T R Ư Ờ N G ĐẠI H Ọ C NGOẠI T H Ư Ơ N G
KHOA KINH TÊ NGOẠI THƯƠNG

FOREIGN TRÍ!DE UNIVERSITT

KHOA LUẬN TỐT NGHIỆP
Đề tài

Lý THUVỂT TRÒ CHƠI - KINH NGHlệm VÀ GIẢI PHIÍP
CHO CÁC DOANH NGHIỆP Vlậ NAM TRONG Quá TRÌNH

HỘI NHỘP KINH Tễ ọuốc Tễ'

Sinh viên thực hiện

: LÝ THANH LUYẾN

Lớp : NHẬT 3 - F- KHOA 40 - HÀ NỘI
Giáo viên hướng dẫn : THS. NGUYỄN THỊ TƯỜNG ANH
THU" VI •:• N

Ị
Ì ( U Ò » G C-.I - O I .
1

NGOAI T-.Vt.t-l

SI

f

3. Bài toán kinh điển: "Thếnan giải của những người bị giam giữ".... 7
4. Chiến lược trội ngặt hay chiến lược có ảnh hưởng chi phối
5. Cân bằng Nash

9
l i

S.I Khái niệm

li

5.2 Thí dụ

12

5.3 Sự tồn tại cân bằng Nash

lĩ

n. TRÒ CHƠI CẠNH TRANH HAY HỢP TÁC

15

1. Cạnh tranh

15

1.1 Tác động tích cục của cạnh tranh đối với các doanh nghiệp ....16
1.2 Tác động phi tích cực của cạnh tranh với doanh nghiệp
2. Hợp tác


23

4.2 Đặc điểm của độc quyền nhóm

Lý Thanh Luyến - Nhật

3-K40F-KTNT

24


Khoa luận tốt nghiệp
C H Ư Ơ N G 2 M Ộ T SỐ ỨNG DỤNG L Ý THUYẾT T R Ò CHƠI
TRONG KINH T Ế

26

ì. VẾ VẤN ĐỂ ĐỊNH GIÁ

26

1. Về mặt lý thuyết

26

2. ứ n g dụng

29


1. Lý luận chung

Việc ngăn ch
n thất bại
1.2 Việc ngăn ch
n thành công
2. V ô lý hay hợp lý

2.1 Cơ sở lý luận

40
43

43
43

44
45
46

46

2.2 Nintendo - Sự hữu lý của điều vô lý

47

2.2.1 Tiếp cận thị trường

47


2.2 Biện pháp duy trì lợi thế khi việc bắt chước đã xảy ra
3. Omo - người đi đầu

56
57

3.1 Thị trưứng bột giặt tại Việt Nam

57

3.2 Cạnh tranh giá là không cần thiết

58

3.3 Omo - ngưứi hành động trước

59

4. Bài học rút ra
IV. MẶC CẢ
1. M ặ c cả trong trò chơi không họp tác
2. M ặ c cả trong trò chơi hợp tác
2.1 Tình huống
2.2 Các biện pháp chiến lược
2.2.1 Thông qua ngưứi thứ ba

61
61
61
63


3. Cơ hội và thách thức cho Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quức tế 70
3.1 Cữ hội của Việt Nam khi tham gia hội nhập
3.2 Những thách thức cho Việt Nam trongtiếntrình hội nhập
4. Doanh nghiệp Việt Nam với quá trình hội nhập

Lý Thanh Luyến - Nhật 3-K40F-KTNT

70
71
72


Khoa luận tốt nghiệp
4.1 Cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam

72

4.2 Thách thức đặt ra cho doanh nghiệp Việt Nam

73

n. KINH NGHIỆM VÀ GIẢI PHÁP CHO CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
1. Đ ố i với các doanh nghiệp lớn

74
75

1.1 Đối với các doanh nghiệp độc quyền


2.3.2 Tạo ra hoặc tăng thêm giá trị gia tăng của sản phẩm

82

2.3.3 Phân đoạn thị trưởng sản phẩm

83

2.3.4 Các dịch vụ khuyến mãi đi kèm
2.3.5 Đi trước m
t bước
3. Đ ố i với các doanh nghiệp nói chung

83
84
84

31 Nhận thức đúng về canh tranh, họp tác rà môi quan hệ tranh hợp trong quá
trình xây dụng chim hạc
3.2 Xây dựng các chiến lược

