MỤC LỤC

ĐỀ BÀI TÌNH HUỐNG
Bà C hiện ở trên mảnh đất 120m2 . Hiện diện tích này đang có tranh chấp về ranh
giới sử dụng với hộ bà N sử dụng đất liền kề. Do tuổi già, bà C làm giấy ủy quyền
cho ông H là người bà con họ hàng xa thay mặt mình giải quyết việc tranh chấp
ranh giới sử dụng đất với bà N. Năm 2007, bà C không để lại di chúc. Ông H làm
đơn gửi UBND xã X đề nghị được đứng tên chủ sử dụng mảnh đất này. UBND xã
X không đồng ý và ra quyết định thu hồi mảnh đất của bà C với lý do bà không có
người thừa kế. Ông H không đồng ý với quyết định thu hồi đất này đã viết đơn
khiếu nại gửi Chủ tịch UBND huyện:

1


Với tư cách là chuyên gia tư vấn pháp lý, Anh(chị) hãy:
1, Xác định những vấn đề pháp lý mấu chốt cần làm rõ trong vụ việc nêu trên?
2, Xây dựng nội dung cụ thể các bước tư vấn pháp luật đất đai cho ông H trong vụ
việcnày.

MỞ ĐẦU
Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần
quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố dân cư.... hiện nay
quản lý về đất đai nhà ở đang là vấn đề mang tính thời sự nóng bỏng mà Đảng và
nhà nước ta quan tâm hàng đầu. Trên thực tế cho thấy trong những năm gần đây
việc khiếu nại của công dân, của các tổ chức kinh tế -xã hội về tranh chấp đất đai,
bồi thường đất đai.... diễn ra ngày càng nhiều và với tính chất ngày càng phức tạp.
Nguyên nhân của việc khiếu nại trên là nhân dân chưa hiểu biết về luật và các văn
2



Việc làm này là hoàn toàn sai vì :
- Một là, Bà C chết mà không có người thừ kế, trong khi di sản mà bà C để lại
là quyền sử dụng đất vẫn còn đang tranh chấp với hộ bà N. Việc UBND xã
X thu hồi mảnh đất trong thời điểm này chứng tỏ có cơ sở để khẳng định
mảnh đất 120m2 thuộc quyền sử dụng của bà C. Tuy nhiên chưa thể khẳng
định rõ ràng ranh giới sử dụng đất. Chính vì vậy để hoàn thành việc thu hồi
đất của UBND xã cũng như giải quyết hợp tình hợp lí thì trước hết phải làm
rõ được ranh giới sử dụng đất của bà C và bà N. Để tránh trường hợp chưa
giải quyết được tranh chấp mà tiến hành thu hồi đất sẽ làm ảnh hưởng đến
quyền lợi chính đáng của hộ bà N. Cho nên cơ quan có thẩm quyền chưa
được thu hồi.
- Hai là, xét thấy UBND xã X đã vượt quá quyền hạn của mình trong việc thu
hồi đất. Luật Đất đai năm 2013 quy định về thẩm quyền thu hồi đất tại Điều
66 như sau:
“1. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất trong các trường hợp
sau đây:
a) Thu hồi đất đối với tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở
nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có
vốn đầu tư nước ngoài, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 2 Điều
này;
b) Thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn.
2. Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất trong các trường hợp
sau đây:
a) Thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư;
b) Thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà
ở tại Việt Nam.
4


3. Trường hợp trong khu vực thu hồi đất có cả đối tượng quy định tại khoản

bà sẽ được chia theo pháp luật khoản 1 Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015
quy định :
“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi,
con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh
ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người
chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú
ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà
người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của
người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.”
Như vậy, ông H là người họ hàng xa đương nhiên không nằm trong diện thừa kế
theo pháp luật. Mặt khác, bà C lại không có người thừa kế do UBND xã X đã xác
nhận nên mảnh đất đó đương nhiên bị Nhà nước thu hồi theo Điểm b, Khoản 1
Điều 65 Luật Đất đai năm 2013 quy định về các trường hợp thu hồi đất : “Cá nhân
sử dụng đất chết mà không có người thừa kế”.
Như vậy, dù với tư cách nào thì ông H cũng không được đứng tên chủ sử dụng
mảnh đất này của bà C.
1.4, Thứ tư, vấn đề cần quan tâm nữa là việc ông H gửi đơn khiếu nại đến Chủ
tịch UBND huyện .

