KIỂM TRA GIỮA HỌC PHẦN

Môn: Quản lý hành chính nhà nước – quản
lý ngành giáo dục và đào tạo

Đề tài: Theo lộ trình của bộ GDĐT đến năm 2018, bậc THCS sẽ
giảng dạy theo chương trình SGK mới theo hướng tích hợp. Nêu ý
kiến của anh, chị về vấn đề trên?

Bài làm
Sự phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh toàn cầu hóa đặt ra
những yêu cầu mới đối với người lao động, do đó cũng đặt ra những
yêu cầu mới cho sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ và đào tạo nguồn nhân
lực. Một trong những định hướng cơ bản của việc đổi mới giáo dục
nên “ Theo tiến trình Bộ GDĐT, đến năm 2018 bậc THCS sẽ giảng
dạy theo chương trình SGK mới theo hướng tích hợp”. Dạy học tích
hợp đang là vấn đề được ra bàn luận sôi nổi trong thời gian qua, có rất
nhiều ý kiến trái chiều với nhau. Nhưng với riêng tôi, tôi đồng ý với
sự đổi mới này của Bộ GDĐT.
Vậy tích hợp là gì? Tại sao Bộ GDĐT lại chọn phương pháp lại
chọn phương pháp tích hợp cho nền giáo dục hiện nay?

1


Về phương diện lý luận dạy học thì tích hợp được hiểu là sự kết
hợp một cách hữu cơ, có hệ thống, ở một mức độ khác nhau các kiến
thức trong một môn học hoặc giữa các môn học thành một nội dung
thống nhất. Cũng có thể hiểu tích hợp là một hoạt động mà ở đó cần
phải kết hợp, liên hệ, huy động các yếu tố, nội dung gần và giống
nhau, có liên quan với nhau của nhiều lĩnh vực để giải quyết, làm sáng

cơ chế để khuyến khích giáo viên….
Dạy học theo chủ đề tích hợp là một trong những nguyên tắc
quan trọng trong dạy học hiện nay, đây được coi là một quan niệm dạy
học hiện đại, nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng
cao chất lượng giáo dục. Dạy học tích hợp làm cho người học nhận
thức được sự phát triển xã hội một cách liên tục thống nhất, thấy được
mối liên hệ hữu cơ giữa các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Tùy theo khoa học cụ thể mà có thể tích hợp các môn khoa học
khác lại với nhau như: Lí- Hóa- Sinh, Văn- Sử- Địa. Hoặc có thể tích
hợp được cả các môn tự nhiên với các môn xã hội như: văn, toán, hóa,
sinh, GDCD…Ở mức độ cao, sự tích hợp này sẽ hình thành những
môn học mới, chứ không phải là một sự lắp ghép thông thường các
môn riêng rẽ lại với nhau. Tuy nhiên, các môn vẫn giữ vị trí độc lập
với nhau, chỉ tích hợp những phần gần nhau. Ở mức độ thấp thì việc
tích hợp được thực hiện trong mối quan hệ liên môn. Những môn
được học riêng rẽ nhưng cần chú ý đến những nội dung có liên quan
3


đến các bộ môn khác, trong quá trình dạy học chỉ cần khai thác, vận
dụng các kiến thức có liên quan đến bài giảng mình đang thực hiện.
Trong dạy học truyền thống thì giáo viên làm trung tâm và giáo
viên ít quan tâm tới học sinh. Học sinh như một “cái lọ” người thầy
phải nhét kiến thức vào “cái lọ” này. Nhưng người thầy đâu biết rằng
“cái lọ” đã đầy thì càng nhét nó lại càng trào ngược ra. Vậy người
thầy phải nhét đầy “cái lọ” này như thế nào? Tính thụ động của học
sinh bộc lộ rất rõ ràng. Học sinh chỉ nhớ những gì người thầy đã cung
cấp cho nó ở trạng thái hoàn thành. Trong phương pháp dạy học cũ
người thầy luôn là “cái mẫu” của học sinh. Nếu nhồi nhét kiến thức
một cách cưỡng bức thì hiệu quả giáo dục khó có thể như mong muốn.

pháp dạy học với phương tiện kỹ thuật, phương tiện dạy học tạo nên
hình thức tổ chức dạy học đa dạng và phong phú.Có năng lực khai
thác, sử dụng các kênh thông tin qua internet, để làm nội dung giảng
dạy thêm phong phú, đa dạng, Tạo điều kiện cho học sinh được học
tập qua các nguồn tài liệu đa dạng trong xã hội phát triển khả năng tư
duy.Có năng lực giải quyết vấn đề cũng như các tình huống nảy sinh
trong dạy học.Có năng lực kết hợp lý thuyết với thực hành.
Do chương trình đào tạo giáo viên THCS hiện nay chỉ nhằm đào
tạo giáo viên dạy một hoặc hai môn, mới chú trọng kiến thức và kỷ
năng, chưa coi trọng đào tạo năng lực. Chính điều này đã làm giảm
khả năng phát triển và thích ứng của giáo viên trong thực tiễn dạy học
khi chương trình giáo dục thay đổi. Để đào tạo giáo viên đáp ứng nhu
5


