BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀ O TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN THỊ HẠNH
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
QUYẾT ĐỊNH LỰA CHỌN DỊCH VỤ KẾ TOÁN
CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
TP. Hồ Chí Minh - Năm 2017
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀ O TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN THỊ HẠNH
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
QUYẾT ĐỊNH LỰA CHỌN DỊCH VỤ KẾ TOÁN
CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG
Chuyên ngành : Kế toán
Mã số ngành : 60340301
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học: TS. PHẠM NGỌC TOÀN
TP. Hồ Chí Minh - Năm 2017
VACPA: Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1 Tổng hợp các nghiên cứu có liên quan ....................................................... 11
Báng 3.1 Bảng căn cứ xác định biến của mô hình đề xuất ........................................ 38
Bảng 3.2 Thang đo các biến trong mô hình nghiên cứu ............................................ 41
Bảng 4.1 Thống kê theo giới tính của đối tượng được khảo sát ................................ 53
Bảng 4.2 Thống kê theo loại hình công ty sử dụng dịch vụ được khảo sát ............... 53
Bảng 4.3 Thống kê theo chức vụ của đối tượng được khảo sát ................................. 54
Bảng 4.4 Kết quả phân tích Crobach’s Alpha cho thang đo biến độc lập ................. 56
Bảng 4.5 Kết quả phân tích Crobach’s Alpha cho thang đo biến phụ thuộc .............. 59
Bảng 4.6 Kiểm định KMO và Bartlett cho thang đo các biến độc lập ....................... 59
Bảng 4.7 Bảng phương sai trích cho thang đo biến độc lập ....................................... 60
Bảng 4.8 Ma trận nhân tố xoay ................................................................................... 61
Bảng 4.9 Kiểm định KMO và Bartlett cho thang đo biến phụ thuộc.......................... 63
Bảng 4.10 Bảng phương sai trích cho thang đo biến phụ thuộc ................................. 63
Bảng 4.11 Ma trận nhân tố biến phụ thuộc ................................................................. 64
Bảng 4.12 Bảng tóm tắt mô hình hồi quy ................................................................... 65
Bảng 4.13 Bảng ANOVA ........................................................................................... 65
Bảng 4.14 Bảng trọng số hồi quy ................................................................................ 66
DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 2.1 Mô hình hành vi người tiêu dùng ................................................................ 26
Hình 2.2 Mô hình hành vi mua của khách hàng ........................................................ 27
Hình 2.3 Quá trình quyết định mua ............................................................................ 27
Hình 2.4 Mô hình lý thuyết hành động hợp lý TRA .................................................. 28
Hình 2.5 Mô hình lý thuyết hành vi dự định TPB ..................................................... 29
Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu của đề tài .................................................................. 37
2.1.1. Khái niệm, đặc tính của dịch vụ ..............................................................22
2.1.2. Dịch vụ kế toán ........................................................................................22
2.1.2.1.
Các khái niệm liên quan đến dịch vụ kế toán ................................22
2.1.2.2.
Nhiệm vụ kế toán ...........................................................................23
2.1.2.3.
Yêu cầu kế toán ..............................................................................23
2.1.2.4.
Các sản phẩm của dịch vụ kế toán .................................................24
2.1.2.5.
Điều kiện hành nghề dịch vụ kế toán .............................................24
ii
2.2. Các mô hình về quyết định lựa chọn dịch vụ .............................................25
2.2.1. Mô hình lý thuyết về hành vi ngƣời tiêu dùng .....................................25
2.2.2.Mô hình lý thuyết hành động hợp lý (TRA) .........................................28
2.2.3. Mô hình lý thuyết hành vi dự định (TPB)............................................28
2.3. Các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán..................30
iii
3.4.3.2.1 Đánh giá sơ bộ thang đo bằng Crobach‟s Alpha. ..........................47
3.4.3.2.2 Phân tích nhân tố EFA. ..................................................................48
3.4.3.2.3 Phân tích hồi quy. ..........................................................................49
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 ........................................................................................51
CHƢƠNG 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ..............................................................52
4.1.Thực trạng dịch vụ kế toán tại tỉnh Bình Dƣơng hiện nay. .............................52
4.2. Kết quả nghiên cứu .........................................................................................52
4.2.1.Thống kê mô tả mẫu .................................................................................52
4.2.2. Dữ liệu nghiên cứu ..................................................................................54
4.2.3. Đánh giá thang đo. ...................................................................................54
4.2.3.1.
