ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------

ĐỖ THỊ TRANG

KHẢO SÁT TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ
CẢM NGHĨ – NÓI NĂNG QUA CÁC HỘI THOẠI
TRONG CÁC TÀI LIỆU GIẢNG DẠY TIẾNG VIỆT
CHO NGƢỜI NƢỚC NGOÀI.

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ HỌC

Hà Nội – 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------

ĐỖ THỊ TRANG

KHẢO SÁT TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ
CẢM NGHĨ – NÓI NĂNG QUA CÁC HỘI THOẠI
TRONG CÁC TÀI LIỆU GIẢNG DẠY TIẾNG VIỆT
CHO NGƢỜI NƢỚC NGOÀI.

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ HỌC
Mã số: 60.22.02.40

Giảng viên hƣớng dẫn: TS. Đinh Kiều Châu

MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ....................................................................................... 3
1. Lí do chọn đề tài ..................................................................................... 3
2. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu .......................................... 4
3.Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu........................................... 4
4. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................... 4
3. Tư liệu nghiên cứu: ................................................................................. 5
4. Những đóng góp của luận văn ................................................................. 5
5. Cấu trúc luận văn .................................................................................... 6
PHẦN NỘI DUNG......................................Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 1 : CƠ SỞ LÍ LUẬN .....................Error! Bookmark not defined.
1.1. Dẫn nhập.............................................Error! Bookmark not defined.
1.2. Một số cơ sở lí thuyết về động từ tiếng ViệtError!

Bookmark

not

defined.
1.2.1. Khái niệm động từ.........................Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Phân loại động từ .........................Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Cương vị của động từ trong giao tiếp.......... Error! Bookmark not
defined.
1.3. Tiểu loại động từ cảm nghĩ – nói năng tiếng ViệtError! Bookmark not
defined.
1.3.1. Các quan niệm về tiểu loại động từ cảm nghĩ – nói năng tiếng Việt
Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Đặc trưng của động từ cảm nghĩ – nói năng trong định hướng
giao tiếp............................................... Error! Bookmark not defined.
1.4. Một số cơ sở lí thuyết liên quan đến dạy ngoại ngữError!

Bookmark not defined.
3.1. Một số bàn luận ...................................Error! Bookmark not defined.
3.2. Một số đề xuất .....................................Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Từ góc độ thiết kế học liệu .............Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Từ góc độ giảng dạy ......................Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................................Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO......................................................................... 7
PHỤ LỤC ...................................................Error! Bookmark not defined.
2


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Trong nhiều năm gần đây việc giảng dạy tiếng Việt cho người nước ngoài
đã từng bước phát triển mạnh mẽ ở nước ta, nhất là từ khi có công cuộc Đổi
mới (1986) Việt Nam hội nhập sâu rộng với kinh tế và văn hóa quốc tế. Trong
tình hình đó, tiếng Việt như một ngoại ngữ có nhu cầu cấp thiết về việc nâng
cao chất lượng, hiệu quả trong công tác giảng dạy theo xu hướng hoàn thiện
và chính quy hóa.
Đối với giáo dục ngoại ngữ nói chung và việc giảng dạy tiếng Việt như
một ngoại ngữ nói riêng, chương trình và giáo trình luôn là hai khâu cốt lõi
cần từng bước cải tiến, tiếp cận theo hướng hiện đại và hội nhập. Theo đó, các
vấn đề ngữ pháp thực hành đã trở thành nội dung quan yếu trong thiết kế học
liệu cũng như công tác giảng dạy trên lớp.
Các tài liệu giảng dạy cho người nước ngoài hiện có thường thiết kế ngữ
pháp theo hai hướng chính :
- Theo trình tự cổ điển
- Theo định hướng giao tiếp .
Để có được một cách nhìn toàn diện cho vấn đề này thì tổ chức khảo sát và
đánh giá một cách có hệ thống sự thể hiện ngữ pháp tiếng Việt qua các tài liệu


-

Phân loại các nhóm động từ cảm nghĩ – nói năng và đối chiếu chúng qua
các tài liệu giảng dạy.

-

Miêu tả sự thể thực tế của tiểu loại động từ này trong các tài liệu giảng
dạy tiếng Việt. (đã lựa chọn)

-

Bàn luận và kiến nghị một vài giải pháp đối với tiểu loại động từ này liên
quan đến thiết kế tài liệu học tập và giảng dạy
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Đây là một luận văn được thực hiện theo định hướng ngôn ngữ học ứng

dụng (giáo dục ngôn ngữ ) dành cho một vấn đề rất cụ thể của tài liệu giảng
dạy, nên để tiếp cận được một nội dung phù hợp luận văn đi theo hướng quy
nạp. Các phương pháp và thủ pháp nghiên cứu được áp dụng trong luận văn:

4


- Thu thập tư liệu : tiến hành nhận diện (theo tiêu chí lí thuyết) và ghi
chép danh sách các động từ cảm nghĩ nói năng xuất hiện trong phạm vi tài
liệu nghiên cứu đã chọn.
- Thống kê : qua kết quả thu thập tư liệu phương pháp thống kê được áp
dụng cho việc tính tần xuất nhằm làm rõ sự xuất hiện và phân bố của tiểu

này trong việc truyền đạt ngữ pháp tiểu loại động từ này cho người học
tiếng Việt như một ngoại ngữ trên phương diện kết học và nghĩa học
7. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và thư mục tham khảo luận văn gồm có 3
chương :
Chương 1 : Cơ sở lí luận
Chương 2 : Khảo sát tiểu loại động từ cảm nghĩ – nói năng trong các tài
liệu giảng dạy tiếng Việt cho người nước ngoài
Chương 3 : Một số bàn luận và đề xuất giải pháp

6


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Diệp Quang Ban (1987), Câu đơn tiếng Việt, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
2. Diệp Quang Ban(1992), Ngữ pháp tiếng Việt, tập 2, Nxb Giáo dục, Hà
Nội.
3. Diệp Quang Ban (2004), Ngữ pháp Việt Nam – Phần câu, Nxb Đại học
Sư phạm, Hà Nội.
4. Lê Biên (1999), Từ loại tiếng Việt hiện đại, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
5. Nguyễn Tài Cẩn (1975), Ngữ pháp tiếng Việt: Tiếng – Từ ghép – Đoản
ngữ, Nxb Đại học & Trung học chuyên nghiệp, Hà Nội.
6. Đỗ Hữu Châu & Bùi Minh Toán (2003), Đại cương Ngôn ngữ học tập
1, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
7. Đỗ Hữu Châu & Bùi Minh Toán (2003), Đại cương Ngôn ngữ học tập
2, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
8. Đỗ Hữu Châu – Đỗ Việt Hùng (2008), Giáo trình Ngữ dụng học, Nxb
Đại học sư phạm Hà Nội, Hà Nội.
9. Mai Ngọc Chừ (Chủ biên) (2010), Tiếng Việt cơ sở, Nxb Phương Đông,
Thành phố Hồ Chí Minh.

Giáo dục, Hà Nội.
24. Cao Xuân Hạo (1998), Tiếng Việt – mấy vấn đề ngữ âm, ngữ pháp, ngữ
nghĩa, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
25. Cao Xuân Hạo (2005), Nguyễn Xuân Bằng, Hoàng Xuân Tâm, Bùi Tất
Tươm, Ngữ pháp chức năng tiếng Việt, quyển 2, Ngữ đoạn và từ loại,
Nxb Giáo dục, Hà Nội.
26. Nguyễn Văn Hiệp (2008), Cơ sở ngữ nghĩa phân tích cú pháp, Nxb
Giáo dục, Hà Nội.
27. Hoàng Thị Hòa (2006), So sánh đối chiếu các động từ chỉ hoạt động
8


của các giác quan trong tiếng Anh và tiếng Việt, Luận văn thạc sĩ Ngôn
ngữ học.
28. Phạm Thị Hòa (1999), Sự nghiên cứu động từ nói năng trong tiếng Việt,
bài đăng tại Hội thảo “Ngữ dụng học với nghiên cứu & giảng dạy tiếng
Việt”.
29. Hồ Lê (1992), Cú pháp tiếng Việt, quyển 2, Nxb Khoa học xã hội, Hà
Nội.
30. Nguyễn Văn Lộc (1995), Kết trị của động từ tiếng Việt, Nxb Giáo dục,
Hà Nội.
31. Hoàng Trọng Phiến (1980), Ngữ pháp tiếng Việt – câu, Nxb Đại học và
Trung học chuyên nghiệp, Hà Nội.
32. Hoàng Phê (Chủ biên) (2013), Từ điển Tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng, Đà
Nẵng.
33. Nguyễn Vân Phổ (2011), Ngữ pháp ngữ nghĩa vị từ nói năng tiếng Việt,
Nxb Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, TP.Hồ Chí Minh.
34. Nguyễn Anh Quế (2005), Tiếng Việt cho người nước ngoài, Nxb Văn
hóa thông tin, Hà Nội.
35. Nguyễn Thị Quy (1995), Vị từ hành động và các tham tố của nó, Nxb

TÀI LIỆU KHẢO SÁT
1. Nguyễn Việt Hương (2010), Tiếng Việt cơ sở (dành cho người nước
ngoài) quyển 1 và quyển 2, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
2. Nguyễn Việt Hương (2015), Tiếng Việt nâng cao (dành cho người nước
ngoài) quyển 1 và quyển 2, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
3. Đoàn Thiện Thuật (Chủ biên) (2007), Tiếng Việt (dành cho người nước
ngoài) trình độ A, Nxb Thế Giới, Hà Nội.
4. Đoàn Thiện Thuật (Chủ biên) (2011), Thực hành Tiếng Việt trình độ B,
Nxb Thế Giới, Hà Nội.
5. Đoàn Thiện Thuật (Chủ biên) (2001), Thực hành Tiếng Việt trình độ C,

Nxb Thế Giới, Hà Nội.

11