84
86

3.2.1 Chiến lược công nghệ

Số

3.2.2 Chiến lược tài chính

do hoa nền kinh tế. V à V i ệ t Nam, v ớ i tư cách là một thành viên của nền
kinh tế thế giới, cũng không thể đứng ngoài x u thế chung đó. Nhụng năm
gần đây, V i ệ t Nam vẫn tiếp tục đẩy mạnh hợp tác, tham gia các tổ chức
trong k h u vực, trải qua các vòng đàm phán để tiến tới gia nhập tổ chức
thương mại t h ế giới. Cùng với nhụng nỗ lực của nhà nước, các doanh
nghiệp trong nước cần có sự chuẩn bị sẵn sàng về tinh thân, về lực lượng để
tham gia vào sân chơi chung của thế giới. M u ố n giành được sự chủ động
khi gia nhập, doanh nghiệp cần được trang bị nhụng hiểu biết chung về thị
trường thế giới cũng như tiếp cận dần với nhụng hình thức k i n h doanh mới.
Lý thuyết trò chơi là một phương pháp phân tích tình huống và đưa ra
các chiến lược. Lý thuyết trò chơi lần đầu tiên xuất hiện trong lĩnh vực quân
sự. Sau đó, do tính thiết thực của nó trong thực tiễn m à dần dần lý thuyết trò
chơi được ứng dụng ở hâu hết các lĩnh vực xã hội, t ừ quân sự, an ninh,
chính trị, luât,... V à trong kinh tế, lý thuyết trò chơi đã thu hút sự tham gia
nghiên cứu tìm tòi của nhiều nhà học giả, nhà kinh tế. T h ế giới ghi nhận
nhụng đóng góp của lý thuyết trò chơi trong k i n h tế bằng các giải Nobel
trao cho các nhà nghiên cứu nó. N ă m 1994, ba nhà tiên phong trong nghiên
cứu lý thuyết trò chơi là John Nash, John Harsanyi và Reihart Selten đã
vinh dự nhận giải thưởng cao quý đó. V à một diều đáng mừng đã xảy ra sau
khi em chọn đề tài là: một sự kiện gây xôn xao trong giới kinh tế k h i giải
Nobel 2005 lại tiếp tục được trao cho hai nhà nghiên cứu lý thuyết trò chơi

là Ông Thomas Schelling và ông Robert Aumann. Trong dó, ông Schelling,
nhà nghiên cứu về lý thuyết trò chơi trong kinh tế, đã tập trung vào vấn đề

Lý Thanh Luyến - Nhật

3-K40F-KTNT

Ì

3. Phương pháp nghiên cứu
Đ ể thực hiện khoa luận này,em sử dụng các phương pháp nghiên cứu
như phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp hệ thống, so sánh, phân
tích, tổng hợp,... và có sự kết hợp giẻa lý luận và thực tiễn thông qua các tài
liệu, sách báo của các tác giả trong và ngoài nước. Khoa luận cũng vận
dụng các quan điểm, đường l ố i , chính sách về phát triển k i n h tế và h ộ i nhập
của Đảng và N h à nước để làm cơ sở vẻng chắc cho việc phân tích và đề ra
các giải pháp.

Lý Thanh Luyến - Nhật

3-K40F-KTNT

2


Khoa luận tốt nghiệp

4. B ố cục của khoa luận
Ngoài các phần M ụ c lục, L ờ i m ở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo,
Khoa luận được chia làm 3 chương:
Chương ì: Khái quát vé lý thuyết trò chơi
Chương li: Một số ứng dụng lý thuyết trò chơi trong kinh tê
Chương IU: Kinh nghiệm và giải pháp cho các doanh nghiệp Việt
Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế

Trong quá trình thực hiện, em đã cố gắng tìm hiểu tài liệu của cả
trong và ngoài nước, cập nhật các thông tin m ớ i nhất. Tuy nhiên, do nhiều
nguyên nhân cả chủ quan lẫn khách quan nên đề tài không tránh khỹi
những thiếu sót. Vì vậy, kính mong quý thầy cô và các bạn sinh viên quan

"bài toán trò chơi với n người" được trình bày một cách rõ ràng về mật toán
học. Cuốn sách ngay từ k h i mới ra đời đã được xem như một công trình
khoa học xuất sắc, một thành tựu khoa học vĩ đại của thế kỷ XX. Có thể nói
đây là mốc đánh dấu cho sự ra đòi của lý thuyết trò chơi trong kinh tế.
Ngày nay, lý thuyết trò chơi vẫn đang được áp dụng nhiều trong kinh tế,
đặc biệt là trong lĩnh vực chiến lược kinh doanh.
2. V a i trò của lý t h u y ế t trò chơi t r o n g k i n h t ế
- T h ứ nhất: Phải nói rằng lý thuyết trò chơi cung cấp cơ sở toán học,
phương pháp phân tích để nghiên cứu sự tương tác giữa con nguôi trong đời
sống kinh tế, chính trễ-xã hội từ quan điểm những tiềm năng chiến lược của
cá nhân và các nhóm.
R õ ràng, "trò chơi" ở đáy không còn mang ý nghĩa thông thường là
vui chơi và giải trí như trong từ điển m à dựa trên những nguyên tắc của trò

Lý Thanh Luyến - Nhật 3-K40F-KTNT

4