Đánh giá độ tin cậy của thang đo. ..................................................54
4.2.3.2.
Đánh giá giá trị thang đo. ...............................................................59
4.2.4. Phân tích hồi quy đa biến.........................................................................64
4.2.4.1.
Mô hình hồi quy tổng thể. ..............................................................64
4.2.4.2.
Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình.......................................65
5.2.2. Sự giới thiệu .............................................................................................77
5.2.3. Trình độ chuyên môn ...............................................................................77
iv
5.2.4. Khả năng đáp ứng ....................................................................................78
5.2.5. Giá phí......................................................................................................78
5.2.6. Lợi ích cảm nhận .....................................................................................79
5.2.7. Hình ảnh đối tƣợng cung cấp dịch vụ ......................................................79
5.3. Một số kiến nghị bổ trợ ..................................................................................80
5.3.1. Về phía các cơ sở đào tạo kế toán viên....................................................80
5.3.2. Về phía tổ chức Hội nghề nghiệp ............................................................80
5.3.3. Về phía nhà nƣớc .....................................................................................81
5.4. Hạn chế và hƣớng nghiên cứu tiếp theo .........................................................81
KẾT LUẬN CHƢƠNG 5 ........................................................................................83
KẾT LUẬN CHUNG ..............................................................................................84
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC 1: BÀI PHỎNG VẤN CHUYÊN GIÁ
PHỤ LỤC 2: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT
PHỤ LỤC 3: THÔNG TIN CHUYÊN GIA
PHỤ LỤC 4: DANH SÁCH CÁC DOANH NGHIỆP ĐƢỢC KHẢO SÁT TRÊN
ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƢƠNG
PHỤ LỤC 5: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH CRONBACH ALPHA
PHỤ LỤC 6: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ EFA
PHỤ LỤC 7: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH HỒI QUY BỘI
1
2
chọn dịch vụ kế toán nhƣ thế nào để phù hợp với cá nhân từng doanh nghiệp nói
riêng và xu hƣớng các loại hình doanh nghiệp nói chung. Do đó nghiên cứu về dịch
vụ kế toán theo khía cạnh các đối tƣợng sử dụng dịch vụ kế toán là vấn đề cần
nghiên cứu sâu hơn và còn khoảng trống trong môi trƣờng nghiên cứu Việt Nam nói
chung và tỉnh Bình Dƣơng nói riêng.
Vì các lý do nêu trên thì việc quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán là vô cùng
bức bách và quan trọng cho các doanh nghiệp cả nƣớc nói chung và cụ thể là các
doanh nghiệp tỉnh Bình Dƣơng nói riêng, nên tác giả đã lựa chọn đề tài “Các nhân
tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp trên
địa bàn tỉnh Bình Dương” làm mục tiêu nghiên cứu.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Mục tiêu chung: Nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn
dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng.
- Mục tiêu cụ thể:
+ Xác định các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán
của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng.
+ Đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố tác động đến đến quyết định
lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng.
+ Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của quyết định lựa chọn dịch
vụ kế toán của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng.
3. Câu hỏi nghiên cứu
- Các nhân tố nào ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán của các
doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng?
- Mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán của
các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng nhƣ thế nào?
- Các biện pháp nào nhằm nâng cao hiệu quả của quyết định lựa chọn dịch vụ
kế toán của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng?
định các nhân tố và phân tích hồi quy để bội để đánh giá ảnh hƣởng của các nhân tố
đến quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình
4
Dƣơng. Luận văn sử dụng phƣơng pháp chọn mẫu khảo sát thuận tiện và lấy ý kiến
chuyên gia để thực hiện khảo sát.
