MỤC LỤC

TÌNH HUỐNG
Bà C hiện ở trên mảnh đất 120m2 . Hiện diện tích đất này đang có tranh chấp
về ranh giới sử dụng với hộ bà N sử dụng đất liền kề. Do tuổi già, bà C làm giấy ủy
quyền cho ông H là người bà con họ hàng xa thay mặt mình giải quyết việc tranh
chấp ranh giới sử dụng đất với bà N. Năm 2007, bà C không để lại di chúc. Ông H
làm đơn gửi UBND xã X đề nghị được đứng tên chủ sử dụng mảnh đất này.
1


UBND xã X không đồng ý và ra quyết định thu hồi mảnh đất của bà C với lý do bà
không có người thừa kế. Ông H không đồng ý với quyết định thu hồi đất này đã
viết đơn khiếu nại gửi Chủ tịch UBND huyện.
Hỏi:
1. Anh (chị) sẽ sử dụng các kỹ năng gì để tư vấn cho ông H hiểu được việc
làm của mình đúng hay sai? Vì sao?
2. Xây dựng nội dung cụ thể các bước tư vấn pháp luật đất đai cho ông H
trong vụ việc này ?

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1. Các kỹ năng cần dùng để tư vấn cho ông H hiểu được việc làm của mình là
đúng hay sai
Việc tư vấn cho ông H hiểu được việc làm của mình là đúng hay sai. Trước
hết, cũng như các hoạt động tư vấn pháp luật khác nói chung, người tư vấn cần có
những kỹ năng:
• Tiếp xúc khách hàng, tìm hiểu yêu cầu tư vấn

2



lời sẽ giúp giải đáp được nguyện vọng của khách hàng.
• Xác định luật áp dụng
Để tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi pháp lý cần dựa trên cơ sở những quy
định của luật pháp. Vì vậy, luật sư cần tra cứu các văn bản có liên quan đến tình
huống của khách hàng.
Chính sách đất đai của Nhà nước ta luôn có sự thay đổi qua các thời kỳ, chính
vì vậy, khi tư vấn pháp luật về quyền sử dụng đất phải căn cứ vào thời điểm của vụ
việc xảy ra vào thời gian nào để có thể áp dụng các quy định của pháp luật đất đai
ở thời điểm đó để trả lời cho khách hàng. Mặt khác, nhiều vấn đề đất đai do lịch sử
để lại, nên người tư vấn phải nghiên cứu kỹ các chứng cứ do khách hàng cung cấp
và các tài liệu khác để tìm ra bản chất của vụ việc.
• Trả lời tư vấn
4


Mô tả giải pháp: Điều quan trọng khi tìm kiếm giải pháp đó là đánh giá
chúng dưới góc độ pháp lý và thực tiễn về khả năng có thể xảy ra. Dự đoán hậu
quả ngắn hạn và dài hạn của từng giải pháp, đối chiếu với mong muốn của khách
hàng.
Định hướng cho khách hàng: Nhiệm vụ của luật sư là định hướng và thuyết
phục khách hàng lựa chọn giải pháp. Luật sư cần giải thích cho khách hàng bằng
ngôn ngữ đơn giản dễ hiểu về những khía cạnh pháp lý phức tạp của hồ sơ.
Lựa chọn chiến thuật: Sau khi lựa chọn được giải pháp, luật sư cũng cần làm
rõ với khách hàng cách thức tiến hành giải pháp đó, các chiến thuật có thể được áp
dụng.
Việc ông H không đồng ý với quyết định thu hồi đất và viết đơn khiếu nại
Chủ tịch UBND huyện là trường hợp khiếu kiện hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Vì vậy khi tư vấn cho ông H, ngoài những kỹ năng cần thiết của hoạt động tư vấn
pháp luật nói chung kể trên thì người tư vấn còn cần những kỹ năng đặc thù sau
đây:

ông H để đi thẳng vào vấn đề cần giải quyết, không đi vào các vấn đề ngoài lề và
không kéo dài quá lâu.
- Luật sư tư vấn nắm được nội dung chủ yếu của vụ việc và phạm vi yêu cầu
của ông H: Là cơ sở cho luật sư tính phí dịch vụ và dự kiến các bước làm việc tiếp
theo.
- Cung cấp với ông H nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư: Đây là nghĩa
vụ của mỗi văn phòng đối với khách hàng của mình, thể hiện thái độ chuyên
nghiệp và tôn trọng khách hàng.
- Cung cấp cho ông H các danh mục văn bản pháp lý điều chỉnh vụ việc cần
giải quyết để ông có thể tham khảo.
- Luật sư tư vấn đưa cho ông H biểu phí dịch vụ và có thể là hợp đồng dịch
vụ pháp lý để khách hàng tham khảo.
- Cung cấp cho ông H sơ bộ các phương án giải quyết vụ việc để ông xác
định phạm vi yêu cầu nếu vụ việc có nhiều phương án giải quyết.
7


- Thống nhất cách thức làm việc và phương thức liên lạc cho các lần tiếp
theo và hẹn thời gian làm việc lần sau.
- Cuối cùng là luật sư tư vấn không được cam kết chắc chắn kết quả cuối
cùng của vụ việc để từ đó khách hàng kí hợp đồng dịch vụ với mình.
Bước 2: Nghiên cứu và thu thập hồ sơ tài liệu
Trong trường hợp này, nhằm tránh đưa ra một kết luận sai lầm, luật sư cần
có sự đọc, nghiên cứu kĩ hồ sơ của khách hàng là ông H. Theo đó sẽ sắp xếp tài
liệu theo trật tự thời gian để tiện theo dõi mạch sự việc cũng như đọc kĩ tài liệu, ghi
chép nội dung chính của vụ việc và giữ thái độ khách quan đối với những tình tiết
này. Không nên nhìn ngay vào chi tiết, không nên tìm ngay vào giải pháp mà phải
nhìn tổng thể để tìm ra điểm cốt lõi của vụ việc xoay quanh 3 vấn đề quan hệ - tư
cách – đối tượng, sau đó mới chú ý đến mốc thời gian, địa điểm, con số, sự kiện.
Sau đó, Luật sư tư vấn cũng cần yêu cầu ông H cung cấp những hồ sơ, tài liệu cần



năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết.” Vậy khi bà C chết đi thì tư
cách đại diện của ông H đã chấm dứt.
Hai là, nếu ông H cũng không thể đứng tên người sử dụng mảnh đất đó với
vai trò là người thừa kế của bà C. Bởi lẽ bà C chết không để lại di chúc nên tài sản
của bà sẽ được chia theo pháp luật. Tức là sẽ được chia theo các hàng thừ kế theo
Khoản 1 điều 676 Bộ luật dân sự 2005. Tuy nhiên, ông H là người họ hàng xa
không nằm trong hàng thừa kế nào. Mặt khác bà C lại không có người thừa kế ( do
UBND xã xác nhận) nên mảnh đất đó đương nhiên sẽ bị nhà nước thu hồi theo
khoản 7 Điều 38 luật đất đai 2003 về các trường hợp thu hồi đất: “Cá nhân sử
dụng đất chết mà không có người thừa kế”.
Vậy, ông H không thể đứng tên chủ sử dụng cho mảnh đất 120 m 2 của bà C
để lại.
Thứ hai, ông H gửi đơn khiếu nại đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện
là có đúng nơi giải quyết không ?
Vì không đồng ý với quyết định thu hồi đất của UBND xã X nên ông H đã
viết đơn khiếu nại đến chủ tịch UBND huyện, việc làm này là sai. Có thể thấy, về
mục đích khiếu nại, dễ dàng có thể thấy việc viết đơn khiếu nại của ông H đến chủ
tịch UBND huyện là vì ông nhận thấy quyết định thu hồi đất của UBND xã X là
không đúng, trái pháp luật và xâm phạm đến lợi ích hợp pháp của ông, có thể ông
H biết việc làm của UBND xã X là vượt quá quyền hạn và ông cho rằng ông phải
10


được hưởng thừa kế quyền sử dụng đất của bà C, như vậy mục đích của ông H là
đúng với việc viết đơn khiếu nại.
Tuy nhiên, cái sai ở đây là ông H gửi không đúng nơi có thẩm quyền giải
quyết. Điều 17 Luật Khiếu nại 2011 quy định như sau: “Chủ tịch Ủy ban nhân
dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã); Thủ trưởng cơ quan thuộc



2. Bộ luật Dân sự 2005
3. Luật Đất đai 2003
4. Luật Khiếu nại 2011
5. http://123doc.org/document/264295-truong-hop-quyet-dinh-thu-hoi-dat.htm

13