Lời mở đầu
Hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang trở thành một trong những xu thế chủ
yếu của quan hệ kinh tế quốc tế hiện đại. Những phát triển mạnh mẽ về khoa
học và công nghệ đã góp phần thúc đẩy quá trình quốc tế hoá nền kinh tế thế
giới. Thơng mại thế giới đã tăng lên nhanh chóng. Quá trình này thể hiện không
chỉ trong lĩnh vực thơng mại mà cả trong các lĩnh vực sản xuất, đầu t cũng nh
các lĩnh vực văn hoá, xã hội khác
Hoà trong bối cảnh đó cùng với phơng châm "đa dạng hoá, đa phơng hoá
quan hệ" và "là bạn với tất cả các nớc trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì
hoà bình, độc lập và phát triển", Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với
hơn 160 nớc và hầu hết các tổ chức quốc tế và khu vực quan trọng. Với việc gia
nhập ASEAN (7 - 1995), ký Hiệp định khung về hợp tác kinh tế với EU (7 -
1995), tham gia APEC (11- 1998) . Việt Nam đã và đang từng bớc vững chắc
hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới.
Hơn lúc nào hết, cơ hội và thách thức trong quá trình hội nhập kinh tế
quốc tế không chỉ là sự quan tâm của mỗi quốc gia, mỗi tổ chức mà còn đối với
mỗi cá nhân chúng ta, có rất nhiều các bài viết của các nhà nghiên cứu và các
chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nớc đề cập đến các khía cạnh khác nhau
của quá trình toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế. Đây là vấn đề rộng lớn,
phức tạp và có nhiều biến động, có cả những nhận thức và quan điểm khác
nhau, thậm chí đối lập nhau.
Qua việc tham khảo tài liệu cùng với những kiến thức đã đợc lĩnh hội trong
nhà trờng, em đã lựa chọn đề tài "Cơ hội và thách thức đối với các doanh
nghiệp Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay"
1
Nội dung
PHần 1:
Nhận thức về hội nhập kinh tế
Trong bối cảnh hiện nay, ngời ta đều thấy rằng, nhận thức về hội nhập vẫn
là một vấn đề thời sự. Các quốc gia đều khẳng định cần xây dựng nhận thức
chế giải quyết tranh chấp của các thể chế hội nhập để bảo vệ lợi ích chính đáng
của mình.
PHần 2: hội nhập kinh tế quốc tế - Thời cơ và thách thức
1. Những cơ hội trong qúa trình hội nhập
- Hội nhập quốc tế tạo điều kiện để phát huy lợi thế so sánh, thúc đẩy việc
tham gia vào phân công lao động quốc tế, tranh thủ đợc lợi ích của việc phân bổ
nguồn tài lực hợp lý trên bình diện quốc tế từ đó phát huy cao độ nhân tố sản
xuất hữu dụng của từng quốc gia.
- Tự do hoá luân chuyển hàng hoá, dịch vụ và vốn với việc hạ thấp hàng
rào thuế quan, đơn giản hoá trong khâu thủ tục, cắt giảm kiểm soát hành chính
sẽ góp phần giảm chi phí sản xuất, đầu t, tăng sản lợng, giảm thất nghiệp và
tăng thêm lợi ích cho ngời tiêu dùng.
- Hội nhập kinh tế quốc tế tạo ra nhiều cơ hội đầu t mới, tăng nhanh vòng
quay vốn và tạo điều kiện để đa dạng hoá các loại hình đầu t nhờ đó vừa nâng
cao hiệu quả vừa hạn chế rủi ro đầu t.
- Hội nhập kinh tế quốc tế thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ,
chuyển giao vốn, kỹ năng quản lý, qua đó mở rộng địa bàn đầu t cho các nớc
phát triển, đồng thời giúp các nớc tiếp nhận đầu t có thêm nhiều cơ hội phát
triển.
3
2. Hội nhập kinh tế quốc tế - Những thách thức.
- Sự bất ổn định của thị trờng tài chính quốc tế. Thực vậy, có sự khác biệt
cơ bản giữa t bản công nghiệp và t bản tài chính, hay nói cách khác là khác biệt
giữa đầu t trực tiếp và đầu t tài chính. Các nhà đầu t trực tiếp đã bỏ tiền đầu t
xây dựng nhà xởng thì không dễ gì một sớm một chiều có thể rút
lại vốn đầu t. Trong khi đó, các nhà đầu t tài chính có lợi thế linh hoạt hơn nhờ
tính chuyển nhợng cao của chứng khoán. Mặt khác nguồn tài chính đợc phân bố
không đồng đều, tập trung vào một số trung tâm tài chính lớn là các nớc công
nghiệp phát triển hàng đầu thế giới. Quá trình hội nhập những thách thức và cơ
hội luôn làm cho dòng vốn chảy mạnh hơn, dễ dàng hơn và tất nhiên rủi ro sẽ
đóng cửa đất nớc hay hạn chế sự hội nhập của đất nớc vào quá trình toàn cầu
hoá.
- Ngoài ra, hội nhập với những thách thức và cơ hội còn nảy sinh những
mặt tiêu cực khác nữa nh: sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các nớc giàu
và nghèo có thể tăng lên, sự xung đột giữa các nền văn hoá khác nhau có thể
xảy ra, các nớc lớn có thể bị phân rã.
Song những tác động tiêu cực này có thể lớn nhỏ đến đâu, điều đó lại tuỳ
thuộc vào chính sách hội nhập quốc tế của các quốc gia. Một chính sách hội
nhập quốc tế đúng đắn và thích hợp, thì tác hại của những mặt tiêu cực này sẽ bị
hạn chế và ngợc lại.
Phần 3: doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình hội
nhập kinh tế quốc tế
1. Tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.
Chúng ta đi vào thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong lúc trên thế
giới đang diễn ra những thay đổi to lớn về chính trị và kinh tế. Hoà bình, hợp
tác để phát triển ngày càng trở thành đòi hỏi bức xúc của các dân tộc và quốc
5