6. Ý nghĩa của đề tài
Mang ý nghĩa khoa học cho những nhà nghiên cứu về các nhân tố ảnh hƣởng
đến quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán. Xác định và làm rõ mô hình nghiên cứu
các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết đinh lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh
nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng, từ đó giúp các công ty dịch vụ kế toán nâng
cao chất lƣợng dịch vụ, mang lại lợi ích cao nhất cho các doanh nghiệp sử dụng
dịch vụ kế toán trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng.
Mang ý nghĩa thực tiễn cho những nhà quản trị doanh nghiêp trên địa bàn tỉnh
Bình Dƣơng , giúp các doanh nghiê ̣p biế t lƣ̣a chọn nhƣ̃ng tổ chƣ́c
, cá nhân có đủ
trình độ và năng lực để đƣợc hƣởng những dịch vụ kế toán tốt nhất với giá cả hợp lý
nhấ t.
7. Kết cấu của đề tài nghiên cứu
Luận văn bao gồm 5 chƣơng:
- Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu
- Chƣơng 2: Cơ sở lý luận
- Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu
- Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu
- Chƣơng 5: Kết luận và kiến nghị
trì dịch vụ kế toán của hai nhóm khách hàng là các chuyên gia và chủ doanh nghiệp
nhỏ dựa trên cuộc khảo sát mẫu 500 doanh nghiệp đƣợc liệt kê trong Sorkins
Business Directory, có 81 (48 chuyên gia và 33 chủ doanh nghiệp) câu trả lời đƣợc
sử dụng để phân tích. Doanh thu, thu nhập trung bình của những ngƣời trả lời là
6
938.000$ cho các chuyên gia trong lĩnh vực tƣ nhân và 1.944.000$ cho các doanh
nghiệp.
Theo nghiên cứu này có 12 tiêu chí ảnh hƣởng đến việc lựa chọn nhà cung cấp
của hai nhóm khách hàng này: mối quan hệ cá nhân với nhà cung cấp dich vụ, nhận
thức đƣợc chuyên môn của nhà cung cấp, giá phí đề xuất, kiến thức của nhà cung
cấp về ngành nghề của khách hàng, trình bày bằng văn bản của nhà cung cấp, trình
bày bằng miệng của nhà cung cấp, đa dạng loại hình dịch vụ cung cấp, quy mô của
nhà cung cấp, sự giới thiệu từ các khách hàng của nhà cung cấp, quen biết từ trƣớc
với nhà cung cấp, vị trí, cung cấp các dich vụ quốc tế.
Kết quả cho thấy có sự so sánh giữa các chuyên gia và chủ doanh nghiệp. Khi
các chuyên gia thay đổi nhà cung cấp, họ có xu hƣớng quan tâm đáng kể đến kiến
thức của nhà cung cấp về ngành của họ, sau đó đến chất lƣợng trình bày miệng của
nhà cung cấp, phạm vi dịch vụ đƣợc cung cấp bởi nhà cung cấp và chất lƣợng bài
trình bày của nhà cung cấp. Đối với chủ doanh nghiệp, tiêu chí ảnh hƣởng nhiều
nhất là kiến thức của nhà cung cấp về ngành, kế đến chất lƣợng trình bày miệng của
nhà cung cấp, chất lƣợng bài trình bày của nhà cung cấp và các khuyến nghị từ các
khách hàng khác của nhà cung cấp. Do đó các chủ doanh nghiệp nhấn mạnh nhiều
hơn vào phạm vi của các dịch vụ đƣợc cung cấp và các bài trình bày miệng và viết
của nhà cung cấp hơn là các chuyên gia. Yếu tố duy nhất quan sát thấy đƣợc quan
trọng hơn bởi các chuyên gia hơn là các chủ doanh nghiệp là nhận thức về chuyên
môn kỹ thuật của nhà cung cấp. Điều này cho thấy các chuyên gia nhấn mạnh đến
yếu tố này và các nỗ lực tiếp thị có thể đƣợc tập trung trong lĩnh vực này.
nghiệp từ thực phẩm, ngành bất động sản, xây dựng và du lịch… Trong 120 bảng
câu hỏi đƣợc gửi đi, 109 bảng câu hỏi đã đƣợc trả lại (trong đó có 9 mẫu không sử
dụng đƣợc), mang lại tỷ lệ đáp ứng hiệu quả là 91,74%. Các giả thuyết sau đƣợc
kiểm tra bằng cách sử dụng phân tích hồi quy.
