn vị chuyên cung cấp
dịch vụ kế toán thuế để thực hiện công việc kế toán thuế trong khi đội ngũ nhân sự
kế toán hiện tại vẫn đang thực hiện tốt công việc của mình là một thực tế đang diễn
ra không chỉ ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ mà còn là ở rất nhiều doanh nghiệp
lớn. Đặc biệt là hiện nay, chế độ chính sách thuế và các luật chuyên ngành đang
đƣợc áp dụng mạnh mẽ trong công tác thanh kiểm tra quyết toán thuế, đòi hỏi mỗi
một cán bộ kế toán thuế phải có kiến thức rất sâu và rộng.
Mục đích lớn nhất của việc thuê ngoài dịch vụ kế toán là làm sao tiết kiệm
tối đa chi phí đồng thời nâng cao chất lƣợng thông tin kế toán. Nếu nhƣ chi phí thuê
ngoài để thực hiện công việc thấp hơn chi phí duy trì đội ngũ nhân sự nội bộ thì
không có lý do gì doanh nghiệp không tính tới việc thuê ngoài. Điều này đúng cho
mọi lĩnh vực không chỉ giới hạn ở kế toán doanh nghiệp. Điều đó cũng thể hiện


Đƣa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng dịch vụ kế toán.

3. Câu hỏi nghiên cứu
-

Các nhân tố nào ảnh hƣởng đến việc lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh
nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh?

-

Mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố này đến việc lựa chọn dịch vụ kế toán
của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh?

4. Đối tƣợng, phạm vi và thời gian nghiên cứu
4.1 Đối tƣợng nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu là sự lựa chọn dịch vụ kế toán và các nhân tố ảnh
hƣởng đến việc lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ
Chí Minh.
4.2 Phạm vi nghiên cứu và thời gian nghiên cứu
 Phạm vi nghiên cứu: Tác giả chỉ nghiên cứu đến 251 doanh nghiệp có sử
dụng dịch vụ kế toán tại Thành phố Hồ Chí Minh.
 Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu nghiên cứu, khảo sát đƣợc tiến hành năm
2015.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn là phƣơng pháp hỗn hợp, bao gồm
phƣơng pháp định tính và định lƣợng.
Phương pháp định tính:
- Khảo sát sơ bộ, tổng hợp, so sánh, đối chiếu để nhận diện các nhân tố ảnh
hƣởng đến việc lựa dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí

Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu
Chƣơng 2: Cơ sở lý luận
Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu


4
Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu
Chƣơng 5: Kiến nghị và kết luận


5

CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
Chƣơng này trình bày các nghiên cứu có liên quan đến đề tài đã đƣợc thực
hiện trên Thế giới và Việt Nam từ đó đƣa ra những nhận xét và hƣớng nghiên cứu
tiếp theo của đề tài.
1.1 Đề tài nghiên cứu nƣớc ngoài
Janelle và John (1994), “Choice criteria for selecting an external auditor by
Listed Australian Public Companies” đƣợc thực hiện tại Úc với mục đích nghiên
cứu là xác định tiêu chí lựa chọn công ty kiểm toán. Kết quả nghiên cứu đƣa ra 8
tiêu chí đó là trình độ chuyên môn, độ tin cậy, thƣơng hiệu, thái độ, vị trí địa lý, giá
phí, danh mục sản phẩm, hình ảnh.
Scott và Walt (1995), “Choice criteria in the selection of international
accounting firms” đƣợc thực hiện tại New Zealand với tiêu chí đo lƣờng chất
lƣợng dịch vụ của Parasuraman et al, Robert et al,…Nghiên cứu đã xác định 5 nhân
tố có ảnh hƣởng là dịch vụ cá nhân, thƣơng hiệu, danh mục sản phẩm, sự giới thiệu
từ bên ngoài, lợi thế cạnh tranh.
Hunt et al (1999), Hunt và cộng sự 1999 đã thực hiện một nghiên cứu để xác
định các tiêu chí lựa chọn và duy trì dịch vụ kế toán của hai nhóm khách hàng các
chuyên gia và chủ doanh nghiệp nhỏ dựa trên cuộc khảo sát mẫu 500 doanh nghiệp,

công tác quản lý hành nghề, xây dựng hồ sơ quản lý trong các doanh nghiệp dịch vụ
kế toán, xây dựng đội ngũ nhân viên trong các doanh nghiệp dịch vụ kế toán.
Hồ Nam Đông (2013), “Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm toán
tại Công ty TNHH Kiểm Toán DTL”: Đề tài đƣợc thực hiện nhằm mục tiêu tìm
hiểu, khảo sát những đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng đến sự hài lòng của khách hàng
về chất lƣợng dịch vụ kiểm toán tại Công ty TNHH Kiểm Toán DTL. Từ kết quả
khảo sát đƣợc, căn cứ vào tình hình hoạt động, điều kiện thực tế và chiến lƣợc phát
triển của DTL để đƣa ra các kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao mức độ hài lòng
của khách hàng đối với dịch vụ kiểm toán của Công ty. Phƣơng pháp nghiên cứu:
Nghiên cứu đƣợc thực hiện trên sự đánh giá của khách hàng về chất lƣợng dịch vụ
kiểm toán tại DTL và ảnh hƣởng của các yếu tố trong thành phần chất lƣợng dịch
vụ đến sự hài lòng của khách hàng. Ý nghĩa của đề tài: (1) Về mặt lý thuyết đề tài
đã hệ thống hóa và bổ sung phát triển lý thuyết về chất lƣợng dịch vụ và sự hài lòng