cầu giảng dạy tích hợp, cần có các giải pháp đồng bộ; xây dựng
chương trình và đào tạo giáo viên bồi dưỡng giáo viên, đổi mới nội
dung và phương pháp đào tạo giáo viên.
Giải pháp khả thi để có thể giải quyết những bất cập trên là các
trường sư phạm nhanh chóng sắp xếp, thiết kế lại chương trình đào tạo
đội ngủ giáo viên theo hướng tích hợp các môn học mới và phát triển
chương rình rèn luyện nghiệp vụ sư phạm để đào tạo khả năng dạy
tích hợp một số môn học cùng lĩnh vực như: các môn khoa học tự
nhiên, các môn khoa học xã hôi nhân văn và các môn ngoại ngữ, tin
học và công nghệ. Các giáo viên được đào tạo theo chương trình trên
có thể làm giáo viên đứng lớp cho những môn học theo hướng tích
hợp của chương trình THCS. Chính sách dạy tích hợp của người giảng
viên sư phạm sẽ là phương tiện, là khuôn mẫu để rèn luyện kỹ năng
dạy học tích hợp cho những giáo viên tương lai sau này.
Tóm lại để đào tạo giáo viên giảng dạy tích hợp ở trường THCS

các lớp bồi dưỡng chuyên đề về nội dung, phương pháp và hình thức
tổ chức giảng dạy tích hợp theo nhóm phân môn: Khoa học tự nhiên,
Khoa học xã hội, Ngoại ngữ, Tin học – công nghệ.
Khi thực hiện môn học tích hợp có ưu điểm như: Đối với học
sinh, trước hết, các chủ đề liên môn, tích hợp có tính thực tiễn nên
sinh động, hấp dẫn, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học
tập cho học sinh. Học các chủ đề tích hợp, liên môn, học sinh được
tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống
7


thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc. Điều quan
trọng hơn là các chủ đề tích hợp, liên môn giúp cho học sinh không
phải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học
khác nhau, vừa gây quá tải, nhàm chán, vừa không có được sự hiểu
biết tổng quát cũng như khả năng ứng dụng của kiến thức tổng hợp
vào thực tiễn.
Đối với giáo viên thì ban đầu có thể có chút khó khăn do việc
phải tìm hiểu sâu hơn những kiến thức thuộc các môn học khác. Tuy
nhiên khó khăn này chỉ là bước đầu và có thể khắc phục dễ dàng bởi
hai lý do: Một là, trong quá trình dạy học môn học của mình, giáo
viên vẫn thường xuyên phải dạy những kiến thức có liên quan đến các
môn học khác và vì vậy đã có sự am hiểu về những kiến thức liên môn
đó; Hai là, với việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, vai trò của
giáo viên không còn là người truyền thụ kiến thức mà là người tổ
chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học của học sinh cả ở trong và
ngoài lớp học. Vì vậy, giáo viên các bộ môn liên quan có điều kiện và
chủ động hơn trong sự phối hợp, hỗ trợ nhau trong dạy học. Như vậy,
dạy học theo các chủ đề tích hợp không những giảm tải cho giáo viên
trong việc dạy các kiến thức liên môn trong môn học của mình mà còn

vì “Tư duy chỉ bắt đầu khi xuất hiện tình huống có vấn đề” .
Tình huống có vấn đề (tình huống gợi vấn đề) là một tình huống
gợi ra cho học sinh những khó khăn về lý thuyết hay thực tiễn mà họ
9


thấy cần có khả năng vượt qua, nhưng không phải ngay tức khắc bằng
một thực giải, mà phải trải qua quá trình tích cực suy nghĩ, hoạt động
để biến đổi đối tượng hoạt động hoặc điều khiển kiến thức sẵn có.
Qua việc hoạt động tích hợp trong một tiết lên lớp, học sinh
được rèn luyện thói quen tư duy, nhận thức vấn đề một cách có hệ
thống và lôgic, đồng thời thấy được mối quan hệ biện chứng giữa các
kiến thức được học trong chương trình.
Nhờ đó sẽ xóa bỏ lối dạy học theo kiểu khép kín, tách biệt giữa
nhà trường và cuộc sống; cô lập giữa những kiến thức và kĩ năng vốn
có mối liên hệ, bổ sung cho nhau hay tách rời kiến thức với các tình
huống có ý nghĩa, những tình huống cụ thể mà học sinh sẽ gặp sau
này.
Dạy học tích hợp sẽ phát huy được tính tích cực chủ động và
sáng tạo của học sinh, buộc học sinh chủ động tự đọc, tự làm việc độc
lập theo SGK, theo hướng dẫn của giáo viên.
Quan điểm dạy học theo phương pháp tích hợp cần được hiểu
toàn diện và phải được quán triệt trong toàn bộ môn học, quán triệt
trong mọi khâu của quá trình dạy học, quán triệt trong mọi yếu tố của
hoạt động học tập, tích hợp trong chương trình, tích hợp trong sách
giáo khoa, tích hợp trong phương pháp dạy học của giáo viên và tích
hợp trong hoạt động học tập của học sinh; tích hợp trong các sách đọc
thêm, tham khảo. Quan điểm “lấy học sinh làm trung tâm” đòi hỏi
thực hiện việc tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh trong mọi
mặt, trên lớp và ngoài giờ, tìm mọi cách phát huy năng lực tự học của