H1: Chất lƣợng dịch vụ sẽ có tác động tích cực trực tiếp đến sự hài lòng của
khách hàng.
H2: Hình ảnh công ty sẽ có ảnh hƣởng tích cực đến sự hài lòng của khách
hàng.
H3: Giá dịch vụ ảnh hƣởng trực tiếp đến sự hài lòng của khách hàng.
H4: Giá dịch vụ ảnh hƣởng trực tiếp đến chất lƣợng dịch vụ.
8
Kết quả nghiên cứu từ H1 đến H4 cho thấy (1) chất lƣợng dịch vụ có ảnh
hƣởng tích cực đến sự hài lòng của khách hàng, (2) hình ảnh công ty tổng thể có
ảnh hƣởng tích cực đến sự hài lòng của khách hàng, (3) giá dịch vụ so với chất
lƣợng có ý nghĩa tích cực và tích cực ảnh hƣởng đến sự hài lòng của khách hàng và
(4) giá dịch vụ ảnh hƣởng trực tiếp đến chất lƣợng dịch vụ. Giá cả, hình ảnh công ty
và chất lƣợng dịch vụ có mối quan hệ tốt với sự hài lòng của khách hàng. Tác động
đến sự hài lòng từ cao nhất đến thấp nhất theo thứ tự là: tổng thể hình ảnh công ty,
giá cả so với chất lƣợng và chất lƣợng dịch vụ (đồng cảm). Điều này cho chúng ta
thấy hình ảnh vững chắc là yếu tố quan trọng nhất để khách hàng hài lòng, giá cả
tiếp theo và chất lƣợng dịch vụ cuối cùng từ quan điểm của các công ty.
1.2.
Các nghiên cứu trong nƣớc
Nghiên cứu của Mai Thị Hoàng Minh (2010)
Tác giả Mai Thị Hoàng Minh đã nghiên cứu đề tài “Kế toán và dịch vụ kế toán
toán. Những khía cạnh của văn hóa xã hội trực tiếp ảnh hƣởng đến thị trƣờng dịch
vụ kế toán gồm: quan điểm của xã hội về ý nghĩa của thông tin tài chính, tính minh
bạch của thông tin, thói quen và phƣơng thức truyền thông có ảnh hƣởng sâu sắc
đến mức độ chấp nhận dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp.
Nghiên cứu của Trần Thị Khánh Ly (2013)
Tên nghiên cứu “Các nhân tố tác động đến quyết định lựu chọn dịch vụ kế
toán của các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Thành phố Hồ Chí Minh" là luận văn
thạc sĩ đƣợc thực hiện vào năm 2013 tại trƣờng Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí
Minh. Trong nghiên cửu này, tác giả vận dụng mô hình mua dịch vụ, TRA để tìm
hiểu hành vi cùa khách hàng khi lựa chọn doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kế toán
cho đơn vị mình. Tác giả sử dụng hai phƣơng pháp nghiên cứu là định tính và định
lƣợng để xây dựng và kiểm định mối liên hệ giữa các biến độc lập (lợi ích chuyên
môn, lợi ích tâm lý, giá phí dịch vụ, khả năng đáp ứng, sự giới thiệu) và biến phụ
thuộc (quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán).
Kết quả nghiên cứu cho thấy các biến độc lập xem xét đều tác động dƣơng và
khác nhau đối với quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán, trong đó giá phí dịch vụ ảnh
hƣởng mạnh nhất. Nhƣ vậy, các đối tƣợng cung cấp dịch vụ kế toán có tác động đến
quyết định lựu chọn dịch vụ kế toán thông qua tác động từng nhân tố đó là lợi ích
10
chuyên môn, lợi ích tâm tý, giá phí dịch vụ, khả năng đáp ứng và sự giới thiệu nhằm
cải thiện và nâng cao chất lƣợng dịch vụ nhằm thu hút khách hàng.