7
của khách hàng trong dịch vụ kiểm toán. Trong quá trình nghiên cứu, đề tài đã nêu
đƣợc những cơ sở lý thuyết cơ bản về sản phẩm dịch vụ, chất lƣợng dịch vụ, một số
mô hình chất lƣợng dịch vụ, sự hài lòng của khách hàng, mối quan hệ sự giữa chất
lƣợng dịch vụ với sự hài lòng của khách hàng và mô hình nghiên cứu lý thuyết các
yếu tố tác động của chất lƣợng dịch vụ kiểm toán đến sự hài lòng của khách hàng,
(2) Về mặt thực tiễn đề tài đã giúp cho các nhà nghiên cứu, nhà quản trị tại DTL
thấy đƣợc hiện trạng chất lƣợng dịch vụ kiểm toán và mức độ hài lòng về chất
lƣợng dịch vụ của khách hàng. Đặt cơ sở cho việc hoạch định quản trị chất lƣợng
dịch vụ kiểm toán. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu cũng cho thấy vai trò của các yếu
tố chất lƣợng dịch vụ tác động đến sự hài lòng của khách hàng.
Trần Khánh Ly (2013), “Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn
dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Thành phố Hồ Chí Minh”.
Mục tiêu đề tài tìm hiểu và đánh giá các nhân tố ảnh hƣởng đến việc lựa chọn và sử
dụng dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh. Giúp cho

độ ảnh hƣởng của các nhân tố đến quyết định lựa chọn đó của các doanh nghiệp. Đề
tài nghiên cứu về lựa chọn dịch vụ kế toán. Ngành kế toán – ngƣời học kế toán cũng
có thể là ngƣời làm kế toán, ngƣời cung cấp dịch vụ kế toán, ngƣời kinh doanh dịch
vụ kế toán. Thị trƣờng dịch vụ kế toán rất tiềm năng, nhƣng lựa chọn dịch vụ đang
gây có khăn cho những đối tƣợng có nhu cầu sử dụng dịch vụ kế toán. Đề tài cũng
làm rõ những vấn đề về dịch vụ kế toán và chất lƣợng dịch vụ kế toán – đây cũng là
vấn đề mà ngƣời nghiên cứu kế toán, ngƣời làm kế toán và cơ quan ban hành chính
sách quan tâm. Và đề tài cũng đã nêu lên những lợi ích kinh tế to lớn mà dịch vụ kế
toán mang lại cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Kết quả nghiên cứu của tác giả có mô hình nhƣ sau :
Quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán = 0.233 lợi ích chuyên môn + 0.156 lợi ích
tâm lý + 0.263 giá phí dịch vụ + 0.248 khả năng đáp ứng + 0.209 sự giới thiệu.
Nguyễn Vũ Việt (2013), “Nhân tố môi trường và tiêu chí đánh giá ảnh
hưởng đến thị trường dịch vụ kế toán”. Tác giả xác định các yếu tố thuộc về môi
trƣờng và các tiêu chí đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng là kinh tế, pháp lý và văn hóa
xã hội. Các tiêu chí đo lƣờng và đánh giá trình độ phát triển của nền kinh tế thị


9
trƣờng là cơ sở để đánh giá yếu tố môi trƣờng kinh tế ảnh hƣởng tới sự phát triển
của dịch vụ kế toán. Các quy định khung pháp lý về quản lý kinh tế tài chính và về
lĩnh vực kế toán gắn liền với sự tồn tại và phát triển của thị trƣờng dịch vụ kế toán.
Những khía cạnh của văn hóa xã hội trực tiếp ảnh hƣởng đến thị trƣờng dịch vụ kế
toán gồm: quan điểm của xã hội về nghĩa của thông tin tài chính và tính minh bạch
của thông tin, thói quen và phƣơng thức truyền thống ảnh hƣởng sâu sắc đến mức
độ chấp nhận dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp.
Dƣơng Thị Hƣơng Liên (2013), “Xây dựng thị trường dịch vụ kế toán, kiểm
toán hoàn chỉnh và đồng bộ”. Tác giả đã nghiên cứu chiến lƣợc này với 2 mục
tiêu: mục tiêu thứ nhất là tạo lập đƣợc môi trƣờng pháp lý đầy đủ, chặt chẽ, hoàn
chỉnh và đồng bộ đồng thời quản lý chặt chẽ, nâng cao chất lƣợng nghề nghiệp cũng