6


Vì không đồng ý với quyết định thu hồi đất của UBND xã X nên ông H đã viết đơn
khiếu nại Chủ tịch UBND huyện, việc làm này là chưa đúng. Vì:
Trước hết, mục đích việc viết đơn khiếu nại của ông H đến Chủ tịch UBND huyện
là vì ông nhận thấy quyết định thu hồi đất của UBND xã X không đúng, trái pháp
luật và xâm phạm đến lợi ích hợp pháp của ông, có thể ông H biết việc làm của

Mặt khác, nhà tư vấn nên giúp ông H hiểu rõ về tình hình vụ việc của mình , những
vấn đề đúng, sai mà vụ việc đang diễn ra. Giống như đã phân tích ở trên việc ông
H gửi đơn khiếu nại đến Chủ tịch UBND huyện là không đúng thẩm quyền và nếu
ông vẫn gửi lên thì Chủ tịch UBND huyện sẽ không có trách nhiệm giải quyết. Nhà
tư vấn cần giúp ông soạn thảo lại đơn khiếu nại và gửi lên chủ tịch UBND xã để
giải quyết vụ việc vì chính UBND xã đã tiến hành thu hồi mảnh đất của bà C. Và
cũng vì UBND xã thu hồi mảnh đất là vượt mức thẩm quyền do luật quy định nên
ông H có thể dựa vào điểm này để làm đơn khiếu nại hoàn chỉnh.
Ông H muốn đứng tên quyền sử dụng mảnh đất 120m 2 bà C để lại, nhưng vì ông
không thuộc diện thừa kế theo pháp luật, nên vấn đề này muốn giải quyết được là
rất khó khăn và phức tạp. Tuy nhiên, xét về góc độ thực tế, ông H mặc dù không
trong diện thừa kế nhưng cũng là họ hàng của bà C. Vì bà C chết đi không để lại di
chúc, cũng không có người thừa kế, nên việc ông H muốn giữ phần đất của người
thân là điều hợp lý vì trước đó bà C cũng đã tin tưởng ủy quyền cho ông H đứng ra
là người đại diện để giải quyết vụ tranh chấp ranh giới cho thấy sự tín nhiệm của
bà C với ông H là có. Hơn nữa, tại thời điểm mảnh đất đang bị tranh chấp, việc
9


UBND xã X ra quyết định thu hồi mảnh đất của bà C với lí do bà không có người
thừa kế tại thời điểm đó là sai, vừa sai về thời điểm, vừa sai về thẩm quyền. Nhà tư
vấn có thể chỉ ra cho ông H việc làm này của UBND xã X là sai. Từ đó, nhà tư vấn
có thể giúp ông H lựa chọn phương án tối ưu nhất, sau khi nộp đơn xin xác nhận
lại ranh giới mảnh đất giữa 2 hộ liền kề, ông H có thể nộp đơn yêu cầu xin nhận
thừa kế mảnh đất 120m2 do bà C để lại, bên cạnh đó là xin cấp giấy được đứng tên
sở hữu mảnh đất với những lí do trên. Thủ tục cấp giấy, nộp hồ sơ xin nhận thừa kế
sẽ do UBND xã X xác nhận, sau khi được xác nhận ở cấp xã mới chuyển lên
UBND huyện xem xét và cấp giấy. Trường hợp UBND xã X vẫn không chấp nhận
yêu cầu, nhà tư vấn có thể tư vấn cho ông H nộp đơn khởi kiện lên tòa án, tuy
nhiên, đây chỉ là phương án cuối cùng.

3, Luật Khiếu nại năm 2011;
4, Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 quy định chi tiết thi hành 1 số điều
của Luật đất đai năm 2013;
5, Giáo trình kỹ năng tư vấn pháp luật, Trường đào tạo các chức danh tư pháp,
Nxb. Tư pháp, 2006.
6, />7, />12


8, />
13