Nghiên cứu Trần Thị Mỹ Linh (2015)
Tên đề tài “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn dịch vụ
kế toán của các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Thành phố Cần Thơ" với mục tiêu là
xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn DVKT thuê ngoài của các
doanh nghiệp vừa và nhỏ tại thành phố Cần Thơ, xác định mức độ tác động của các
yếu tố đến quyết định DVKT của các DNVVN tại Thành phố Cần Thơ, đánh giá sự
Năm & Tên công
trình nghiên cứu
Nội dung
Biến
nghiên cứu
Kết quả nghiên
cứu
1. Scott and Walt
Khám phá các
-Danh mục sản
Cả 5 tiêu chí đều
(1995): “Choice
tiêu chí đo
phẩm
ảnh hƣởng, trong
criteria in the
bên ngoài
công ty kế toán
- Dịch vụ cá nhân
quốc tế.
2. Hunt et al.
Xác định các
(1999):“Marketing
tiêu chí lựa chọn cá nhân với nhà
of Accounting
và duy trì dịch
cung cấp dịch vụ
hƣởng đến việc lựa
Services to
vụ kế toán của
- Nhận thức đƣợc
chọn nhà cung cấp
doanh nghiệp nhỏ.
Criteria of These
nhỏ.
nhà cung cấp về
Client Groups”
- Có mối quan hệ
ngành nghề của
khách hàng
- Trình bày bằng
văn bản của nhà
cung cấp
- Trình bày bằng
miệng của nhà
Các tiêu chí đề
xuất đều ảnh
12
cung cấp
- Đa dạng loại
hình dịch vụ cung
Tuy nhiên, nguồn
consumer
độ và ý định sử
- Tƣơng đồng bản
gốc quốc gia và sự
experiences with a
dụng dịch vụ có
thân
truyền miệng
service brand”
thƣơng hiệu của
- Cảm xúc
không có ý nghĩa
ngƣời tiêu dùng,
- Dịch vụ cảnh
13
gia
- Sự truyền miệng
4. Aga and Safakli
Kiểm tra tiềm
- H1: Chất lƣợng
Giá cả, hình ảnh
(2007): “An
năng của
dịch vụ có ảnh
công ty và chất
Empirical
SERVQUAL
hƣởng tích cực
lƣợng dịch vụ có
Investigation of
Professional
định những yếu
có ảnh hƣởng tích
lòng từ cao nhất
Accounting Firms:
tố ảnh hƣởng
cực đến sự hài
đến thấp nhất theo
Evidence from
đến sự hài lòng
lòng của khách
thứ tự là: tổng thể
North Cyprus”
của khách hàng.
hàng
khách hàng
vụ.
- H4: Giá dịch vụ
ảnh hƣởng trực
tiếp đến chất
lƣợng dịch vụ
5. Nguyễn Vũ Việt Xác định các
- Văn hóa xã hội
Những khía cạnh
(2013): “Nhân tố
yếu tố thuộc về
- Kinh tế
của văn hóa xã hội
môi trường và tiêu
môi trƣờng và
- Hệ thống khuôn
điểm của xã hội về
ý nghĩa của thông
tin tài chính, tính
minh bạch của
thông tin, thói quen
và phƣơng thức
truyền thống.
6. Trần Thị Khánh
Nghiên cứu các
- Lợi ích chuyên
Cả 5 nhân tố để
Ly (2013): “Các
nhân tố tác động
môn
ảnh hƣờng đến
nhân tố tác động
đến quyết định
- Lợi ích tâm lý
tại Thành phố Hồ
Thành phố Hồ
Chí Minh”
Chí Minh.
7. Trần Thị Mỹ
Nghiên cứu các
- Hình ảnh nhà
7 yếu tố ảnh hƣởng
Linh (2015):
yếu tố ảnh
cung cấp dịch vụ
đến quyết định lựa
“Nghiên cứu các
hƣởng đến quyết - Lợi ích chuyên
chọn dịch vụ kế
nghiệp vừa và nhỏ
nhỏ tại Thành
- Khả năng đáp
môn, lợi ích cảm
tại Thành phố Cần
phố Cần Thơ.
ứng
nhận, giá phí, khả
- Ảnh hƣởng của
năng đáp ứng, ảnh
xã hội
hƣởng của xã hội,
Thơ”
mạnh nhất.